دانلود پایان نامه درباره زنجیره تامین، زنجیره تامین سبز، مدیریت زنجیره تامین، زیست محیطی

دانلود پایان نامه ارشد

مصرف کنندگان ﺗﺮﻏﻴﺐ ﺷﺪﻩ ﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﮐﻴﻔﻴﺖ ﮐﺎﻻﻫﺎ ﺗﻮﺟـﻪ کنند ﺑﻠﮑﻪ ﺷﺮﺍﻳﻄﻲ ﮐﻪ ﺗﺤﺖ ﺁﻥ ﮐﺎﻻﻫﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺭﺍ ﻧﻴﺰ ﺩﺭ ﻧﻈﺮ ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ.
ﻣﺼﺮﻑ ﺳﺒﺰ ﺍﺑﺘﺪﺍ ﺩﺭ ﺍﺭﻭﭘﺎ ﺷﺮﻭﻉ ﺷﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺩﻫﻪ 1980 ﺑﻪ ﺍﻭﺝ ﺧﻮﺩ ﺭﺳﻴﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺍﻣـﺮ ﺩﺭ ﺁﻟﻤـﺎﻥ ﺷﺪﺕ ﺑﻴﺸﺘﺮﻱ ﺩﺍﺷﺖ. ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺕ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺷﺪﻩ ﻧﺸﺎﻥ ﻣﻲ ﺩﻫﺪ ﮐﻪ در ﺍﻭﺍﻳﻞ ﺳﺎﻝ ۱۹۷۰ ﺗﻘﺎﺿﺎ ﺑـﺮﺍﻱ ﻣﺼﺮﻑ ﻣﺤﺼﻮﻻﺗﻲ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﻣﻌﻴﺎﺭ ﻫﺎﻱ ﺯﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧـﺪ ﺑﻮﺩ، بالغ بر 37.6 درصد بود ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﻴﺰﺍﻥ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ 1997 ﺑﻪ ﺑﻴﺶ ﺍﺯ ﺩﻭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺍﻓﺰﺍﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ بود. ﻣـﺼﺮﻑ ﮐﻨﻨـﺪﮔﺎﻥ ﺑﻪ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﺍﺯ ﺗﻮﻟﻴﺪﮐﻨﻨﺪﮔﺎﻧﻲ ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻪ ﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺤﻴﻂ ﺯﻳﺴﺖ ﭘﺎﺳـﺦﮔـﻮ ﺑﻮﺩﻧـﺪ. ﺩﺭ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﺼﺮﻑ ﮔﺮﺍﻳﻲ ﺳﺒﺰ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻣﺤﻴﻂ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﮐﻨﻨﺪﮔﺎﻥ ﺑﻪ ﻳﮏ ﻣﺰﻳﺖ ﺭﻗﺎﺑﺘﻲ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﻮﺩ (شکاری، 1384).
روشن است که تغییر سلیقه مصرف کننده، عامل مهمی در فعالیت شرکت ها به نفع محیط زیست بوده است. بررسی 25000 نفر مصرف کننده در سراسر جهان در سال 1999 نشان داد، 20 در صد افراد یا از خرید محصولات خودداری کرده بودند یا آشکارا از شرکت ها به دلیل کارهای اجتماعی و زیست محیطی مشهودشان، انتقاد می کردند (الیوت و همکاران، 1388، ص. 22).
مصرف کنندگان در کشورهای توسعه یافته تر، پیش از پیش به پرداخت مبالغ بیشتر برای کالاهایی که بیشتر حامی محیط زیست هستند، تمایل نشان می دهند. برای نمونه فروش های سازمان خوراک در سال 2002 ارزشی بالغ بر بیست میلیارد دلار داشت که این رقم سالانه 20 درصد در ایلات متحده، اروپا و ژاپن در حال افزایش است. این امر تا حدی نتیجه شورش مصرف کننده علیه آثار محیطی و اجتماعی کشاورزی صنعتی است. ثابت شده است که از قوی ترین ابزار دستیابی به صراحت و مسئولیت پذیری بیشتر تجاری، دسترسی عموم به اطلاعاتی است که جامعه مدنی را برای پیوستن به فرآیند، تشویق و تقویت می کند. آلمان اولین کشوری بود که در سال 1978 طرح طبقه بندی محیطی را که توسط دولت حمایت می شد، برای انتخاب های آگاهانه تر مصرف کنندگان، آغاز کرد (الیوت و همکاران، 1388، ص. 22).
تاییدیه “فرشته آبی” که نشانی برای محصولات و خدماتی است که دارای جنبه های دوست دار محیط زیست می باشند، به بیش از 3500 فرآورده در آلمان گسترش یافته است.(سازمان منابع جهانی، 2003).

2-9-6- مزایای پیاده سازی سیستم مدیریت زنجیره تامین سبز
به GSCM به عنوان بزرگ ترین چالش قرن 21 بنگرید، پیش بینی می شود در آینده نزدیک وجود دو کلمه «سبز» و «محیط زیست» در سیستم های مدیریت زنجیره تامین، یک عنصر رقابتی مهم به شمار می رود و کشور چین در این میان نقش عمده ای را بازی می کند(اسکات65، 2000).
شاید با بحث در مورد زنجیره تامین سبز به اذهان تنها ممانعت استفاده از مواد شیمیایی سمی و خطرناک یا کاهش انتشار آلاینده ها یا ضایعات به محیط زیست خطور کند. اگرچه این موارد مهم هستند اما اهمیت و مزایای مدیریت زنجیره تامین سبز محدود به کاهش مصرف مواد سمی و خطرناک یا کاهش آلاینده های مضر نمی شود. اصول مدیریت زنجیره تامین سبز می تواند برای تمام بخش های یک سازمان به کار گرفته شود و اثرات آن می تواند در تمام زمینه های ملموس و ناملموس گسترش یابد (استیولز66، 2002).
تا کنون در جهان اقدامات بسیاری در تحقیق و توسعه محصولات زیست محیطی (دوست دار طبیعت) انجام گرفته که استفاده از مواد پرخطر را محدود کرده است، و مدیریت زنجیره تامین سبز به عنوان یک استراتژی برای شرکت های پیشگام مثل Dell، HP، SONY، IBM و غیره می باشد. این پدیده بر این مفهوم دلالت دارد که شرکت ها در حال حاضر این مسئله را درک نموده اند که آگاهی محیطی می تواند یک منبع برای مزایای رقابتی آنها باشد. مدیریت زنجیره تامین سبز همچنین می تواند کارایی و همکاری را میان شرکای کاری و شرکت های رهبر افزایش دهد و به افزایش کارکرد محیطی، کاهش ضایعات و صرفه جویی در هزینه کمک کند (هو و هسو67، 2010). مدیریت زنجیره تامین که تمام فعالیت های مرتبط با تبدیل جریان کالا از مرحله ماده خام تا تحویل به مصرف کنندگاه نهایی را به موازات جریان اطلاعات در سرتاسر زنجیره تامین در بر می گیرد، تاثیر مهمی بر محیط زیست دارد. پرداختن به مدیریت زنجیره تامین سبز به دلایل زیر دارای اهمیت است (چینی فروش و شیخ زاده، 1389):
ایجاد مطلوبیت و رضایتمندی از نظر زیست محیطی در سراسر زنجیره تامین و دستیابی به بازار جدید از طریق عرضه محصولات سازگار با محیط زیست.
کاهش هزینه از طریق صرفه جویی در منابع، هزینه سوخت، تعداد ساعت کارگران، حذف ضایعات و بهبود بهره وری.
بهره مندی از مزایای رقابتی از طریق خلق ارزش برای مشتریان و رضایت مندی و وفاداری مشتریان نسبت به محصولات و نهایتاً افزایش سود آوری بنگاه.
از دیدگاه استیولز (2002) می توان مزایای انطباق با مدیریت زنجیره تامین سبز را به سه دسته مادی، غیر مادی و احساسی تقسیم کرد:
مزایای مادی: مدیریت زنجیره تامین سبز به کاهش هزینه های تامین کنندگان، تولید کنندگان و مشتریان کمک می کند و به کاهش مصرف انرژی و منابع در جامعه منجر می شود.
مزایای غیر مادی: مدیریت زنجیره تامین سبز می تواند سهولت دستیابی برای تولید کنندگان و رضایت مشتریان و ارضای بهتر نیازهای اجتماعی را موجب می شود.
مزایای احساسی: مدیریت زنجیره تامین سبز به ترغیب سهامداران و ذینفعان نسبت به محیط زیست، تصویر بهتر برای تامین کنندگان و تولید کنندگان، احساس بهتر و ارتقای کیفیت زندگی برای مشتریان و وادار کردن صنایع برای قبول مسئولیت در برابر جامعه کمک می کند.
همچنین حاجی میرزا (1390) بیان می نماید که: به منظور بدست آوردن بیشترین سود از مدیریت محیط زیست شرکت ها باید به ایجاد مجموعه ای از تمامی اعضای زنجیره تامین بپردازند. زنجیره تامین سبز به عنوان راهی است که به شرکت ها برای دست یافتن به سود بیشتر و سهم بیشتر بازار با هدف کاهش اثرات زیست محیطی و افزایش کارایی زیست محیطی کمک شایانی می کند.
همچنین از دیگاه دوبر اسمیت68 (2005)، ده دلیل که شرکت ها باید رویکرد سبز و انطباق با مدیریت زنجیره تامین سبز را بپذیرند عبارتند از:
1-پایداری منابع، 2-کاهش هزینه ها، 3-افزایش بهره وری، 4-کسب مزیت رقابتی، 5-انطباق با قوانین، 6-کاهش ریسک، 7-کسب شهرت، 8-بازگست سرمایه، 9-دل گرمی کارکنان و 10-الزامات اخلاقی
ایمانی و احمدی (1388)، در این زمینه عقیده دارند که مدیران در زنجیره تامین سبز علاوه بر حداقل سازی هزینه های معمول زنجیره تامین (هزینه سفارش، هزینه موجودی کالا و غیره)، در راستای پاسخگویی به مسئولیت اجتماعی سازمان و ارتقا بهره وری به دنبال حداقل کردن هزینه های اجتماعی هستند. تا از این طریق به خلق ارزش و ارضای نیازهای مشتریان، مخصوصاً مشتریان مطلع و حامی محیط زیست پرداخته و از اصلاح یا ایجاد تقاضای جدید، دستیابی به بخش های جدیدی از بازار و تغییرات در هزینه ها با دستیابی به شیوه های جدید تولید محصول به عنوان منابع عمده نوآوری بهره مند شوند. که این امر در نهایت مزیت رقابتی را برای سازمان به همراه خواهد داشت.
همچنین به تجربه کشورهای دیگر و مزایای ناشی از آن اشاره کرد. برای مثال مزایای ناشی از بکارگیری مدیریت زنجیره تامین سبز در کشورهای جنوب شرق آسیا: افزایش کارایی، بهبود بهره وری، ایجاد بازارهای جدید، کاهش هزینه ها، کاهش آلاینده ها، بهبود وجه عمومی سازمان، افزایش تعهد و مسئولیت اجتماعی سازمان (راو69، 2002).
مزایای کسب شده در اثر بکارگیری مدیریت زنجیره تامین سبز در صنایع کشور هند عبارتند از: بهینه سازی مصرف انرژی، کاهش مواد پسماند، کاهش هزینه ها، حفظ منابع طبیعی، بهبود کیفیت زندگی، ایجاد محیط زیست بهتر و پایدار برای نسل های آینده (آریف70 و همکاران، 2009).
2-9-7- موانع پیش رو جهت دستیابی به مدیریت زنجیره تامین سبز
موانع اصلی پیش رو در دستیابی به مدیریت زنجیره تامین سبز به چهار دسته: هزینه بالای اجرای اصول زیست محیطی، کمبود هشدار ها و اطلاع رسانی نسبت به مسائل زیست محیطی، موانع تکنولوژیکی و کمبود اطلاعات، دانش و آموزش در خصوص مسائل زیست محیطی تقسیم می شوند (فراهانی و همکاران، 2009).
هزینه بالا و سرمایه گذاری در زمینه مسائل زیست محیطی جزء مبانی اصلی دستیابی به برنامه های تدارکات سبز هستند. مشارکت مشتریان و تامین کنندگان در پروژه های سبز و کمک های مالی دولت در این خصوص موجب تشویق به سرمایه گذاری های سبز می شود. کمبود هشدارها و اگاهی ها در خصوص مسائل زیست محیطی منجر به ایجاد مشکلاتی مانند عدم حمایت و مشارکت دولت در این زمینه و عدم حمایت مدیران ارشد سازمان ها می شود. بنابراین هر شخص و مخصوصاً دولت و مشتریان نهایی نسبت به رعایت و اطلاع رسانی مسائل زیست محیطی مسئول هستند. از بین بردن موانع تکنولوژیکی با همکاری ها و مشارکت های بین سازمانی و سرمایه گذاری مشترک دولت و سازمان های مادر میسر می شود.
کمبود دانش و آموزش در زمینه محیط زیست با ایجاد پایگاه اطلاعاتی زیست محیطی، شبکه های انتقال دانش و برگزاری دوره های آموزشی برای کارکنان سازمان ها قابل رفع است. پورتر و لیندر71 نیز اشاره کرده اند که کاهش ضایعات، حفظ منابع مصرفی و بهبود بهره وری مزایای بکارگیری فعالیت های سبز هستند که می توانند مزیت رقابتی برای سازمان ایجاد کنند (فراهانی و همکاران، 2009).
موانع اصلی پیش رو جهت دستیابی به مدیریت زنجیره تامین سبز که در مقالات مختلف به آنها اشاره شده است، به صورت خلاصه در جدول (2-4) آمده است.
جدول2-1 موانع پیشرو جهت دستیابی به مدیریت زنجیره تامین سبز
موانع پیش رو در دستیابی به مدیریت زنجیر تامین سبز
مراجع
عدم وجود رویکرد فعالانه و داوطلبانه سازمان ها و تامین کنندگان در خصوص رعایت استاندارد های زیست محیطی و مسئولیت اجتماعی
Rao, (2002) & Arif et al, (2009)

عدم توانمندی تامین کنندگان (از نظر دانش و تکنولوژی فنی) جهت اخذ استاندارد ایزو 14000
Rao, (2002)
عدم ایجاد مزیت رقابتی محسوس ناشی از اجرای زنجیره تامین سبز
Rao, (2002)
دشواری سازماندهی و هماهنگی واحدها در پیاده سازی زنجیره تامین سبز
Rao, (2002)
عدم وجود محرک ها و مشوق های کافی از سوی دولت جهت دستیابی به مدیریت زنجیره تامین سبز
Rao, (2002)
هزینه بالای پیاده سازی زنجیره تامین سبز
Rao, (2002) & Farahani et al, (2009)
عدم وجود اهرم های قانونی کافی جهت اجرای قوانین زیست محیطی
Farahani et al, (2009)
نبود زیرساخت های فناوری اطلاعات و ارتباط مناسب جهت تسهیل اجرای زنجیره تامین سبز
Farahani et al, (2009)
کمبود دانش و آموزش در خصوص مسائل زیست محیطی
Farahani et al, (2009)
عدم حمایت مدیران ارشد و میانی سازمان
Polonsky & Rosenberger (2001) & Lee (2008)
عدم حضور و رقابت در بازارهای جهانی
Zhu & Sarkis, (2006)
عدم وجود اهداف و برنامه استراتژیک زیست محیطی در سازمان
Polonsky & Rosenberger (2001)
عدم وجود اهرم های قانونی کافی جهت اجرای قوانین زیست محیطی
Zhu & Sarkis, (2006)
2-10- مؤلفه های مدیریت زنجیره تامین سبز
در این بخش سعی شده است ابعاد مدیریت زنجیره تامین سبز و مفاهیم آن که در هفت بعد مورد شناسایی قرار گرفته است بررسی شود. و در نهایت ابعاد و شاخص های شناسایی شده در انتهای همین بخش به عنوان نتیجه گیری ذکر شده است.
2-10-1- خرید سبز
در فرایند تولید و عرضه محصولات، مقادیر زیادی از مواد اولیه، ملزومات اداری و … لازم است. برای اینکه شرکت ها بتوانند محصولات سبز تولید نمایند، باید از مواد و محصولاتی استفاده نمایند که با معیارهای زیست محیطی سازگار باشد. شرکت فوجی زیراکس سیاست خرید سبز خود را در آوریل 1997 اعلام کرد (کوشیبو72، 2001). این سیاست بیان می نماید که بر اساس سیاست زیست محیطی، شرکت فوجی زیراکس، برای خرید برای خرید کالاها و خدمات برای فعالیت های تجاری و دیگر احتیاجات، باید کالاها و خدماتی را که با معیارهای زیست محیطی سازگار هستند و در کارخانه های سازگار با معیارهای زیست محیطی تولید شده اند را خریداری

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درباره زنجیره تامین، مدیریت زنجیره تامین، زنجیره تامین سبز، زیست محیطی Next Entries دانلود پایان نامه درباره زیست محیطی، محیط زیست، مدیریت زیست محیطی، سیستم مدیریت