دانلود پایان نامه درباره زیست محیطی، محیط زیست، توسعه پایدار، توسعه پاید

دانلود پایان نامه ارشد

1992).
توسعه پایدار فرآیندی است که در آن خط مشی اقتصادی، مالی، انرژی، کشاورزی، صنعتی و سایر خط مشی ها به گونه ای طراحی می شوند که منجر به توسعه پایدار اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی برای بشر گردند (پرونک26 ومهابوبل27، 1992).
در سال 1992 در کنفرانس زمین توسعه پایدار چنین تعریف شد: رفع نیازهای نسل حاضر بدون چشم پوشی از نیازهای نسل های آینده. کمسیون جهانی محیط زیست، توسعه پایدار را اینگونه تعریف کرد: “توسعه پایدار فرآیند تغییری است در استفاده از منابع، هدایت سرمایه گذاری ها و جهت دهی توسعه تکنولوژی که با نیازهای حال و آینده سازگار باشد” (Wikipedia.org/wiki/Sustainable_development, 2013).
تعریف ارائه شده توسط کمسیون برانت لند28 (کمسیون جهانی پایداری و توسعه) عبارتست از: “توسعه ای که نیازهای نسل امروز را بدون اینکه توانایی نسل های آتی را در برآوردن نیازهای خود به مخاطره اندازد تامین کند و اینکه توسعه پایدار رابطه متقابل انسان ها و طبیعت در سراسر جهان است” (کراج29 و روجر30، 2008).
2-6-3- مدیریت زنجیره تامین پایدار31
واژه ” مدیریت پایدار زنجیره تامین ” اولین بار در دهه 1980 توسط کمسیون جهانی توسعه پایدار32 با انتشار واژه ” استفاده پایدار” و “توسعه پایدار” مورد استفاده قرار گرفت. کمسیون جهانی توسعه پایدار با اشاره به تهدیدهای ناشی از نابودی منابع طبیعی انسان ها و حیوانات و محیط زیست واژه “توسعه پایدار” را در سال 1987 تعریف کرد. جهت دستیابی به توسعه پایدار، سازمان ها بقای خود را در مسئولیت پذیری در سه حوزه اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی یافته اند. بدین منظور سازمان های موفق با اتخاذ مدل مدیریت سبز، موفقیت پایدار خود را توسعه می دهند. توسعه پایدار دارای سه جنبه اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی (شکل2-3) می باشد (فراهانی و همکاران، 2009).

شکل2-3 ابعاد توسعه پایدار (کراج و روجر، 2008)
با توجه به تمرکز زنجیره تامین پایدار بر مسئولیت های اجتماعی و زیست محیطی، در ادامه به بررسی این مفاهیم خواهیم پرداخت.
2-7- مسئولیت اجتماعی سازمان33
اساساً یک سازمان بر حسب نیازی عمومی و اجتماعی به وجود می آید و مبنای ایجاد سازمان نیاز به تولید کالا ویا ارائه خدمت به جامعه است. بنابراین نه سازمان می تواند خود را از جامعه جدا کند و نه جامعه می تواند بدون سازمان زندگی کند و هر تصمیم و عمل سازمان به نحوی روی جامعه تاثیر می گذارد. تاثیر گذاری فوق باعث می شود که عموم جامعه، خود را در عملکرد سازمان سهیم دانسته و از سازمان مسئولیت خواسته و حسابرسی کنند.
مسئولیت های اجتماعی موجب می شود سازمان ها قوانین محیط زیست را، به عنوان الزام قانونی، بطور دقیق تر و جدی تر دنبال و کنترل کنند. با ایجاد مسئولیت های اجتماعی، سازمان ها این قوانین را جز موارد اعتباری، ارزشی و الزامی کسب و کار خود و تامین کنندگان تلقی خواهند کرد.
با توجه به اهمیت این موضوع بنیاد مدیریت کیفیت اروپا34، که وابسته به اتحادیه اروپاست، در مدل الگوی تعالی خود برای سازمان ها، مسئولیت اجتماعی شرکت ها را به عنوان یکی از ارزش های هشت گانه خود معرفی کرده است. همچنین، یکی از معیارهای نه گانه خود را برای ارزیابی شرکت ها، به این امر اختصاص داده و 8 درصد از امتیاز کل ارزیابی یک سازمان را برای این معیار در نظر گرفته است (http://www.efqm.org).
2-7-1- تعریف مسئولیت اجتماعی
مسئولیت اجتماعی به طور اعم، به فعالیت هایی گفته می شود که صاحبان سرمایه و بنگاه های اقتصادی به صورت داوطلبانه، به عنوان یک عضو موثر و مفید در جامعه، انجام می دهند.
می توان مسئولیت اجتماعی سازمان ها را چنین تعریف کرد:
مسئولیت های اجتماعی سازمان ها عبارت است از الزام به پاسخگویی و برآورده کردن انتظارات گروه های ذینفع خارجی اعم از مشتریان، تامین کنندگان، توزیع کنندگان، حافظان محیط زیست و کارمندان سازمان با حفظ منافع گروه های ذینفع داخلی اعم از مالکان یا سهامداران و کارکنان سازمان.
گروه های ذینفع سازمان ها عبارتند از: مالکان یا سهامداران، مدیران، کارکنان، مشتریان یا مصرف کنندگان، تامین کنندگان، توزیع کنندگان، سازمان های حافظ محیط زیست، مردم محل فعالیت سازمان، دولت، رقبا، بانک ها و موسسه های مالی، رسانه ها و جامعه علمی.
گریفین و بارنی35 مسئولیت اجتماعی را چنین تعریف می کنند: مسئولیت اجتماعی، مجموعه وظایف و تعهداتی است که سازمان بایستی در جهت حفظ و مراقبت و کمک به جامعه ای که در آن فعالیت می کند، انجام دهد (www.csriran.com, 2013).
کارول، در مطالعه ای که با عنوان “هرم مسئولیت اجتماعی بنگاه” منتشر شد برای هر سازمان چهار دسته مسئولیت اجتماعی در نظر گرفته است:
نیازهای اقتصادی: سازمان ها موظف هستند نیازهای اقتصادی جامعه را برآورده کنند و کالا ها و خدمات مورد نیاز آن را تامین کنند و انواع گره های مردم را از فرآیند کار بهره مند سازند.
رعایت قوانین و مقررات عمومی: مانند توجه به بهداشت و ایمنی کارکنان و مصرف کنندگان و آلوده نکردن محیط زیست
رعایت اخلاق کسب و کار: در این قلمرو اصولی چون صداقت، انصاف و احترام جا دارد.
مسئولیت های بشر دوستانه: تعبیر دیگر کارول از این مولفه، “شهروند خوب” بودن است، یعنی مشارکت سازمان در انواع فعالیت هایی که معضلات جامعه را کاسته و کیفیت زندگانی آن را بهبود بخشد (رحمان سرشت و همکاران، 1388، ص. 98).
2-8- سیر تکاملی مدیریت محیط زیست
سری استاندارد های مدیریت زیست محیطی بر اساس الزام و نیاز جهانی به منظور حفظ حیات موجودات و نسل های آتی شکل گرفته و توجه جهانی را به محیط زیست طلب کرده است.
در سال1968، هیئت اعزامی کشور سوئد به سازمان ملل متحد را می توان به عنوان اولین ندای رسمی در مقام جلب توجه جهانی برای پیدا کردن راه حل مشکلات روز افزون محیط زیست بشمار آورد.
اولین کنفرانس سازمان ملل با عنوان “انسان و محیط زیست” با حضور 1200 نفر از 113 کشور در سال 1972 در شهر استکهلم برگزار شد. در پایان این کنفرانس قطعنامه ای در 26 اصل که مردم جهان را ترغیب و راهنمایی به حفظ و ارتقاء محیط زیست می کند صادر گردید. همچنین با تصویب بیانیه ای خط مشی رفتار زیست محیطی افراد و دولت ها تعیین شد (هروی، 1384).
درسال 1990 منشور “تجارت برای توسعه پایدار” توسط اتاق بازرگانی بین المللی36 تهیه شد. منشور تجارت برای توسعه پایدارشامل 16 اصل برای مدیریت زیست محیطی است .
درآوریل 1992 موسسه استاندارد بریتانیا دومین استاندارد سیستم های مدیریت محیط زیست را با نام BS7550که بر اساس مدل های استاندارد مدیریت و تضمین کیفیت ایزو9000 تهیه شده بود را ارائه کرد.
در ژوئن 1992 سازمان بین المللی استاندارد ایزو شروع به فعالیت جهت تدوین استاندارد های سیستم مدیریت زیست محیطی کرد در این راستا گروهی با عنوان سیج37 متشکل از نمایندگان 20 کشور جهان، 11 سازمان بین المللی و بیش از 100 متخصص مدیریت در محیط زیست تشکیل شد. این گروه مسائلی مانند تشویق سازمانها برای فعالیت زیست محیطی، تقویت سازمانها جهت عملکرد زیست محیطی بهتر، بهبود مبادلات تجاری از طریق ایجاد استاندارد بین المللی و پیش بینی مشکلات استقرار سامانه سیستم مدیریت زیست محیطی38 را بررسی کردند. در نتیجه سازمان بین الملل استاندارد در سال 1992 کمیته فنی TC207را جانشین گروه سیج به منظور تدوین استاندارد مدیریت زیست محیطی کرد. فعالیت کمیته فنی ایزو منجر به انتشار استاندارد های بین المللی ایزو 14001، ایزو 14004، ایزو 14010، ایزو 14012 و ایزو 14040 گردید (شکاری، 1384).
2-8-1- معرفی استاندارد ایزو 14000
استاندارد ایزو 14000 برای کمک به سازمانها در به حداقل رساندن نارسایی ها و صدمات به محیط (مانند تغییرات آب و هوایی مضر وآلوده کردن آب و زمین) و با رعایت قوانین رسمی بین الملل در رابطه با حفظ محیط زیست می باشد. هدف کلی این استاندارد، پشتیبانی از حفاظت محیط زیست و پیشگیری از آلودگی است به طوری که با نیاز های اجتماعی، اقتصادی در تعامل باشد. این استاندارد فقط الزاماتی را بیان می دارد تا برای مقاصد گواهی کردن، ثبت کردن و یا مقاصد خود اظهاری به طور عینی برای انجام ممیزی مورد استفاده قرار گیرد (هروی، 1384).
ایزو 14001 یک استاندارد جهانی برای سیستم مدیریت محیطی است. الزامات مورد نظر این استاندارد اقتضا می کند که سازمان هایی که زیر پوشش این استاندارد می روند، سیاست های محیطی، تعیین زیان های وارده بر طبیعت و یا نقاطی که زیان به آن ها ممکن است وارد آید، طراحی و اجرای پروژه های محیطی برای بهبود و حفظ حیاط کره زمین، تعیین وسایل و امکانات برای رسیدن به این اهداف را انجام داده و به صورت مستمر در راستای بهبود محیط زیست بکوشند. خانواده ایزو 14000 بسیار وسیع می باشند ولی تنها به استانداردهای اصلی آنها اشاره می گردد (هروی، 1384):
ایزو 14001: این استاندارد اصول کلی و راهنمای استفاده از ایزو 14000 رابیان می کند. این استاندارد آنقدر توانایی و انعطاف دارد که با تمام سازمان ها تولیدی تا خدماتی منطبق گردد.
ایزو 14004: این استاندارد راهنمایی برای ایزو 14001 می باشد و در آن، شرایط و الزامات و جزئیات 14001: مورد بررسی قرارگرفته است. این راهنمایی ها برای الزامات چگونگی مدیریت محیطی و همچنین بررسی وکنترل عملیات محیطی به کار می رود.
سری 14020: بر چسب های محیطی
ایزو14030: به بحث در مورد بدرستی نتایج و عواقب زیست محیطی تولید محصولات می پردازد.
ایزو14031: ارزیابی شرایط محیطی
سری ایزو 14040: (ایزو 14040 تا 14044) ارزیابی چرخه حیات که به بحث در مورد زمینه های مدیریت محیطی می پردازد.
ایزو14050: واژه نامه و تعاریف
ایزو14062: به بحث در مورد ایجاد بهبود در محیط می پردازد.
ایزو14063: این ایزو به ایزو 14020 الحاق شده است و درباره عواقب و تاثیرات محیطی می پردازد.
ایزو 14064 شماره یک و دو سال 2006: تعاریف و راهنماهایی برای دفع گاز های گلخانه ای ارائه می دهد.
ایزو 14064 شماره سه سال 2006: مربوط به راهنمایی هایی در زمینه ارزیابی و تشخیص اظهارنامه گازهای گلخانه ای
ایزو19011: به تبیین قوانین ممیزی برای هردو نوع 14000و9000 می پردازد این ایزو جایگزین 14001 شده است .
استاندارد 14000 مجموعه ای از استاندارد ها است که موارد زیر را در بر می گیرد:
2-8-2- سیستم مدیریت زیست محیطی
بدین مفهوم است که واحد های تولیدی و بخش های وابسته به آنها به طور پیوسته و بدون نظارت بخش های زیست محیطی سازمان، اهداف زیست محیطی را اجرا کنند مفهوم این امر آن است که:
استاندارد ها و خط مشی های رسمی زیست محیطی توسط تمام کارکنان آموخته و درک شود.
ملزومات قانونی آن مورد بازنگری قرار گیرد.
آموزش های مناسب انجام گیرد.
اسناد مورد نیاز موجود و قابل کنترل باشد.
2-8-3- استاندارد ارزیابی عملکرد زیست محیطی
لازم است که سازمان به ارزیابی سیستم های زیست محیطی و سیستم های عملیاتی مختلف که باید در محل وجود داشته باشند بپردازند. سازمانها باید به اهداف و عملکردهای زیست محیطی خود بپردازند، مواردی از قبیل در صد کاهش انتشار آلاینده ها و تولید مواد زائد خطرناک، کاهش مصرف انرژی آب و سایر منابع طبیعی وکاهش در میزان جریمه ها.
2-8-4- استاندارد های برچسب گذاری زیست محیطی
در این بخش نیازهای عمومی برای بسته بندی و برچسب گذاری محصولات به طور کلی توضیح داده شده می شود.
2-8-5- جنبه های زیست محیطی در استاندارد محصول
در این بخش را هنمایی های لازم برای نوشتن استاندارد بیان شده است. هدف مشارکت آموزش های زیست محیطی برای تولید محصولات استاندارد وجلوگیری از اثرات نامطلوب آن روی محیط زیست است.
2-9- مدیریت زنجیره تامین سبز
تعداد زیادی از نویسندگان بر روی مدیریت زنجیره تامین سبز به عنوان یکی از محبوب ترین روش های در حال ظهور مدیریت زیست

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درباره زنجیره تامین، مدیریت زنجیره تامین، توسعه پاید، توسعه پایدار Next Entries دانلود پایان نامه درباره زنجیره تامین، مدیریت زنجیره تامین، زنجیره تامین سبز، زیست محیطی