دانلود پایان نامه درباره کرامت انسان، کرامت انسانی، حقوق بشر، حقوق بین الملل

دانلود پایان نامه ارشد

نکردند. قبایل و دسته های مختلف مسیحیان در زمان زندگی پیامبر (ص) و بعد از آن٬ همیشه مورد حمایت فرستاده خدا و مسلمانان بودند و مسلمانان بر اساس پیمان صلحی که با مسیحیان بسته بودند٬ از منافع و حقوق آنان حمایت می کردند.98 در برخورد مسلمانان با مشرکان نیز احترام به کرامت انسانی دیده می شود. با وجود صدمه های فراوانی که مسلمانان از مشرکان تحمل کردند و خاطرات تلخی که از رفتار ناشایست آنان در ذهن داشتند٬ هنگامی که موقعیت و فرصت انتقام فرا رسید٬ حضرت محمد (ص) چنان رحمت و بزرگواری از خود نشان داد که گاهی موجب رنجش خاطر برخی اصحاب و یاران ایشان می شد. قریش در برخورد خشونت آمیز با مسلمانان٬‌سخت ترین شکنجه ها را علیه آنان اعمال کردند. و آنها را مجبور کردند خانه و زندگی شان را ترک کنند؛ آن گاه اموالشان را مصادره کردند و پیوند های خویشاوندی خود را با مسلمانان بریدند. در جنگ بدر همین قریشیان به اسارت مسلمانان در آمدند٬ اما پیروان اسلام نه تنها در فرصت پیش آمده٬‌ انتقام نگرفتند٬‌ بلکه حضرت نبی مکرم (ص) در فرمانی گفت: « با اسیران به نیکی رفتار کنید».
در حکومت امام علی (ع) نیز انسان از آن جهت که انسان است٬ کریم و شایسته رفتار کریمانه است. شهروندان حکومت علوی بدون توجه به آیین و مسلک شان٬ تنها به دلیل انسان بودن دارای حرمت و ارزشمند بودند. حضرت علی (ع) در منشور حکومتی خطاب به مالک اشتر فرمود: «قلب تو را پوششی باید که تار و پودش٬‌ مهر مردم و دوستی و لطف به آنان باشد و مبادا که مردم را درنده ای خون آشام باشی که خوردنشان را غنیمت بشماری؛ زیرا که مردم به دو گروه اند: یا در دین٬ برادران تو اند یا در آفرینش٬ همنوعانت».99
امیر مومنان علی (ع) در این منشور٬ یکی از حقوق اساسی شهروندی و حقوق بشر را اعلام می کند که نفی خشونت است. ایشان یاد آوری می کند که در حوزه فرمانروایی مالک اشتر٬ دو گروه بیشتر وجود ندارد و هر کس در هر یک از این دو گروه باشد٬‌ خشونت و تندخویی و تندروی در حق آنان روا نیست. مفاد این دستور درحقیقت٬‌بیانگر رعایت حد اعلای حقوق بشر در حکومت علوی است که مبنا و منشأ چنین حقی٬ «کرامت ذاتی و انسانیت انسان» است. یکی از جلوه های کرامت انسانی در حکومت امام علی (ع)٬ هنگام قضاوت و داوری است که شخصیت و کرامت انسان در تمام مراحل دادرسی و محاکمه رعایت می شد. امام به حقوق دو طرف دعوا بسیار توجه داشت تا کرامت هیچ یک خدشه دار نشود. این نکته در نامه ایشان به محمد بن ابی بکر٬ به خوبی روشن است که می نویسد: «هرگاه در میان مردم داوری می کنی٬ در برابر آنان فروتنی کن و به نرمی رفتار کن و گشاده رو باش و در نگاه کردن به گوشه ی چشم و خیره شدن، با برابری رفتار کن تا بزرگان، به ستمگری ات، به سود‏ آنان طمع نکنند و ناتوانان از عدالت تو بر آنها ناامید نباشند».100 این شیوه رفتاری بیانگر کرامت ذاتی انسان هاست و انسان صرف نظر از باورهای دینی و نژادی٬ به دلیل انسان بودن٬ ‌شایسته احترام و حرمت است.
۲-۲ کرامت اکتسابی در رفتار و گفتار معصومین (علیهم السلام)
پیامبر اکرم (ص) هرگز اجازه تحقیر کسی را نمی داد و به اینکه مردمان یکدیگر را در جامعه تحقیر کنند٬ سخت هشدار می داد و می فرمود: «مبادا فردی از مسلمانان را کوچک بشمارید و تحقیر کنید که کوچک آنان نزد خداوند٬ بزرگ است».101
امام حسین (علیه السلام) می فرماید: ازپدرم٬ امیر مومنان علی (ع)٬ از مجلس رسول خدا (ص) پرسیدم. فرمود: «بهره و حق هر یک از هم نشینان را ادا می کرد تا آنجا که هم نشین او گمان نمی کرد کسی نزد رسول خدا (ص) از او گرامی تر است… مجلس او مجلس شکیبایی٬ حیا٬ راستی، بردباری و امانت داری بود و در آن٬ نه صدایی بلند می شد و نه سخن زشتی بر زبان رانده می شد و نه خطاهای این و آن گفته می شد. همه در مجلس او برابر بودند و با تقوا بر یکدیگر برتری داده می شدند و فروتن بودند و بزرگ تر ها را گرامی می داشتند و با کوچک تر ها مهربان بودند و نیازمند را بر خود ترجیح می دادند و بیگانه را پاس می داشتند.»102 بدین سان٬ در شیوه رفتار و گفتار های معصومین (علیهم السلام)٬ بر کرامت انسان از آن جهت که انسان است٬ تأکید شده است. نمونه های رفتاری و گفتاری پیامبر اکرم (ص) و امام علی (ع) در زمان زمامداری و روابط با مردم بیانگر آن است که راه و رسم این بزرگان بر اساس منطق قرآن کریم٬ تکریم تمام انسان هاست؛ زیرا در اندیشه قرآنی و نبوی٬ رشد و کمال آدمی تنها از مسیر کرامت امکان پذیر است. در جامعه ای که معیار کرامت بر روابط اجتماعی آن حاکم باشد٬ سلامت فردی و اجتماعی تأمین می شود. اگر معیار هر رفتار اجتماعی از جمله در باب قضا٬ جرم انگاری و مجازات «کرامت انسانی» باشد٬ آن جامعه٬ سالم و پویا خواهد ماند؛ زیرا در این صورت٬ پیوسته در سایه رحمت الهی قرار می گیرند و برایند چنین جامعه ای٬ رشد انسان های خردورز٬ متعادل و کریم خواهد بود. در روش نبوی و راهنمایان معصوم٬ روابط اجتماعی در تمام زوایای آن بر پایه تکریم انسان سامان می یابد و اصلاحات و مجازات در بستر کرامت انسانی شکل می گیرد. در محیطی که کرامت و حرمت انسانی شکسته شود؛ روابط اجتماعی در تمام ابعادش آسیب می بیند. در چنین محیط استخفاف آلود و تحقیر آمیز رشد و تعالی انسان ها جایی ندارد و این وضعیت بر خلاف اهداف و غایات الهی از آفرینش آنهاست و با هدف انزال کتاب های آسمانی و ارسال رسل و مبلغان الهی تضاد دارد. از این رو٬ در منطق نظری و عملی پیام آوران الهی٬ «کرامت انسانی»٬ محور اساسی رفتار و گفتار شان به شمار می رود.
ب) اقسام کرامت انسانی در اسناد حقوق بشری
در هیچ یک از اسناد حقوق بشری به کرامت اختیاری انسان توجه نشده است و تنها از ویژگی انسان با تعبیر « حیثیت و کرامت ذاتی» نام برده اند. این تعبیر ها بیانگر آن است که در غرب و اسناد حقوق بشری تنها به کرامت ذاتی انسان توجه شده است. چنان که طبیعت بحث از حقوق انسان ها همین اقتضا را دارد. بنا بر این٬ کرامت اختیاری به کلی مورد توجه نیست؛ چون به این ویژگی انسان ها نیازی نمی ینند. همین خصوصیت٬ مبنای بسیاری از مسائل از قبیل حقوق کیفری٬ شبیه سازی٬ محیط زیست و… قرار گرفته است.

فصل دوم: جایگاه کرامت انسانی در حقوق کیفری

مبحث اول : جایگاه کرامت انسانی در قواعد جدید کیفری و انسانی کردن مجازاتها
اندیشه کرامت انسانی در پیدایش قواعد و نظام های جدید حقوقی، نقش بسیار مهم و اساسی را ایفا نموده است. در سایه همین اندیشه است که ما امروز نظامهای جدید کیفری چون«نظام بین الملل حقوق بشر» «و حقوق بین الملل کیفری» راداریم، کرامت انسانی از چنان اهمیت برخوردار است که محور و مبنای اصلی حقوق بشر تلقی می گردد، پیدایش نظام حقوق جدید تحول شگرف و عظیم در مقوله های سنتی حقوق بین الملل بوجود آورده است. در واقع با ورود پیروزمندانه فرد و حقوق وی در میدان حقوق بین الملل، دیگر دوره حاکمیت مطلق دولتها در نظام کیفری سپری شده است، در حقوق بین الملل سنتی، فرد هیچ گونه جایگاهی در حقوق بین الملل نداشت و در صورت نقض حقوق بشر رسیدگی به آن فقط در صلاحیت محاکم داخلی و مطابق به قوانین کشور متبوع بود. ولی امروز افرادهم از تابعان حقوق بین الملل به شمار می روند. در نتیجه می توان گفت که رسیدگی به موارد نقض حقوق بشر صرف از صلاحیت های محاکم داخلی نیست دولت ها با پذیرفتن تعاملات بین المللی تا حدود از حاکمیت خود در جرم انگاری و دادرسی صرف نظر نموده و سلب حاکمیت مطلق از خود شان می نمایند، و با پذیرش مفاهیم اصول و نهاد های بین المللی که در اسناد و حقوق بین الملل مطرح شده است، در جهت همگرایی، متحول و گامی به هم نزدیک می شوند 103
در حقوق بین المللی کیفری حمایت از افراد و گروه های انسانی بر اساس احترام به کرامت انسانی آنها موضوع ده ها معاهده و کنوانسیون قرار گرفته است که از مهم ترین آنها می توان به کنوانسیون بین المللی حقوق مدنی و سیاسی (1996) منع شکنجه و یا سایر رفتارها با مجازاتهای بی رحمانه و غیر انسانی (1984) کنسوانسیون بین المللی جلوگیری از کشتار جمعی (1946) رفع هر گونه تبعیض نژادی (1965) منع و مجازات آپارتاید(1973) اشاره نمود. در تمام این کنواسیون ها اعمال چون کشتار و قتل عام، شکنجه، برده داری آزار و اذیت به دلیل سیاسی، قومی، نژادی و مذهبی، تبعیض به دلیل قومی و نژادی و مذهبی باز داشت خودسرانه مجازاتهای بی رحمانه و وحشیانه نسل کشی و جنایت علیه بشریت، که مغایربا کرامت ذاتی انسان است منع گردیده است.
مبحث دوم : اهداف مجازات
موضوع «کنترل رفتاری» از هنگام آفرینش فرزندآدم پدیدار میشود. آدمی از یک طرف، خردمند و مختار است و قدرت گزینشگری دارد و از سوی دیگر، به حکم وجدان فطری خود به نیک و بد اعمال باور دارد . زندگی اجتماعی نیز که جزو ضروریات حیات انسان ها به شمار می رود که آدمی با قدرت انتخاب خود، زندگی اجتماعی را به دلیل برآوردن نیازهایش اختیار می کند. می دانیم که در روند زندگی اجتماعی، تزاحم و تنازع منافع افراد پس از دوران ابتدایی اجتناب ناپذیر است. از این رو، تنظیم و ترتیب روابط اجتماعی مستلزم وضع مقررات لازم الاجرایی است تا در پرتوآن، حیات اجتماعی بشر سامان یابد و تعارض ها و اختلافات به گونه ای عادلانه و منصفانه حل و فصل شوند. هنجارمندی ،نیاز دیرین زندگی فردی و اجتماعی بشر است؛ چه در زندگی بدوی و چه در هنگام بلوغ فرهنگی و مدنی .«نا هنجاری»آزادی مطلق در فعل، ترک و رها کردن بزهکار، با وجدان افراد و فلسفه دوام حیات اجتماعی، ناسازگار است. اگرمجرم جزایی متناسب باجرم را نچشد و به جایگاه کرامت در بارۀ مجرم نگاه یک جانبه داشته باشیم، سبب میشود«کرامت بزه دیده» مخصوصا در مورد قربانی های که حیات خود را ازدست می دهند یا به قتل می رسند یا ناقص العضو می شوند، از یاد برود. این امر با وجدان و منطق بشری هم‏خوانی ندارد و به انحلال و نابودی زندگی مدنی می انجامد. اعمال کیفر که نوع ضمانت اجرایی حاکمیت «هنجارها» در جامعه است، از نگاه اسلامی، بارویکرد مادی و الهی برآن تأکید میشود. از نگاه اسلام، انسان، موجودی مرکب از «روح وجسم» است که روح الهی در او دمیده شده 104 و مکرّم به کرامت ذاتی الهی است و جانشین خداوند در زمین به حساب می‌آید. او از جنبۀ جسمانی و مادی دارای غرایز و امیال نهفته است که خطر ها و آسیب های او را تهدید می کند. کیفر بزهکار در راستای کنترل این خطر ها و آسیب هاست. بنابراین، و جود اصل سزادهی مجرمان و هنجارشکنان بزهکار، ضروری است. چنانکه اشاره شد، مجازات و کیفر مجرم، واکنش اجتماعی در برابر جرم و بزهکاری است. انسان به انگیزۀ خود دوستی و صیانت از ابزار و امکانات معیشتی خویش، همواره در برابر هرآنچه تهدید علیه جان، مال و حیثیت او تلقی شود، عکس العمل نشان میدهد. از این رو می توان گفت اولین هدف از اعمال مجازات در جامعۀ بشری، حفظ خود منافع و رد هرگونه تجاوز و بی احترامی به حیثیت انسان بوده است. چنین واکنشی از حالت انتقام گیری به دلیل نامحدود بودن به مرور زمان چون مشکلاتی را به باور می آورد، با تشکیل جوامع نظام مند و به ویژه در پرتو اعمال آموزه های دینی، اعمال مجازات از افراد به دولت انتقال یافت. سپس تحولات عمیقی در چگونگی و اندازه مجازات ها پدید آمد و تلاش های فراوانی برای قانونمند و هدفمند کردن مجازات ها و تناسب بین جرم و مجازات انجام گرفت. در فرایند این تلاشها مکتب های متعددی پدیدار شد که هر کدام نسبت به نوع مجازات، اندازۀ آن، توجیه و مشروعیت و اهدافی که از آن در نظر است، دیدگاه های متفاوت و جدیدی ارایه کردند. در این قسمت، به بررسی و تبیین فلسفه و اهداف مجازات از دیدگاه اندیشمندان غربی و دیدگاه اسلام می پردازیم. از نظر هردو دیدگاه در جست و جوی این پرسش ها هستیم که مشروعیت و توجیه عقلانی در برابر اعمال مجازات و تحمیل رنج، درد و عذاب بر بزه کار چیست؟ آیا صرف عمل بزهکارانه و اثبات مجرمیت،برای مشروعیت بخشی و توجیه اعمال کیفر، کافی است یا آثار و

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درباره حقوق بشر، کرامت انسان، کرامت انسانی، حقوق بشری Next Entries دانلود پایان نامه درباره اجرای مجازات، ارتکاب جرم، حقوق جزا، قانون گذاری