دانلود پایان نامه درباره دفاع مشروع، روش تحقیق، قانون گذاری، فقهی و حقوقی

دانلود پایان نامه ارشد

امكان تجاوز چگونه است؟

1-5 فرضیه ها
– به نظر مي رسد كه انسان فقط در صورت وقوع تجاوز حق دفاع دارد0
– به نظر مي رسد كه در دفاع مشروع ،علم به قصد تجاوز كافي است.
1-6 اهداف تحقیق
هدف اصلی: آگاهی یافتن از نظرات علمای فقه امامیه در مورد حدود و شرایط دفاع از اموال و مبانی فقهی و حقوقی آن.
اهداف فرعی:
1)دلایل وقوع دفاع و حد و مرز و انواع دفاع از نظر فقهای امامیه.
2) اهمیت دفاع در آیات و روایات قرآنی و ذکر این آیات.
3) مشروعیت دفاع از اموال در نظام حقوقی.

فصل دوم:
پیشینه تحقیق

پیشینه تحقیق
تحقیقات و پژوهش های فقهای اسلامی در خصوص موضوع تحقیق قابل تقدیر و در خور ستایش است و با بررسی نظرات و آرای آن ها در تالیفات و پژوهش های صورت گرفته می شود به صورت خلاصه نظرات زیر را استخراج کرد.
دفاع تنها در صورتی مشروع تلقی می گرددکه در مقابل تجاوزی غیر قانونی صورت گیرد.توضیح آن که برخی از خطرها قانونی و مشروع هستند،مثل تادیب فرزند توسط پدر یا انجام عمل جراحی از سوی پزشک مجاز برای معالجه ی فرد و بعضی دیگر از خطرها غیر مشروع می باشند و دفاع مشروع تنها بر ضد خطراتی جایز است که غیر مشروع به شمار می رود (عطار،1375)0
در برخی قانون گذاری ها از جمله ایران، استفاده از یک نیروی کشنده تحت شرایطی خاص برای دفع متعرض نسبت به مال مجاز اعلام شده (بند ج ماده ی 629 ق. م. ا)، در حالی که در برخی دیگر از قانون گذاری ها، به خاطر امکان جبران آن و عدم تناسب بین منافع، در چنین موضوعاتی دفاع کشنده ممنوع می باشد (واعظی ،1379)0
فقهای مذاهب اسلامی شرایطی راکه برای وجوب جهاد ابتدایی لازم میدانند، در دفاع مشروع لازم نمیدانند و در بحث دفاع مشروع از جان، ناموس و مال خود و دیگران در برابر تجاوزگران در اصل مشروع بودن چنین دفاعی فقیهان اتفاق نظر دارند، گرچه نسبت به وجوب آن در بعضی موارد مانند دفاع از مال اختلاف نظر وجود دارد (برجی،1384)0
در قلمرو دفاع مشروع از دیدگاه مذاهب فقهی اسلامی عنوان شد که دفاع مشروع در فقه مذاهب، گستره و قلمرو وسیعی دارد. در شاخه دفاع سازمان یافته، نشان داده است که در این حوزه بین مذاهب اسلامی اتفاق نظر وجود دارد، اما در حوزه دفاع از جان عرض و مال در میان مذاهب مختلف دیدگاه های مختلفی وجود دارد(برجی، 1384).
شرایط دفاع مشروع از نگاه فریقین، داشتن سه شرط، وقوع تجاوز و حمله دشمن، ضروری بودن دفاع و تناسب بین دفاع و تجاوز را برای دفاع مشروع ذکر می کند(برجی، 1385).
در مقالهای تحت عنوان بررسی قلمرو دفاع مشروع از مال در حقوق جزای اسلامی نگاشته شد که فقیهان معتقدند برای جلوگیری از تجاوز به اموال، شخص اجازه دارد تا در حدود مقرر و مشروع از حقوق و اموال خود دفاع کند و متجاوز را براند، هر چند مدافع از قتل نفس خود بترسد دفاع از مال خودبه خود جایز است و آن چه باعث واجب بودن یا حرام بودن دفاع میشود حالاتی است که بر مدافع و مال عارض میشود(ربانی، 1389).
طبیعی است که برای انسان چیزی ارزشمند تر از جان نیست و همین دفاع از نفس پایه و اساس دفاع مشروع در مقیاس امروزی را تشکیل می دهد. خلقت انسان بر پایه ی آزادی به عنوان یکی از لوازم زندگی فردی و اجتماعی و مصونیت نسبت به هر گونه محدودیت از قبیل توقیف و حبس غیر مجاز، به انسان این امکان را می دهد تا در مواردی که این حق در معرض تجاوز قرار گرفته است، از خود واکنش نشان داده و آن را دفع نماید و جز در مواردی که قانون برای افراد محدودیتی در نظر گرفته، کسی حق ایجاد چنین محدودیتی را نخواهد داشت.
ناموس، شرف و آبرو نیز لازمه ی حیات اجتماعی هر فردی می باشد و بدیهی است که در صورت تعرض به این جنبه از حیات آدمی، فرد باید قادر به استفاده از یک نیروی بازدارنده در جهت دفع آن و جلوگیری از آثار آن باشد. برخلاف دفاع از نفس، محدوده ی تجویز دفاع از این قسم موضوعات را فرهنگ و ارزش های حاکم بر آن جامعه تعیین می کند. چنان که در حقوق اسلامی بخاطر حاکمیت ارزش های الهی و جایگاه ناموس و شرف در آن و در کنار دفاع از نفس، صحبت از وجوب دفاع به میان می آید ،در حالی که در بسیاری از نظام های حقوقی چنین اهمیتی در قالب یک الزام فردی مشاهده نمی شود (حسینی ،1389)0
در مبانی فقهی و حقوقی مشروعیت دفاع، بیان شد که تمامی مکاتب حقوقی در پذیرش اصل دفاع مشروع متفق القول هستند و این را می توان در وجود قواعد حقوقی دفاع مشروع در تمامی قوانین دریافت. دفاع مشروع یکی از قواعد حقوق کیفری است که در مهمترین منبع حقوقی کشور ما یعنی قانون و در منابع مختلف فقهی یافت میشود و بحث از مبانی آن یعنی یافتن آن حقیقتی که پایه و اساس مشروعیت این قاعده حقوقی و تبعاً سبب الزام آور بودن آن است. چنان چه این حقیقت براساس آموزههای حقوقی تبیین شده و مورد استناد حقوق دانان قرار گیرد، مبنای حقوقی مشروعیت دفاع خواهد بود و چنان چه این معنا براساس تعالیم و مفاهیم فقهی منکشف شود، مبنای فقهی مشروعیت دفاع محسوب میشود(خدایار، 1390).
در بررسی دفاع مشروع از دیدگاه فقه اسلامی بیان شد که در دین مقدس اسلام دفاع در برابر دشمن، امری پسندیده است و در منابع فقهی نیز دفاع، برحسب موضوع مورد دفاع، واجب یا جایز است. تحقق دفاع مستلزم وجود دو عنصر اساسی، یعنی حمله و دفاع است که هر کدام از اینها نیز شرایط خاص خود را دارند. تجاوزی مستوجب حق دفاع است که غیرمشروع و غیرقانونی باشد. از دیگر شرایط حمله، این است که خطر باید فعلی و قریب الوقوع بوده و نیز به گونهای باشد که به هیچ طریق دیگری، قابل دفع نباشد. مدافع نیز در انجام عمل دفاعی، مقید به شرایطی است، از جمله این که، عمل دفاعی باید ضرورت داشته باشد و از سوی دیگر، مدافع، مجاز نیست از هرگونه نیرو و به هر اندازه، برای دفع تجاوز استفاده کند. البته طبق منابع فقهی، مدافع در انتخاب وسیله آزاد است و می تواند از وسیلهای که انتظار دفع تجاوز به آن وجود دارد استفاده کند. در دفاع مشروع، کاربرد خشونت، در راستای دفاع از خود، غیراختیاری میشود و در واقع چارهای جز توسل به آن باقی نمیماند و علاوه بر این واکنشی نیز هست و به صورت دفاعی انجام میشود و فراتر از اینها، خشونتی کاملاً قانونی و مشروع قلمداد می گردد. دفاع مشروع، حقی است که انسان، به طور ذاتی و طبیعی از آن برخوردار است و در حقوق جزایی بسیاری از کشورها، قانونی دیده بوده و فراتر از همه این ها، در شرع مقدس اسلام و فقه اسلامی، به رسمیت شناخته شده و شرایط آن به روشنی مشخص گردیده است(صحرایی، 1391).
با بررسی این تعریف های ارائه شده از سوی صاحب نظران و در نظر گرفتن شرایط ارکان مقرر در قانون؛ می توان تعریف زیر را پیشنهاد نمود:
“دفاع مشروع حقی است قانونی که شخص با توسل به آن می تواند در موقعیتی ضروری و با رفتاری به ظاهر مجرمانه، تجاوزی قریب الوقوع یا بالفعل و ناروا که نفس، آزادی تن، ناموس، مال او یا دیگری را مورد تهدید قرار داده را دفع نماید.”
همان گونه که از تعریف مذکور بر می آید، در دفاع مشروع با دو موضوع حمایتی و ساختاری تحت عنوان “موضوع”و “ارکان” مواجه خواهیم بود. بخش حمایتی دفاع مشروع، شامل موضوعاتی است که در پایان یک دفاع موفق، از آن حمایت شده است و ساختار دفاع را می توان دو رکن دفاع و تجاوز دانست که در دو بخش بعدی هر یک بطور جداگانه و به اختصار مورد مطالعه قرار خواهد گرفت.
هدف نهایی از دفاع مشروع صیانت از حقوقی است که مورد حمایت قانون است و در نظام های مختلف حقوقی، رویکرد های متفاوتی نسبت به محدوده و موضوع آن وجود دارد. جدای از اشتراکات موجود در زمینه ی موضوعات مورد حمایت، موضع هر نظام حقوقی در این خصوص تا حد فراوانی متأثر از فرهنگ، آداب و سنن و نوع نگاه آن نظام به فرد و اجتماع می باشد.
اگر چه در حال حاضر اکثر قانون گذاری ها دفاع در برابر تعرض نسبت به نفس، ناموس ، عرض و مال را به عنوان یک حق مجاز می شمارند، اما این حمایت از یک سیر تکمیلی برخوردار می باشد که این تکامل و توسعه ی امروزی حاصل پیشرفت حوزه ی حمایت از حقوق فردی است. به نحوی که امروزه در بسیاری از قانون گذاری ها به شخص در معرض حمله به نفس، ناموس ، آزادی تن، شرف و آبرو و مال اجازه ی دفع آن داده شده است، تجویز دفاع از دیگری که نیاز به کمک دارد، خود جلوه ای نمایان از این توسعه ی موضوعی می باشد.
شاید بتوان ادعا کرد با بررسی پیشینه و سوابق تحقیقات و پژوهش های انجام شده می توان دریافت که نخستین موضوع از حقوق فردی که از ابتدا مورد حمایت قرار گرفته و کسی در آن تردید نداشته است، دفاع در برابر تعرض به نفس بوده است (کاتوزیان،92).
از پژوهش های انجام شده در این خصوص و منابعی که در این پایان نامه از آن استفاده شده می توان به موارد زیر اشاره کرد و از مولفان و نویسندگان آن تشکر و قدردانی نمود و تحقیق حاضر در راستای جمع آوری آرای فقها در خصوص دفاع مشروع در یک جا قدم مهمی برخواهد داشت که در تحقیقات صورت گرفته ی فعلی جای خالی آن احساس می شود که امید است مورد بهره مندی دانش پژوهان قرار گیرد.

فصل سوم:
روش شناسی تحقیق

3-1 روش شناسي تحقيق
الف)شرح كامل روش تحقيق:
شرح كامل روش تحقیق بر حسب هدف، نوع داده ها و نحوه اجراء (شامل مواد، تجهیزات و استانداردهای مورد استفاده در قالب مراحل اجرایی تحقیق به تفكیك):
درهر تحقیق با توجه به موضوع و مراحل مختلف انجام آن نه فقط یک روش تحقیق بلکه چندین روش به طور همزمان می تواند کاربرد داشته باشد.برای انجام یک تحقیق از مجموعه ای از روش های تحقیق استفاده می شود که به طور خلاصه راجع به آنها توضیح داده می شود:
روش توصیفی – تحلیلی:دراین روش با توجه به شرایط موجود به بیان آنچه هست می پردازیم، و هدف ما دستیابی به حقایق جدید است.در این نوع از روش تحقیق، پدیده از ابعاد گوناگون مورد بررسی قرار می گیرد.توصیف مناسب پدیده ها می تواند، برای تحلیل به انسان ها دید شفافی بدهد.
توصیف پس از شناسایی جایگزین تحلیل می شود و می تواند هدف از انجام تحقیق، شناسایی پدیده های مختلف باشد.
تحلیلی:تحقیقی که با هدف علت یابی و تحلیل روابط بین پدیده های مختلف انجام شود، تحقیق تحلیلی می نامند.
تحلیل قواعد حقوقی و به طور کلی پدیده های حقوقی، بخش وسیعی از تحقیقات حقوقی را تشکیل می دهد.در تحلیل، معمولا محقق به دنبال نقد موضوع مورد تحقیق است.
روش تحقیق در این نوشتار توصیفی و تحلیلی است و هم چنین روشی که در علوم هنجاری از آن استفاده می شود،روش استدلال قیاسی که به نقد و بررسی قوانین و مقررات پیرامون جرایم می پردازند.در این نوشتار ابتدا به معرفی قوانین و مقررات داخلی و سپس به نقد و بررسی آن ها پرداخته می شود.
به طور خلاصه از آن جایی که این تحقیق یک تحقیق نظری است، روش تحقیق در آن به صورت کتابخانه ای و با مطالعه و بررسی دقیق منابع فقهی و حقوقی در خصوص دفاع مشروع صورت گرفته است0
3-2 روش و ابزار گردآوری اطلاعات: (پرسشنامه، مصاحبه، مشاهده، آزمون، فیش، جدول، نمونه برداری، تجهیزات).
درجمع آوری منابع و داده ها به کتب، احکام حقوقی ، آرا و نظرات حقوق دانان و اندیشمندان این عرصه، فرهنگ لغت، مقالات وسایت های علمی و اینترنت مراجعه شده و از روش
کتابخانه ای (از فیش ثبت مطالعاتی) و مطالعه کتب مربوطه و فصل نامه های، مرتبط شروع وجمع آوری اطلاعات هرچنداندک کرده ایم.
به طور خلاصه این تحقیق که یک تحقیق توصیفی است با روش ، تحلیلی مورد بررسی قرار گرفته ومطالب مورد نیاز با استفاده از روش کتابخانه ای ،کتابخانه دیجیتال ،نمایه نشریات ،مقالات مرتبط ،فضای مجازی وب و ابزار فیش برداری گردآوری شده است.
3-3- روش تجزیه و تحلیل و جمع بندي اطلاعات:
باتوجه به نظری بودن تحقیق پس از فصل بندی اطلاعات با پرداختن به اقوال مختلف آرای فقهی و بررسی مبانی حقوقی آن ها،مطالب را مورد بحث و بررسی قرار داده و نتایج را با فرضیات ارائه شده مورد مقایسه قرار خواهی

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درباره دفاع مشروع، فریقین، توسل به زور، قرآن کریم Next Entries دانلود پایان نامه درباره دفاع مشروع، توسل به زور، مجازات اسلامی، اجرای عدالت