دانلود پایان نامه درباره جامعه اطلاعاتی، انقلاب اطلاعاتی، پردازش اطلاعات

دانلود پایان نامه ارشد

میکنند.

فصل دوم مبانی نظری و پیشینه پژوهش

1-2-مقدمه
این فصل مشتمل بر اطلاعات مربوط به تحقیق است در ابتدا به تشریح و توصیف مفاهیم مرتبت با عنوان و موضوع پژوهش نظیر:تاریخچه اینترنت درایران و جهان ،دیدگاه های نظری در خصوص اینترنت ،کاربرد های اینترنت و… می پردازیم.سپس به بیان چارچوب نظری پژوهش می پردازیم و در انتها به بیان پژوهش های پیشین که به پژوهش فوق نزدیک تر است می پردازیم تا خواننده را با مطالعات،تحقیقات و نوشته های دیگران در این زمینه آشنا کنیم و ابعادجدیدی برای گسترش مطالعات و تحقیقات بعدی فراهم سازیم.
2-2-تاریخچه اینترنت
اینترنت یا شبکه شبکه ها، آخرین دستاورد ارتباطات در آستانه قرن بیست و یکم است این سیستم ارتباطی که یکی از بزرگترین و گسترده ترین سیستم ارتباطی جهان است در جریان جنگ سرد بین دو بلوک شرق و غرب متولد شد ..در واقع وقتی اسپونتیک نخستین ماهواره اتحاد جماهیر شوروی سابق در سال 1957 به فضا پرتاب شد رقابت سختی بین دو ابرقدرت وقت جریان داشت و وزارت دفاع ایالات متحده آمریکا در واکنش به این اقدام آژانس پروژه های پیشرفته پژوهشی یا آرپانت را در سال 1969 تاسیس کرد و اينترنت فعاليت اوليه خود را از همان سال با چهار دستگاه کامپيوتر و با انگيزه همکاري، دسترسي چندسويه به منابع و مهارت‌هاي محاسباتي و امکان‌پذير شدن کار در زمينه‌هاي بين‌رشته‌اي علوم و مهندسي آغاز کرد بنابراین آرپانت را می توان محصول جنگ سرد و پدر اینترنت دانست . اینترنت که دوران کودکی و طفولیت خود را در آرپانت سپری کرد ، ابتدا قرار بود حافظ اطلاعات نظامی محرمانه آمریکا در برابر حمله احتمالی هسته ای شوروی سابق باشد . اما به تدریج در دهه1980 با رشد باورنکردني خود به مفهوم امروزی آن فراگیر شد . در واقع در ماه مارس 1989 بود که محیط موسوم به وب خلق شد. و مردم با داشتن یک کامپیوتر ، مودم ، یک خط تلفن و با استفاده از زبان مشترک می توانند وارد عرصه جهانی اطلاعات شوند.
3-2-تاریخچه اینترنت در ایران
آشنایی ایرانیان با اینترنت به اوایل دهء 70 شمسی باز می گردد. این پدیده را نخستین بار یک موسسه تحقیقاتی در امور فیزیک و ریاضی به جامعه ایران معرفی کرد.اما اینترنت خیلی سریع تر از آنچه تصور می رفت.راه خود را به داخل جامعه و درون خانه ها باز کرد با توجه به اینکه کاربران اینترنت را در ایران به طور عمده افراد تحصیل کرده تشکیل می دهند واین افراد در میان خانواده ها و گروه ها از تاثیر گذاری زیادی برخور دارند می توان گفت که ضریب نفوذ اطلاع رسانی و به دنبال آن جامعه پذیری اینترتی در ایران بسیار بالا و به سرعت در حال افزایش است.
4-2-دیدگاه های نظری در خصوص اینترنت
بسیاری از اندیشمندان و صاحب نظران علوم اجتماعی بر این باورند که ترکیب و همگرایی فناوریهای نوین ارتباطی و تجدید ساختار و نظام سرمایه داری در دهه های اخیر مرحله تازه ای در جوامع بشری ایجاد کرده است مرحله ای که به جامعه اطلاعاتی توصیف و تبیین شده است . ورود به جامعه اطلاعاتی مانند گذر از جامعه کشاورزی به صنعتی تمامی جنبه های حیات بشری را تحت تاثیر خود قرار داده و عرصه های سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگی را با بسیاری از فرصت ها و تهدید ها مواجه ساخته است . در جامعه اطلاعاتی چنان که پیداست اطلاعات دارای ارزش بسیاری است تا جائیکه این عصر را عصر اطلاعات و در نهایت جامعه اطلاعاتی نامگذاری کرده اند . بی تردید پایه و اساس جامعه اطلاعاتی رشد و توسعه فناوری و تکنولوژیهای نوین ارتباطی است که در راس آن اینترنت قرار دارد در واقع اینترنت و تکنولوژیهای نوین ارتباطی فاصله زمانی و مکانی را تا حد بسیار زیادی برداشته اند بدین معنی که امروزه از طریق اینترنت امکان تعامل و ارتباط دو سویه برآورده شده و تمام افراد می تواند در طول شبانه روز و هر وقت که اراده نمایند به اطلاعات مورد نیاز خود دست یابند . در این عصر دیگر مخاطبان در مقابل پیام های رسانه ها منفعل نیستند و می توانند ضمن برقراری ارتباط دو سویه ، خود عامل تولید کننده اطلاعات برای دیگران باشند از سوی دیگر اینترنت باعث تمرکز زدایی در ارائه اطلاعات شده است . یکی از نکات بارز در اینتر نت سرعت بالا و حجم اطلاعاتی است که در اختیار مخاطبان و کاربران قرار می گیرد و استفاده کنندگان با توجه به طبقه بندی اطلاعات به وضوح می دانند که اطلاعات مورد نیاز خود را در کجا می توانند به آسانی بیابند . هرچند که دیدگاههای متفاوتی در این زمینه وجود دارد برخی اعتقاد دارند این مفهوم سازنده جامعه ای واقعاً تخصصی شده خبر از پیدایش جامعه ای اندیشمند و فرهیخته را می دهد که به منابع دانش دسترسی فوری دارد و در حالی که برخی بر خلاف گروه اول جامعه اطلاعاتی را تشدید کننده، نظارت بر شهروندان و سیلاب تبلیغات سطحی، جنجالی و انحرافی می دانند و اعتقاد دارند که تحولات در سازماندهی شرکت ها بود که باعث حیاتی تر شدن نقش اطلاعات گردید. در میان عقاید متفاوت این نکته که همه دانشمندان به وجود چیزی خاص در اطلاعات در دوران مدرن اذعان دارند حائز اهمیت است از اینرو در این یادداشت ضمن بیان جامعه اطلاعاتی به برخی دیدگاههای مثبت و منفی در زمینه جامعه اطلاعاتی می پردازیم.
5-2-سیر تحول مفهوم جامعه اطلاعاتی
اتکا روزافزون بر فعالیت های مرتبط با تولید ، توزیع و کاربرد اطلاعات باعث شده است که بسیاری از کشورهای صنعتی، جهان را جامعه های اطلاعاتی بخوانند و در حقیقت این مفهوم در ابتدا برای توصیف مشخصات نوین کشورهای فراصنعتی به کار رفته است . کشورهایی که در آنها همه امور وابسته به اطلاعات است ، واژه جامعه اطلاعاتی و مفاهیم شبیه به آن یعنی «عصراطلاعات» و «اقتصاد دانش» جامعه ای را توصیف می کند که در آن برای تولید انواع کالاها و خدمات وابستگی زیادی به کاربرد تکنولوژی اطلاعات وجود دارد .جامعه اطلاعاتی برای افزایش کار بدنی انسان ها به نیروی درونی موتورها و برای افزایش کارذهنی به تکنولوژی کامپیوتر نیازمند است . جامعه اطلاعاتی در طول سالهای 1970 و اوایل 1980 بیشتر مورد توجه پژوهشگران در رابطه با تاثیرات کامپیوتر بوده است و پس از آن در حدود سال 1990 همه نگاه ها به سوی سیستم ارتباطات از راه دور منتقل شد. به عبارت دیگر همه نگاهها متوجه کانال های مناسب مخابراتی بود تا از این طریق انتقال سریع فایل های حجیم و اطلاعات چند رسانه ای امکان پذیر گردد.
ویلیام مارتین در ردیف اولین افرادی قرارداد که موضوع جامعه اطلاعاتی را مطرح کرده اند هر چند واژه جامعه اطلاعاتی از چند سال پیش متدوال بوده است اما هنوز درباره مفهوم و محتوای آن تفاهم عمومی حاصل نشده است . با این حال مفهوم جامعه اطلاعاتی با مفهوم جامعه توده11 تفاوت چشمگیری دارد و در خیلی از جهات با آن تضاد دارد . به نحوی که در جامعه توده وار بر ارتباطات یکسویه تاکید دارد اما جامعه اطلاعاتی به ارتباطات دو سویه اهمیت می دهد و متمایل به گسترش و علایق چند گانه و متعدد است و عنصر اطلاعات مهمترین عامل متحول کننده سازمان اجتماعی است بنابراین با نگاهی اجمالی به تعاریف جامعه اطلاعاتی می توان گفت تعاریف ارائه شده برای جامعه اطلاعاتی را می توان در رابطه با اینکه بر چه بعدی از جامعه اطلاعاتی بیشتر تکیه شده است بر پنج دسته : فرهنگی ، اقتصادی ، شغلی ، تکنولوژیک و فضایی تقسیم کرد که البته تعاریف تکنولوژیک بیشتر مورد توجه بوده است .
بنابراین عمومی ترین تعریف از «جامعه اطلاعاتی» بر نوآوری چشمگیر فناوری تاکید می کند در واقع می توان ظهور جامعه اطلاعاتی را مقارن با چند تحول مرتبط با یکدیگر دانست که عبارتند از :
1-جهانی شدن اقتصاد و ظهور موسسات تولیدی قابل انعطاف ، یعنی سازمانی کهقادر به ادامه حیات و افزاش تولید در محیط درمواجه با تحول و اختلال دائم است .
2-ظهور اقتصادی که بیش از پیش مبتنی بر دانایی است .
3-توسعه و کاربرد عمیق شبکه های ارتباطی و پیام های دیجیتال ، واقعیتی که سبب شده است آن را در مقایسه با گذشته انقلاب دیجیتال بنامیم.
همانطور که اشاره شد تردیدی نیست که یک محور مهم جامعه اطلاعاتی ، بزرگراه های اطلاعاتی هستند و این بزرگراه ها که اینترنت یکی از نمونه های مهم، در حال تکوین و رشد آن است از نظر اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی فضای تازه ای را برای انسان های معاصر ایجاد می کند ، فضایی با عناصر تازه ، فضایی بدون مرزهای جغرافیایی و سیاسی و بالاخره تصویری از انسان همه جا حاضر را به دست می دهد . تاثیر این بزرگراه های اطلاعاتی را مشابه با اختراع چاپ ذکر کرده اند. این بزرگراه ها بر ارتباطات ، آموزش ، تفریح ، رفاه و … انسانی موثرند و در حوزه های بسیاری نگرش ها ،آگاهی ها و رفتارهای بشری را تحت تاثیر قرار می دهند . در جامعه اطلاعاتی وجود یک زیر ساخت ارتباطی که بتواند تولید و انتقال حجم زیادی از اطلاعات را روی یک شبکه بسیار پراکنده و گسترده عملی سازد حائز اهمیت است. این زیر ساخت ها به سه دسته تقسیم می شوند:
1-زیر ساخت های ارتباطی از راه دور.
2-زیر ساخت های مرتبط با دانش ها .
3-زیر ساخت های تکنولوژیک مرتبط کننده اطلاعات.
اولین جنبه، بیان کننده شبکه هایی است که به طور فیزیکی انتقال و ارتباط را تامین می کند .
دومین، زیر ساخت سازمان و پردازش اطلاعاتی را که باید به آن دست یافت در نظر دارد واقعیتی که دستیابی ، کاربرد و تفسیر اطلاعات را امکان پذیر می سازد .
زیر ساخت سوم، بیان کننده محیطی است که در آن امکان تعامل و مبادلات باز را تحقق پذیر می سازد که این بخش بدون شک یکی از مهمترین ابعاد پایه ای توسعه بازار اطلاعات است .
6-2-دیدگاههای موجود در رابطه با تاثیرات تکنولوژیهای نوین ارتباطی و اطلاعاتی
به طور کلی این دیدگاهها را می توان به دو جنبه منفی و مثبت دسته بندی کرد که بطور اجمالی به بیان آن می پردازیم .
دیدگاههای منفی :
این دسته از نظریات ، دیدگاههای بدبینانه ای نسبت به رشد تکنولوژیهای نوین ارتباطی و اطلاعاتی و در نهایت «جامعه اطلاعاتی» دارند و معتقدند که این امر منجر به گسترش جهانی سرمایه داری و سلطه آن بر دنیا می شود زیرا بیشتر اطلاعات و تکنولوژی در اختیار کشورهای صنعتی می باشد.این نظریه پردازان منکر اهمیت کلیدی اطلاعات برای جهان مدرن نیستند بلکه اعتقاد دارند که شکل و عملکرد اطلاعات تابع قواعد و رسومی است که در طول زمان درازی تثبیت شده است در واقع توسعه رسانه های چند منظوره ، زندگی واقعی انسان ها را تا حد بسیار زیادی تحت تاثیر قرار می دهد و جامعه اطلاعاتی بیشترین سود را برای سرمایه داری دارداین جامعه به دلیل نیاز به ساختارهای فنی و اطلاعاتی امکان ایجاد فاصله طبقاتی را دارد و می تواند بسیار از روابط انسانی و فرهنگ جوامع را دستخوش تغییرات قرار دهد بدین معنی که اطلاعات و فناوری های اطلاعاتی برای آنهایی که قادرند پول آن را بپردازند تولید می شود و برای همان افراد هم قابل دسترسی است و بقیه افراد جامعه قادر به استفاده از ان نیستند از سوی دیگر «انقلاب اطلاعاتی» در نظامی طبقاتی متولد شده است و نشان نابرابریهای موجود را با خود دارد و ممکن است موجب «شکاف طبقاتی» بیشتری شود و آن به نفع افرادی می شود که از نظر اقتصادی و آموزشی برترند و قادرند با دسترسی به منابع اطلاعاتی پیچیده مانند تجهیزات کامپیوتری پیشرفته ، بهره مندی خود را گسترش دهند در حالی که آن افرادی که در نظام طبقاتی رو به پایین قراردارند هرچه بیشتر از بهره گیری از اطلاعات ارزشمند محروم شده و در اطلاعات با ارزش کمی که ارائه می شود فرو می روند. ( محسنی 1386 )
دیدگاههای مثبت :
این دسته از نظریات ، برعکس نظریات گروه قبلی دیدگاههای خوشبینانه ای نسبت به ظهور جامعه اطلاعاتی و رشد تکنولوژیهای نوین ارتباطی و اطلاعاتی دارند.
این نظریه پردازان معتقدند ماده خام جامعه اطلاعاتی «اطلاع است» و هرچه افراد جامعه ای با اطلاع تر وآگاه تر باشند کیفیت و کارآیی آن جامعه در عرصه های گوناگون زندگی مادی

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درباره فناوری اطلاعات، دسترسی به اطلاعات، دگرگونی فرهنگی Next Entries دانلود پایان نامه درباره جهانی شدن، کشورهای در حال توسعه، جامعه اطلاعاتی