دانلود پایان نامه درباره ایدئولوژی، نظام ارزشیابی، نظام ارزشی، برجسته سازی

دانلود پایان نامه ارشد

کارآمد برای تحلیل پدیده های زبانی درسطح خرد می باشد .این ابزارها بیشتر در قسمت توصیف متمرکز است .درنتیجه مادر این پژوهش بیشتراز قسمت توصیف نظریه فرکلاف برای تحلیل متون درسی ومصاحبه دانش آموزان بهره خواهیم برد ودر قسمت تفسیر وتبیین علاوه براینکه از نظریه فرکلاف بهره خواهیم بردبیشترین تمرکزرابرنظریه لاکلا وموفه خواهیم داشت.

3-
4- فصل چهارم:
یافته‌های پژوهش
دراین فصل ابتدابه تحلیل کتب درسی می پردازیم این امردرسه مرحله توصیف وتفسیروتبیین صورت می گیرد،درادامه به تحلیل مصاحبه ها خواهیم پرداخت،تحلیل مصاحبه هانیز باهمان روش تحلیل متون خواهدبود:
4-1 .تحلیل کتب درسی
تحلیل متن1
کتاب دین وزندگی (دوره پیش دانشگاهی ) درس چهارم : درمسیر اخلاص
مرحله توصیف:
کلمات واجد کدام ارزش های تجربی،رابطه ای وبیانی هستند؟
الف-ارزش های تجربی :
واژگان:آن جنبه ازارزشهای تجربی که بیش از همه درآثار فرکلاف مورد توجه واقع شده ،این است که چگونه تفاوت های گفتمانهای مختلف در باز نمایی های گوناگونی که از جهان ارائه می دهند در واژگان آنها رمز گذاری شده است.
اولین چیزی که از متن به ذهن متبادر می شود عبارت بندی افراطی در جاهای مختلف متن است که نشان دهنده شیگفتگی خاص نویسنده به بعضی کلمات و عبارات است. عبارت بندی افراطی به طور مثال :«به سرعت راه موفقیت را می پیماید ، انگیزه ی ما برای بندگی افزایش می یابد ، یکی از راه های بسیار موثر برای تقویت عبودیت و اخلاص ، چه قدر هیجان آور است ، بیشتر هدایت می کند ، به هیج وجه شیطان نمی تواند وسوسه اش کند ، دستیابی به اندیشه های محکم و استوار ، راه های عالی بندگی را بپیماییم و از آن میوه های وصف ناشدنی بچینیم»این عبارت بندی های افراطی نشان دهنده شیفتگی نویسنده به امر ی خاص یعنی اقناع دانش آموزان به دست شستن از دنیا می باشد .نوع دیگر افراط در متن درس دیده میشود استفاده بیش از حد و غیر معمول از کلماتی چون : «اخلاص، خالصانه، عبودیت، بندگی ، هوای نفس، شیطان، وسوسه کردن، خوی حیوانی، زندگی پاک و با نشاط، کسب زیبایی های معنوی، دیدار محبوب حقیقی، نهایت آرزوی عارفان و عدم نفوذ شیطان »که نشان دهنده تلاش متن برای ایجاد حس متضادعلاقه وانزجار در دانش آموزان است.
روابط معنایی که دراین متن دیده می شود در نوع خود منحصر به فرد است .به طوری که در هیچ گفتمان دیگری دیده نمی شود ازطرف دیگرهم معنایی که بین کلمات درست شده نیز تعلق متن رابه گفتمان اسلام سیاسی نشان میدهد.رابطه ی معنایی که در متن به آن اشاره شده: راه سعادت و کمال و رهایی و آزادی حقیقی رضایت و خشنودی خداوند است و برای رسیدن به آن باید ، اخلاص ،بندگی، عبادت، تقرب، نیت درونی، حق پذیری، معرفت ،(که گرایش فطری انسان است )عرض نیاز، نیایش با خدا، تلاش، مجاهدت، عمل صالح، ایمان، حکمت، دانش متین را سرلوحه زندگی قرار دهیم و از بندگی شیطان، هوای نفس، عبادت شیطان، غفلت، سرگرمی به امور زود گذر دنیا، انکار، ندای هوس، پرده غفلت، نا بینایی از نورواقعی، استفاده از فیلم ها، سایت ها و شبکه های تلویزیونی، گروه و دسته های مخرب، دام ها، فساد، خوی حیوانی دوری کنیم اگر این کار را بکنیم به سعادت، کمال، رضایت، رضا و تقرب او، بهشت، موفقیت، زیبایی های بهشت، زندگی شاد و با آرامش، خشنودی ،حق وحقیقت، هدایت، زندگی پاک و با نشاط و سرشار از شاد کامی آخرت، احساس لذت واقعی از زندگی، دیدار محبوب حقیقی، نهایت آرزوی عارفان می رسیم . اگر خلاف آن کنیم دچار پرده ی غفلت و نابینایی از نور حقیقی، عذاب های جهنم، سکونت در آتش، یاس، دام و گرفتاری، سرگردانی، دغدغه و اضطراب می شویم.

تضادمعنایی:تضادمعنایی که درمتن دیده می شود آن راتبدیل به کانون مبارزه گفتمانی می کند ،که میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

جدول4-1-1:تضادمعنایی اشاره شده دردرس : درمسیراخلاص
گفتمان حاکم بر کتاب
گفتمان غیر
بندگی خدا، پرستش، عبودیت
بندگی شیطان،بنده هوا وهوس
حق پذیری
غافل، انکار
بهشت جاودان، حقیقی
سرگرم به امور زود گذر دنیا
ندای عقل پاک
ندای هوس
نجات
یاس
آرامش
اضطراب و دغدغه
هدایت
سرگردانی
مجاهدت
افتادن در دام شیطان
یاران بهشت
ساکنان آتش

با توجه به دال های اصلی اسلام سیاسی و غرب که قبلا به آن اشاره شد نویسنده با برجسته کردن دال های مربوط به گفتمان خود و تاکید کردن بر آن برای رسیدن به کمال و رضایت خداوند و از طرف دیگر با حاشیه رانی دال های گفتمان غرب (چون بی ارزش دانستن زندگی این دنیایی وتشبیه ارزشهای فردی و خلاقانه فرد به هوس های زود گذر) خواسته که مبارزه ی گفتمانی را به نفع خود تمام کند و با احساس انزجاری که در دانش آموزان نسبت به این دال ها ایجاد کرده آن ها را قانع می کند در این راه ،همراه گفتمان حاکم شوند.
ب.ارزش های رابطه ای :
در قسمتهای مختلف متن می توان حسن تعبیر که نویسنده برای ارائه ی دیدگاه های خود استفاده کرده است را دید. به این عبارت توجه کنید:«ثمره اخلاص، دستیابی به معرفت و اندیشه های محکم و استوار است. وقتی حکمت، که همان دانش متین ومحکم است در اختیار انسان قرار گرفت، سبب می شود که فرد بتواند آگاهانه و درست تصمیم بگیرد و دچار سرگردانی نشود».در قسمت دانش متین منظور نویسنده این است که همه ی یافته و دانش های بشری را قبول ندارد و تنها دانشی که با عقاید او سازگار است را مورد تائید قرار داده اما برای دوری از بازکردن موضوع به صورت کلی با حسن تعبیر(دانش متین) موضوع را بسته است.
نکته قابل توجه این است که رسمی بودن در قسمت های مختلف چه در قالب عبارت و چه در قالب افعال و واژگان رعایت شده و به هیچ عنوان از کلمات یا عبارات غیر رسمی یا کمتررسمی استفاده نشده است .این امر را این گونه میتوان تعبیر کرد که نویسنده خواسته در تمامی بخش ها با ارزش واحترام قائل شدن به مخاطب حس همدلی او را برانگیزاند.
پ.ارزش های بیانی :
فرکلاف معتقد است تفاوت میان انواع گفتمان به لحاظ ارزش های بیانی کلمات با دیگر کلمات به لحاظ ایدئولوژیک معنا دار است. نویسنده متن به بیان ارزشهای خود از طریق طرح طبقه بندی می پردازد که تا حدودی نظام ارزشیابی به حساب می آیند و همچنین طرح های به لحاظ ایدئولوژیک متضادی در متن یافت می شوند که ارزش های متفاوت را در انواع گفتمان های مختلف متجسم می سازند نویسنده برای تفهیم دال های درون گفتمان خود و برجسته سازی آن ها دست به حاشیه رانی مفاهیمی می زند که این مفاهیم جزء دال های اصلی گفتمان غیر هستند مثل ارزشمندی زندگی دنیایی که یک دال مهم است که در گفتمان غرب در اطراف آزادی مفصل بندی می شود ولی در گفتمان حاکم بر کتاب برای نشان دادن ارزشمند بودن زندگی آن جهان به شدت مورد حاشیه رانی قرار می گیرد و از تعبیر(سرگرم بودن به زندگی دنیا) یا برای دال (پاسداری از ارزشهای فردی) تعبیر(بندگی هوای نفس) یا استفاده از تکنولوژی هایی که توسط خلاقیت و نوآوری ها به دست آمده اند ، تعبیر (افتادن در دام گرفتاری و انحراف) استفاده کرده است.
نویسنده در عین حال که به برجسته سازی دال هایی که در گفتمان خود با آزادی همراه هستند (تکلیف، جهاد، دوری از هوای نفس، ) حسن تعبیر را در ارتباط با آن ها رعایت می کند و ارزشهایی را به گفتمان خود نسبت می دهد که جزء نظام ارزشیابی هستند مثل سعادت، کمال، رضایت، زندگی پاک و با نشاط، احساس لذت واقعی از زندگی خود و زندگی سالم. اما در عین حال دال های گفتمان غیر را با تعبیر های متضادی به کار می برد که بر ضد نظام ارزشیابی هستند. دال های تکثرگرایی، پاسداری از ارزشهای فردی،عقل باوری، خلاقیت و ارزشمندی زندگی دنیایی را با تعابیر دام شیطان، غفلت، دنبال هوا وهوس بودن، دست به انکار زدن، افتادن در دام فساد و بلا یاد می کند که نتیجه ی آن چیزی جزء یاس، اضطراب، فریب، گرفتاری و سرگردانی نخواهد بود.
آیا در متن درس از استعاره استفاده شده است؟
به این عبارت توجه کنید:«همانطورکه شیطان برای کشاندن حضرت یوسف به گناه وفساد ،دام گسترده بود،امروزه نیز دام های گوناگونی پهن کرده است تا هوس انسانها راتحریک کندو آنان را از بهشت جاویدان محروم کند.فیلم ها،سایت ها،شبکه های تلویزیونی وگروه ها ودسته های منحرف از جمله این دام هاست که مقاومت در برابرآنها نیازمند روی آوردن به پیشگاه خداوند وپذیرش خالصانه فرمانهای اوست».دراینجا استفاده از فیلم ها،سایت ها،شبکه های تلوزیونی ….را استعاره از دامی می داند که شیطان برای کشاندن حضرت یوسف به فساد پهن کرده بود وهمانطورکه حضرت یوسف با گریختن ازآن دام نجات یافت دانش آموزان نیزبا فرار ازاین دام ها می تواند نجات پیدا کنند.ازآنجا که این موارد جزء تکنولوژی وابزار مدرن هستند به طور غیر مستقیم گفتمان غرب وابزارهای مربوط به آن زیرسوال برده می شوند.ازطرف دیگرنویسنده از اقتدار خود استفاده کرده وخواسته های ایدئولوژیک خود را( خواسته های خداوند اعلان می کند)و آنها را به خوانندگان تحمیل می کند یعنی آنان برای رضایت خداوند وپذیرش فرمان او باید از این موارد دست بکشند.
دستور:
ویژگی های دستوری واجد کدام ارزش های تجربی،رابطه ای وبیانی هستند؟

الف.ارزش های تجربی:
آیا کنشگری نامشخص است؟
درقسمتهای مختلف درس نویسنده خواسته بااستفاده از جملات انتزاعی وکلی وهمچنین اسم سازی که فاعل ومفعول مشخصی ندارد خواننده رابه سمت گفتمان خود ترغیب کندوآنها راقانع کند که به نفع گفتمان خود گفتمان غیر را کنار بگذارند.
استفاده از این شیوه (اسم سازی ،نامشخص ،انتزاعی یا غیر جاندار بودن ) برای در ابهام گذاشتن برخی از جنبه ها مثل زمان ومکان وپرهیز از دادن توضیح وباز کردن موضوع صورت گرفته است تا ضمن اینکه گفتمان خود تا حد ممکن برجسته شو د گفتمان غیر به حاشیه رانده شود.
برای مثال به این عبارت توجه کنید:«فیلم ها،سایت ها،شبکه های تلویزیونی و…از جمله این دام ها هستند.کسی که در چنین دامهایی گرفتار شود ،هم زندگی پاک وبا نشاط دنیا را از دست می دهد وهم حیات سرشار از شادکامی آخرت را…».
در این قسمت نویسنده از فاعل غیر جانداردر جمله اول استفاده کرده تا مخاطب را تحت تاثیرقرار دهد وسعی دارد با این جمله کلی که فاعل مشخصی ندارد،خواننده را به سمت گفتمان خود ترغیب کند.جمله دوم باز یک جمله کلی است که نه فاعل مشخصی ونه مفعول مشخص وواضحی دارد یعنی نویسنده با عبارات کلی مثل کسی سعی دارد به خواننده القاء کند که استفاده ازسایتهاوغیره که مصداق وسایل ارتباط جمعی مدرن هستند ،تنها جنبه منفی دارند که انسان را به فساد می کشند.
ب. ارزش های بیانی :
با دقت درمتن می توان فهمید که تمامی افعال بکاررفته در آن زمان حال غیر وجهی(پیروی می کنند،پاسخ می دهند،می نامند،می اندازدوغیره)یا دارای صورت زمان حال کامل هستند(فرمان داده است،نادیده گرفته اند وغیره)استفاده کردن از این افعال از وجود دیدگاهی شفاف نسبت به جهان حکایت می کند،گویی نویسنده می خواهد معنای مورد نظر خود را به ناظران منتقل کند بدون اینکه نیازی به تفسیروباز نمایی باشد. به بیانی دیگر سعی دارد اینگونه القاءکند که نظرات وعقاید ایدئولوژیک او که برداشتی خاص از اصول وارزش های دین اسلام است به عنوان حقیقت مسلم است وتنها راه سعادت، پذیرش این اصول وعقاید است.
پ. ارزش رابطه ای :
همانطوری که قبلا گفته شد جملات چه بصورت امری باشند وچه بصورت خبری یا پرسشی می تواند از موضع اقتدار باشد. با مطالعه متن ما به این نکته می رسیم که نویسنده از جایگاه اقتداربه عنوان اریه دهنده اطلاعات خود را در مقابل گیرنده اطلاعات رام ومطیع می پندارد:«آنچه گفتیم،میوه های درخت اخلاص وعبودیت است.برخی ازمیوه های آن در ذهن ما نمی گنجد،مگر آن وقت که راه های عالی بندگی رابپیماییم وآن میوه های وصف نا شدنی رابچینیم».در جای جای متن به طور انبوه از وجهیت رابطه ای استفاده شده است نکته جالب اینجاست که در هیچ جای متن از احتمال داشتن یا ممکن بودن ویا محدود

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درباره ایدئولوژی، هم معنایی، روابط اجتماعی، روابط معنایی Next Entries دانلود پایان نامه درباره نظام سیاسی، ارزش های اسلامی، ایدئولوژی، جهان اسلام