دانلود پایان نامه درباره سازمان ملل، صدور انقلاب

دانلود پایان نامه ارشد

فرگوسن وهولبرگ كه دردولت كارتر پست هاي حساسي داشتند،درخصوص تسخير سفارت مي گويند: «درحقيقت بحران گروگانها آمريكا راكه دراثر انقلاب ايران گيج شده بود،مانند ديگ آبي به نقطه جوش كامل رساند.»(c.p loannides, 1984,p.139)
دولت آمريكا پس ازحمايت امام خميني از تسخير سفارت، واردات نفت ايران را متوقف وده روز بعد كليه دارايي هاي رسمي ايران را دربانك هاي آمريكا توقيف كرد.(محمدي،1384: 115-113)اما سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران كه ريشه درمباني اعتقادي تشيع داشت،سرانجام پس از444روز با رويكردي مصلحت انديشانه وتعاملي به آزادي گروگانها اقدام كرد. صدور فتواي ارتداد سلمان رشدي توسط امام خميني ازديگر مصاديق بارز تقابل جمهوري اسلامي با استعمار انگليس وايستادگي درمقابل جريانات فكري انحرافي وموهن عليه مقدسات اسلامي است كه همگرايي مناسبي رادردنياي تشيع وتسنن عليه اين حركت وهن آميز ايجاد كرد.
ازدوره رياست جمهوري آقاي هاشمي رفسنجاني،جمهوري اسلامي ايران نسبت به محيط پيرامون خويش رويكردي تعاملي توام با تنش زدايي را درعرصه بين المللي اتخاذ كرد
،به طوري كه در اين زمان ايران روابط خود را با كشورهاي عربي حاشيه خليج فارس بهبود بخشيد. همچنين دردوره اصلاحات نيز سياست خارجي ايران درامتداد دوره قبل، رويكردي تعاملي را نسبت به محيط بين المللي ازخود به نمايش گذاشت.بطوريكه طرح نظريه گفتگوي تمدنها توسط آقاي خاتمي ونامگذاري سال2001 به عنوان سال گفتگوي تمدنها،تحولي اساسي درعرصه سياست خارجي ايران بوجود آورد كه نماينگر رويكرد تعاملي ايران درارتباط با نظام بين الملل بود.سيد محمد خاتمي به عنوان مبدع طرح گفتگوي تمدنها معتقد بود كه تحقق صلح جهاني به دور از تحقق عدالت جهاني امري خيالي ووهم آور است.ايشان ضمن تاكيد برضرورت برقراري روابط ميان مسلمانان وغربيان به عنوان صاحبان دوتمدن بزرگ جهاني،اسلام را نه تنها تهديدي براي غرب نمي دانست،بلكه آن رامكمل معنوي غرب به حساب مي آورد.
پس ازدوره اصلاحات،شرايط ناعادلانه ونامناسب درعرصه جهاني،ايران را به اتخاذ رويكردي تقابلي درسياست خارجي با نظام بين الملل واداشت.تقابل با آمريكا به عنوان نماد ظلم واستكبار درموضوع پرونده هسته اي وانگليس درجريان دستگيري ملوانان اين كشور از بارزترين مصاديق رويكرد چالشي سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران با نظام بين الملل دراين دوره است.
با وجود ارجاع پرونده هسته اي ايران به شوراي امنيت وصدور قطعنامه1696 اين شورا عليه اين كشور،ايران ضمن تاكيد برحفظ حقوق خود ورد هرگونه مصالحه برسرآن،علي رغم اتخاذ گفتمان جنگ طلبي ازسوي آمريكا با بهره گيري از ظرفيت هاي مكتب تشيع يعني توجه به مصالح رويكردي تعاملي ازخود به نمايش گذاشت. (فلاحي،1386: 68-67) سياست خارجي ايران درجريان دستگيري ملوانان انگليسي نيز رويه اي مشابه موضوع پرونده هسته اي درپيش گرفت.ورود غيرقانوني15ملوان انگليسي درفروردين 1386به آب هاي ساحلي ايران ودستگيري آنان موجبات تنش درروابط ايران وانگليس را فراهم كرد.دولت انگليس درواكنش به اين ماجرا،موضوع را به شوراي امنيت ارجاع داد.شوراي امنيت نيز خواستار آزادي ملوانان انگليسي ازسوي دولت ايران شد.
ازآنجا كه گذشت زمان وتدريجي شدن اين مساله به نفع انگليس بود، نهايتا ديپلماسي ايران با رويكردي تعاملي واز روي حس انساندوستي نسبت به آزادي ملوانان انگليسي اقدام كرد.
جنبش شيعي عراق
براي بررسي وضعيت شيعيان درعراق مي بايست،شرايط اين كشور را از فروپاشي امپراتوري عثماني وتسلط انگليس برعراق ومتعاقب آن ايجاد سيستم قيموميت مورد تحليل وبررسي قرارداد.دراين مقطع،شيعيان عراق به رهبري آيت الله شيرازي وكاشاني به سبب تضاد حضور استعمار انگليس با الگوها وباورهاي ديني شان،به تقابل باآن پرداختند. هرچند كه انگلستان درمقابل اين حركت رهبران شيعه درعراق بااين ترفند زيركانه كه رهبران حركت شيعيان عمدتا ايراني هستند،توانست درصفوف شيعيان معترض رخنه ايجاد كند ودولت پادشاهي را درعراق ايجاد كند.(نجفي،132:1386)
همانگونه كه ديده مي شود عليرغم تلاش هاي علما ونخبگان شيعي درپيروزي انقلاب عراق عليه اشغالگران انگليسي وغلبه جمعيتي ايشان دراولين حكومت عراق،باتلاش انگليسي ها تنها يكي از شيعيان ازشهر كربلا به عنوان وزير شيعي منصوب شد.گفتني است سياست انگليسي ها ازهمان آغاز محاصره نجف درسال1918،دور ساختن شيعيان ازكليه مراكزمهم سياسي دركشور بود كه يكي از نشانه هاي مهم آن تعامل بسياربد برخي از انگليسي ها با شيعيان است.(النفسي،199:1976) موضع گيري نقيب به عنوان اولين رئيس دولت عراقي درعدم مشاركت شيعيان درساختار حكومت،اولين حركت حساب شده جهت دور ساختن همه شيعيان از حاكميت عراق بود كه اين حركت كاملا با تاييد انگليسي ها صورت گرفت.
درزمان امير فيصل پادشاه عراق كه نقيب نخست وزير اوبود،شيخ عبدالكريم جزايري تنها وزير شيعي بود.كه انتصاب وي باحمايت انگليسي ها به منظور جذب شيعيان صورت گرفت.درحاليكه شيعه مخالفت خودرا بادولت جديد اعلام كردند.
گفتني است درزمان حاكميت عثماني هاي سني برعراق،دولت انگليس ازشيعيان به لحاظ اينكه در حكومت عثماني از اقليت برخوردار بودند،ازآنان حمايت كرد وشيعيان مورد ظلم قرارگرفته واز حاكميت طرد شدند.
برخي ديدگاه ها حاكي از آن است كه اگر شيعيان با انگليسي ها همراهي مي كردند نتيجه حاكميت به نفع آنان مي چرخيد.البته يكي ازدلايل دور نگه داشتن شيعيان از حكومت، مخالفت شديد آنان با اشغالگران انگليسي درطول دوران اشغال بود.لذا انگليسي ها دراين زمينه هيچ گونه اعتمادي به شيعيان نداشتند.بنابراين طبيعي بود كه آنان را ازحاكميت دور نگه دارند(عليان،2005: 370-369)باروي كارآمدن حزب بعث با انديشه ناسيوناليستي، مرحله ديگري ازتقابل شيعيان با دولت عراق آغاز شد.حزب بعث درانديشه هاي خود هيچ جايگاهي براي شيعيان قائل نبود.حزب الدعوه به عنوان يكي از احزاب ريشه دار شيعه درعراق كه درسال 1975توسط شاگردان و پيروان محمد باقر صدر تاسيس شد دربرابر اقدامات حزب بعث به مخالفت برخاست.اين حزب درابتدا درقامت يك جنبش مذهبي اصلاح طلب پديدار شد كه به ترويج ارزش هاي اسلامي، افزايش آگاهي سياسي ومقابله با سكولاريسم مي پرداخت.دردهه 1970 باافزايش نفوذ اين حزب درميان جوانان وشخصيت هاي مذهبي وسركوب آن ازسوي حزب بعث،به جرياني انقلابي تبديل شد كه به مقاومت مصلحانه دربرابرحكومت مي پرداخت،بطوريكه تقابل اين حزب با حكومت صدام پس ازشهادت محمد باقر صدر رهبر معنوي اين جنبش در1980به اوج خود رسيد.حزب الدعوه پشتيبان اسلام گرايان مخالف حكومت شاهنشاهي درايران نيز بود وپس از وقوع انقلاب دراين كشور مورد حمايت حكومت ايران قرار گرفت ودرجريان جنگ ايران وعراق به انجام عمليات مسلحاه عليه صدام اقدام دست مي زد.حمايت دولت ايران ازاين حزب تاكنون ادامه يافته است هرچند كه دربرخي موارد اختلاف نظرهايي باهم دارند ازجمله اينكه حزب الدعوه حكومت اسلامي درچارچوب ولايت امت محمد باقر صدر وشاگردانش را قبول دارد كه با نظريه رايج ولايت فقيه درايران متفاوت است.
همچنين دراين دوره ميان شيعيان عراق وانقلاب شيعي ايران نيز همسنخي هايي وجود داشت كه همين عامل سبب شد تا حزب بعث عراق خطر شيعيان را جدي بگيرد.فيليپ رابينز دراين خصوص مي گويد:
اين يك حقيقت تاريخي است كه بين شيعيان عراق وساختار سياسي حاكم براين كشور نوعي تعارض وجود دارد.اين تعارض بستر مناسبي را براي طرح انديشه هاي انقلابي دراين كشور فراهم مي آورد وهواداراني را به سوي خود جلب مي كند.الگوي ايران مي تواند براي رهبران شيعيان عراق مفيد باشد چرا كه كاستي هاي آنان رادرعمل جبران مي كند. (Philip Robinop.cit,p.33-39)
حزب بعث با درك اين واقعيت با تاكتيكي دوگانه سعي دركنترل جمعيت تشيع بويژه درشهرهاي كربلا ونجف داشت.دولت عراق از طرفي به وضعيت معيشت شيعيان دركربلا ونجف رسيدگي نمود وازسوي ديگر مخالفان ورهبران شيعه را به شدت سركوب كرد.بدون ترديد ترور آقايان بروجردي،تبريزي وفرزند آيت الله خويي واعدام آيت الله صدر وخواهرش از ديگر اقدامات حزب بعث براي جلوگيري صدور انقلاب اسلامي ايران بود. همچنين سركوب وحشيانه شيعيان در1980 كه ازسوي حزب بعث صورت گرفت ضربات سنگيني رابر حزب الدعوه وجنبش شيعي درعراق وارد ساخت.مواردي مانند دستگيري 90نفر ازاعضاي خانواده حكيم در1983،ترور مهدي حكيم برادر محمد باقر حكيم درجريان سفر به سودان در1988 ازجمله مصاديق تقابل خونين عالمان شيعه با حزب بعث عراق مي باشد بطوريكه گزارش سازمان ملل درمورد كاهش تعداد روحانيون شيعه از9000 نفر به800 نفر مصداق براين تقابل خونين صحه مي گذارد. (دكمجيان ، 1383 : 241-240)
درفاصله سالهاي1981تا1991 كه مرحله بيداري مجدد وحركت هاي آرام جنبش شيعيان درعراق مي باشد،زمينه مناسبي براي شورش شيعيان فراهم آمد اما با حمله آمريكا به عراق مجدا مبارزه به حالت آرامش درآمد.
همزمان با پايان يافتن جنگ خليج فارس وخروج عراق از كويت،قيام وانقلاب شيعيان عليه حزب بعث در1991 به وقوع پيوست.اين قيام كه15 شعبان 1411 ازشهر كربلا شروع شد وبه دلايلي مانند ضعف ارتش عراق وشكست ازآمريكا ،فشار،فقر وتنگدستي دراثر تحريم اقتصادي وتجاوز آمريكا وغيره… اوج گرفت،نهايتا پس از مدتي به دليل عدم رهبري واحد ومنسجم واقدامات خشونت آميز حزب بعث عليه مبارزين به شكست انجاميد.
بنابراين شرايط عراق بويژه دردوره حاكميت حزب بعث بگونه اي بود كه با اصول ومعيارهاي شيعيان اين كشور به هيچ وجه هماهنگ نبود.ازنگاه شيعيان عراق اقدامات ضدمذهبي حزب بعث وافزايش ظلم وستم آنان ازجمله مواردي بود كه مورد پذيرش نگاه ظلم ستيزانه تشيع دراين كشور نبود.درهمين راستا شيعيان عراق ورهبران آنها به تقابل سرسختانه با حزب بعث روي آوردند
پس ازاشتغال عراق در2003 وضعيت شيعيان نسبت به دوره حاكميت حزب بعث تغييراتي يافته است.شيعيان دراين دوره مشاركت وتاثيرگذاري بيشتري درامور سياسي عراق داشته اند.بطوريكه نقش پررنگ آيت الله سيستاني به عنوان مرجع عاليقدر شيعيان درتحولات سياسي واجتماعي اين كشور بيانگر اين موضوع است.مثلا ايشان درپاسخ به استفتائي درخصوص نگارش قانون اساسي عراق اظهار داشتند كه:«نيروهاي اشغالگر از هيچ گونه شايستگي براي تعيين اعضاي مجلس نگارش قانون اساسي برخوردار نيستند.بايد ابتدا انتخابات عمومي برگزار شود تا ازاين طريق هر عراقي واجد شرايط ، نماينده مورد نظر خود را براي نگارش قانون اساسي تعيين كند.آنگاه قانون اساسي بوسيله اين مجلس تدوين شد وبراي تصويب نهايي به رفراندم گذاشته شود». (http://www.sistani.org)
بسياري از شيعيان نيز درفرايند شكل گيري قانون اساسي،ازآيت الله سيستاني طرفداري كردند.ايشان در به حركت درآوردن هزاران تن از مريدان خود درمطالبه انتخابات موفق بود ازاين رهگذر نيز تظاهرات مردمي بي نظيري درحمايت از برگزاري انتخابات به نمايش درآمد.تاثيرگذاري آيت الله سيستاني ومرجعيت شيعه درعراق پس از اشغال بقدري بود كه آمريكا يي ها واخضر ابراهيمي،فرستاده دبير كل سازمان ملل براي شكل گيري قانون اساسي درعراق وحل مشكلات ناشي از اختلاف نظر گروههاي مختلف درمورد آن،مجبور به مذاكره با آيت الله سيستاني شدند.(احمدي/قزويني،35:1389)
به هرحال شكل گيري قانون اساسي عراق را مي توان بي گمان موفقيتي چشم گير درعرصه سياسي امروز عراق تلقي كرد.امري كه بااتحاد نيروههاي اسلام گراي شيعه ودخالت به موقع مرجعيت شيعي صورت پذيرفت.هرچند كه گفته مي شد آمريكاييها پيش ازاشغال عراق،قانون اساسي اين كشور را خود نوشته بودند اما بااتحاد وپشتيباني مرجعيت اين مرحله مهم از تاريخ سياسي عراق به سود مردم عراق تمام شد.(همان،35) همچنين پس از براندازي حكومت صدام در2003 توسط ائتلاف ضد ترور حزب الدعوه به يكي از مهم ترين احزاب سياسي عراق تبديل شدبطوريكه ابراهيم جعفري نخست وزير پيشين عراق،ونوري المالكي نخست وزير كنوني اين كشور هر دو ازاعضاي اين حزب هستند.
بنابراين نقش آفريني شيعيان پس از حذف صدام درصحنه سياسي عراق افزايش

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درباره خلیج فارس، شاه طهماسب، بیداری اسلامی، ژئوپلیتیک شیعه Next Entries دانلود پایان نامه درباره موازنه قدرت، قرن نوزدهم