دانلود پایان نامه درباره تاب آوری، وابستگی به مواد، فرصتهای شغلی، عزت نفس

دانلود پایان نامه ارشد

ویژگیها هستند:
1) واقعیتهای زندگی را به سهولت می‌پذیرند.
2) ایمان دارند که زندگی پرمعنا است(این باور معمولاً به وسیله ارزشهای آنها حمایت می شود).
3) دارای تواناییهای چشمگیری برای وفق دادن سریع خود با تغییرات بزرگ هستند.
2-1-2-3- مدلهاي تابآوري
2-1-2-3-1- مدل تاب آوری کامپفر
چارچوب تاب آوری کامپفر2(1999) يک مدل تبادلی تاب آوری است، و شامل «هم سازه فرآيند و هم سازه پيامد» است اين مدل تا اندازهای بر ماهيت تعاملی محتوای محيطی و تاب آوری درونی(فرآيند تبادلي محيطي-شخص)، و عوامل تاب آوری درونی و پيامدهای انسجام مجدد (فرايندهاي تابآوري) گرايش يافته است. فرايندهای تاب آوری شامل فرايندهای منحصر به فرد کنار آمدن است که از طريق مواجهه های قبلی فرد با چالش و استرسورها آموخته شدهاند (كردميرزا نيكوزاده، 1388).
متغيرهای اين مدل به شرح زير است(كردميرزا نيكوزاده، 1388):
– استرسورها، مثل: مشکلات اقتصادی و شغل.
عوامل خطرآفرين محيطی، مثل: فقدان حمايت اجتماعی، منابع اقتصادی محدود يا فرصتهای شغلی محدود، تعارض با همسر، يا داشتن فرزندانی که در رشد زندگی اجتماعی بازداری شدهاند.
– عوامل حفاظتی محيطی، مثل: شبکه حمايتی اجتماعی، امنيت شغلی، فرصتهای شغلی يا آموزشی و پذيرش کمک حرفهاي.
– فرايندهای تبادلی محيط-شخص، مثل: ادراک شخص از وابستگی به مواد، قابدهی مجدد وابستگی به مواد، و تغيير محيطي.
– عوامل شناختی، مثل: قابليت حل مسئله، بينش، عزت نفس، ظرفيت برای يادگيری توانايی شخص برای قابدهی مجدد تجربه وابستگی به مواد.
– عوامل هيجانی، مثل: همدردی، حس شوخ طبعی، و توانايی برای بازسازی عزت نفس.
– عوامل معنوی، مثل: حس غايت، توانايی برای رؤيا، و مرجع کنترل دروني.
– مهارتهای رفتاری، مثل: ارتباط مؤثر، مهارتهای اجتماعی، انعطافپذيری، و بهزيستی جسماني.
كامپفر(1999) باور داشت كه تاب آوري، بازگشت به تعادل اوليه يا رسيدن به تعادل سطح بالا(در شرايط تهديد كننده) است، و از اين رو سازگاري موفق در زندگي را فراهم ميكند. بنابراين افراد با سطح تاب آوري بالا، بيشتر احتمال دارد كه احساسات مثبت را تجربه كنند، سطح بالاتري از اعتماد به نفس دارند و سازگاري روانشناختي بهتري نيز نسبت به افراد داراي تاب آوري پايين، دارند. همچنين بيان ميكند كه افراد داراي تاب آوري پايين زمان روبرو شدن با پيشامدهاي پر استرس، برخوردهاي خشك و بدون انعطاف از خود نشان ميدهند و تمايل دارند از روشهاي قبلي براي مقابله استفاده كنند، و بسيار آشفته ميشوند. در عين حال كامپفر به اين نكته نيز اشاره مينمايد كه سازگاري مثبت با زندگي، هم ميتواند پيامد تاب آوري به شمار رود و هم به عنوان پيش آيند، سطح بالاتري از تاب آوري را سبب شود. وي اين مسئله را ناشي از پيچيدگي تعريف و نگاه فرآيندي به تاب آوري ميداند(ووک32 و همكاران، 2007).
2-1-2-3-2- مدل تابآوري اورال و همكاران
بر طبق مدل هاي ارائه شده از سوي اورال سه حوزه عملكردي براي تاب آوري تعريف و بر آنها تمركز شده است.
1- تاب آوري به عنوان يك ويژگي شخصيتي يا توانايي پيش بيني افراد در مقابل تأثيرات منفي ناملايمات و احتمال خطر فرض مي شود.
2- يك وضعيت روحي مثبت يا سلامت رواني(مثل درك مثبت، خود پنداري، پيشرفت تحصيلي، موفقيت در وظايف و …) يا فقدان بيماري روحي رواني عليرغم وجود يا احتمال خطر تعريف ميگردد.
3- يك فرايند پويا كه بر كنش بين متغيرهاي فردي و پيراموني تأثير گذاشته و در طول زمان تغيير ميكند. اين تعريف به دليل چهارچوب فراگير و تلفيق ويژگيهاي فردي با محيطي ايجاد تابآوري بيش از تعاريف قبلي مورد توجه است.(ووک وهمکاران،2007)
هاندرسن33(2004) تاب آوری را ترکیبی از 6 عامل زير معرفي مي كند:
1- فراهم سازي حمايت مهربانانه
2- طراحي و ارتباط سازي براي افزايش اميدواري
3- فرصت سازي براي مشاركت معنادار
4- پيشاهنگي در پيوند هاي اجتماعي
5- مرزبندي شفاف و سازگار
6- آموزش مهارت هاي زندگي
همچنين،ویسی وهمکاران(1379) خصوصيات تاب آوري را به اين شرح توصيف نموده اند:
1- برخورداري از تيزهوشي و مهارت عقلاني، توانائي در صميميت و گسستگي
2- توانایي در مفهوم پردازي موضوعات متعدد، دستيابي فرد به اين اعتقاد كه حق زندگي كردن دارد.
3- برخوردار بودن از توانایي يادآوري و فراخواني اشخاص و موضوعات خوب و نگهداري آنها(نمادهاي خوب) در ذهن.
4- برخورداري از توانایي در لمس عواطف، بجاي اين كه وي هر زمان كه عواطف مهم وي برانگيخته شدند، آنها را انكار يا سركوب كند.
5- داشتن هدف در زندگي
6- برخورداري از توانائي جذب و استفاده از حمايت اجتماعي
7- برخورداري از توان در نظر گرفتن احتمالات در زندگي و استفاده مطلوب از دستورات اخلاقي جامعه مدني.
8- نياز و توانایي در كمك به ديگران.
9- برخورداري از خزانه عاطفي و برخورداري از ديدگاهي نوع دوستانه نسبت به ديگران.
در مجموع می توان گفت که تاب آوري فرايندي پويا است كه در آن تأثيرات محيطي و شخصيتي در تعاملي متقابل بر يكديگر اثر مي گذارند. پژوهش هاي تاب آوري الگوهاي نظري رشد انسان را كه پيش از اين توسط اريكسون، برونفن، پياژه، كلبرگ، گيليان، استينر، مزلو و پيرس مطرح شده بود، مورد تأييد قرار مي دهند. در تمامي اين الگوهاي نظري، در حالي كه بر ابعاد مختلف رشد انساني(رواني- اجتماعي- شناختي- اخلاقي- معنوي) تأكيد مي شود، هسته مركزي اين رويكردها را اين پيش فرض تشكيل مي دهد كه فطرتي بيولوژيك براي رشد و كمال در هر انسان وجود دارد-طبيعت خود اصلاح گري ارگانيسم انساني- كه بطور طبيعي و تحت شرايط معين محيطي مي تواند آشكار شود. همانگونه كه ماستن مي گويد: هنگامي كه فاجعه از سر بگذرد و نيازهاي اوليه انساني تأمين گردد، آن گاه تاب آوري احتمال ظهور مي يابد(ساماني و همكاران، 1386).
2-1-3- خوشبینی
2-1-3-1- تعريف خوشبيني
محققان مطالعه بر روي خوشبيني را به عنوان يك سازه روان شناختي درقرن بيستم آغاز كردند.خوشبيني معادل كلمه لاتين به معني بهترين است. خوشبيني را خلق يا نگرشي ميدانند كه با در نظر گرفتن انتظار فرد و اجتماع همراه است؛ يعني فرد آنچه مطلوب اجتماع است را نسبت به آنچه براي خود سودمند ميداند در نظر ميگيرد. با توجه به اين تعريف ميتوان استنباط كرد كه خوشبيني مفهومي عيني يا واحد نيست و با مضامين آن مشخص ميشود. زيرا در مورد هر فرد آنچه به عنوان خوشبيني در نظر گرفته ميشود به چيزهايي كه براي او مطلوب و خواستني است، بستگي دارد (بهاري، 1389).
خوشبيني را توانايي بهتر نگريستن به دنيا و وقايعي كه در آن اتفاق ميافتد و توانايي برخورد درست با واقعيات زندگي تعريف كردهاند (گنجي، 1385).
خوشبيني با بهره گيري از راهبردهاي كنار آمدن فعال ارتباط دارد. خوشبيني، نگرشها و گرايشهاي مثبت برنامهريزي براي بهبود، جستجوي اطلاعات و بازسازي موقعيتهاي بد بر حسب مثبتترين جنبههايشان را پيش بيني مي كند (اشنايدر و لوپز34، 2002).
مکاینس و چان2 (2006)، خوشبيني را روحيه يا نگرشي تعريف ميكند كه با توقع درباره آينده اجتماعي يا مادي مرتبط است؛ آيندهاي كه فرد ارزيابي كننده، از نظر اجتماعي به دليل منافع يا لذتي كه برايش دارد، مطلوب تلقي ميكند.
2-1-3-2 -انواع خوشبيني
2-1-3-2-1- خوش بینی سرشتی یا گرایشی
خوش بینی سرشتی یا گرایشی یک انتظار کلی است دایر بر این که در آینده بیشتر رویدادهای خوب اتفاق خواهند افتاد تا رویدادهای بد. شییر و همکاران3 (1985) استدلال می کنند که افراد خوش بین در رویارویی با دشواريها به دنبال کردن هدفهای با ارزش خود ادامه میدهند و یا با به کارگیری کنار آمدن مؤثر، خودشان و حالتهای شخصیشان را تنظیم میکنند تا این که بتوانند به هدفهای خود برسند. خوش بینی سرشتی با سلامت خوب و پاسخ مثبت به مداخلههای پزشکی در بعضی شرایط مانند بیماری قلبی و سرطانی همبسته است. تأثیر خوشبینی سرشتی بر بهبودی از طریق شیوههای پزشکی را میتوان مدیون راهبردهای کنار آمدن مؤثر، مثل تعریف مجدد یا چارچوببندی مجدد زندگی دانست. در مقابل، افراد بدبین از راهبردهای کنار آمدن اجتنابی استفاده می کنند یا از کنار آمدن با مشکلات شانه خالی می کنند(كريمي و افراز،1387).
2-1-3-2-2- خوش بینی تبیینی
استاد مارتین سلیگمن (1998) و همکارانش خوش بینی را به جای یک صفت شخصیتی گسترده به عنوان یک سبک تبیینی، مفهومی کردهاند. بر طبق این دیدگاه، افراد خوش بین رویدادهای یا تجربههای منفی را با نسبت دادن علت آنها به عوامل بیرونی گذرا و خاص مانند اوضاع و احوال حاکم، تبیین میکنند. برعکس، افراد بدبین رویدادها یا تجربههای منفی را با نسبت دادن علت آنها به عوامل درونی و شکست شخصی تبیین می کنند(كريمي و افراز،1387).
2-1-3-3- افراد خوشبين، افراد بدبين
افراد بدبین افراد منفعل تر هستند واحتمال کمتری وجود دارد که برای اجتناب از وقایع بد دست به اقداماتی بزنند و زمان وقوع حادثه برای توقف کردن آن کاری بکنند. در حقیقت، یک سیکل معیوب ایجاد می شود اگر افراد بدبین وقایع بد بیشتری داشته باشند واگر این وقایع بیشتر منجر به بیماری شوند، افراد بدبین باید بیماری بیشتری داشته باشند، دلیل نهایی که افراد خوش بین باید از سلامتی بهتری برخوردار باشند مربوط است به حمایت اجتماعی، ظرفیت حفظ رفاقت عمیق وعشق، به نظر می رسد که برای سلامت جسمانی اهمیت داشته باشد. افراد میان سالی که حداقل یک دوست دارند و می توانند نیمه شب به او زنگ زده ومشکلات خود را در میان بگذارند باید سلامت جسمانی بهتری داشته باشند از کسانی که دوستی ندارند. مجردها آمادگی بیشتری برای افسردگی دارند تا افراد متأهل حتی یک تماس اجتماعی معمولی، می تواند سدی باشد در مقابل بیماری. افرادی که تمایل دارند موقع بیماری خود را از دیگران جدا کنند به مریضی گرایش بیشتری دارند(خدایی، 1386).
خوشبينها حالت اطمينان پايدار دارند و معتقدند كه ناملايمات را ميتوان به شيوه موفقيتآميزي اداره كرد، اما بدبينها مردد و ناپايدار هستند و انتظار بدبختي دارند(اشنايدر35، 2002).
خوشبيني با افسردگي كمتر، ناراحتي كمتر و حتي زايمان بهتر و سالمتر در زنان باردار همراه بوده است. علاوه بر اين، خوشبيني با عملكرد تحصيلي و شغلي هم رابطه مثبت دارد همچنين، در پژوهشي مشاهده شده كساني كه در بدبيني نمره بالايي ميگيرند به احتمال بيشتري به محركهاي منفي توجه ميكنند، و افراد خوشبين به هر دو محرك مثبت و منفي توجه ميكنند(حمزهزاده و همكاران، 1391).
خوشبيني نقش مهمي در سازگاري با رويدادهاي استرس زاي زندگي دارد. هنگام روبه رو شدن با يك چالش، افراد خوشبين حالت اطمينان و پايدار دارند(حتي اگر پيشرفت، سخت يا كند باشد). اما بدبين ها مردد و ناپايدارند. اين تفاوت ممكن است در شرايط سخت بيشتر باشد. خوشبينها بر اين باورند كه ناملايمات ميتوانند به شيوه موفقيتآميزي اداره شوند. اما افراد بدبين انتظار بدبختي دارند. خوشبينها جبرگرايي، سرزنش و فرار را كمتر به كار مي برند، بر جنبه هاي منفي موقعيت متمركز نميشوند يا در زمينه سركوب نشانههايشان كوشش نميكنند و موقعيتهاي غيرقابل تغيير را به جاي تلاش در فرار از آنها، ميپذيرند. خوشبينها هم چنين به واسطه كنار آمدن در برابر بيماريهاي شديد و نگرانيهاي مربوط به تهديدهاي سلامتي از بدبينها متمايز ميشوند. به طور كلي خوشبينها نسبت به بدبينها گرايش بيشتري به كاربرد راهبردهاي مسأله دار دارند(اشنايدر و لوپز، 2002).
2-1-3-4- رشد خوش بینی
رشد خوشبینی را سلامت روانی والدین، نوع سرمشق دهی نقشی ارائه شده توسط والدین و میزان تشویق یا پاداشی که والدین در برابر خوش بینی به فرزندانشان ارائه می دهند مشخص می کند به احتمال زیاد افراد خوش بین از خانواده هایی هستند که در آن ها پدر یا مادر افسردگی نداشته اند والدین افراد خوش بین برای به کاربری سبک تبیین خوش بینانه، نسبت دادن موفقیت به عواملی درونی، کلی، و ثابت و تبیین شکست ها براساس عوامل بیرونی مشخص و گذرا، سرمشق های نقشی خوبی

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درباره سلامت روان، زنان شاغل، سلامت روانی، سرمایه روانشناختی Next Entries دانلود پایان نامه درباره سلامت روان، سلامت روانی، خودکارآمدی، بهداشت روان