دانلود پایان نامه درباره تنظیم خانواده، فرزندآوری، سبک زندگی، کنترل موالید

دانلود پایان نامه ارشد

این باب به آیات قرآن در این مورد و همچنین روایات پیامبر و ائمۀ معصومین اشاره شده است.
2- کتاب وسائلالشیعه:
نوشتۀ الحر العاملي در جلد 14 باب 17 اشاراتی بر احادیثی که در آن پیامبر، مؤمنان را تشویق و ترغیب به ازدواج میکند. و همچنین احادیثی که پیامبر اکرم میفرماید: «من در روز قیامت به کثرت امتم افتخار میکنم حتی به بچۀ سقط شده.»
و همچنین روایاتی که رسول خدا میفرماید: «با دختران باکره ازدواج کنید.» الی آخر…
از نظر نویسندۀ کتاب علاوه بر اینکه ازدواج نهتنها سنت قطعی و مطلوب از نظر پیامبر است، بلکه اصل فرزندآوری نیز یک ارزش و مستحب به شمار میآید.
3- کتاب بحارالانوار:
نوشتۀ محمدباقر مجلسي جلد 101 بهرغم اینکه فرزندآوری و تکثیر اولاد از نظر اسلامی امری شناخته شده و مورد تأیید بوده است اما برخی از احادیثی که از پیامبر اکرم در مورد خانوادۀ کمجمعیت بیان شده است، از مهمترین روایتی است که طرفداران کنترل جمعیت بدان استناد کردهاند.
4- کتاب کاهش جمعیت ضربهای سنگین به پیکر اجتماع:
نوشتۀ علامه حسینی تهرانی. نویسنده در این کتاب در باب نکاح و استحباب آن و همچنین جایگاه و اهمیت فرزندآوری در اسلام از منظر آیات و روایات بحث نموده است. از نظر شخص نویسنده کلیۀ برنامههایی که در ایران چه قبل از انقلاب و چه بعد از انقلاب در رابطۀ با کنترل جمعیت صورت گرفته، همگی ناشی از نقشههای اجانب و بیگانگان برای از بین بردن امت اسلامی و بهویژه جمعیت ناب و شیعۀ سرزمین مقدس ایران است.
و همجنین نویسنده به مسئلۀ جمعیت علاوه بر رویکرد فقهی از دیدگاه بینالمللی و جهانی هم نگریسته و مسئلۀ جمعیت را یک پارامتر بسیار قوی در اقتدار ملی هر کشوری میداند.
و… و…
ساختار تحقیق
این تحقیق شامل چهار فصل است:
در فصل اول پس از بیان کلیاتی چون سؤالات و فرضیات و پیشینۀ تحقیق به تبیین برخی اصطلاحات اساسی پرداختهایم.
در فصل دوم ابتدا به بیان سیر تاریخی مسئلۀ کنترل جمعیت در ایران و مبانی آن از نظر فقه شیعه پرداختهایم سپس به بیان ادلۀ فقهی موافقان کنترل جمعیت و پس از آن به تبیین و توضیح ادلۀ مخالفان کنترل جمعیت پرداختهایم و همچنین پیامدهای کاهش جمعیت از نظر اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی و عوارض ناشی از کاهش جمعیت و همچنین عواقب اجتماعی و اقتصادی پیری جمعیت پرداختهایم.
در فصل سوم به بررسی و تجزیه و تحلیل ادلۀ موافقان و مخافان و همچنین به بررسی رویکرد فقهی به مسئلۀ کنترل جمعیت میپردازیم و به دنبال آن نظرات رهبر انقلاب در خصوص جمعیت و مراجع عظام در این مورد پرداختهایم.
در فصل چهارم نتیجهگیری کلی از این تحقیق را بیان نموده و پیشنهاداتی را هم جهت تحقق اهداف تحقیق ارائه دادهایم.
تعریف مفاهیم و اصطلاحات:
فقه امامیه: منظور از فقه امامیه در این تحقیق دیدگاه فقه شیعۀ اثنیعشری در این مورد میباشد.
جمعیت:به مجموع مردماني گفته ميشود كه در سرزميني مشخص زندگي ميكنند و يا اينكه به يك قوم،نژاد يا مكان سياسي وابستهاند. همچنين به مجموع انسانهايي اطلاق ميشود كه در يك زمان و در يك مكان با يك آداب و رسوم مشترك زندگي ميكنند.
کنترل جمعیت: عبارت است از کنترل ارادی فرزندان و فاصلهگذاری میان فرزندان یک خانواده که رشتهای گسترده از روشهای زیر را در بر میگیرد که برای تنظیم باروری انسانی به کار گرفته میشود. اعم از روشهای دائمی عقیمسازی یا موقتی و یا قرصها و آمپولهای شیمیایی و هورمونی.
افزایش جمعیت:ميزان افزايش مطلق جمعيت را ‘ميزان رشد جمعيت’ (population growth) نيز مى‌گويند. در سطح جامعه، براى محاسبۀ رشدجمعيتمعمولاًدوعاملطبيعى(مواليد و مرگ) را در نظر مى‌گيرند مگر اينکه عوامل مهاجرت نقش مهمى در افزايش يا کاهش جمعيت يک منطقه داشته باشد.
فرزندآوری:در سبک زندگی اسلامی ایرانی، خانواده با وجود فرزندان تعریف می‌شود و فرزندآوری بسیار مهم است. علاوه بر آن نحوه ارتباط پدر و مادر و اهمیت با هم بودن و در کنار هم بودن اعضای خانواده از دیگر وجوه تمایز سبک زندگی اسلامی ‌با سبک زندگی غربی است. خانواده‌های ایرانی به علم‌آموزی بسیار اهمیت می‌دهند و جایگاه علم و دانش در فرهنگ ما بسیار مهم است.
سقط جنین: از بین بردن نطفهای که در رحم زن تشکیل شده، توسط هر وسیلهای اعم از جراحی، کورتاژکردن، یا با استفاده از قرص و آمپولهای هورمونی ویا هر روش دیگری که منجر به از بین رفتن جنین تشکیل شده بشود.
خانواده:خانوادهبه مفهوم محدود آن عبارتست از یک واحد اجتماعی، ناشی از ازدواج یک زن و یک مرد که فرزندان پدید آمده از آنها آن را تکمیل میکنند. تعریف دیگری خانواده را شامل مجموعهای از افراد میداند که با هدف و منافع مشترک زیر سقفی گرد هم میآیند.
  اسلامخانوادهراگروهیمتشکلازافراد،دارایشخصیتمدنی،حقوقیومعنویمعرفی میکند که هسته اولیه آن را ازدواج مشروع زن و مردی تشکیل میدهد و نکاح عقدی است که براساس آن رابطه زوجیت بین زن و مرد برقرار شده و در پس آن طرفین دارای وظایف و حقوق جدید میشوند. ارتباط خویشاوندی در سایه نکاح پدید میآید؛ اعضای آن دارای روابط قانونی، اخلاقی و عاطفی میگردند.
 

فصل دوم:
تاریخچه و احکام فقهی کنترل جمعیت

2-1 تاریخچه کنترل جمعیت در ایران:
کنترل جمعیت در ایران بحث تنظیم خانواده به معنای تناسب فرزندان با امکانات و شرایط زندگی در کلیه تمدنها، سوابق کهن دارند. مستندات باقیمانده، سابقه کنترل موالید را 4000 سال پیش در مصر، 1600 سال پیش در هند، 1300 سال پیش در چین و 2000 سال پیش در یونان و ایران نشان میدهد. تاریخ بشر وسایل و مواد فراوانی را بهعنوان ابزار جلوگیری از حاملگی در خود ثبت کرده است. البته اغلب سیاستهای جمعیتی با توجه به میزان بالای مرگومیر به منظور افزایش زاد و ولد بوده است تا اینکه در دهههای پایانی قرن هجده متفکرانی چون مانتوس به بعد اقتصادی و اجتماعی قضیه توجه و به بحرانی که به سبب فرزندآوری بیرویه قریبالوقوع خواهد بود، اشاره کردند. به این ترتیب بحث کنترل موالید در انگلستان به سایر کشورهای اروپایی و آمریکایی وارد شد. برنامههای تنظیم خانواده در مفهوم اخص در سطح جهانی قدمتی حدود پنجاه سال داد.
امروزه حدود هشتادوپنج درصد از کشورهای جهان سوم و قریب نودوپنج درصد از جمعیت آنها، از خدمات تنظیم خانواده حمایت میکنند. در جوامع صنعتی صددرصد زنان واجد شرایط، از برنامه تنظیم خانواده پیروی میکنند ولی فقط نیمی از زنان در کشورهای در حال توسعه از این تکنولوژی نوین، بهرهمند میشوند.
در سنگاپور هفتاد درصد زنان از این روشها استفاده میکنند. در ایران کنترل جمعیت و تنظیم خانواده به صورت پراکنده در سال 1337 شروع شد. از سال 1348 این کار به صورتی متمرکز ادامه یافت. سال 1346 در وزارت بهداری «واحد بهداشت و تنظیم خانواده» استقرار یافت تا جمعیت را کنترل کند. در سالهای بعد واحد مزبور به نام «واحد جمعیت و تنظیم خانواده» معروف شد. پس از اجرای برنامههای تجربی محدود و پراکنده از جانب مراجع مختلف، در عرض چند سال، این واحد تحت عنوان «سازمان تنظیم خانواده» شهرت یافت و به این طریق ایران به جمع کشورهای عامل به تحدید موالید پیوست. در آن زمان نرخ رشد به طور متوسط سالانه 1/3 درصد بود که با اجرای سیاستهای «فرزند کمتر، زندگ بهتر» در دهه1355، 1345 فقط با اندکی کاهش به 7/2 درصد رسید. پس از پیروزی انقلاب این سیاستها از سوی برخی از دستاندرکاران به دلالیل مختلف تعطیل شد. جنگ تحمیلی و میل روانی به داشتن فرزند بیشتر در زمان جنگ نیز در این خصوص بیتأثیر نبود.
مرحله دوم سیاستهای تحدید موالید و برنامههای تنظیم خانواده در ایران، از سال1368 (پس از جنگ تحمیلی ایران و عراق) اتخاذ و به اجرا گذاشته شد. هنگامی که در سال 1367 نتایج سرشماری منتشر و میزان رشد جمعیت در سالهای 66-65 به طور کلی 9/3 درصد و بدون احتساب معاودین عراقی و پناهندگی افغانی55/3 درصد (و شاید به طور دقیق تر 2/3 درصد) اعلام شد، خطر افزایش انفجاری جمعیت، متفکرین جامعه و در رأس آن، دولت را به فکر اتخاذ سیاستی رسمی مبنی بر کاهش موالیدانداخت. در شهریورماه سال 1367 و پس از پایان جنگ، سازمان برنامه و بودجه وقت، سمیناری در مشهد برگزار کردو از تمام سیاستگذاران و چهلوهشت دستگاه مرتبط دعوت شد در این سمینار شرکت کنند. در قطعنامه پایانی سمینار، مخاطرات ناشی از تداوم نرخ رشد طبیعی جمعیت ذکر شد؛ علاوه برآن که به دولت وقت هشدار داده شد در صورت ادامه وضعیت فعلی نرخ بیکاری به 24 درصد افزایش خواهد یافت. آن هم در شرایطی که جمعیت کشور پنجاهوچهارمیلیون نفر بود.
وضعیت ناشی از فرسایش جنگلها و مراتع و تخریب منابعطبیعی نیز ترسیم شد. امامخمینی(ره) نیز در تاریخ دهم آبانماه همان سال جلوگیری از موالید در صورت ضرورت یا تعیین فواصل در موالید را به عنوان یکی از مسائل مستحدثه که حوزه علمیه باید به آن بپردازد، مورد تأیید قرار دادند البته همچنان مخالفتهایی وجود داشت اما سرانجام در تاریخ هشتم اسفندماه سال 1367 و یکماه قبل از آنکه برنامه توسعه کشور در دستور کار مجلس قرار گیرد، این سیاستها به هیئت دولت ارائه شد.
در این سیاست تعدیل موالید تاسقف سه فرزند بهعنوان حد متناسب میانگین کودکان هر خانواده ایرانی و تضمینکننده ضریب جانشینی و تجدید نسل جمعیت ایران بهعنوان هدف اصلی منظور شده بود و اقداماتی چون توسعه انسانی،گسترش مشارکتها بهویژه مشارکتهای اقتصادی زنان، کاهش مرگومیر اطفال، کودکان و مادران، بالا بردن سطح آگاهیهای اجتماعی به کمک مراجع تقلید و رسانههای عمومی و همگانی به عنوان عامل پشتیبانی و تسهیلکننده پیشبرد این هدف در متن راهکارهای سیاستی گنجانده شد. فاصله گذاری بین زایمانها از طریق گسترش دسترسی به وسایل مدرن پیشگیری از باروریهای ناخواسته، وازکتومی (عقیم شدن) داوطلبانه برای مردان متقاضی و حذف کلیه سیاستهای تشویقی سه اولاد به بالا بهعنوان اساس فعالیتهای اجرایی مدنظر قرار گرفت.
در سال 1368 این سیاست رسمی تحت عنوان «تنظیم خانواده» اتخاذ شد و اجرای آن به وزارتخانههای بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، فرهنگ و آموزش عالی، آموزش و پرورش و سازمانهای زیربط دیگر واگذار شد.

در سال 1369 شورایی به نام «شورای تحدید موالید» با تصویب دولت و به ریاست وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تشکیل شد و در سال 1370 با ایجاد «اداره کل جمعیت و تنظیم خانواده» برنامههای جمعیتی گسترش یافت و در تاریخ بیستوششم اردیبهشتماه 1372 قانون تنظیم خانواده مشتمل بر 4 ماده و 2 تبصره در مجلس شورای اسلامی تصویب شد و در تاریخ دوم خردادماه 1372 به تأیید شورای نگهبان رسید. براساس این قانون کلیه امتیازات متعلق به فرزندان بالاتر از رده سه، حذف و محدودیتهایی برای کثرت اولاد در نظر گرفته شد.1

بخش اول:
2-2 مبانی تنظیم خانواده
2-2-1 تعریف جمعیت شناسی و تنظیم خانواده
تنظیم خانواده در اصلاح جمعیتشناسی عملی است آگاهانه و ارادی که هم در سطح خانواده و هم در سطح خانواده دارای هدف میباشد.در سطح خانواده هدف از آن توازون میان امکانات اقتصادی و تعداد اولاد است و در سطح جامعه بهمنظور ایجاد تعادل میان جمعیت و تولید انجام میگیرد.
با توجه به تعریف فوق روشن میگردد که تنظیم خانواده الزاماً با محدود ساختن موالید ملازم نیست و چهبسا در مواردی، تنظیم خانواده مستلزم کثرت اولاد و تکثیر جمعیت باشد و از همینجا می توان بین دو واژه تحدید نسل و تنظیم خانواده تفاوت گذارد. تحدید نسل صرفا ً به معنای محدود ساختن تولدبه منظور دستیابی به جمعیت کمتر میباشد در حالی که تنظیم خانواده همانطور که میتواند قلت جمعیت را در پی داشته باشد میتواند در راستای کثرت جمعیت و یا ثابت نگهداشتن آن اعمال شود.
لکن از آنجاکه خواهیم گفت مادر این نوشتار پیرامون احکام ثانوی و احکام حکومتی مسأله مورد نظر، بحث نخواهیم داشت و صرفاً مسأله را از زاویه حکم اولی بررسی مینماییم و با توجه به اینکه در مقوله تکثیر جمعیت بحث فقهی متنابهی در محدوده احکا

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درباره فرزندآوری، انقلاب اسلامی، تغییرات جمعیت، تغییرات جمعیتی Next Entries دانلود پایان نامه درباره جامعه اسلامی، حکومت اسلامی، فرزندآوری، آیات و روایات