دانلود پایان نامه با موضوع منطقي، انتقادي، اخلاقي، قوانين

دانلود پایان نامه ارشد

خود محوري است. فردي که امور را دو گونه مي بيند و مسائل را فقط از ديدگاه شخصي، ارزيابي مي کند، بدون اين که ابعاد مختلف مسأله را بشکافد، بدون اين که به آرا و انديشه هاي ديگران توجه نمايد؛ در تقابل با مسائل مختلف نيز بدون جمع آوري اطلاعات مناسب و کافي به قضاوت عجولانه دست خواهد زد.
کلاس درس مي تواند فضاي مناسبي را براي تمرين به تأخير انداختن قضاوت، فراهم آورد. اولين فرصت آموزشي، رفتار خود معلم است. برخي از معلمان در برخورد با مسائل و رفتار هاي دانش آموزان، بدون آن که فرصتي براي دفاع دانش آموزان از خود فراهم نمايند به قضاوت سريع دربار? آنها مي پردازند. دانش آموزي که سر کلاس بي موقع مطلبي را مطرح مي کند يا رفتاري انجام مي دهد که معلم انتظارش را ندارد، معلم را در موقعيتي قرار مي دهد که براي دانش آموزان بسيار حياتي است. واکنش هاي تکانشي توأم با قضاوت هاي عجولان? معلم مي تواند به دانش آموزان قضاوت سريع و عجولانه را القا نمايد.
4- ارزيابي بر اساس احساسات و برداشت هاي حسي اوليه
ارزيابي امور و قضاوت در مورد پديده ها به طور منطقي به مهارت ويژه اي نيازمند است. معمولاً افراد در زندگي روزمره خود بر حسب عادت به قضاوت و ارزيابي مي پردازند. اين عادت ها مي تواد از باورهاي غلط، تعصبات، سليقه ها و منافع شخصي، سن و جنسيت متاثر گردد. به طور مثال ممکن است ما در ارزيابي نويسنده اي که از نژاد يا قوم خاصي است، تحت تأثير باورهاي غلط و متاثر از قوميت او؛ کار وي را ضعيف ارزيابي کنيم.
به عبارتي ديگر انسان اين آمادگي را دارد که بر اساس ملاک هاي سطحي و ظاهري و يا برداشت هاي حسي بدون پشتوان? منطقي به قضاوت بپردازد. اين مقوله در دوران کودکي که فرد هنوز به تفکر منطقي نرسيده است، بيشتر شايع است. به اين معني که کودکان در سنين پايين تر هنوز توانايي قضاوت منطقي را ندارند. از اين رو يکي از مهم ترين ماموريت هاي آموزش و پرورش کمک به رشد تفکر منطقي در کودکان و ايجاد اين تمايل است که قضاوت آنها متاثر از يک سري ملاک هاي منطقي و عقلاني باشد نه بر اساس احساسات.

5- قضاوت بر اساس قوانين خشک و غير قابل تغيير
آيا قوانين وسياست ها امري ايستا و غير قابل تغييرند يا مقوله اي پويا؟ پاسخ به اين پرسش بسيار حياتي است، چرا که اگر افراد جامعه، قوانين را غيرقايل تغيير قلمداد کنند و يا اين که در نقط? مقابل براي سازگاري با قوانين هميشه خود را ملزم به تغيير بدانند، جامعه، محکوم به پرداخت پيامدهاي سنگين روان شناختي و جامعه شناختي خواهد بود.
اگر فردي قوانين را اموري انعطاف پذير و پويا بداند که متناسب با مقتضيات زمان و نيازهاي انسان به وجود آمده اند بايد در قضاوت خود به دنبال ملاک هاي محکم تري باشد. در اين صورت است که افراد مي توانند در قضاوت هاي خود به وجدان اخلاقي تکيه نمايند نه صرفاً بر قوانين اجتماعي. در جوامعي که فقط قوانين و سياست هاي اجتماعي بي روح، ملاک قضاوت و منشاء حرکت هاي انساني است، آنچه که فدا مي شود صفات و ويژگي هاي انساني است.
کلبرگ در تبيين نظري? رشد اخلاقي خود چنين مطرح مي نمايد که درک اخلاقي متاثر از دو عامل زيراست:
1. درگيري و چالش فعال با مسائل اخلاقي و پي بردن به نقطه ضعف هاي موجود در استدلال فعلي فرد.
2. پيشرفت در درک ديگران که به افراد کمک مي کند تا تعارض هاي اخلاقي خود را به شيو? کارآمدتري حل نمايند. بررسي متعدد پياژه نيز حاکي از اين است که تعامل فعال بين همسالان که يکديگر را با نقطه نظرهاي متفاوت رو به رو مي سازند، درک اخلاقي را تقويت مي سازد.
اگر به دانش آموزان اجازه دهيم که در قالب فعاليت هاي گروهي به مباحث چالش انگيز بپردازند، به آنها کمک نموده ايم که در حل تعارضات اخلاقي خود پيشرفت کرده و به مراحل بالاتر درک اخلاقي برسند(نيستاني وامام وردي، 163:1392)
2-1-5-3-8-2- باورهاي معرفتي در تفکر انتقادي
باورهاي معرفت شناختي از جمله تمايلات عمد? تفکر انتقادي محسوب مي شود. پژوهشگران نشان داده اند که اين عقايد بر تفکر و يادگيري فراگيران تأثير زيادي دارد. پري (1970) نخستين فردي بود که دربار? اين باورها، سخن گفت. او بر اساس پرسشنامه ها و مصاحبه هايي که در دانشگاه هاروارد انجام داد، خاطرنشان کرد که تعداد زيادي از دانشجويان سال اول معتقدند که دانش، آسان، خطي و قطعي است و به وسيل? استادان منتقل مي شود. با گذر زمان و در آستان? فارغ التحصيلي اين دانشجويان در مي يابند که دانش پيچيده و غيرقطعي است و با استدلال و مدارک تجربي به دست مي آيد. او مراحل گذر دانشجويان را در چهارمرحله نشان داده است:
1. دوگانگي 2. چندگانگي 3. نسبيت گرايي 4. تعهد
در سال هاي نخست دانشگاه، دانشجويان داراي تفکر دوگانه نگر بودند. به اين صورت که اطلاعات، ارزش ها و صاحبان قدرت را به درست و غلط، خوب و بد، ما و آنها تقسيم مي کردند. در مقابل دانشجويان مسن تر از تنوع عقايد در هر موضوعي آگاه بودند. از اين رو آنها به سمت تفکر نسبيت گرا پيش مي رفتند. در نتيجه، تفکر آنها انعطاف پذير، آسان گير و معقول شده بود. اين افراد چنين استدلال مي کنند که: وقتي مي بينيم فيلسوفان مشهور نمي توانند از عهد? پاسخ دادن به خيلي از مسائل برآيند، متوجه مي شويم که عقايد، واقعاً فردي هستند. البته براي عظمت افکار آنها احترام قائل مي شويم، بدون اين که آنها را بي چون و چرا بپذيريم. بلنکي و ديگران (1986 به نقل از نيستاني، 1390) مراحل پيش برد معرفت شناختي را مانند پري توصيف کرده اند. بلنکي و ديگران معتقدند که پنج مرحله در باورهاي معرفت شناختي هر فرد وجود دارد: 1. سکوت 2.دريافت (دوگانگي در مدل پري) 3.ذهني و دروني (چندگانگي در مدل پري) 4. نظام نامه اي (نسبيت گرايي در مدل پري) 5. روش هاي تدوين يافته (تعهد در مدل پري).
حال پرسش اين است که چگونه تفکر افراد از دوگانه نگري به نسبي گرايي ميل مي کند؟ آنچه مسلم است، تجارب تحصيلي چالش انگيز در سرعت بخشيدن به اين روند، نقش اصلي را بازي مي کند. چرا که بسياري از بزرگسالان که تحصيلات عالي را طي نکرده اند، تفکر دوگانه نگر را در طول عمر خود يدک مي کشند. به عبارتي ديگر اگر محتوا، شيوه هاي آموزشي و ارزشيابي به چالش و درگيري بيشتر دانش آموز منجر گردد، تفکر جزمي کاهش خواهد يافت.
انسان ها همواره نظام فکري مستحکمي براي خود مي سازند و در زير ساي? اين ساز? فکري، احساس آرامش و امنيت مي کنند و امور و پديده ها را بر اساس آن مي بينند. از اين رو هرگونه انديشه اي که اين نظام فکري را به چالش بکشد، آن را تهديد بزرگي براي خود خواهند ديد. داشتن تفکر ايستا، ضمن آن که منجر به تعهد و تعصب نسبت به انديشه هاي فرد مي شود، مقاومت کودکان? شخص را در پذيرش ايده هاي متفاوت به دنبال خواهد داشت. همچنين باور به انديشه هاي خويش، فرد را از احتمال تجديد نظر در افکار و انديشه هاي خود و ديدن شواهدي که بر خلاف ايده هاي او هستند، دور خواهد کرد(نيستاني و امام وردي، 164:1392)
2-1-5-3-9- مؤلفه هاي کلاس درس مبتني بر تفکر انتقادي
ويژگي معلم
يکي از وظايف خطير معلم در تمامي سطوح و پايه هاي تحصيلي، نهادينه کردن اين رويکرد در دانش آموزان است که تغيير در نظام فکري فرد يک امر طبيعي و جزئي از روند رشد و بلوغ اوست. ايجاد فضايي چالش انگيز در کلاس در قالب بحث هاي گروهي به دانش آموزان اين فرصت را مي دهد که ايده هاي متفاوت و شواهد مختلفي را تجربه کنند.
از ديدگاه جان ديويي معلم نقش قبلي خود را از دست داده و به عنوان يک دوست و رفيق يا رابط در کنار فراگيران قرار مي‌گيرد و آنها را وادار به تفکر مي‌کند. او حفظ کردن را توجيه نمي‌کند و همان‌طور که سقراط کودک برده را وادار به حل مسأله يا استنباط رياضي مي‌کند معلم جديد سعي مي‌کند به ديگران بياموزد خود حقيقت را کشف کنند تا اين ملکه ذهن آنها شود و هميشه براي آنها باقي بماند.
معلم نقش فعاليت‌دهي دارد. او مي‌خواهد از روش مناسب استعداد دانشور يا طلبه را بارور کند و به فعليت برساند. او صرفاً نمي‌خواهد مطلب را تحويل يا ارائه دهد و لذا نقش تأثير دارد و چيزي که در سنت ما وجود داشته بر خلاف چيزي است که امروزه مي‌بينيد. معلم بايد راهي را براي شنونده باز کند که شنونده بتواند به سادگي به فعليت برسد. همين‌طور ممکن است شاگرد حرف استاد را نپذيرد و معلم بايد ظرفيت کافي براي مخالفت با ديدگاههاي خود را داشته باشد.
در کلاس درس هم بايد براي شاگردان اين اطمينان حاصل شده باشد که اگر مطلبي را بر خلاف نظر معلم يا کلاس ابراز داشتند و از آن حمايت کردند مشکلي براي آنان بوجود نمي‌آيد و در بحث‌ همه شاگردان به صورت منطقي به ارائه نظر‌ها و ديدگاههاي خود مي‌پردازند و کسي به خاطر عقيده خود مورد ملامت قرار نمي‌گيرد و کم کم شاگردان به اين سطح برسند که اگر در جمعي نظري مخالف آنها داشتند ابراز کنند و با دليل از آن دفاع کنند. (صادقي، 1387)
راهکار‌هاي کاربردي براي ايجاد بحث در کلاس درس تفکر انتقادي
سازماندهي مجدد کلاسها به منظور درگير کردن شاگردان در گفتگويي که سبب پرورش تفکر انتقادي و تعمق آنها مي گردد ضمن اينکه براي استاد مفيد است کاري مشکل بوده و نياز به طراحي از قبل و مهارت اداره بحث دارد. پنج پيشنهاد زير چنين وظيفه اي را تسهيل مي نمايد:
1- هر جلسه را با طرح يک مسأله شروع کنيد. اين شروع مبهم به افزايش تمرکز شاگردان کمک مي کند. مثلا در ابتداي کلاس مقاله يا متن علمي و يا داستاني کوتاه و يا قطعه فيلمي متناسب (بنا به فضاي هر موضوع درسي ) به همراه سؤالاتي تحليلي که لزوما جواب صريح آن در متن يا فيلم مذکور موجود نمي باشد، در اختيار دانش آموزان قرار گرفته و يا برايشان به نمايش در مي آيد. سپس فرصتي منطقي در اختيار آنان قرار داده مي شود تا به طور انفرادي به سؤآلات پاسخ دهند و بعد از آن در قالب گروه هاي کوچک به تبادل نظر در باره پاسخ هاي يکديگر بپردازند. در اين ميان مي توان از سکوت متعمقانه در هنگام پاسخ گويي انفرادي بهره گرفت. صرف نظر از اينکه قصد تفکر چه باشد و تا چه اندازه معنادار باشد، بخشي از يادگيري تفکر انتقادي شامل تفکر و تعمق بي سرو صداست. بهترين وقت براي مکث به منظور سکوت، در هنگام مواجهه با سؤال تحليلي اتفاق مي افتد. حتي وقتي اساتيد و معلمين تصميم مي گيرند به پرسشهاي شاگردان پاسخ دهند مي توانند مکث کرده و به شاگردان نشان دهند که آنها نيز براي جواب دادن متفکرانه به پرسشهايي که نيازمند قصاوت و تعمقند به زمان احتياج دارند. اين شروع پويا و خردمندانه حداکثر ظرفيت توجه دانش آموزان به مبحث مورد نظر جلب مي کند.
2- فضاي کلاس را متناسب با شيوه بحث گروهي سامان دهيد. بيشتر وقتها ديده ايم که شرايط فيزيکي کلاس ها تا چه حد در کارايي و راحتي کار مهم است. لذا فضاي کلاس بايد به گونه اي طراحي شود که موجب تسهيل در امر تفکر انتقادي شود. در کلاس هاي امروزي غالبا ميزها در يک صف مستقيم پشت سرهم قرار دارند به طوري که شاگردان به راحتي معلم خود را مي بينند بدون آنکه به راحتي قادر به ديدن تمام همکلاسي هاي خود باشند. فرض بر اين است که معلم منبع همه علوم است ! غافل از اينکه در رويکرد آموزش به شيوه انتقادي هدف اصلي اين است که شاگردان يکديگر را ببينند و با مباحثه گروهي و کنش متقابل به حل و رفع مسائل و ايجاد پاسخ هاي منطقي باپردازند. به اين منظور، ميز و صندلي ها قابل حرکت بوده و به صورت دايره اي، چهارگوش و نيم دايره و يا ” U ” شکل قرار مي گيرند، به طوري که معلم بتواند در بين گروه هاي کوچکي که توسط خود شاگردان شکل گرفته تردد کرده و در جريان فرآيند مباحثه و مقابله افکار آنان به يکديگر قرار گيرد. لازم به ذکراست ک براي تحقق فرايند تفکر انتقادي وقت کافي در نظر گرفته شود. چراکه زمان کم کلاس مي تواند معلم را مجبور کند که پيش از تکميل فرايند تفکر اقدام به پاسخ گويي سؤالات کرده و از غايت هدف اين شيوه باز بماند.
3- محيطي پذيرا براي تفکر و مباحثه ايجاد کنيم. اگر هدف ارتقاء و رشد مهارت هاي تفکر خلاقانه

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه با موضوع انتقادي، يادگيري، تمايلات، توانايي Next Entries دانلود پایان نامه با موضوع عملکرد دانش آموزان