دانلود پایان نامه درباره برنامه درسی، کتاب درسی، اجرای برنامه درسی

دانلود پایان نامه ارشد

ن چیست؟
1-3 . سؤالهاي پژوهش:
باورهای معلمان ریاضی درباره تغییرات کتاب درسی ریاضیات پایه هفتم چیست؟
رفتار معلمان ریاضی در مواجهه با تغییرات کتاب درسی ریاضیات پایه هفتم چگونه است؟
توجیهات معلمان ریاضی از رفتار خود در مواجهه با تغییرات کتاب درسی ریاضیات پایه هفتم چیست؟
1-4. اهمیت و ضرورت مسئله
یکی از ارکان اصلی و اساسی جوامع امروزی آموزش و پرورش می باشد که نقش مهمی در بقاء و پیشرفت افراد این جوامع دارد. در این میان معلم نیز از پایه های اساسی آموزش و پرورش محسوب می شود و دیدگاه آنان نسبت به کاری که انجام می‌دهند تاثیر عمیقی بر نحو عملکرد و فعالیت های آموزشی و تربیتی آنان دارد و می تواند بر نظام آموزشی تاثیر گذاشته و آن را به سمت ترقی روز افزون هدایت کند و یا اینکه موانع بزرگی را در تعلیم و تربیت دانش آموزان ایجاد کند (فلاحی زاده،1383). شوآب18(1983)، معلم را عضو اصلی گروه های تصمیم گیرنده برنامه درسی به حساب می آورد و می گوید: اولین پاسخ به این سوال که چه کسی عضو اصلی گروه های تصمیم گیرنده درباره برنامه درسی باشد، معلم است. دو دلیل اصلی برای چنین پاسخی وجود دارد، دلیل نخست آن که معلم در بهترین اوقات در کنار دانش آموزان است و دوم آن که معلم یگانه شخصیتی است که می تواند اطلاعات مناسب را برحسب نحوه یادگیری دانش آموزان ارائه دهد. از این رو نقش معلم، از آن جهت مورد تاکید است که کارگزار اصلی تعلیم و تربیت به شمار می رود و اهداف متعالی نظام های تعلیم و تربیت در ابعاد مختلف در نهایت باید به واسطه او محقق شود. تعامل مستمر و چهره به چهره‌ی معلم با دانش آموز، وی را در موقعیت ممتاز و منحصر به فردی قرار می‌دهد که هیچ عنصر انسانی دیگری در این سازمان از آن برخوردار نیست (مهرمحمدی، 1388). بنابراین، شناسایی فرهنگ معلمی به توسعه دانش نظری و گسترش افق‌های نظری در حوزه فرهنگ آموزش و پرورش که امروزه محدود به فرهنگ مدرسه، یادگیری و یا آموزش است کمک می‌کند و این افق ها را به سوی توجه به ابعاد فرهنگی حرفه معلمی سوق می‌دهد. به علاوه این مطالعه موجب می‌شود سیاست گذاران آموزشی، مولفان محتوا، مصلحان آموزشی، مدیران و سایر دست اندرکاران برنامه‌های درسی در نظام آموزش و پرورش آگاهی بیشتری درباره فرهنگ معلمی کسب کنند و تصویر دقیق تری از فرهنگ معلمی به دست آورند (میرعرب،1392).
لذا با توجه به این که در چند سال اخیر شاهد تغییر نظام آموزشی از 5ـ3ـ4 به 6ـ3ـ3 بوده ایم و در سال تحصیلی 92-93 این تغییر اجرایی شده و تا اتمام این طرح نیز راه زیادی باقی است، بررسی فرهنگ معلمی ضرورت دارد. از این طریق نه تنها شناخت موضوع حاصل میشود، حتی آگاهی معلمان نیز افزایش مییابد. به عبارت دیگر، گفتگوی با معلمان از سویی اطلاعاتی از آنان کسب میشود و از سوی دیگر آنان را با جنبههای مهم موضوع آشنا می سازد. معلمان باید با اهمیت و ضرورت این طرح و مراحل و جزییات آن آشنایی پیدا کنند تا بتوانند امانت داران اجرای درست این طرح باشند. در نتيجه، دلبستن به تغييرات بدون در نظرگرفتن عوامل اصلي تغيير (يعني معلمان) به عنوان آموزش دهندگان و تسهيل كنندگان فرايند رشد هم همه جانبه دانش آموزان، پيشرفتي درپي نخواهد داشت.
1-5. اهداف پژوهش:
• شناسایی باورهای معلمان ریاضی درباره تغییرات کتاب درسی ریاضیات پایه هفتم
• شناسایی رفتار معلمان ریاضی در مواجهه با تغییرات کتاب درسی ریاضیات پایه هفتم
• شناسایی توجیهات معلمان ریاضی از رفتار خود در مواجهه با تغییرات کتاب درسی ریاضیات پایه هفتم
1-6. تعریف اصطلاحات تحقیق
1-6-1. فرهنگ: فرهنگ وبستر، فرهنگ را مجموعه ای از رفتارهای پیچیده انسانی شامل افکار، گفتار، اعمال و آثار هنری تعریف می کند که از نسلی به نسل دیگر انتقال پیدا می کند. فرهنگ اندیشه ی مشترک اعضای یک گروه است که آن ها را از دیگر گروه ها مجزا می کند و به صورت مجموعه ای از الگوهای رفتاری اجتماعی، هنرها، اعتقادات، آداب و رسوم، ارزش ها و باورها و سایر محصولات انسان و ویژگی های فکری یک جامعه یا گروه نیز تعریف می شود (آشوری، 1380). فرهنگ، معنایی است که مردم خلق می کنند و مردم را خلق می کند. افراد فرهنگ را می آموزند و نظام پیچیده ارزش‌ها و رفتارها را درونی می کند (جوزف19، 2000).
1-6-2. فرهنگ معلمی: فرهنگ معلمی را می توان مجموعه باورها، اعتقادات، استعدادهای فکری و اخلاقی و آگاهی های یکپارچه و جمعی شده و آداب و عادات مختص شده برای کار معلمی و منتسب به گروه بزرگ دست اندرکاران آموزش و پرورش به شمار آورد. بحث فرهنگ معلمی در پژوهش حاضر مجموعه ای از باورها، رفتارها و توجیهات معلمان ریاضی نسبت به تغییر کتاب درسی ریاضی پایه هفتم است(میرعرب، 1390).
1-6-3. برنامه درسی: برنامه درسی عبارت است از مجموعه ای از تصمیم های از پیش گرفته شده و مسیر شناخته شده ای که یادگیرندگان براساس تشخیص برنامه ریزان باید طی کنند، تکیه دارد. این مجموعه از تصمیم ها ، در سند برنامه درسی با چهارچوب و راهنمایی برنامه درسی منعکس می شود که برای یک درس خاص ، یک پایه تحصیلی یا یک دوره تحصیلی در نظر گرفته است (مهرمحمدی، 1381).
در این پژوهش منظور از برنامه درسی کتاب درسی ریاضی پایه هفتم است.
1-6-4. کتاب درسی: کتابی که موضوع معینی از دانش را بررسی می کند، به طور منظم تهیه شده، برای سطح خاصی از آموزش به کار می رود و مانند یک منبع اصلی درباره مطالعه یک موضوع در رشته معینی مورد استفاده قرار می گیرد (شعاری نژاد، 1364).

فصل دوم

مبانی نظری و پیشینهی پژوهش

2-1. برنامهی درسي و آموزش
يكي از مهمترين مباحثي كه در بين متخصّصان برنامهی درسي از ديرباز وجود داشته است بحث حدود و ثغور برنامهی درسي و آموزش است. اين مسئله كه آيا برنامهی درسي، حوزة مستقل از آموزش است و يا آموزش زيرمجموعهاي از برنامهی درسي است، تا حدودي به عدم توافق در قلمروهاي اساسي برنامهی درسي برميگردد. بسياري از متخصّصان برنامه، نه تنها برنامهی درسي را مجزّا و مستقل از آموزش ميدانند، بلكه اين تمايز را نوعي پيشرفت در مباحث تئوريك برنامهی درسي قلمداد ميكنند و در عين حال اسناد و مقالات و متخصّصان زيادي نيز اين تمايز و تفكيك را ناروا پنداشته و بر اين باورند كه جداسازي برنامهی درسي و آموزش اين قلمرو را از پويايي ساقط ساخته و در عين حال ارتباط اين قلمروها را با آنچه كه واقعاً در كلاس درس و موقعيّتهاي عيني ميگذرد، دور نگه ميدارد (طالب زاده و فتحي، 1382).
2-2. مفهوم برنامهی درسي
مهرمحمدي (1388) مراد از برنامهی درسي را سه برداشت مختلف زير معرّفي كرده است: الف) برنامهی درسي بهعنوان سند مكتوب، ب) برنامهی درسي بهعنوان نظام برنامهريزي درسي و ج) برنامهی درسي بهعنوان حوزهی مطالعاتي.
در اين پژوهش، برنامهی درسي بهعنوان نظام برنامهی درسي مورد نظر ميباشد. در بحث از برنامهی درسي بهعنوان يك نظام، مراد از نظام برنامهی درسي20 عبارتست از يك چارچوب و ساختار سازمان يافته كه در قالب آن كلّيهی تصميمات برنامهاي اتّخاذ ميشود. بهگفتهی بوشامپ21 در نظام برنامهی درسي وظايف متعدّدي نظير تدوين، اجرا و ارزشيابي برنامهی درسي مدّ نظر قرار ميگيرد.
موسيپور (1392) معتقد است كه برنامه ریزی درسي شامل مراحل زير ميباشد: الف) تدوين برنامه درسی، ب) اجراي برنامه درسی و ج) ارزشيابي برنامه درسی.
2-2-1. تدوین برنامه درسی: تدوين برنامه درسی شامل دو بخش انتخاب اهداف و تعیین روش برنامه درسی ميباشد. انتخاب اهداف، بر اساس اطّلاعاتی انجام می شود که از مقاصد هستي، كيفيت وجود انسان، ويژگيهاي اجتماعات انساني و نظامهاي آموزشي جمعآوري شده است و در چهار قالب قابليّت تحصيلي، قابليّت شغلي، قابليّت شهروندي و قابليّت تدبير تنظیم ميشود.
روش برنامه درسی دربردارندهی همهی اقدامات و فعّاليتهايي است كه تحقّق اهداف برنامهی درسي را ممكن ميسازد. مجموعه اموري كه ميتواند زمينهساز ايجاد و بروز تغييراتي در دانش، نگرش و عمل فرد شود، محتواي برنامهی درسي ناميده ميشود.روش نشان میدهد که چه محتوایی مورد نظر است، با چه سازمانی تنظیم شده است، چگونه به مخاطب ارائه میشود، چه زمانی برای آن منظور شده است و در چه مکانی ارائه میشود. تأليف و تدوين كتابهاي درسي فعلاً جانشين بلامنازع انتخاب و سازماندهی محتواي برنامههاي درسي ميباشد.
2-2-2. اجرای برنامه درسی: اجراي برنامهی درسي را بايد نتيجه طبيعي آن دانست زيرا برنامه درسی راهنماي عمل است و ضرورتهايي كه تهيهی برنامه را الزامي كردهاند، ناظر بر عملي شدن آن هستند. یعنی عاملان برای عمل خود راهنمای عمل را طلب کرد اند.
2-2-3. ارزشيابي برنامه درسی: وقتي برنامه تهيّه و اجرا شد، زمان آن ميرسد كه از وضعيت آن اطّلاع حاصل شود، چنين كاري ارزشيابي برنامه درسی ناميده ميشود.
بر این اساس، برنامهاي كه تهيّه شده داراي سه عنصر هدف، روش و ارزشيابي است يعني انتظارات را نشان مي دهد، راه و ابزار عمل كردن را آشكار مي سازد و شيوهی سنجش ميزان توفيق را نيز معرّفي ميكند(موسی پور، 1392).
2-2. سطوح برنامه درسی
فتحی واجارگاه (1388)، در کتاب اصول و مفاهیم برنامه ریزی درسی، سطوح برنامه درسی از دیدگاه پوزنر22 را چنین تعریف می کند:
2-2-1. برنامه درسی رسمی23: برنامه درسی مکتوبی که در آن چارت‌ها، فهرست و رئوس مطالب، راهنمای برنامه درسی و فهرست هدف‌ها به دقت تعریف شده باشد. هدف این برنامه درسی فراهم کردن مبنایی برای معلمان جهت تهیه طرح درس و ارزشیابی و کمک به مدیران برای نظارت بر کار معلمان می باشد.  
2-2-2. برنامه درسی اجرایی (عملیاتی)24: شامل آن چیزی است که عملاً توسط معلم تدریس می شود، محتوایی که مد نظر قرار می گیرد و در کلاس تدریس می شود، نتایج یادگیری که دانش آموزان در قبال آن مسئول هستند.
2-2-3. برنامه درسی پنهان25: عمدتاً مورد تأیید نیروهای برنامه رسمی مدرسه نیست، اما می تواند نسبت به برنامه درسی رسمی یا اجرایی، تاثیر عمیق تری بر دانش آموزان داشته باشد. پیام های اصلی برنامه درسی پنهان وجود دل مشغولی های عمده در خصوص جنسیت، طبقه، نژاد، قدرت و دانش مدرسه است. برنامه درسی پنهان بیشتر در باره ارزش ها می باشد. که نظام آموزشی قصد یادگیری را ندارد ولی عملاً این یادگیری اتفاق می افتد.
2-2-4. برنامه درسی پوچ26: این برنامه شامل موضوعاتی که تدریس نمی‌شود و این که چرا این موضوعات نظیر: حقوق، رانندگی، نقش‌های والدین و … تدریس نمی شود و می‌تواند به معلمان در فهم این مسئله یاری دهد که چه مفروضاتی زیر بنای برنامه درسی مدارس است؟ برنامه درسی پوچ شامل موضوعات تدریس نشده است
2-2-5. برنامه درسی فوق برنامه27: شامل کلیه تجربیات برنامه ریزی شده‌ای است که از حیطه موضوعات درسی مدرسه خارج است. (ماهیت آن داوطلبانه و پاسخگو به علائق دانش آموز است و نقطه مقابل برنامه رسمی است) در بسیاری جهات از برنامه درسی رسمی مهم تر است (فتحی واجارگاه،1388).
.3-2اجرای برنامه درسی:
حساسیت و اهمیت مرحله‌ی اجرا در برنامه ریزی درسی از آن رو است که کلیه طرح‌ها و برنامه‌ها در صورتی موفق به ایجاد تغییرات مطلوب می شوند که در مرحله اجرایی با موفقیت پیاده شوند. حقیقت امر آن است که از یک سو بهترین برنامه های درسی که از لحاظ منطقی به خوبی طراحی و تدوین شده اند، به علت اجرای ناقص یا نادرست ممکن است در دستیابی به اهداف مورد نظر با شکست مواجه شوند. به این دلیل تجربیات آموزشی بسیاری از کشورها حاکی از آن است که برنامه‌هایی به خوبی تعریف شده به علت نارسایی‌ها ومشکلات اجرایی یا به مرحله عمل در نیامده اند و یا در صورت اجرا، قرین موفقیت نبوده اند. نقائض موجود در مرحله طراحی، به علت اجرای درست و صحیح، نتایج مثبتی را به همراه داشته اند (فتحی واجارگاه،1383).
در ادامه در باب تبیینگر اجرای برنامه درسی مطالبی ذکر خواهد شد:
2-4. رویکردهای تبیینگر اجرای برنامه درسی
به طور کلی دو دیدگاه عمده در بحث نحوه

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درباره کتاب درسی، برنامه درسی، تحلیل محتوا Next Entries دانلود پایان نامه درباره برنامه درسی، اجرای برنامه، اجرای برنامه درسی