دانلود پایان نامه درباره کرامت انسان، کرامت انسانی، حقوق کیفری، طبیعت انسان

دانلود پایان نامه ارشد

باشد و پایدارترین اثر را در مردمان و کمترین درد را بر جسم بزهکار برجای گذارد .»152 به طور کلی مجازات باید پیشگیری کننده باشد تا تنبیه گر .
جرمی بنتام (1748- 1832) فیلسوف انگلیسی نیز از پایه گذاران مکتب اصالت فایده شمرده می شود . فلسفه ی او که برپایه برخی یافته های روان شناختی و تأثرهای کیف نفسانی استوار است، به بیزاری از رنج و درد و خوشحالی از لذت می انجامد. این دیدگاه در مسایل حقوق کیفری و تدوین قوانین نقش عمیق داشت وی در کتاب رساله قانونگذاری مدنی و کیفری می نویسد: « طبیعت انسان را زیر فرمان لذت و الم نهاده است تمام تصورات ما مدیون آنهاست تمام داوری ها ی ما و تصمیم گیری در زندگی مان با آنها برمیگردد.»153به باور بنتام عقل با حساب گری و سنجش بین آلام و لذت ها و کاستی و فزونی یکی حکم می کند و باملاحظه سود و زیان برای انجام یاترک کاری دستور می دهد . وی معتقید بود قانونگذاری و اعمال قانون باید در راستای خوش‏بختی همگانی باشد، و سود همگانی میزان سنجش در قانون گذاری قرارگیرد. بنتام در حالیکه سخت طرفدار اجرای کیفر است به این نکته توجه دارد که هیچ کیفری نباید نه سنجیده و نااندیشیده اجرا شود، برای آنکه همگان از کیفر پند گیرند، شدت، مدت، حتمیت و دیگر ویژگیهای متناسب با مجازات که سودمندی و ضرورتش را تضمین می کند ، باید مراعات شود.اندیشه و نظام پیشنهادی حقوق جزای بنتام بر تدوین قانون جزای فرانسه در سال(1810م.) تأثیر آشکار داشت و قانونگذاران به اثر پذیری ازآن اعتراف کردندکه( کارآیی بیشتر مجازات با تر س که ایجاد می کند اندازه گیری می شود، تا باشدت آن) به همین دلیل به تغییر و اصلاح قوانین جزایی پرداختند و چندین مورد اجرای کیفر مرگ، مجازات های بدنی مانندغل و زنجیر، داغ ننگ، قطع دست و کیفرهای سالب آزادی دراز مدت راپیشنهاد کردند.154 بدین ترتیب، اگر هیچ مصلحت و منفعتی بر اجرای مجازات مترتب نباشد مجازات نباید اجرا شود. در هرحال نفع و فایده گرایی، وجه مشترک دیدگاه های است که ارزش حقوق و رفتارانسان را برپایه نتایج سودمند آن معین می کنند. در این دیدگاه قانون گذاری برپایه مصالح و مفاسد عمومی انجام بگیرد و ملاک درستی یا نادرستی قانون، آثار و نتایجی است که برآن مترتب می شود. مشروعیت و توجیه قانون جزا را نیز بر همین اساس می توان ارزیابی کرد. دیدگاه سودمندی مجازات، نتیجه اعمال مکتب اصالت فایده به عنوان یک نظریه فلسفی عمومی درمورد مشروعیت مجازات است .
ج دیدگاه دفاع اجتماعی ترکیبی
روشن شد که توجیه عقلانی و اخلاقی مجازات در دنیای غرب در زمان های طولانی بردو دیدگاه مهم استوار بوده است که هردو دیدگاه بایکدیگر بسیار متفاوت و ناسازگارند و حقوق دانان نیز هرکدام یکی ازین دو دیدگاه را انتخاب کرده و بردیگری ترجیح داده اند. طرفداران اصالت فایده، دیدگاه سزادهی را غیرعقلانی و ارتجاعی می دانند و طرفداران سزادهی می گویند بی اعتنایی به عدالت در دیدگاه اصالت نفع و توجه داشتن به منافع اجتماعی مجازات، سبب می شود مجازات غیر عادلانه تنها به دلیل داشتن منافع اجتماعی، مجاز دانسته شود وحتی در مواردی، مجازات افراد غیر مسؤل را تجویز می کند. برای نمونه بنتام در مواردی که عده ای به ارتکاب جرم، متهم اند و تشخیص مجرم از بی گناه ممکن نیست، مجازات کردن همه آنها را به دلیل مفید بودن آن تجویز می کند.155
با همه ناسازگاری های که بین این دو دیدگاه وجود دارد، حقوق دانان تلاش کرده اند راه سومی را ارائه کنند که برگرفته از این دو دیدگاه و ترکیبی از موارد مشترک هردو نظریه باشد. دیدگاه سزادهی، برگذشته تأکید دارد؛ یعنی تا کسی مرتکب جرمی نشود، نباید مجازات شود. در دیدگاه اصالت فایده نگاه به آینده است ومجوز استفاده از مجازات را وقتی صادر می کند که اعمال آن حتماً نتایج مفید را دربر داشته باشد و این نتایج هم مربوط به آینده است راه حلی که ارائه شد اینست که مجازات هنگامی مشروعیت دارد که دارای نتایج مطلوبی باشد و مجازات در صورتی می تواند نتایج مطلوب داشته باشد که به دلیل جرمی که در گذشته رخ داده است، اعمال شود. این سخن که مجازات به گذشته نگاه دارد بدین معنا نیست که هدف اصلی آن نیز به گذشته مربوط شود، بلکه توجه به گذشته برای این است که بدون آن، نتایجی که در آینده برای ما مطلوب هستند، حاصل نخواهد شد. مجازات باید برای جرمی که در گذشته رخ داده است، اعمال شود؛ ولی بعنوان وسیله برای نتایج آینده.
تمایز دیگر بین دیدگاه سزادهی و اصالت فایده در این است که در نظریه سزادهی، مجازات به گذشته پیوند می خورد و ازمسائلی از قبیل تقصیر، استحقاق و عدالت می توان سخن گفت هرچند وجود هرگونه ارتباط اخلاقی میان مجازات با نتایج مفید را انکار می کند، همان چیزی که ازدیدگاه اصالت فایده مشروعیت مجازات به آن بستگی دارد. برای حل این تعارض می توان گفت مجازات باید آثار و نتایج مفیدی داشته باشد، ولی نه به قیمت فراموش کردن عدالت و استحقاق . مجازات باید سودمند باشد ولی این سودمندی بارعایت عدالت و پذیرش حق اعمال مجازات تحقق یافتنی است .بدین ترتیب نظریه ترکیبی فلسفه مجازات را به گونه ی می توان ارائه کرد که توجه به گذشته و هم فایده و نتایج مثبت را در پی داشته باشد .در این روند تحولات حقوق جزا، شخصیت و کرامت انسانی به عنوان معیار مطرح می شود.
نقش جنبش «دفاع اجتماعی» در مطرح کردن رعایت حیثیت و کرامت انسانی، برجسته و منحصر به فرد است. این جنبش هدف اصلی از مجازات را باز پروری و اصلاح مجرم می داند و هرگونه مجازات را که باکرامت انسانی، ناساز گارباشد، بی فایده و نامشروع می داند، امروزه همین نظریه، مبنایی برای طرح حقوق جهانی بشر شده است. براین اساس هدف اصلی از کیفر، اصلاح و بازپروری بزه کار است و حذف فیزیکی او را مخالف این هدف، و ناقض کرامت انسانی او می داند. جنبش دفاع اجتماعی با تأکید مجدد برحقوق بشر، شأن و کرامت انسانی و برای حمایت مؤثراز او در جامعه بوجود آمد و معتقد است باید برای اصلاح مجرم تلاش شود تا به جامعه برگردد. مکتب دفاع اجتماعی جدید ضمن پذیرش حقوق جزا و اینکه مجرم ارزش های اجتماعی را زیرپا گذاشته است می گوید نباید از نظر دور داشت که بزهکار یک انسان است و باید به ارزش ها ی انسانی اش احترام گذاشت و شخصیت انسانی او را محترم شمرد. این مکتب دو هدف مشخص را دنبال می کند «یکی پیشگیری از ارتکاب بزه دیگری، اصلاح و معالجه بزه کار برا ی حفظ اجتماع از گزند های مجدد او و بازگرداندن به اجتماع و احترام به شخصیت مجرم» این اهداف را هم از طریق مجازات و هم مساعدت های مالی و مشاوره های روان درمانی و اقدامات تأمینی و نظیر آن دنبال می کند.156
پس بنا براین جنبش دفاع اجتماعی اهداف مهم مجازات را علاوه بر جلوگیری ازبزه در حفظ اجتماع و حفظ نظم اجتماع خلاصه نموده اند.
مبحث سوم : جایگاه کرامت انسانی در تحولات حقوق کیفری
توجه به تاریخ تحولات حقوق کیفری نشان می دهد که حقوق کیفری در دوبعد ماهوی و شکلی تحت تأثیر کرامت انسانی بوده دایماً در حال تغییر و تکامل بوده است، از جمله می توان حذف مجازات بدنی و اعدام را ازضمانت اجرا های کیفری مدیون کرامت انسانی بود در حقوق کیفری سنتی مسئله انتقام و زجرکشیدن تحقیر و توهین مجنی علیه در باب مجازات یک اصل بوده است. حتی مجازات در نزد یونانیان که مردمان متمدن بودند نیز بوی از انتقام می داده است. مجازات های چون اعدام، زنده به گور کردن، لای دیوار گذاشتن، سوزاندان، از بلندی پایین انداختن از مجازات رایج و معمول به شمار می آمده است اصلاً چنین مفکوره درباره مجازات موجود بوده است که بجای اصلاح و باز سازی مجرم، رکن مهم مجازات را درد، انتقام ارعاب و وحشت می دانستند، مجازات که از این امور خالی بودند، درورق مجازات به حساب نمی آوردند. البته فلاسفه و اندیشمندانی چون افلاطون با الهام از افکار انسان دوستانه مخالف با این گونه مجازات ها بودند. افلاطون می گوید: «ما نه باید همانند یک حیوان وحشی به انتقام گیری عاری از هر گونه دلیل و عقل ازبزهکاران اقدام کنیم، ما باید سعی کنیم گرایش های تبهکارانه را در مجرمان خنثی و آنان را اصلاح کنیم»157سخنان افلاطون مبتنی بر این حقیقت که انسان هرچند بزهکار هم باشد اما دارای کرامت انسانی است. و هم‏چنین وقتی سنگ می گوید:( خشونت و سنگدلی عیبی است که مطلقاً مخالف طبیعت انسانی است و اگر مجازات مقصران را تقلیل دهیم بهترمی توانیم آنان را اصلاح کنیم چون وقتی افراد اعتبار و آبروی خود را کاملا از دست دادند، دیگراصلاح کردن آنان مشکل است)158 می خواهد بگوید که خشونت، سنگدلی، مجازات ظالمانه و غیر انسانی و تحقیر کننده با لوازم متضیات و طبیعت انسان سازگار نیست چون طبیعت و فطرت انسان شرافتمند و عزیز است. امروزه این نوع مجازات ها با ظهور و حضورجنبش های اجتماعی از جمله جنبش دفاع اجتماعی نوین از لیست ضمانت اجراهای حقوق کیفری لغو گردیده یا درحال لغو شدن است، توجه به ضمانت اجراهای جدید خصوصاً مجازات های سالب آزادی یعنی اصلاح باز پروری و باز پذیری اجتماعی بزهکار و در نتیجه انسانی کردن رژیم داخلی زندان، کاهش فشار و کار اجباری بر بزهکارتوجه به مسایل مادی، ایجاد فضای امن و سرگرم کننده برای زندانی، نزدیک ساختن زندگی داخل زندان به زندگی خارج زندان، تسهیل تماس با خارج زندان خصوصاًبا خانواده، ایجاد کار و مصروفیت سالم از تحولات مهم کیفر شناسی و حقوق کیفری است که در راستای احترام به کرامت انسانی زندانیان صورت گرفته است، نتیجه آنکه کرامت انسانی سبب بازبینی و توجه مسؤلین و اندیشمندان حقوقی روی مسایل مجازات ها و ضمانت اجراهای جاری در حقوق کیفری گردیده و تحولات بنیادین و اساسی که امروز شاهد آن هستیم از توجه به کرامت انسان سرزده است.
مبحث چهارم : اعمال مغایر باکرامت انسانی
درین قسمت از بحث اعمال را به بررسی میگیریم که با کرامت انسانی سازگاری ندارد و با ید برای حفظ کرامت انسانی از ارتکاب این گونه اعمال توسط حکومت جلوگیری به عمل آید، اینک به برخی از این اعمال و مجازات های که با کرامت انسانی سازگاری ندارد اشاره نموده و هریک را به بحث و بررسی می گیریم.
گفتار اول: شکنجه
الف) تعریف شکنجه: شکنجه در لغت به معنی اذیت و آزار، رنج و عذاب آمده است159 اما در اصطلاح عبارت از هرگونه آزار و اذیت جسمی یا روانی شدید است که ماموران دولت در حین انجام وظیفه برای بدست آوردن اقرار و اعتراف متهم یا به هر انگیزه دیگر بر متهم یا محکوم علیه اعمال می کنند، برابر ماده یک منع کنوانسیون منع شکنجه و سایر رفتار های ظالمانه و غیر انسانی و تحقیر کننده مصوب 1984 سازمان ملل شکنجه به شرح زیر تعریف گردیده است: (شکنجه به هر عملی اطلاق می شود که عملا درد یا رنجهای شدید جسمی یا روحی بر شخص وارد آورد، و منظور از آن این باشد که از این شخص یاشخص ثالث اطلاعات و یا اقرارهای گرفته شود، یا به اتهام عمل که این شخص یا شخص ثالث مرتکب گردیده تنبیه گردد، یا اینکه هدف از آن تهدید یا آزار و اذیت جسمی یا روحی توسط عوامل حکومت براین شخص یا شخص ثالث یا تنبیه او به دلیل دیگر باشد که مبتنی برشکل از اشکال تبعیض است، مشروط براینکه چنین درد و رنجها توسط ماموران دولت و سایر مقامات عمومی یا باترغیب یا با رضای صریح یا رضای ضمنی آنان تحمیل شده باشد. (درد ورنجهای که منحصرا از اجرای مجازات های قانونی حاصل میشود، ذاتی یا تبعی چنین مجازات ها است، شکنجه محسوب نمی شود) باتوجه به تعریف ذکر شده به طور خلاصه می توان گفت برای تحقق شکنجه دو چیز لازم است اول اینکه شکنجه توسط اشخاص رسمی در حین خدمت و یا به مناسبت شغل دولتی و منصب رسمی انجام گردد، دوم اینکه آزار و اذیت عمدی بوده و عنوان مجازات نداشته باشد.
ب : مبنای ممنوعیت شکنجه چیست.
حق قرار نه گرفتن انسان در تحت شکنجه یاسایر رفتارهای ظالمانه و تحقیر کننده و غیر انسانی چیزی جز کرامت و حیثیت انسانی چیزی دیگر نیست، چونکه تمام انسانها به صورت مساوی از حیثیت و کرامت مشترک برخوردار اند که کسی نمی تواند این کرامت و حیثیت را نادیده بگیرد، وقتی

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درباره اجرای مجازات، ارتکاب جرم، حقوق جزا، قانون گذاری Next Entries دانلود پایان نامه درباره افغانستان، حقوق بشر، قانون اساسی، مجازات اعدام