دانلود پایان نامه درباره افغانستان، سپتامبر 2001، ایالات متحده

دانلود پایان نامه ارشد

اﻳﺮان ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ ﻧﻔﻊ ﻳﻚ ﻗﺪرت در ﺣﺎل‬ ‫رﺷﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ اﻳﺮان اﺳﺖ. ﻣﻨﻄﻖ رواﺑﻂ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻞ در دﻧﻴﺎي اﻣﺮوز ﺑﻪ ﺷﻜﻠﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ وﺟﻮد ﺗﻌﺎﻣﻞ،‬ ‫اﺋﺘﻼف و اﺗﺤﺎد را ﻳﻚ اﻣﺮ ﺿﺮوري ﻣﻲ ﺳﺎزد. دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﭼﻨﻴﻦ اﻣﺮي ﺑﺪون ﻳﻚ ﺳﻴﺎﺳﺖ‬ ‫ﺧﺎرﺟﻲ ﻓﻌﺎل اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﻧﻴﺴﺖ. از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﻣﺴﺎﻳﻞ اﻳﺮان ﺑﺎ ﻣﺴﺎﻳﻞ ﺟﻬﺎﻧﻲ در ارﺗﺒﺎط ﻫﺴﺘﻨﺪ،‬ ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
‫ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪﮔﺮاﻳﻲ و اﻓﺰاﻳﺶ داﻣﻨﻪﻫﺎي ﻧﻘﺶ و ﻧﻔﻮذ اﻳﺮان ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ در ﺧﺪﻣﺖ اﻫﺪاف ﺗﻮﺳﻌﻪاي‬ ‫و رﻓﻊ ﺗﻬﺪﻳﺪﻫﺎي اﻣﻨﻴﺘﻲ ﻛﺸﻮر ﻗﺮارﮔﻴﺮد.‬ ‫ﻧﻜﺘﻪ ﻣﻬﻢ دﻳﮕﺮ ﻣﻔﻬﻮم ﺗﻌﺎدل ﺑﻴﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪﮔﺮاﻳﻲ و ﺟﻬﺎنﮔﺮاﻳﻲ )ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﻏﺮب( در‬ ‫ﺳﻴﺎﺳﺖ ﺧﺎرﺟﻲ اﻳﺮان اﺳﺖ. اﻳﺮان ﻫﻤﻮاره ﺑﺎ ﭼﺎﻟﺶ اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻴﺎن اﻳﻦ دو ﻣﻔﻬﻮم، در ﺳﻴﺎﺳﺖ‬ ‫ﺧﺎرﺟﻲ ﺧﻮد ﻣﻮاﺟﻪ ﺑﻮده اﺳﺖ. ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪﮔﺮاﻳﻲ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﺎ ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﻣﻨﻄﻘﻪ‬ ‫ﺑﻪﺧﺼﻮص ﻫﻤﺴﺎﻳﮕﺎن ﻣﺴﻠﻤﺎن و ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﺟﻬﺎن ﻋﺮب ﺑﻮده اﺳﺖ. ﺑﻌﻀﻲ از دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎ ﺗﻘﻮﻳﺖ‬ ‫ﻧﮕﺎه ﺑﻪ ﺷﺮق از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ رواﺑﻂ ﺑﺎ آﺳﻴﺎي ﺟﻨﻮﺑﻲ، آﺳﻴﺎي ﻣﺮﻛﺰي و ﻗﻔﻘﺎز، ﭼﻴﻦ، روﺳﻴﻪ و‬ ‫ﺑﻪﻃﻮر ﻛﻠﻲ آﺳﻴﺎ را ﻧﻴﺰ در ﭼﺎرﭼﻮب ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪﮔﺮاﻳﻲ در ﺳﻴﺎﺳﺖ ﺧﺎرﺟﻲ اﻳﺮان در ﻧﻈﺮ‬ ‫ﻣﻲﮔﻴﺮﻧﺪ. در اﻳﻦ ﭼﺎرﭼﻮب دوﻟﺖ آﻗﺎي اﺣﻤﺪي ﻧﮋاد ﺣﺘﻲ ﺣﻀﻮر ﻓﻌﺎل اﻳﺮان در آﻣﺮﻳﻜﺎي‬ ﺟﻨﻮﺑﻲ را ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻧﻮﻋﻲ ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻧﮕﺎه ﺑﻪ ﺷﺮق و ﻧﻮﻋﻲ ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺑﺮ ﻣﻨﻄﻘﻪﮔﺮاﻳﻲ در ﻧﻈﺮ ﻣﻲﮔﻴﺮد. در‬ ‫ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻣﻨﻄﻘﻪﮔﺮاﻳﻲ دﻳﺪﮔﺎه ﺟﻬﺎنﮔﺮاﻳﻲ در ﺳﻴﺎﺳﺖ ﺧﺎرﺟﻲ اﻳﺮان ﻗﺮار دارد ﻛﻪ در اﺻﻞ ارﺗﺒﺎط‬ ‫ﺑﺎ ﻏﺮب را ﻳﻚ ﺿﺮورت و ﻣﺤﻮر ﻳﻚ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﺧﺎرﺟﻲ ﻋﻤﻞ ﮔﺮا در ﻧﻈﺮ ﻣﻲﮔﻴﺮد‬ .‫(8-7 .‪ 2009 pp,) ‬ ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
از اﻳﻦ دﻳﺪﮔﺎه ﻏﺮب (آﻣﺮﻳﻜﺎ) ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪه اﺻﻠﻲ ﺛﺮوت و ﻗﺪرت در ﺟﻬﺎن اﺳﺖ‬ ‫و اﻳﺮان ﺑﻪﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻗﺪرت ﻣﻨﻄﻘﻪاي و ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻧﻮﻇﻬﻮر ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﺎ آﻣﺮﻳﻜﺎ ﺑﺮاي دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ‬ ‫ﻧﻘﺶﻫﺎي ﻣﻬﻢ ﺳﻴﺎﺳﻲ– اﻣﻨﻴﺘﻲ در ﻣﻨﻄﻘﻪ و در ﺟﻬﺎن و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﻫﺎي ﻏﺮﺑﻲ‬ ‫ﺑﺮاي ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدي در ﺣﺎل رﺷﺪ ﺧﻮد دارد.‬ ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
‫‫اﻓﺰاﻳﺶ اﻫﻤﻴﺖ ﻧﻘﺶ اﻳﺮان ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻗﺮارﮔﺮﻓﺘﻦ اﻳﺮان در ﻳﻚ ﻣﺤﻴﻂ ﺳﻴﺎﺳﻲ– اﻣﻨﻴﺘﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ‬ ‫ﺑﺮاي ﻧﻈﺎم ﺟﻬﺎﻧﻲ داراي اﻫﻤﻴﺖ ﺣﻴﺎﺗﻲ اﺳﺖ. ﻣﺒﺎرزه ﺑﺎ ﺗﺮورﻳﺴﻢ اﻟﻘﺎﻋﺪه و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي از‬ ‫ﮔﺴﺘﺮش ﺗﺴﻠﻴﺤﺎت ﻛﺸﺘﺎر ﺟﻤﻌﻲ و ﺣﻞ ﺑﺤﺮانﻫﺎي ﻣﻨﻄﻘﻪاي در اﻓﻐﺎﻧﺴﺘﺎن، ﻋﺮاق،‬ ‫ﻟﺒﻨﺎن و ﻓﻠﺴﻄﻴﻦ ﻣﺴﺎﺋﻠﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺳﺮﺗﻴﺘﺮﻫﺎي اﺻﻠﻲ اﻣﻨﻴﺖ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻞ‬ ‫ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ) ﺟﻤﻬﻮري اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان در ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﻬﻤﻲ ﻛﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ‬ ‫ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ اﺛﺮﮔﺬار اﺳﺖ. در اﺻﻞ ﺑﺎزﻳﮕﺮي ﺑﺎﻻي اﻳﺮان در ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺧﺎورﻣﻴﺎﻧﻪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‬ ‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺴﺘﻪاي و ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺑﻪ ﺣﻔﻆ ﭼﺮﺧﻪ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺳﻮﺧﺖ ﻫﺴﺘﻪاي زﻣﻴﻨﻪ ﮔﻔﺘﮕﻮﻫﺎي اﺳﺘﺮاﺗﮋﻳﻚ‬ ‫اﻳﺮان و آﻣﺮﻳﻜﺎ و ﻣﺬاﻛﺮات اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﺑﻴﻦ دو ﻃﺮف از ﻣﻮﺿﻊ ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﻴﺎﺳﻲ در ﻣﻨﻄﻘﻪ را ﻓﺮاﻫﻢ‬ ‫ﻛﺮده اﺳﺖ.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
‫ﺑﻌﻀﻲ از دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎ در اﻳﺮان ﻛﻪ ﻣﻲﺗﻮان از آن ﺑﻪﻋﻨﻮان ﻣﻨﻄﻘﻪﮔﺮاﻳﻲ ﺳﻨﺘﻲ ﻳﺎد ﻛﺮد،‬ ‫ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﻛﻪ ﺣﻀﻮر ﺑﻴﺶ از اﻧﺪازه اﻳﺮان در ﻣﺴﺎﻳﻞ ﺧﺎورﻣﻴﺎﻧﻪ ﺑﻪﺧﺼﻮص ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺟﻬﺎن ﻋﺮب از‬ ‫ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻓﻠﺴﻄﻴﻦ و ﻟﺒﻨﺎن ﺗﻨﺶزا ﺑﻮده و ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﺟﺪي ﺳﻴﺎﺳﻲ در رواﺑﻂ اﻳﺮان ﺑﺎ‬ ‫ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﻣﻨﻄﻘﻪ و ﺟﻬﺎن ﻏﺮب ﺑﻪﺧﺼﻮص آﻣﺮﻳﻜﺎ دارد. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ اﻳﺮان ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻴﺶ از اﻧﺪازه ﺑﺮ‬ ‫ﻣﻨﻄﻘﻪ ﮔﺮاﻳﻲ در ﺳﻴﺎﺳﺖ ﺧﺎرﺟﻲ اﻳﺮان ‫ﻣﻨﻄﻘﻪﮔﺮاﻳﻲ ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻛﻨﺪ. ﻣﺤﻮر دﻳﺪﮔﺎه ﻓﻮق، ﺗﻘﻮﻳﺖ روﻳﻜﺮد ﺗﻮﺳﻌﻪاي در ﺳﻴﺎﺳﺖ ﺧﺎرﺟﻲ، ﺑﺎ‬ ‫ﺗﺄﻛﻴﺪ ﺑﺮ ژﺋﻮﭘﻠﻴﺘﻴﻚ ﺣﺴﺎس اﻳﺮان اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻤﺰﻣﺎن ﻓﺮﺻﺖﻫﺎ و ﭼﺎﻟﺶﻫﺎي زﻳﺎدي را ﺑﺮاي ﻣﻨﺎﻓﻊ‬ ‫ﻣﻠﻲ اﻳﺮان ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﻣﻲآورد. ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺎس ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﺮان ﺗﻨﻬﺎ ﺣﻀﻮر ﻓﻌﺎل در ﻣﺤﻴﻂ ﻓﻮري‬ ‫اﻣﻨﻴﺘﻲ ﺧﻮد در ﺳﻄﺢ ﻫﻤﺴﺎﻳﮕﺎن داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. درﻣﻘﺎﺑﻞ، ﻣﻨﻄﻘﻪﮔﺮاﻳﻲ ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺎ روﻳﻜﺮدي ﺳﻴﺎﺳﻲ–‬ ‫اﻣﻨﻴﺘﻲ ﻗﺮار دارد ﻛﻪ ﻣﻌﺘﻘﺪ اﺳﺖ اﻳﺮان ﺑﺎﻳﺪ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺣﻀﻮر ﻓﻌﺎل در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻓﻮري اﻣﻨﻴﺘﻲ ﺧﻮد،‬ ‫در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻏﻴﺮ ﻓﻮري اﻣﻨﻴﺘﻲ ﺧﻮد از ﺟﻤﻠﻪ ﺧﺎورﻧﺰدﻳﻚ (ﻟﺒﻨﺎن، ﻓﻠﺴﻄﻴﻦ) ﻧﻴﺰ ﺣﻀﻮري ﻓﻌﺎل و‬ ‫ﺗﺄﺛﻴﺮ ﮔﺬار داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و از داﻣﻨﻪﻫﺎي ﻧﻘﺶ و ﻧﻔﻮذ ﺧﻮد ﺑﺮاي رﻓﻊ ﺗﻬﺪﻳﺪﻫﺎي اﻣﻨﻴﺘﻲ ﻧﺎﺷﻲ از‬ ‫آﻣﺮﻳﻜﺎ و اﺳﺮاﻳﻴﻞ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺣﻔﻆ ﻣﻨﺎﻓﻊ اﺳﺘﺮاﺗﮋﻳﻚ ﺧﻮد در ﻣﻨﻄﻘﻪ و در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻗﺪرتﻫﺎي‬ ‫ﺑﺰرگ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﺪ. ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ﺑﻪ ﻧﻮﻋﻲ ﺑﻴﻦ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدي، اﻣﻨﻴﺖ و ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﻠﻲ ﺧﻮد‬ ‫ﺗﻌﺎدل اﻳﺠﺎدﻛﻨﺪ.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
‫ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺑﺮ ﻣﻨﻄﻘﻪﮔﺮاﻳﻲ در ﺳﻴﺎﺳﺖ ﺧﺎرﺟﻲ اﻳﺮان ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﺣﻔﻆ‬ ‫ﺗﻌﺎدل ﺑﻴﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪﮔﺮاﻳﻲ ﺳﻨﺘﻲ و ﻣﻨﻄﻘﻪﮔﺮاﻳﻲ ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺎﺷﺪ. اﻳﺮان ﺑﻪﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻗﺪرت در ﺣﺎل‬ ‫ﻇﻬﻮر ﺟﻬﺎﻧﻲ )ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺗﺮﻛﻴﻪ و ﻫﻨﺪ( ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﺧﺎرﺟﻲ ﻓﻌﺎل ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ اﺋﺘﻼفﻫﺎ و‬ ‫اﺗﺤﺎدﻫﺎ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺟﻬﺎن ﺑﻪﺧﺼﻮص ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﺎورﻣﻴﺎﻧﻪ دارد. از ﺳﻮي دﻳﮕﺮ، ﻳﻚ ﻗﺪرت‬ ‫ﻣﺪﻋﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪاي و ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدي و ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺑﺮ روﻳﻜ ﺮدﻫﺎي ﻫﻤﮕﺮاﻳﺎﻧﻪ ﺑﺎ اﻗﺘﺼﺎد‬ ‫ﻣﻨﻄﻘﻪاي و ﺟﻬﺎﻧﻲ اﺳﺖ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ وﻳﮋﮔﻲ ﻳﻚ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﺧﺎرﺟﻲ ﻓﻌﺎل ﺗﻮﺟﻪ ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺑﻪ‬ ‫روﻳﻜﺮدﻫﺎي اﻣﻨﻴﺘﻲ- ﺳﻴﺎﺳﻲ و ﺗﻮﺳﻌﻪاي در ﻣﻨﺎﻃﻖ اﻃﺮاف اﺳﺖ. ﺗﺮدﻳﺪي ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ از ﻣﻴﺎن‬ ‫ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﻬﻢ اﻃﺮاف اﻳﺮان در ﺧﺎورﻣﻴﺎﻧﻪ، ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﻠﻴﺞ ﻓﺎرس داراي اﻫﻤﻴﺖ ﺣﻴﺎﺗﻲ ﺑﺮاي ﺗﻮﺳﻌﻪ،‬ ‫اﻣﻨﻴﺖ و ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﻠﻲ اﻳﺮان اﺳﺖ و ﺑﺎﻳﺪ در رأس ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎي ﺳﻴﺎﺳﺖ ﺧﺎرﺟﻲ اﻳﺮان
ﻗﺮار ﮔﻴﺮد.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
‫ﺧﻠﻴﺞ ﻓﺎرس راه اﺻﻠﻲ ارﺗﺒﺎﻃﻲ اﻳﺮان ﺑﻪ ﺟﻬﺎن آزاد، ﺻﺪور اﻧﺮژي و واردات ﻛﺎﻻ و در ﻧﻬﺎﻳﺖ‬ ‫اﻣﻨﻴﺖ اﻧﺮژي و ﻧﻘﻄﻪ اﺗﺼﺎل ﺑﻪ آﺳﻴﺎي ﺟﻨﻮﺑﻲ و ﺷﺮﻗﻲ اﺳﺖ. از ﺳﻮي دﻳﮕﺮ ﺣﻀﻮر ﻓﻌﺎل در‬ ‫ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺳﻴﺎﺳﻲ- اﻣﻨﻴﺘﻲ ﺧﻠﻴﺞ ﻓﺎرس، ﻋﺮاق و ﺟﻬﺎن ﻋﺮب ﺑﻪ اﻳﺮان ﻗﺪرت ﺑﺎزﻳﮕﺮي ﺑﺎﻻ در‬ ‫ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﻨﻄﻘﻪاي و در رواﺑﻂ ﺑﺎ ﻗﺪرتﻫﺎي ﺑﺰرگ ﻣﻲدﻫﺪ.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

2-7- موقعيت ژئوپلتيكي افغانستان
 افغانستان به دليل موقعيت ژئوپولیتيكي ممتاز، از لحاظ همسايگي  ومجاورت با كشورها ورقباي ديروز وامروز آمريكا از اهميت بسزايي برخوردار است . آمريكا به خوبي توانست مهره اي همچون افغانستان را انتخاب كند كه علاوه برشرايط موجود دراين كشور ، موقعيت ژئوپلیتيكي ومرزهاي آن را نيز بررسي نمايد وبه خوبي دريافت كه با تسلط برافغانستان مي تواند نفوذ وكنترل خود را در كشورهاي ايران – روسيه وچين اعمال نمايد واين گونه مرزهاي خود را دراين سرزمين بگستراند .

2-8- جايگاه افغانستان در نظريات ژئوپولیتيك
افغانستان به عنوان سرزميني محصور در خشكي مكمل جغرافيايي راهبردي همسايگانش است واصولا” كشوري كه داراي موقعيت راهبردي باشد به ناچار بخشي از راهبرد هاي نظامي به شمارمي رود افغانستان نيز از اين پتانسيل برخوردار بوده است بدين ترتيب جاذبه هاي ژئوپلیتيكي افغانستان توجه ابرقدرتها را از گذشته تا به حال به همراه داشته است اهميت افغانستان كه در قرون 18و19 با رقابت شديد بين روسيه وبريتانيا اوج گرفت را می توان در تئوري قدرت دريايي ماهان مورد بررسي قرارداد . در آن زمان دسترسي هرچه بيشتر به آبهاي آزاد وتنگه ها در قدرت كشورها نقش بسزايي داشت . روس ها در آرزوي دسترسي به آبهاي گرم مترصد فرصتي بودند كه به آب هاي خليج فارس واقيانوس هند دست يابند واز طرفي بريتانيا در تلاش بود با جلوگيري از رسيدن روسها به آبهاي گرم تسلط خود رابر آبهاي منطقه تداوم بخشند بنابراين افغانستان به صحنه رقابت دو رقيب تبديل شده بود
امروزه نيز افغانستان درتئوري ماهان از اهميت ويژه اي برخوداراست چون قدرت ها به واسطه حضور در اقيانوس هند وخليج فارس مي توانند بر بخش اعظم انرژي دنيا نظارت داشته باشند لذا در تئوري ماهان به تنها از اهميت افغانستان كم نشده است بلكه به دليل افزايش نقش انرژي اين اهميت بيشتر هم شده است .
با ظهور ايالات متحده به عنوان قدرت جديد به خصوص دردوران جنگ سرد اهميت افغانستان بيشتر از منظر تئوري هارتلند مكيندر وريملند اسپايكمن قابل بررسي مي باشد در اوج رقابت آمريكا وشوروي از لحاظ ژئواستراتژيك ، افغانستان به دليل واقع شدن در هارتلند مورد توجه دو قدرت شوروي وآمريكا واقع شد . با طرح تئوري ريملند اسپايكمن آمريكا درصدد بود با تسخير مناطق ريملند  ، شوروي را در تنگناي بيشتر قرار دهد ونقش افغانستان مضاعف شد. وبا واقع شدن افغانستان در تئوري هاي هارتلند وريملند پس از جنگ جهاني و بالاخص دوران جنگ سرد اين كشور نقش مهمي در سياست كشورهاي  قدرتمند بازي مي كرد . با فروپاشي شوروي وپايان جنگ سرد گفتمان نظامي وموقعيت ژئوپلتيكي جاي خود رابه گفتمان اقتصادي وموقعيت ژئواكونوميك داد. ملاك قدرت در قرن بيست ويكم توانمندي اقتصادي در سطح بين المللي است وبه همين جهت خاورميانه وبه ويژه خليج فارس ودرياي خزربه دليل داشتن اين توانمندي از مناطق مهم ژئواستراتژيك  وژئواكونوميك خواهند بود وباز هم افغانستان به دليل مجاورت با بيضي استراتژيك وهمسايگي با كشور ايران مركز هارتلند جديد براهميت آن افزوده شد . امروزه با اهميت يافتن منابع انرژي هارتلند انرژي  ، افغانستان مي تواند اهميت خود را در سياستهای جهاني بيشتر نشان دهد.( فصلنامه علمي پژوهشي جغرافيايي انساني، 1389)

2-9- حادثه 11 سپتامبر و واکنش ایالات متحده
حوادث 11سپتامبرنقطه عطفي در سياست خارجي امريكاوروابط بين الملل بود اين رويداد در حالي شكل گرفت كه سياست خارجي ايالات متحده  در سردرگمي وابهام تئوريك به سر مي برد چرا كه با فروپاشي شوروي وازبين رفتن رقيب ومواجهه شدن با دنياي تك قطبي ،ايالات متحده پابه عرصه جديدي گذاشت كه در آن به عنوان يك هژمون پديدار گشت وهيچ گونه دشمن مشخص ورقيب همترازي وجود نداشت كه ايالات متحده وسياستمداران آن بتوانند خط مشي ها وتئوري هاي خود را در قبال آن ارائه دهند. آمريكا دچار بحران تئوريك در عرصه سياست خارجي خود شده بود ومترصد فرصتي  بود كه اين بحران را پشت سرگذاردودر دنياي تك قطبي جديد به عنوان هژمون اين دنيا يكه تازي كند.
اين دوران وخلا تئوريك ايالات متحده يك دهه به طول انجاميد ،دوراني كه با فروپاشي اتحادجماهيرشوروي به عنوان تنها رقيب ايالات متحده درسال 1990شروع وتاسال2001كه حادثه 11سپتامبربه وقوع پيوست به
طول انجاميد.
ماجراي 11سپتامبر 2001 نقطه شروع حوادث متعددي بود كه يكي پس از ديگري به وقوع پيوست اين نقطه تاريخي براي آمريكافرصت هاي تازه وبي نظيري رابه ارمغان آورد كه از طريق آن بتواند نظم نوين جهانی را تعريف كند ونظام بين المللي وروابط آن را دستخوش تغيير وتحولات شگرفي نمايد .
با وقوع حملات11اسپتامبر در اولين ساعات پس از آن سياستمداران آمريكا آن حملات رابه القاعده و بن لادن نسبت دادند واز همان ساعات اوليه از حمله به القاعده وگروههاي تروريستي سخن راندند كه اين سخنان آغاز گرمبارزه اي وسيع ،در زماني نامحدود وقلمرواي نامشخص به نام مبارزه با ترورسيم بود . اينك زمان آن فرا رسيده بود كه تئوريسن ها ونظريه پردازان آمريكايي با نظريات جديد نظم نوين جهانی رابه نفع خود ودر خدمت منافع ملي خود تعريف نمايند واز حادثه 11سپتامبر كه ساخته وپرداخته هر گروه وانديشه اي كه بود بيشترين بهره لازم را براي پيشبرد اهداف هژموني گري خود ببرند.
پس از پايان يافتن جنگ سرد عصر بازدارندگي ،به پايان رسيد وبا فرصت ايجادشده متعاقب حوادث 11سپتامبر نظريه پردازان به جستجوي نظريه اي نوين بودند كه دراين راستا دکترين بوش ونظريه حمله پيش دستانه مقبول افتاد و راهگشاي قرن 20 وهژموني  گري آمريكا گرديد . روز11سپتامبربراي آمريكائيان يك روز استثنايي وفراموش نشدني در تاريخ آمريكا بود دراين روز آمريكا به گونه اي مورد حمله قرار گرفت كه همه آمریکائيان را در بهت فرو برد ، حمله از درون به اهداف تعيين شده چيزي كه هرگز تصورش راهم نمي كردند.
11سپتامبر 2001 در ايالات  متحده آمريكا سلسله حوادثي اتفاق افتاد كه ويراني دو برج  110 طبقه اي مركز تجارت جهاني و وارد كردن 400 ميليارد دلار خسارت مادي ومرگ دلخراش هزاران انسان بي گناه رابه همراه داشت حادثه اي كه جهان تا به حال عملياتي بدين پيچيدگي  وبزرگ رابه خود نديده بود .(تمنا، 1385: 14)
بي مانند بودن اين حملات در نوع اهدافي بود كه طراحان آن برگزيده بودند زيرا اهداف تعيين شده داراي ارزشي بسيار بالا واز نهادهاي يك كشور بوده است .دراين برج ها روزانه 40 هزار نفرمشغول به كار بودند وهر روز 150

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درباره منابع قدرت، سیاست خارجی امریکا، سیاست خارجی، دیپلماسی فرهنگی Next Entries دانلود پایان نامه درباره افغانستان، سپتامبر 2001، کشورهای آسیایی، سازمان ملل متحد