دانلود پایان نامه درباره ایدئولوژی، اوقات فراغت، الگوی مصرف، سینمای ایران

دانلود پایان نامه ارشد

بپردازند .
در اواسط دهه 1360 همزمان با ورود ویدئو به ایران امکان دیدن فیلم در خانه مهیا شد ، پس دیگر نیازی به سینما رفتن نبود ، در اثر پی گیری و استقبال مردم ویدئو از حالت ممنوع به حالت قانونی درآمد . ورود فیلمهای بتا مکس ، وی اچ اس و بعد از آن سی دی های تصویری روند انتقال تماشای فیلم در خانه افزایش یافت . فقط تکه ای کوچکی از این پازل باقی مانده بود که با فراگیر شدن ماهواره تکمیل شد . تعداد زیادی از مردم عادت به سینما رفتن را از دست دادند و در خانه به تماشای فیلم نشستند . این عدم استقبال ، صنعت سینماداری را از رونق انداخت . سالن های سینما فرسوده باقی ماندند و این توقف در سینما سازی و سینماداری باعث شد که توزیع فیلم و توسعه سالن سینماها از گسترش شهرها عقب بیفتد . سدر بیشتر شهرهای ایران هنوز هم سالنها خالی از جمعیت است و محلات جدید که رشد کرده اند هنوز سینما ندارند ، علاوه بر سالنهای فرسوده و توزیع مکان یابی نامناسب ، مخاطب دیگر ساعتی را برای سینما رفتن اختصاص نمی دهد .
5 – 2 ) سینمای ملی :
در تعریف سینمای ملی می توان گفت سینمای ملی سینمایی است که بتواند هویت یک ملت را با فرهنگ و ایدئولوژی متناسب با آن به مردم بشناساند.اما در بحث سینمای ملی ضرورت ها و مفاهیمی نیز به نظر می رسد که یکی از مبادی نظری آن فلسفه و چرائی وجود این نوع سینماست . هویت ، مسئله بسیار مهمی است که وقتی از سوی دولت مردان به شکل مستقیم بیان می شود نا خود آگاه از آن برداشت سیاسی می شود . اگر یک ملت بتواند اندیشه ها و تفکراتش را به بهترین زبان موجود یعنی سینما بیان کند ، می تواند در راه پایه گذاری هویت خویش قدم بردارد . (اکبرلو ، 1386 : 49 ) . هویت در فرهنگ ریشه دارد و فرهنگ درباره اصول و مبانی انسانی بحث می کند . در جهان دیجیتال امروز انسان ها تبدیل به کد شده اند و فرهنگ ها و مصرف ها ، کارکرد روزمره پیدا کرده اند ، به جهت حفظ اصالت های انسانی و ارزشی احساس خطر می کنند . بحث سینمای ملی که بازتاب این هویت است و می تواند رسانای این هویت باشد در این مختصات شکل می گیرد
تا قبل از جهان مدرن ، هنر،هویتی بود یا در دست مذهب یا دردست حاکمان قدرت ، ولی اکنون هنر نه در ذیل مذهب بلکه در عرض آن قرار دارد ، یعنی یک جایگاه بسیار ویژه دارد . برای این که سینمای ملی را بهتر بشناسیم مثالی از سینمای جهان و امریکا عنوان می کنم . در تاریخ سینمای جهان وکشورهای صاحب سینما که همواره خودشان را نسبت به هویت و ریشه های تاریخی آن متعهد می دانستند تز هنر برای هنر دیگر رواج نداشت و سینما دایه دار برخی از مسائل سیاسی نیز می شد . مثلا در امریکا بعد از واقعه یازدهم سپتامبر و فاجعه نیویورک جک والنتی که آن موقع رئیس اتحادیه فیلم سازان و تهیه کنندگان سینمای امریکا بود ، با یک سری از صاحبان کمپانی های سینمائی جلسه گذاشت و عنوان کرد که اکنون برای این ضربه ای که به غرور امریکائی ها وارد شده است ، چه باید کرد و ما شاهد بودیم در سالهای اخیر جهت بازیابی این غرور در امریکا دولت مفهوم دیگری پیدا کرد و در اصل این صاحبان کمپانی ها بودند که به این جریان جهت دادند و فیلم های ساخته شد که با مضمون تروریسم و یا نوعی قدرت نمائی امریکا همراه بود . سینمای ملی به دغدغه یک ملت می پردازد از دیروز تا امروز . در تعریف ملت آمده است تعدادی از انسانهای واحد در یک مرز جغرافیائی سیاسی که تحت یک حکومت واحد زندگی می کنند . سینمای ملی هم می تواند در همین تعریف بگنجد . یعنی سینمای که در یک محدوده مشخص جغرافیائی – اجتماعی هویت خود را احیا می کند .
1 – 5 – 2 ) سینمای ملی ایران :
ایران کشوری فراتر از مرزهایش می باشد ، شاید در این خصوص تعریف سینمای ایران تعریفی درست تر از سینمای ملی باشد . حیطه فرهنگی کشور ایران با بسیاری از کشورهای آسیایی میانه تا چین وهند مبانی مشترک دارد . همه اینها نزدیک به سینمای ایرانی است . اما وقتی درباره سینمای ملی ایران حرف می زنیم نمی توانیم نقش دولت را در آن نادیده بگیریم . ایران یک کشور تک محصولی و نفتی است ، حالا که کشور ما دارای اقتصاد نفتی است و نفت هم در اختیار دولت است ، دولت با همین پول وارد همه چیز می شود از دانشگاه تا مسائل دیگر جامعه . به همین ترتیب دولت در سینما با شاخص بندی بودجه ای وارد می شود و سیاست گذاری ها را تعیین می کند و به این شکل سیاست های خاص خودش را اعمال می کند . پرداخت شاخص ها تابعی از دانش هائی است که در یک دولت وجود دارد . ( حاجی مشهدی ، 1386 : 65 ) . وقتی ما از سینمای ملی صحبت می کنیم این سینمای ملی بدون ایدئولوژی سیاسی یک کشور معنای خاصی ندارد . این ایدئولوژی از کجا بدست می آید ؟
ایدئولوژی از معنا شناسی یک کشور استخراج می شود . این معنا شناسی “جهان پدیداری” است که در ایران به اشتباه جهان بینی معرفی شده است ، جهان پدیداری تابعی است از تاریخ و جغرافیای یک کشور ، حتی دین هم برای ورود به کشوری باید از این مسیر بگذرد . در ملی بودن سینما ، هنری نهفته است ، یک هنر جامع که در عین حال به بررسی ارزشها ، رفتار و آرمانهای انسانی می پردازد و در عین حال بینانگر واقعیتهایی است که در جامعه رخ می دهد . حلقه وصل سینمای اجتماعی ، سینمای دغدغه گرائی است که مسائل ملی را مطرح می کند ، اما باید بدانیم که سینما را نمی شود تجویز کرد ، نمی شود برایش دستورالعمل نوشت ، تنها می شود با تبیین دقیق قضایا وضعیت مناسب سینمای ملی را بازسازی کرد . به هر حال اگر ماهیت بحث سینمای ملی از نگرانیهای مهم ما باشد ، باید یک دیالوگ و یک تعامل شکل گیرد تا سینمای ما بتواند بخشی از هویت ما را احیا کند . هویتی که امروزه عربها با آن می خواهند بخشی از خلیج فارس را به نام خود بزنند .
2 – 5 – 2 ) اقتصاد سینمای ملی :
الف ) تحولات اجتماعی و تقاضا برای سینما :
1 ) افزایش جمعیت : جمعیت ایران طی دو دهه از 33.7 میلیون نفر در سال 1355 به بیش از 60 میلیون نفر در سال 1385 رسیده است . روند افزایش جمعیت 78 درصد بوده است . اگر فرض کنیم که میزان تقاضای بالقوه جمعیت در سال 1355 در طی این دو دهه افزایش نداشته است ، حداقل تقاضا در همان سال پایه 1355 ، 78 درصد بوده است .
گسترش و تمرکز شهرنشینی : در این دو دهه جمعیت شهرهای کشور 133 درصد رشد داشته است ، که آهنگی سریع تر از رشد مطلق جمعیت یعنی 78 درصد را نشان می دهد . در آغاز این دو دهه تنها یک شهر با بیش از یک میلیون جمعیت وجود داشته است . اما تعداد این نوع شهر ها در سال 1385 به پنج شهر رسیده و 32 درصد از کل جمعیت شهری در این پنج شهربه سر می برند . ( علم الهدی : 1387)
با توجه به این که رفتن به سینما پدیده ای شهری است ، و شهر منبع تکثر و تنوع است ، می توان احتمال داد که این تحولات تا چه اندازه موجب افزایش و تنوع تقاضا برای سینما شده است .
2 ) جوانی جمعیت : افراد 13 تا 19 ساله کشور طی سالهای اخیر 102 درصد و جمعیت 15 تا 25 ساله 91 درصد افزایش داشته است . این روند بیانگر آهنگی سریع تر از رشد کلی جمعی یعنی 78 درصد است . این امر سبب شده که جامعه ایرانی ، جامعه ای جوان و رو به رشد باشد .
گسترش و ارتقای آموزش : در این دو دهه سوادآموزی و رشد علم روندی پرشتاب داشته است ، در دو دهه پیش باسوادان کمتر از نیمی از جمعیت کشور را تشکیل می دادند ، اکنون بیش از سه چهارم جمعیت ایران با سواد هستند ، علاوه بر گسترش سواد پایه یعنی توانائی خواندن و نوشتن تحصیلات عالیه افزایش پیدا کرده است .
تغییر ساختار و کارکرد خانواده : ساخت غالب خانواده های ایرانی به سمت خانواده ای هسته ای ( پدر ، مادر و فرزند ) رفته است ، مهم تر از آن روند روبه رشد خانواده های سه ، چهار نفره با رشد 224 درصدی در مقابل رشد ضعیف خانواده های شش و هفت نفری با رشد 59 درصد است . پیامد این تغییر و دگرگونی در کارکرد خانواده ها به وضوح قابل رویت است . بنابراین بخشی از تقاضای فراغتی که پیش از این در چهارچوب خانواده برآورده می شد ، به عرصه عمومی منتقل شده است . عرصه ای که سینما از جمله کالاهای فرهنگی عرضه شده در آن پاسخ به این تقاضاست .
ب ) الگوی مصرف :
الگوی مصرف ، تعیین و تایید حدود کیفی و کمی مصرف کالاست . به عبارت دیگر ، تحقیق در شناخت انگیزه ها و عوامل موثر در پیدایش نسبت های معین مصرف کالا در زمان معین است . در بحث الگوی مصرف موارد زیادی مطرح می شود از جمله ؛ روش مصرف در اقشار مختلف اجتماعی ، عادت مصرف در جوامع مختلف ، رفتارمصرفی ، عوامل موثر در مصرف ، سطح و نحوه مصرف ، بینش حاکم بر مصرف ، عطش مصرف ومیزان بهره مندی از مصرف…
در ساختار جامعه اقتصادی ایران سه نظام تولید ، توزیع و مصرف وجود دارد که نظام مصرف شامل متغیرهای جمعیت ، فعالیت و فضاست . به عبارت دیگر میزان و نوع مصرف یا تقاضا در جامعه تابع ابعاد کمی وکیفی جمعیت ، نوع فعالیت های که این جمعیت به آن اشتغال دارند و نحوه توزیع این دو متغیر در فضای زیستی کشور است . ویژگی های کمی و کیفی جمعیت ، تعیین کننده ظرفیت بالقوه نظام مصرف در جامعه است . میزان رشد جمعیت و تغییرات در تمایلهای آنها بر تقاضا برای انواع کالا و خدمات تاثیر می گذارد . این تقاضا همچنین تابع نوعی از فعالیت است که جمعیت به آن اشتغال دارد و ازآن کسب درآمد می کند . محل سکونت و نحوه توزیع جمعیت و فعالیت ها نیز پشتوانه شکل گیری خدمات را تعیین می کند . به نظر شما سینما در چه جایگاهی از مصرف خانواده های ایرانی قرار دارد؟
ج ) فرهنگ در سبد مصرفی خانوار :
بر اساس آمارهای موجود یک خانوار ایرانی در سال 1358 رقمی معادل 815 ،9 ریال در طول سال صرف مخارج فرهنگی می کرده است . در حالی که همین رقم در سال 1385 به 484.541 ریال رسیده است . از سوی دیگر در طول این سالها قیمت محصولات و خدمات فرهنگی 40 برابر افزایش داشته است . از این اعداد و ارقام می توان به این نتیجه رسید که اگر درآمد واقعی خانواده ها افزایش یابد ، میزان مصرف کالاهای فرهنگی نیز بیشتر می شود و برعکس یعنی با کاهش درآمدها این مصرف با شدت بیشتری کاهش می یابد . ( اکبرلو ، 1387 : 154 ) .

3 – 5 – 2 ) تقاضای سینما :
الف ) عوامل اقتصادی :
عوامل اقتصادی شامل قیمت کالا ، قیمت کالاهای جانشین و مکمل ، کالای مورد نظر ، در آمد مصرف کننده ، جمعیت ، تغییر و تحول عمومی قیمت ها و میزان اوقات فراغت است ، که به اختصار هر یک را توضیح می دهیم
1 ) رابطه قیمت یک کالا و میزان تقاضا برای آن بر مبنای یک رابطه منفی شکل می گیرد ، یعنی با افزایش قیمت می توان انتظار داشت که میزان تقاضا کاهش می یابد .
2 ) رابطه میزان تقاضا از یک کالا با قیمت کالای جانشین نیز یک رابطه مثبت است . به این معنا که با افزایش یک کالا ، میزان تقاضا برای کالای جانشین نیز افزایش می یابد . بنابراین طبیعی است که مثلا گردش در پارک و ورزش جای سینما را بگیرد . هم چنین می توان انتظار داشت که با افزایش درآمد ، مصرف نیز به همان میزان افزایش پیدا می کند .
3 ) جمعیت نیز از جمله عواملی است که باعث تغییر در تقاضا می شود و انتظار می رود که میزان تقاضا با آن افزایش یابد .
4 ) تغییرات سطحی عمومی قیمت ها نیز تغییراتی را در میزان تقاضا ایجاد می کند ، تورم باعث می شود که در کنار کاهش رشد درآمد ملی ، برخی کالاها از جایگاه قبلی خود خارج شود و مثلا از یک کالای ضروری به یک کالای بی ارزش تغییر جایگاه یابد یا کالائی که زمانی در سبد مصرف خانواده به عنوان کالای ضروری مطرح بوده است به مرور اهمیت خود را از دست بدهد و تبدیل به یک کالای لوکس شود . به گونه ای که در مقابل حجم عظیم مخارج زندگی دیگر نیازی به استفاده از آن کالا احساس نشود و به این ترتیب اولویت استفاده خود را از دست بدهد .
5 ) اوقات فراغت مساله ای قابل توجه است ، برای رفتن به سینما باید از زمان آزاد ( اوقات فراغت ) در کنار ساعتهای کار مفهوم می یابد . در صورتی که سهم بیشتری از ساعات روزانه به زمان آزاد ، غیر کاری و فراغتی اختصاص یابد ، می توان انتظار داشت

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درباره سینمای ایران، کانون پرورش فکری، بهرام بیضایی، ساختار سیاسی Next Entries دانلود پایان نامه درباره سینمای ایران، استان تهران، فیلم نامه، ریاست جمهوری