دانلود پایان نامه درباره زنجیره تامین، مدیریت زنجیره تامین، زنجیره تامین سبز، زیست محیطی

دانلود پایان نامه ارشد

محیطی شرکت ها که در گذشته مطرح شده است کار کرده اند. ظهور این نوع ادبیات به سال 1990 برمی گردد، که با ظهور مدیریت زیست محیطی، شرکت ها متوجه محیط و مدیریت زنجیره عرضه گردیدند. تا قبل از سال 2000 مقالات کمی در زمینه مدیریت لجستیک، مدیریت زنجیره تامین سبز، و محیط زیست وجود داشت، ولی بعدها به خاطر مشکلات زیست محیطی و تهدید زندگی بشر تحقیقات زیادی در این زمینه صورت گرفت. با وجود گرم شدن هوا و نوسان قیمت نفت، تاکید بیشتری بر روی حفاظت محیط زیست می شود، و شروع تحقیقات بسیاری را در حوزه توسعه مفاهیم و تئوری های مدیریت زنجیره تامین سبز داشتیم. امروزه بسیاری از تلاش های تحقیقاتی بر بررسی بین عوامل سبز/ محیطی با عملکرد سازمان/ محیط زیست متمرکز شده اند (ابوقادر39 و جانسون40، 2004).
مدیریت زنجیره تامین سبز مدافع بهره وری و سینرژی بین شرکاست و عملکرد محیطی را تسهیل می نماید. ضایعات را حداقل و موجب صرفه جویی هزینه است و علاقه روز افزن محققان و متصدیان عملیات و مدیریت زنجیره تامین را به خود جلب کرده است (راو41 و هالت42، 2005). مدیریت زنجیره تامین سبز به عنوان یک الگوی جدید مهم در شرکت ها برای دستیابی به اهداف سود و سهم بازار، با کاستن از تاثیرات و ریسک های محیطی آنها در کنار افزایش کارایی اکولوژیکی شان ظاهر شده است (ژو43 و همکاران، 2005).
2-9-1- مفاهیم و تعاریف مدیریت زنجیره تامین سبز
ﺳﺒﺰ ﮐﺮدن زﻧﺠﯿﺮه تاﻣﯿﻦ، ﻓﺮاﯾﻨﺪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﻌﯿﺎرﻫﺎ ﯾﺎ ﻣﻼﺣﻈﺎت زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ در ﺳﺮﺗﺎﺳﺮ تاﻣﯿﻦ اﺳﺖ. ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ زﻧﺠﯿﺮه تاﻣﯿﻦ ﺳﺒﺰ، ﯾﮑﭙﺎرﭼﻪ ﮐﻨﻨﺪه ی ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ زﻧﺠﯿﺮه تامین با الزامات زیست محیطی در تمام مراحل طراحی محصول، انتخاب و تامین مواد اولیه، تولید و ساخت، توزیع و انتقال، تحویل به مشتری و بالاخره پس از مصرف، مدیریت بازیافت و مصرف مجدد به منظور بیشینه کردن میزان بهره وری مصرف انرژی و منابع همراه با عملکرد کل زنجیره تامین است (سارکیس44، 2006). در بررسی اثرات زیست محیطی فعالیت های زنجیره تامین به تحلیل اثرات محصولات بر محیط زیست به کمک رویکردی کلی نگر (شامل تحلیل دوره عمر محصول از آغاز تا پایان عمر آن) پرداخته می شود. در این رویکرد کلیه اثرات بوم شناختی (علم عادت و نحوه زندگی موجودات و تعامل آنها با محیط) هر فعالیت در مراحل مختلف عمر محصول ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﻔﻬﻮم ﻣﺤﺼﻮل، ﻃﺮاﺣﯽ، ﺗﻬﯿﻪ ﻣﻮاد ﺧﺎم، ﺳﺎﺧﺖ و ﺗﻮﻟﯿﺪ، ﻣﻮﻧﺘﺎژ، ﻧﮕﻬﺪاری، بسته بندی، ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ و اﺳﺘﻔﺎده ﻣﺠﺪد ﻣﺤﺼﻮل اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی و در ﻃﺮاﺣﯽ ﻣﺤﺼﻮل ﻟﺤﺎظ می شود (فراهانی و همکاران، 2009). سریواستاوا (2007) زنجیره تامین سبز را بدین صورت ﺗﻌﺮﯾﻒ ﮐﺮده اﺳﺖ: “در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﺴﺎﺋﻞ زیست محیطی در زنجیره تامین ﺷﺎﻣﻞ ﻃﺮاﺣﯽ ﻣﺤﺼﻮل، اﻧﺘﺨﺎب و ﻣﻨﺒﻊ ﯾﺎﺑﯽ ﻣﻮاد، ﻓﺮاﯾﻨﺪ ﺳﺎﺧﺖ و ﺗﻮﻟﯿﺪ، ﺗﺤﻮﯾﻞ ﻣﺤﺼﻮل ﻧﻬﺎﯾﯽ ﺑﻪ ﻣﺸﺘﺮی و مدیریت محصول پس از مصرف و طی شدن عمر مفید آن”
اپسون45 مفهوم زنجیره عرضه سبز را شامل فرضیات: طراحی سبز، خرید سبز، فرایند تولید سبز، محصول سبز، بازاریابی سبز، مصرف کننده سبز و فرایند بازیافت سبز می داند، که به طور جدا ناپذیری به هم مربوط شده اند و بدون هر کدام از این قسمت ها عدم قابلیت بوجود می آید. (Epson Taiwan, 2010). همچنین در بعضی از مقالات برای مدیریت زنجیره تامین سبز شش بعد در نظر گرفته شده است: تولید و بسته بندی سبز، سهم محیطی، بازاریابی سبز، تامین کنندگان سبز، ذخیره سازی سبز، طراحی اقتصادی سبز. نتایج نشان داده اند که گروههای مبتنی بر بازاریابی سبز، در صنعت الکترونیک تایوان به بهترین شکل عمل کرده اند. بر مبنای دیدگاه مبتنی بر منابع، توانایی گروههای بازاریابی سبز برای گرد آوری منابع، در رقابت با حریفان منجر به موفقیت می گردد (چانگ46 و همکاران، 2010).
اﮔﺮﭼﻪ در ادﺑﯿﺎت زﻧﺠﯿﺮه تامین ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ زﻧﺠﯿﺮه تاﻣﯿﻦ ﭘﺎﯾﺪار و ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ زﻧﺠﯿﺮه تامین ﺳﺒﺰ ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺑﻪ ﺟﺎی یکدیگر به ﮐﺎر ﻣﯽ روﻧﺪ، اما این دو مفهوم کمی با هم تفاوت دارند. مدیریت زنجیره تامین پایدار در برگیرنده ابعاد اقتصادی و پایداری اجتماعی و زیست محیطی است. بنابراین مفهوم مدیریت زنجیره تامین پایدار وسیع تر از مدیریت زنجیره تامین سبز است و مدیریت زنجیره تامین سبز بخشی از مدیریت زنجیره تامین پایدار است (فراهانی و همکاران، 2009).
2-9-2- توسعه مدیریت زنجیره تامین سبز
هنگامی که اثرات زیست محیطی بر شرایط زندگی مردم جهان بسیار مشهودتر از سابق گردد، تاکید بر آگاهی زیست محیطی پر رنگ تر می شود. امروزه، مردم جهان به پیامدهای بالقوه مسائل زیست محیطی توجه بیشتری نشان می دهند.
سوراخ شدن لایه اوزون، گرم شدن کره زمین، و ضایعات مضر و خطرناک از مبرم ترین مقوله های زیست محیطی به حساب می آیند. در تلاش برای تعدیل اثرات منفی چنین مشکلاتی، دولت ها قوانینی را وضع و استادارد های زیست محیطی به منظور کاهش میزان انتشار گاز کربن (ژاو47 و همکاران، 2012) و گازهای گلخانه ای را تدوین کرده اند. بعضی از این استانداردها عبارتند از وسایل از کارافتاده (ELV)48، محدودیت بر مواد خطرناک (RoHS)49، تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی زائد (WEEE)50، طراحی سازگار با محیط زیست محصولاتی که از انرژی استفاده می کنند (EuP)51، و ثبت، ارزیابی، مجوز و محدودیت مواد شیمیایی (REACH)52.
علاوه بر این، صنایع بصورت فزاینده ای در حال تولید محصولات حامی محیط زیست به منظور تامین تقاضای محصولات سبز مشتریان می باشند. برای مثال، کسب و کارهایی که میزان استفاده خود را از مواد خام کاهش داده اند، شروع به بازیافت محصولات قدیمی و کهنه و استفاده از انرژی تجدیدپذیر53 کرده اند.
مدیریت زنجیره تامین، برنامه ریزی و کنترل فعالیت های مرتبط با تجارت، معامله، و مدیریت امور پشتیبانی را انجام می دهد. از همه مهمتر، میان تامین کنندگان، عوامل و مشتریان جدید همکاری و هماهنگی برقرار می سازد. با افزایش آگاهی مشتریان و وضع قوانین دقیق تر، صنایع شروع به یکپارچه سازی عوامل زیست محیطی در سرتاسر سازمان هایشان کرده اند. بعلاوه، با ادغام فناوری های سبز در فرآیندهای طراحی، تولید، و توزیع محصولات به زنجیره های تامین حامی محیط زیست بدل شده اند. این گونه تلاش ها، منجر به سیر تکاملی مدیریت زنجیره تامین سبز شده است(گوپتا54 و وانگ55،1393، ص. 22).
در سال 1969، شرکت کوکا کولا حامی مطالعه ای شد که قصد انجام تجزیه و تحلیل چرخه عمر به منظور ارزیابی اثر زیست محیطی بسته بندی های محصولاتش را داشت. نتایج حاصل از انجام این مطالعه، ارائه چارچوبی برای ارزیابی چرخه عمر (LCA)56 بود که تا به امروز از آن استفاده می گردد. در طول این مدت ، LCA دائماً بر کاهش اثرات منفی زیست محیطی ناشی از تولید، حمل و نقل و دفع کالاها تاکید کرده است. پیشرفت های تدریجی در سال های اخیر توانسته است این روش را با سیستم مدیریت زنجیره تامین همراه سازد (گوپتا و وانگ،1393، ص. 22).
گرچه تئوری مدیریت زنجیره تامین سبز در دهه 1990 توسعه یافت، ولی به علت چالش های عدیده ای که در مقابل خود می دید، اکثر صنایع تا سال 2000 یا حتی پس از آن قدام به اتخاذ سیستم مدیریت زنجیره تامین سبز نکردند. شکل (2-4) سیر تکامل زنجیره تامین سبز را نشان می دهد. از این شکل چنین استنباط می گردد که در دوره توسعه که آگاهی ها از نگرانی های زیست محیطی افزایش می یابد، پیچیدگی و مقیاس فناوری مدیریت زنجیره تامین سبز نیز افزایش می یابد (گوپتا و وانگ،1393، ص. 27).

شکل 2-4 سیر تکاملی زنجیره تامین سبز (گوپتا و وانگ،1393، ص. 27)
2-9-3- ارزیابی چرخه عمر
هنگام بررسی اثرات زیست محیطی محصولات بررسی مراحل طراحی و تولید محصول به تنهایی کافی نمی باشد و می بایست از مر حله ماده خام تا پایان عمر مصرف محصول را بررسی کرد این رویکرد در واقع ارزاریابی دوره عمر محصول می باشد. ارزیابی چرخه عمر، فرایند ارزیابی تاثیراتی می باشد که محصول در طول چرخه عمرش بر روی محیط زیست می گذارد. این ارزیابی شامل کل دوره عمر محصول، فرایند ها و فعالیت ها ( استخراج وآماده سازی ماده خام، ساخت و تولید، حمل و نقل و توزیع، استفاده مجدد و نگهداری، بازیافت و دفع نهایی مواد) می باشد (فراهانی و همکاران، 2009).
چهار روش اصلی ارزیابی چرخه زندگی برای شرایط مختلف به شرح زیر وجود دارد:
1- از گهواره تا گور57: متداول ترین روش ارزیابی چرخه عمر است و در تحلیل نوع مواد مورد استفاده در ساخت یک محصول بکار می رود. این تحلیل کل دوره عمر محصول را پوشش می دهد.
2- از منبع تا چرخ58 : کارایی سیستم حمل و نقل جاده ای از نظر میزان مصرف سوخت را مشخص می کند.
3- از گهواره تا ورود59: ارزیابی چرخه محصول تا زمانی که به مشتری تحویل شود را در نظر می گیرد.
4- از گهواره تا گهواره60: که یک تفکر جدید در ارزیابی چرخه عمر است در این روش محل نابودی یک محصول به محل تولد محصول دیگری تبدیل می شود. به عنوان مثال بسیاری از شرکت های بازیافت از کاغذ با کیفیت بالا جهت تولید کاغذ های روزنامه ها و مقوای نازک با کیفیت پایین تر استفاده می کنند. (فراهانی و همکاران، 2009).
2-9-4- تاثیرات مدیریت زنجیره تامین سبز بر استراتژی های صنعت
تاثیرات مدیریت زنجیره تامین سبز بر صنعت قابل توجه است، زیرا که در آن سیستم خرید سبز به منظور کنترل تامین کنندگان، مخصوصاً برای تولید طرح اصلی(ODM)61، پایه ریزی می شود به نحوی که استانداردهای حامی محیط زیست برای محصولات رعایت می گردد. برای مثال به خاطر رعایت استانداردهای ELV، شرکت های اتومبیل سازی با هم دیگر همکاری کردند و سیستم بین المللی اطلاعات مواد (IDMS)62 را ایجاد کردند که تضمین می کرد که مواد استفاده شده توسط تولید تجهیزات اصلی (OEM)63 و تامین کنندگان آنها بر اساس استانداردهای بین المللی بوده است.
توضیحات و تفسیراتی در مورد اینکه چرا شرکت ها باید در فعالیت های مدیریت زنجیره تامین سبز شرکت کنند، وجود دارد. صادرات محصولات یا تامین مشتریان خارجی نیازمند این است که بنگاه ها بر «موانع سبز» فائق آیند، و توانایی رقابتی بین المللی خود را افزایش دهند. برای مثال IBM و Xerox از تامین کنندگان چینی خود خواسته اند که با استاندارد ISO14001 (سیستم های مدیریتی زیست محیطی) خود را توسعه دهند و فورد، تویوتا و جنرال موتورز از تامین کنندگان خود گواهینامه ISO14001 می خواهند.
در صنایع الکترونیک و الکتریک، تامین کنندگان از روش ها و مستندات خرید سبز به منزله کنترل مصرف مواد خطرناک استفاده می کنند. هر چند، مدیریت زنجیره تامین سبز هدفِ تامین نیازمندی های سبز برای ODM ها در طول یک مدیریت زنجیره تامین کامل را دنبال می کند. یکی از معروف تریم مثال ها که می تواند به نوعی مرجعی برای این گفتار باشد، پدیده SONY است که در آن به خاطر فلز ممنوعه کادیوم (Cd) موجود در رابط پلی استیشن ها، اجازه ورود به بندرگاه هلند را نداشت که همین امر باعث خسران وسیعی هم در محصول و هم در اعتبار شرکت شد. در نتیجه شرکت SONY استاندارد تکنیکال SS-00259 را به منظور ملزم کردن تمامی تامین کنندگان قطعاتش به اجرای این استاندارد به خاطر تضمین اینکه دیگر هیچ ماده سمی در زنجیره تامینش ظاهر نگردد، پذیرفت (گوپتا و وانگ،1393، ص. 28).
همچنین شرکت DELL با رویکرد مدیریت زنجیره تامین سبز می تواند خروجی میزان کربن زنجیره تامینش را تخمین بزند. شرکت Dell می خواهد که همه تامین کنندگان تراز اولش استاندارد EICC64 را امضا کنند و این تامین کنندگان را برای پیروی از این استاندارد با دادن گواهینامه تشویق کند. EICC استانداردها و قوانینی را برای مسئولیت اجتماعی شرکت ها در زنجیره تامین صنعت الکترونیک وضع می کند. این قوانین و مقررات از بررسی و مرور استانداردهای اساسی مشتمل بر نیروی کار و کار فرما، ایمنی، مسئولیت زیست محیطی، مدیریت سیستم و اخلاق تشکیل می شود(گوپتا و وانگ،1393، ص. 28).
2-9-5- مصرف سبز
در دهه 1980 و اوایل 1990 ﺑﻴﻦ ﻣﺼﺮﻑ ﮐﻨﻨﺪﮔﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﺁﮔﺎﻫﻲ ﺑﻮﺟﻮﺩ ﺁﻣﺪ ﻛﻪ ﺧﺮﻳـﺪ ﺁﻧﻬـﺎ ﺭﻭﻱ ﻣﺤﻴﻂ ﺍﺛﺮ ﻣﻲ ﮔﺬﺍﺭﺩ.

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درباره زیست محیطی، محیط زیست، توسعه پایدار، توسعه پاید Next Entries دانلود پایان نامه درباره زنجیره تامین، زنجیره تامین سبز، مدیریت زنجیره تامین، زیست محیطی