دانلود پایان نامه درباره سلامت روان، زنان شاغل، سلامت روانی، سرمایه روانشناختی

دانلود پایان نامه ارشد

مرتبط است و نشان دهنده توانايي عشق ورزيدن و خلق كردن و احساس شايستگي است. از نظر سازمان بهداشت جهاني سلامت رواني عبارت است از توانايي در حل مشكلات و تضادهاي زندگي، توانايي به برقراري رابطه اثرگذار با ديگران و قابليت هماهنگ شدن يا اصلاح محيط هاي زندگي به نحوي كه زمينه رشد فرد را فراهم سازد(لامرز8، 2012).
از طرفي، عليرغم پيشرفتي كه در زمينهاي سلامت و بهزيستي وجود دارد، هنوز تعريف يكساني از بهزيستي شخصي ارايه نشده است در حالي كه بعضي، بهزيستي شخصي را معادل شادي و تعادل عاطفي مي دانند، ديگران اين سازه را متشكل از ابعاد و مؤلفه هايي خاص مثل معنادار بودن زندگي، نيرومندي رواني و شادي به حساب مي آورند. برخي ديگر بهزيستي شخصي را رضايت كلي از زندگي، احساس انسجام و پيوستگي در زندگي و تعادل عاطفي در زندگي معرفي مي-كنند (كارادماس9، 2006).
كارادماس(2006) بهزیستی را واکنشهاي عاطفی و شناختی براي درك توانمنديها و ویژگیهاي شخصی، تعامل کارآمد و مؤثر با جهان در رابطه مناسب با اجتماع و رشد و پیشرفت مثبت در طول زمان میداند که در برگیرنده رضایت از زندگی، انرژي و خلق مثبت است
در یک فرآیند تعلیلی و تبیینی دامنه دار، لوتانز(1999) بیان داشته است که بهزیستی روانی در درجه اول از عوامل فردي تأثیر می پذیرد که در این میان بر نقش سرمایه روانشناختی10 تاکید نموده است (لوتانز و همكاران، 2007).
سرمايه روانشناختي عبارت است از مجموعهاي از صفات و توانمنديهاي مثبت افراد و سازمان ها كه مي تواند مانند يك منبع قوي در رشد و ارتقاء فرد و سازمان نقش داشته باشد. اميدواري11، خوشبيني12، خودكارآمدي13 و استقامت(تابآوري14 يا انعطاف پذيري) مؤلفههاي سرمايه روانشناختي هستند. اميد حالتي انگيزشي است و سه مؤلفه عامليت، طرح و هدف دارد. خوشبيني اسناد دروني بالنسبه ثابت و كلي در مورد حوادث مثبت است. خودكارآمدي به معني اطمينان داشتن به توانايي هاي مورد نياز در دستيابي به موفقيت و باور به داشتن قدرت در غلبه بر تكاليف چالش انگيز است و تاب آوري را ظرفيت رواني مثبت براي برگشت، جهش از مصيبت و تغيير مثبت در جهت پيشرفت تعريف كرده اند كه فرد را براي پذيرش مسئوليت آماده مي كند(عليپور و همكاران، 1392).
سلیگمن15(2000) معتقد است که سرمایه روانشناختی، جنبه هاي مثبت زندگی آدمی را در بر می گیرد. او معتقد است که سرمایه انسانی و اجتماعی آشکار بوده، به آسانی قابل مشاهده است و می توان آن را به سادگی اندازه گیري و کنترل کرد. در حالیکه سرمایه روانشناختی، بیشتر بالقوه بوده، اندازه گیري و توسعه آن دشوار است. بنابراین، سرمایه روانشناختی شامل درك شخص از خودش، داشتن هدف براي رسیدن به موفقیت و پایداري در برابر مشکلات تعریف می شود.
به عقیده ی لوتانز و همكاران(2007) سرمايه روانشناختي يك وضعيت توسعهاي مثبت روانشناختي با مشخصه هاي زير است: الف) تعهد و تلاش لازم براي موفقيت در كارها و وظايف چالش برانگيز(اعتماد به نفس/خودكارآمدي)، ب) داشتن اسناد مثبت درباره موفقيتهاي حال و آينده(خوش بيني)، ج) پايداري در راه هدف و در صورت لزوم تغيير مسير رسيدن به هدف براي دستيابي به موفقيت(اميدواري) و د) پايداري هنگام مواجهه با سختي ها و مشكلات براي دستيابي به موفقيت (تاب آوري يا انعطاف پذيري).
از اين رو، بورنشتاين16(2003) خاطر نشان مي كند كه خودكارآمدي، خودارزيابي و تشخيص به موقع موقعيت هاي مساله دار، از جمله معيارهايي است كه به واسطه ي آنها مي توان سطح بهزيستي شخصي و سلامت روان افراد را برآورد كرد.
انتظارات خودکارآمدي و خوشبینی با سلامتی و کارکرد مناسب فرد مرتبط هستند. همچنین خوش بینی نیز با بهزیستی و سلامتی مرتبط بوده و مشخص شده است که در مجموع افراد خوشبین سالم تر و شادتر هستند(شعباني و همكاران، 1391).
نتايج پژوهش اعرابيان و همكاران(1383) نشان داد كه بين خودكارآمدي و سلامت رواني رابطه مثبت معناداري وجود دارد.
همچنين، يافته هاي مطالعه سيوكاچينگ و استفن17(2000) حاكي از آن است كه افزايش خودكارآمدي با بهبود سلامت روان رابطه دارد. همچنين، كيم18(2003) در پژوهش خود به اين نتيجه رسيد كه بين خودكارآمدي و بعضي مؤلفه هاي سلامت روان (اضطراب،‌ افسردگي و خصومت) رابطه وجود دارد (نجفي و فولادچنگ، 1386).
از جهتي، خوشبيني هم بر روي سلامت رواني و هم بر روي سلامت جسماني تأثير دارد. پژوهشهاي متعددي نشان دادند كه خوش بيني قادر به پيش بيني سلامت روان در افراد مي باشد. (باقياني مقدم و همكاران، 1392).
پژوهشها نشان دادهاند كه خوشبيني قوياً با بهزيستي مثبت و منفي،‌ ارتباط داردودرانجام تحقيقي به اين نتيجه رسيدند كه رابطه ي مثبتي ميان خوشبيني و بهزيستي وجود دارد (سوري و همكاران، 1392). كارادماس(2006) نيز معتقد است خوش بيني با سلامت و بهزيستي رابطه دارد.
لذا، آثار سودمند سازه هاي مثبت(مثل خوش بيني و اميد) بر سلامت جسماني و رواني در تحقيقات مختلف تأييد شده است(شير و همكاران19، 2001).
در این میان، امید، یک حالت انگیزش مثبت با در نظر گرفتن اهداف روشن براي زندگی است. در امید، از یک سو انگیزه خواستن به اراده براي حرکت به سوي اهداف و از طرف دیگر بررسی راه هاي مناسب براي حصول اهداف نهفته است. (بيلي و اشنايدر20، 2007).
اميدواري پيوندي است ميان رفتارهاي مرتبط با هدف و باورهاي فرد براي رسيدن به اين اهداف. ميزان اميدواري بالا با بهزيستي بيشتر همراه است. اميدواري از طريق تجارب موفقيت آميز زندگي افزايش مي يابد و به واسطه تجارب شكست تقليل مي يابد(يو و همكاران21، 2008).
چنين ذكر شده است كه تاب آوري مي تواند سلامت رواني افراد را تضمين و ارتقاء دهد. از طرفي، در زمينه پيامدهاي تاب آوري، مي توان به افزايش سطح سلامت روان و رضايتمندي از زندگي در پژوهش هاي لازاروس22(2004) و سلیگمن (1994) اشاره نمود(آزادي و آزاد، 1390).
تحقيقات انجام شده در خصوص رابطه بين تاب آوري و سلامت روان، نشان دهنده رابطه مثبت بين تاب آوري و سلامت روان مي باشد(احمدي و همكاران، 1391). پژوهشهاي انجام شده در زمینه تاب آوري توانسته اند تأثیر مثبت این سازه بر بهزیستی را تأیید کنند(اورورك23، 2004).
با اين اوصاف كه مؤلفه هاي سرمايه هاي روانشناختي(خودكارآمدي، خوش بيني، اميدواري و تاب-آوري) رابطه مستقيمي با سلامت رواني و بهزيستي افراد دارند، لذا هدف از انجام اين پژوهش تعيين نقش سرمايه هاي روانشناختي در پيش بيني سلامت روان و بهزيستي زنان شاغل در آموزش و پروش شهر دهدشت مي باشد. بنابراين، سؤال اصلي پژوهش حاضر عبارت است از: آيا سرمايه هاي روانشناختي قادر به پيش بيني سلامت روان و بهزيستي زنان شاغل هست؟

1-3- اهميت و ضرورت پژوهش
زنان نيمي از جمعيت هر جامعه اي را تشكيل ميدهند و در عين حال پرورش دهندة همة افراد جامعهاند. فراهم كردن غذا، آموزش و پرورش، و مراقبتهاي بهداشتي افراد خانواده به عهدة زنان است. البته امروزه با پيشرفت جوامع بشري و حضور بيشتر زنان در بيرون از خانه، اين مسئوليت به كل افراد جامعه تعميم يافته است. به نظر ميرسد توقع از زنان، به سبب ماهيت وجوديشان از لحاظ جسمي و عاطفي بالا، منجر به افزايش فشارهاي رواني اجتماعي بر آنها مي شود و تمام ابعاد سلامت(فيزيكي، رواني، و اجتماعي) اين گروه را تحت تأثير قرار مي دهد. مسلم است كه حفظ سلامت روان نيز مانند سلامت جسم حائز اهميت است. برخورداري از سلامت حق همه انسانهاست، به ويژه براي زنان كه در تأمين بهداشت و سلامت جامعه نقش مؤثرتر و مهمتري از مردان برعهده دارند. اينها همه بيان كننده اهميت سلامت خصوصاً سلامت روان در زنان است(هاشمي فشاركي و همكاران، 1390).
به همين دليل پژوهشگران درصدد يافتن راههايي جهت ارتقاء سلامت روان هستند. از جمله ميتوان به پژوهش هايي اشاره كرد كه متوجه نقش سازههاي مثبتي مانند اميد و خوشبيني(که از سازههای سرمایههای روانشناختی مثبت هستند) در سلامت روان شده و در نتيجه پاياني خود استفاده از برنامههاي آموزشي مبتني بر مؤلفههاي مثبت را جهت ارتقاء سلامت روان توصيه كردهاند(لامرز، 2012).
از طرفی، سلامت زنان شاغل به عنوان بخش قابل توجهی از جمعیت باید مورد توجه قرار گیرد و عدم سلامت و بهزیستی روانی آنها در جامعه اثر منفی بر جاي میگذارد. لذا توجه به موضوع سلامت روانی و بهزیستی و نقش سرمایههای روانشناختی بر این دو متغیرحایز اهمیت است. از سویی دیگر بر اساس چهارچوب روانشناسی مثبتنگر که هدف غایی خود را شناسایی سازههایی دخیل در بهزیستی و شادکامی می داند توجه به عوامل تأثیرگذار بر بهزیستی و سلامت روانی ضرورت دارد. همچنین، مرور یافتههایی از این دست نشان داد که تحقیقات پر دامنهاي براي تعیین سطح سلامت روان و بهزیستی افراد انجام شده و عوامل گسترده و متنوعی نیز به دست آمده است که میتواند با کاهش يا افزایش سلامت روان و بهزیستی همراه باشد. همچنین، از آنجایی که پدیده سلامت روانی و بهزیستی یکی از نیازهاي اساسی شهروندان قرن بیست و یکم تلقی شده است و سازمان بهداشت جهانی بر مهیا کردن زمینههاي شکل گیري آن به وفور تأکید نموده است و عملیاتی کردن این تأثیرات، مستلزم شناسایی عوامل دخیل در سلامت روانی و بهزیستی میباشد. لذ، اجراي این پژوهش در شناسایی این عوامل کمک شایانی خواهد کرد و از این رو است که ضرورت و اهمیت اجراي این پژوهش احساس میگردد. از سویی کار بست یافتههاي این پژوهش در عرصههاي بهداشت عمومی اهمیت دو چندان اجراي این پژوهش را تضمین مینماید.
بهزیستی عملکرد فرد را در حوزههای مختلف تحت تأثیر قرار داده، عزت نفس افراد را بالا میبرد. افرادی که بهزیستی بالایی دارند، خلاق هستند و بهتر از دیگران میتوانند با شرایط دشوار کنار آیند (جوشی24، 2010).
بنابراین، یکی از راهکارهای بهبود عملکرد فرد در حوزههای گوناگون، افزایش میزان بهزیستی و سلامت روان اوست، و این کار نیازمند شناخت عوامل مؤثر بر بهزیستی و سلامت روان است. بهزیستی و سلامت روان معلمان و مطالعه آن، از آن جهت اهمیت دارد که یک معلم شاد و راضی نه تنها بیشتر در مدرسه فعالیت میکند و خلاقیت زیادی دارد، همچنین مسئول، منظم و از نظر جسمی و ذهنی سالم است و کمتر دست به رفتارهای تخریبی میزند. می توان گفت میزان بهزیستی و سلامت روان معلمان بر عملکرد آنها در مدرسه اثرگذار است.
در واقع به نظر مي رسد كه سرمايههاي روانشناختي به عنوان يكي از متغيرهاي روان شناسي مثبت گرا، ارتباط بالايي با سلامت روان و بهزيستي داشته باشد. از طرفی مطالعات انجام گرفته در خصوص بررسی نقش سرمایههای روانشناختی بر سلامت روان و بهزیستی یا وجود ندارند یا بسیار ناچیز هستند. لذا با توجه به این شرایط، ضرورت انجام چنین پژوهشی از اهمیت خاصی برخوردار است.
همچنین، از آنجا كه مسئوليت اصلي تعليم و تربيت آينده سازان كشور بر عهده معلمان ميباشد،‌ بنابراين سلامت روان و بهزيستي مطلوب معلمان ميتواند آنها را در رسيدن به اهداف عالي نظام آموزش و پروش ياري نمايد و شايد سلامت روان و بهزيستي معلم تأثير مستقيمي بر سلامت روان و بهزیستی دانش آموزان داشته باشد. از اين رو، مطالعه نقش عوامل مؤثري مانند سرمایههای روانشناختی ، كه میتواند نقش اساسي در سلامت روان و بهزيستي معلمان بازي كند لازم و ضروری به نظر میرسد.(جوشی،2010).

1-4- اهداف پژوهش
1-4-1- هدف كلي
تعيين نقش سرمايههاي روانشناختي در پيشبيني سلامت روان و بهزيستي زنان شاغل.
1-4-2- اهداف جزیی
1- تعیین رابطه سرمایههای روانشناختی با بهزيستي زنان شاغل.
2- تعيين رابطه سرمايههاي روانشناختي با سلامت روان زنان شاغل.
3- تعيين سهم سرمايههاي روانشناختي در پيشبيني بهزيستي زنان شاغل.
4- تعيين سهم سرمايههاي روانشناختي در پيشبيني سلامت روان زنان شاغل.

1-5- فرضيههاي پ‍ژوهش
1- بين سرمايههاي روانشناختي با بهزیستی رابطه وجود دارد.
2- بين سرمايههاي روانشناختي با سلامت روان رابطه وجود دارد.
3-سرمايهها

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درباره سلامت روان، زنان شاغل، کیفیت زندگی، رگرسیون Next Entries دانلود پایان نامه درباره تاب آوری، وابستگی به مواد، فرصتهای شغلی، عزت نفس