دانلود پایان نامه با موضوع معنویت سازمانی، علامه طباطبایی، معنویت اسلامی

دانلود پایان نامه ارشد

اهواء الذین لا یعلمون» (جاثیه،18) با آیه:« ما اتیکم الرسول فخذو … و ما نهاکم عنه فانتهوا» (انفال،24) ترکیب شوند معنای اصالت شریعت در معنویت کاملاً روشن خواهد شد زیرا معنویت منهای خدا، وحی ، نبوت ورسالت، امامت و ولایت، هرگز معنای اصیل و کاملی نخواهد داشت و در حقیقت معنویت راستین نیست، معنویت پیش برنده و بازدارنده نخواهد بود و علامه طباطبایی(ره) نیز «لام» در« لما یحییکم» را به معنای «الی» گرفته و نوشته اند:« واین تعبیر در استعلامات عرب زیاد است وآن چیزی که رسول مردم را به آن دعوت می کند «دین حقّ» است و دین حق همان اسلام است که قرآن کریم را به پیروی فطرت و پذیرفتن آن به علم نافع و عمل صالح تفسیر کرده است.» (طباطبایی،5ج،1384:55)
به همین دلیل معنویت اسلامی انسان مرده را زنده میکند و در دل حیات طبیعیاش حیات طیّبه به او میبخشد و «معنویت» حیات حیوانیاش را به حیات عقلانی و روحانی تبدیل می کند و رنگ ابدیت و جاودانی به همه فعالیت هایش میزند تا نور ایمان به خدا و عمل صالح او را نورانی کرده و در میان خلق با نور معنویت خدایی زندگی کرده و الگوی علمی و عملی دیگران قرار گیرد:« اَوَ مَن کان مَیتاً فاحییناه و جعلنا له نوراَ یمشی به فی الناس …» (انعام،122) و استاد شهید مطهری نیز بر «ضرورت دین» در زندگی انسان و «اصالت دین» در تأمین سعادت حقیقی اعم از سعادت فردی و اجتماعی و مادی و معنوی تأکید ورزیدهاند.(مطهری،77-1383:75)
2-1-2-7معنویت در کار
با در نظر گرفتن افزايش قابل ملاحظه توجهات به معنويت در محيط کار، پرسش اصلي اين است که معنويت در محيط کار چه معنايي دارد؟ معنويت براي افراد مختلف معاني متفاوتي دارد و بنابراين تعاريف زيادي در ادبيات اين موضوع وجود دارد که ناشي از وجود ديدگاه هاي متفاوت مي باشد.
• معنويت در كار دربرگيرنده تلاش براي جست وجو و يافتن هدف غايي در يك فرد براي زندگي كاري، به منظور برقراري ارتباط قوي بين فرد و همكاران و ديگر افرادي كه به نحوي در كارش مشاركت دارند و همچنين سازگاري يا يگانگي بين باورهاي اساسي يك فرد با ارزش هاي سازمان است Mitroff &) Denton, 1999:90 ؛(
• درك و شناسايي بعدي از زندگي كاري يك فرد كه دروني و قابل پرورش است و به واسطه انجام كارهاي با معنا در زندگي اجتماعي پرورش مي يابد(Ashmos & Duchan, 2000:135 ) ؛
• معنويت در محيط كار، چارچوبي از ارزش هاي سازماني مشاهده شده در فرهنگ است كه تجربه كاركنان را از حس تعالي و برتري از طريق فرايند كار ارتقا مي بخشد و حس ارتباط آنها با سايرين را به طريقي كه احساس لذت و كمال را در آنها ايجاد مي كند، تسهيل مي نمايد.(Giacaline, Jurkiewics, 2003: 5)
2-1-2-8معنویت در سازمان
کارکنان در هر جا که فعالیت می کنند جیزی فراتر از پاداشهای مادی در کار جستجو میکنند که آن، کار با معنا ، امید بخش و داشتن تعادل در زندگی می باشد و معنویت در کار تجربه کارکنانی است که کارشان ارضاء کننده ، بامعنا و هدفمند است. طرح معنویت یکی از مهمترین موضوعاتی است که برای ایجاد پیوند میان ارزشهای دنیای سنتی و دنیای نوین مورد توجه قرار گرفته است و سازمانها به عنوان وجه قالب جوامع امروز ، یکی از گسترده ترین حوزه هایی است که رویکردهای معنوی در آن در حال گسترش می باشد. )احمدی ودیگران، 1390).معنویت سازمانی چارچوبی از ارزشهای مشهود در فرهنگ سازمان است که موجب تعالی کارکنان، ضمن فرآیند کار میشود و حس در کنار هم بودن را به گونه ای در آن ها باور می سازد که احساس کمال و سرزندگی میکنند.) شیخی نژاد و احمدی، 1387)
معنویت سازمانی از دو دیدگاه قابل بررسی می باشد: 1- رهیافت بنیادین :که در این دیدگاه تمایل به یافتن هدف –
غایی زندگی و زیستن بر اساس آن هدف و یا به عبارت دیگر احساس وابستگی و درهم تنیدگی عمیق و به
شدت شهودی بین انسان و جهانی که در آن زندگی میکند است. 2 رهیافت کارکردی :که طبق نظر هوارد53 -برخورداری از ارزشهای والای انسانی و استفاده از آن در سازمان از قبیل ; عشق به دیگران ،پشتکار،تحمل ،خوشبینی ،صبر و صداقت می باشد)مقیمی ، 1390).
2-1-2-9مزایای معنویت در سازمان
مطالعات نشان ميدهند که تشويق معنويت در محيط کار مي تواند منجر به مزاياي زيادي شود. یکي از حوزه هاي مديريت که مي تواند استفاده زيادي از معنويت داشته باشد، مديريت تغيير سازماني است که هدف آن کمک به تغيير رفتار افراد در سازمان و در نتيجه کسب اهداف عملکردي به صورتي اثربخش و سريع است.
روش هاي سنتي تغيير افراد و فرهنگ سازماني بر همسو کردن ساختارها و سيستم هاي سازماني با رفتارهاي مطلوب متمرکز است. اين روش مستلزم تلاش و استمرار فوق العاده است. ميتوانيم اين روش را » تغيير از بيرون به درون « بناميم؛ زيرا در اين روش، تغيير ابتدا از عناصري بيرون افراد آغاز مي شود. در مقابل دانش معنوي پيشنهاد ميکند که تغيير مي تواند به صورت از» درون به بيرون « مديريت شود. در واقع افرادي که زندگي معنوي را تجربه ميکنند، مي توانند با روش هاي سازگار با اهداف سازماني موجب رشد و توسعه خود و سازمان شوند
)هيتن و ديگران،:61 ۲۰۰۴)همچنين محققان بيان ميکنند که تشويق معنويت در محيط کار مي تواند منجر به مزايا و منافعي از قبيل افزايش خلاقيت )فرشمن، ۱۹۹۹(، افزايش صداقت و اعتماد )وانگرمارش و کونلي،۱۹۹۹ (، افزايش حس تکامل شخصي )بوراک54 ،:280۱۹۹0(، افزايش تعهد سازماني)دلبک55،۱۹۹۹ : 340) ، بهبود نگرش هاي شغلي کارکنان همچون افزايش رضايت شغلي، مشارکت شغلي، و نيز کاهش نيات ترک محيط کار )ميليمن وديگران ، ۲۰۰۳:430 (، افزايش اخلاق و وجدان کاري، انگيزش بيشتر )مارکز و ديگران، ۲۰۰۵:90 ( شود و همه اينها به صورت مستقيم و غيرمستقيم سبب بهبود عملکرد،سودآوري و اثربخشي سازماني ميگردند.

2-1-2-10رویکرد مربوط به معنویت در کار
رويكردهاي مختلف نسبت به معنويت و معنويت در محيط كار را به چهار دسته تقسيم مي شوند، از جمله ديدگاه ذاتي- روحي بودن معنويت، ديدگاه مذهبي معنويت و ديدگاه اگزيستانتياليستي معنويت و مخالفان معنويت.
ديدگاه درون گرا56
ديدگاه ذاتي بودن معنويت بدين معنا است كه معنويت يك مفهومي نشات گرفته از ذات و درون و باطن فرد است. تعريف گويلوري57 در ارتباط با اين ديدگاه است. او معنويت را به عنوان هوشياري (آگاهي) باطني (روحي) ما تعريف مي كند و اينكه اين آگاهي باطني ناشي از باورها و ارزشهاي فرا برنامهريزي شده ما است (Gillory, 2000:11) بر اين اساس معنويت امري فراديني و چيزي فراتر از قوانين مذهبي است.
در حالي كه اين ديدگاه معنويت به طور مسلم درباره قدرتي كه نشات گرفته از باطن و درون است و ممكن است هر شخصي صرف نظر از مذهبي و يا غيرمذهبي بودن آن را بپذيرد، صحبت مي كندGerber,) (2001:40
همچنين شامل حس مرتبط شدن با ديگران نيز مي شود .(Ashmos &Duchon, 2000:137 ) براي مثال ميتروف و دنتون معنويت را به مثابه حس مرتبط شدن با خود كامل فرد، ديگران و جهان و هر چه در آن است تعريف مي كنند.(Mitroff & Denton, 1999:84)
معنويت در محيط كار به معناي معنويت مذهبي و معنويت ديني نيست و ضرورتاً شامل ارتباط با هر نوع دين و مذهب خاصي نمي شود بلكه در مقابل مي تواند بر مبناي ارزش ها و فلسفه شخصي افراد باشد
Milliman, 2003, 43 ).؛ Ashmos & Duchon, 2000,134 ؛( Mitroff & Denton, 1999,84
آنها معتقدند مذهب، افراد را از طريق عقايد ديني و تاكيد بر ساختار رسمي جدا مي كند و افرادي را كه باورهاي متفاوتي دارند، مستثني ميكند. معنويت مشمول، آزادمنش و داراي سعه نظر است(Krishnakumar,2002:155)
ديدگاه معنويت ديني
از نظر بروس58 ، مذهب شامل اعتقادات و عرفيات است كه وجود موجودات فوق طبيعي را با قدرت فعاليت يا قدرت غيرشخصي براي انسان فرض مي كند. ديدگاه معنويت ديني از جمله ديدگاه هايي است كه به يك مذهب خاص توجه دارد. براي مثال، مسيحي ها معتقدند كه معنويت »ما را براي كار كردن فرا مي خواند« )نوعي دعوت به كار.( آنها كار را مشاركت در خلاقيت خداوند و وظيفه اي الهي مي دانند. همان طور كه نيلور59 اظهار مي دارد: مطمئن باشيد كه، كار كردن ما در نظر خدا بزرگ ترين دعا و تقديس است.(Naylor, 1996:38) هندوها معتقدند، معنويت آنها در گرو كار كردن با بيشترين از خود گذشتگي و جان سپاري است. از نظر هندوها، يكي از مهم ترين اصول اين است كه تلاش در جهت هدف مهم ترين چيز است و نتايج به دست آمده توسط خدا ايجاد مي شود. در آيين بودايي، كار سخت و از خود گذشتگي ابزارهايي به منظور اصلاح زندگي افراد و همچنين اصلاح نهادها به عنوان يك كل مي باشند كه در نهايت منجر به غني شدن زندگي و كار مي شود. اخلاق كار پروتستان به خوبي در نقطه نظرات مارتين لوتر قابل رويت است. او بر اين باور بود كه خداوند به طور مداوم در حال خلق كردن است و او ما را به موجوديت انساني خود و مشاركت دعوت مي كرد. دين اسلام درمورد محيط كار به طور كاملاًمشخصي تحت اصطلاح »اخلاق كاري اسلامي« قابل تفكيك از ساير اديان است. اسلام ازپيروانش مي خواهد تا نسبت به سازمان و محل كارشان متعهدتر باشند. اين تعهد بدين معنا است كه كاركنان تغيير سازماني را با آغوش باز بپذيرند
.(Yousef, 2000:528) همكاري و مشورت نيز توسط« اخلاق كار اسلامي60» به پيروان اسلام ترغيب مي شود. اين كار به معني كاستن از اشتباهات است. اخلاق كاري اسلامي همچنين بيان مي كند كه ارزش هايي نظير بخشش، خيرخواهي و عدالت و مساوات مي بايست در محيط كار امري حتمي و اجتناب ناپذير باشد. ساير مذاهب مانند تائويسم و كانفيوسينسيم نيز ديدگاه معنوي را پيشنهاد مي كنند كه مي توان آن را در قالب احساس غيرقابل توضيح برقراري ارتباط با ديگران و جهان، توصيف و تفسير كرد. شايد، معنويت بر پايه مذهب جدال آميزترين ديدگاه معنويت باشد به ويژه هنگام مقايسه ديدگاه هاي مذهبي در مورد معنويت سازماني (Krishnalumar, 2002: 155- 156).
ديدگاه اگزيستانسياليست
اين ديدگاه شايد بيشترين ارتباط را با مفاهيمي همچون جست وجويي براي يافتن معنا و مفهوم آنچه كه ما در محيط كار انجام مي دهيم داشته باشد. براي مثال افرادي كه شغلشان را ترك مي كنند تا به دنبال غني ساختن زندگي پر از معنويت بروند.
برخي از پرسش هاي اين ديدگاه عبارت است از:
چرا من اين كار را انجام مي دهم؟ معناي كاري كه من انجام مي دهم چيست؟ آيا دليلي براي وجود من و سازمان وجود دارد؟
اين پرسش ها هنگامي كه افراد به كاري به شدت كسل كننده و تكراري مشغول هستند، از اهميت خاصي برخوردار است. فقدان هدف در كار روزانه مي تواند منجر به حالت اگزيستانسيال شود Naylor,) (1996:59 .اين امر مي تواند به شدت بهره وري را كاهش داده و منجر به نااميدي كارمندان شود. در مقابل افرادي كه پاسخ اين پرسش ها را بيابند، احساس معنا و رضايت بيشتري خواهند داشت، در نتيجه بهره وري و عملكرد آنها افزايش مي يابد.
ديدگاه مخالفان معنويت
در اين رويكرد نسبت به معنويت و به ويژه دين، نگاهي كاملا منفي وجود دارد و گفته مي شودكه معنويت و دين هر دو ابزاري در دست مديران و رهبران هستند تا از اين طريق آن پيروان و يا زيردستان خود را استثمار نمايند .(Bradley, Kauanui, 2003: 460)
منطقي اين است كه بپذيريم ديدگاه هاي متفاوتي در مورد معناي معنويت وجود دارد، فرض مي شود كه اين مفهوم از گرايش شخصي برخوردار است. بنابراين ارايه يك تعريف مشخص و منحصر به فرد از معنويت اهميتي ندارد بلكه به جاي آن ابتدا بايد ديدگاه هاي متفاوت در اين خصوص را بشناسيم و سپس كارمندان را تشويق كنيم تا حس شخصي خود را از معنويت در محيط كار بيان كنند.(Krishnakumar, 2002: (156
2-1-2-11سطوح معنویت در سازمان
قبل از تشريح و بيان سطوح معنويت در سازمان، لازم است بين معنويت در كار و معنويت در محيط كار فرق گذاشته شود. معمولاً اين دو اصطلاح به جاي يكديگر به كار مي روند، اما با هم متفاوتند. معنويت در كار به جنبه هاي فردي و معنويت در محيط كار به جنبههاي سازماني آن اشاره دارد. معمولاً معنويت در كار در سطح فردي، و معنويت در محيط كار در سطح سازماني

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه با موضوع سلسله مراتب Next Entries دانلود پایان نامه با موضوع فرهنگ مصرف، حوزه نفوذ