دانلود پایان نامه با موضوع سیستم اطلاعاتی، آنسیترال، قانون نمونه، قرارداد الکترونیکی

دانلود پایان نامه ارشد

معلوم نیست داده پیام دریافت شده تلقی میشود یا خیر، اصلاً نوبت به مفاد ماده 30 نمیرسد. قاون نمونه آنسیترال نیز این امور را به قوانین ملی واگذار نموده و اساساً قصد آنرا ندارد که با ورود به چنین مباحثی با قوانین ملی در تعارض قرار گیرد. زیرا ممکن است در یک کشور صرف ورود پیام به سیستم اطلاعاتی بدون توجه به اینکه قابل فهم بوده یا نبوده باشد به منزله وصول پیام تلقی گردد. همچنین قانون نمونه به عرف معمول تجار نیز توجه دارد و نمیخواهد که برخلاف عرفهای تجاری مقررهای وضع نماید. در کل با توجه به قوانین مقرره زمان وصول داده پیام را بدین گونه میتوان خلاصه کرد:
زمان وصول129 داده پیام: در ماده 27 قانون تجارت الکترونیک ایران مقرر شده است:
«زمان دریافت داده پیام مطابق شرایط زیر خواهد بود:
الف- اگر سیستم اطلاعاتی مخاطب برای دریافت داده پیام معین شده باشد زمانی محقق میشود که:
1. داده پیام به سیستم اطلاعاتی معین وارد شود؛ یا چنانچه داده پیام به سیستم اطلاعاتی مخاطب غیر از سیستمی که منحصراً برای این کار معین شده وارد شود، پیام بازیافت شود.
ب- اگر مخاطب یک سیستم اطلاعاتی برای دریافت معین نکرده باشد، دریافت زمانی محقق میشود که داده پیام وارد سیستم اطلاعاتی مخاطب شود. زمان وصول ایجاب یا قبول در قانون تجارت ایران در موردی که مخاطب سیستم اطلاعاتی برای این کار معین کرده و یا معین نکرده است، هر دو یکی است، یعنی لحظه ورود به سیستم اطلاعاتی معین شده یا معین نشده مخاطب.
بند دوم: در مقررات بین المللی
الف) قواعد نمونه آنسیترال
در بند 1 ماده 15 قانون نمونه آنسیترال 1996 چنین مقرر شده است:
در صورت عدم توافق مغایر بین فرستنده و گیرنده، مخابره داده پیام زمانی انجام میشود که به یک سیستم اطلاعاتی خارج از دسترس شخص فرستنده یا شخصی که داده پیام را به نمایندگی از وی ارسال میدارد وارد شود.
زمان وصول داده پیام: در بند 2 ماده 13015 آنسیترال 1996 چنین مقرر شده است:
«جز در صورت توافق دیگر بین اصل ساز و مخاطب، زمان دریافت داده پیام و به ترتیب زیر مشخص میگردد:
الف. در صورتی که مخاطب یک سیستم اطلاعاتی را به منظور دریافت داده پیامها تعیین کرده باشد، دریافت داده پیام زمانی صورت میگیرد که
1. داده پیام به سیستم اطلاعاتی تعیین شده وارد شود؛
2. در صورت ارسال پیام به سیستم اطلاعاتی که بوسیله مخاطب تعیین نشده است، وی آن را بازیافت کند.
ب. در صورت عدم تعیین یک سیستم اطلاعاتی از سوی مخاطب، دریافت زمانی صورت میگیرد که داده پیام به یک سیستم اطلاعاتی مخاطب وارد شود.
بنابراین باید گفت قانون نمونه مقرر میدارد داده پیامهایی که به آدرسی غیر از آدرسی که توسط مخاطب تعیین شده، ارسال میشوند تنها زمانی واقعاً توسط مخاطب قابل دسترسی باشند، دریافت شده تلقی میگردند. اما به موجب همین قانون اگر مخاطب آدرسی تعیین نکرده باشد داده پیامهایی که ارسال میشوند، زمانی دریافت شده محسوب میشوند که وارد سیستم اطلاعاتی مخاطب شوند.
نکته دیگر تفاوت قائل شدن قانون نمونه، حالتی است که پیامها به آدرس الکترونیکی تعیین شده، ارسال شده و حالتی که به آدرس الکترونیکی تعیین نشده، ارسال شدهاند. ضمن اینکه قانون نمونه آنسیترال بین حالتی که اصلاً آدرسی از قبل بین طرفین برای ارسال ارتباطات الکترونیکی تعیین نشده، فرق گذاشته است. بدین توضیح که مطابق این قانون اگر مخاطب آدرسی را برای ارسال ارتباطات، تعیین نموده و به طرف مقابل گفته باشد که ارتباطات را به آن آدرس ارسال نماید، اما اصل ساز به این موضوع توجهی نکرده است و به آدرس مخاطب ارسال نموده باشد، در این مورد ارتباط زمانی وصول شده قلمداد میشود که برای مخاطب واقعاً قابل بازیافت و دسترسی باشد.
دلیل این قاعده چنین بیان شده است: که اگر اصل ساز از دستور مخاطب سرپیچی کند منطقی نیست که این ارسال وصول شده تلقی شود، لذا حتماً این ارتباط باید برای مخاطب قابل بازیافت باشد. اما در موردی که آدرسی تعیین نشده است، چون در این حالت برای مخاطب مهم نیست که ارتباط به کدام سیستم اطلاعاتی او ارسال شود، لذا به محض ورود پیام به سیستم اطلاعاتی مخاطب، چنین فرض میشود که پیام وصول شده است.
ب) کنوانسیون 2005 سازمان ملل متحد
آنسیترال در عهدنامه 2005 ملاک خود را در تعیین ملاک و معیار زمان ارسال داده پیام اندکی تغییر میدهد. در بند یک ماده 13110 عهدنامه مقرر شده است: «زمان ارسال ارتباط الکترونیکی هنگامی است که سیستم اطلاعاتی از کنترل اصل ساز یا کسی که از سوی وی، ارتباط را ارسال میکند، خارج میشود؛ اگر ارتباط الکترونیکی از کنترل اصل ساز یا کسی که از سوی او ارتباط را ارسال میدارد، خارج نشود، هنگامی است که ارتباط الکترونیکی، وصول میشود.»
عهدنامه 2005 همانند ماده 26 ق.ت.ا.ا مفاهم ارسال و دریافت را تقریباً در یکدیگر ادغام نموده است. یعنی وقتی که توسط مخاطب و سیستم اطلاعاتیاش پیام دریافت شود میتوان گفت بر اساس قسمت دوم بند 1 ماده 10 همین عهدنامه، ارسال رخ داده است. میتوان گفت عهدنامه برای تشخیص زمان ارسال ارتباط الکترونیکی، ابتدا به ارائه قاعده و سپس استثناء وارد بر آن پرداخته است. بنابراین اصل بر این است که ارتباط الکترونیکی، هنگامی ارسال شده تلقی میشود که از کنترل اصل ساز و یا کسی که از سوی وی ارتباط را ارسال میکند، خارج شود. در این حالت زمان ارسال ارتباط همان زمان وصول ارتباط است که در بند 2 ماده 10 مشخص گردیده است.132
بنابراین، در مواردی که مشخص نشود که اربتاط از کنترل اصلساز خارج شده، باید احراز شود که آن ارتباط وصول شده است. بنابراین صرف ترک کردن سیستم ملاک معتبری برای ارسال شده دانستن داده پیام نیست؛ به خصوص وقتی که محتویات داده پیام حاکی از ایجاب باشد، چنین حکمی کاملاً به ضرر مخاطب میباشد، زیرا هنوز در واقع وی به لحاظ فنی پیامی را دریافت نکرده است،هرچند پیغام به مقصد او در حرکت است و احتمال برگشت پیغام هم صفر باشد.133
عهدنامه جهت تعیین زمان انعقاد قرارداد الکترونیکی در بند 1 ماده 10 به ملاک خروج داده پیام از سیستم تحت کنترل اصل ساز و باقی ماندن داده پیام علیرغم ارسال روی آورده است. این بند وارد شدن یا دریافت داده پیام، سیستم اطلاعاتی فرستنده را ترک نکند، نشانه ارسال شناخته است. بنابراین هنگامی که داده پیامهای قبولی در عین باقی ماندن در سیستم فرستنده وارد سیستم اطلاعاتی گیرنده شد، در همان لحظه ارسال پیام رخ داده و قرارداد الکترونیکی منعقد میشود.
زمان وصول: به موجب بند 1342 ماده 10 عهدنامه «زمان وصول ارتباط الکترونیکی زمانی است که ارتباط الکترونیکی توسط مخاطب در آدرس الکترونیکی که توسط او تعیین شده، قابل دسترسی است. زمان وصول ارتباط الکترونیکی در دیگر آدرس الکترونیکی مخاطب، هنگامی است که توسط او رد آن آدرس قابل دسترسی است و مخاطب آگاه میشود که ارتباط الکترونیکی به آدرس او ارسال شده است. چنین فرض میشود که ارتباط الکترونیکی توسط مخاطب هنگامی که به آدرس الکترونیکی او میرسد، قابل دسترسی است.»
ملاحظه میشود که عهدنامه در موردی که سیستم و آدرس طراحی شده مخاطب موجود باشد، زمان وصول را لحظهای میداند که داده پیام «قابلیت دسترسی و بازیافت شده در آن آدرس» را پیدا میکند و این با ورود به سیستم متفاوت است. و در مورد عدم طراحی سیستم به منظور دریافت داده پیام؛ در هر سیستم متعلق به او قابلیت بازیافت داده پیام توسط مخاطب در آن آدرس به اضافه اطلاع یعنی مخاطب از اینکه او داده پیام دارد احاله شده است.
حال اگر بار دلیل اثبات مطلع بودن را بر عهده ارسال کننده بگذاریم، او وظیفه دارد به مخاطب اطلاع دهد که چنین پیغامی را برایش ارسال کرده است و برعکس اگر اثبات وصول را به عهده گیرنده بگذاریم، او باید ثابت کند که داده پیام را بازیافت نکرده و اصولاً از آن بی اطلاع است. به خاطر جلوگیری از دعاوی، عهدنامه 2005 چنین فرضی را در خصوص «قابلیت بازیافت» داده پیام ابلاغ نموده است که به محض ورود داده پیام به سیستم اطلاعاتی فرض میشود که قابلیت را پیدا کرده است و این در واقع چرخش از نظریه «بازیافت داده پیام» در 2005 به زمان ورود به سیستم اطلاعاتی در 1996 میباشد.135
با توجه به بند 2 ماده 10 عهدنامه 2005 ورود داده پیام به سیستم، علامت بازیافت است. علاوه بر آن آگاه شدن مخاطب نیز شرط لازم است و در خصوص تعدد سیستمهای متعلق به مخاطب اعم از تعیین شده یا نشده (بند 2 ماده 27 ق.ت.ا.ا) به ملاک «بازیافت داده پیام» توسط مخاطب روی آورده است. لذا چنانچه طرفین توافق کننده که لحظه دریافت صرفاً لحظه ورود به سیستم اطلاعاتی مخاطب یا حتی ورود به ISP مخاطب باشد و یا لحظه بازیافت داده پیام توسط مخاطب و یا بالاتر از آن لحظه قرائت داده پیام و اطلاع مخاطب از مفاد کامل داده پیام باشد، همان گونه عمل خواهد شد.136
مبحث دوم: مکان ارسال و دریافت داده پیام متضمن ایجاب و قبول
گفتار اول: اهمیت تشخیص مکان ارسال و دریافت داده پیام
محل انعقاد عقد به نوبه خود مهم میباشد. در قراردادهای الکترونیکی، با توجه به فناوری پیشرفته موجود اصلساز و مخاطب این امکان را دارند که در هر مکانی داده پیام را برای طرف مقابل ارسال کند و بدین وسیله به تبادل ایجاب و قبول بپردازند.
«ممکن است شخصی برای انعقاد قرارداد از محل کار اصلی خود یا از مکانی عمومی یا حتی در حال پرواز ایجاب و قبول خود را بفرستد. در چنین حالتی، حتی اگر زمان فرستادن پیام در سیستمها و دستگاههای مبدا و مقصد مشخص باشد، ممکن است محل فرستادن و دریافت داده پیام نامشخص باشد.بنابراین باید ضوابط و معیارهایی در نظر گرفته شود که در صورت بروز اختلاف بتوان موضوع را حل و فصل نمود.»137
میتوان گفت تشخیص و تعیین صلاحیت نسبی (محلی) دادگاهها مهمترین اثر تعیین مکان تشکیل قرارداد میباشد. ماده 11 قانون آئین دادرسی مقرر داشته خواهان باید در دادگاه محل اقامت خوانده مبادرت به اقامه دعوا نماید، اما در دعاوی راجع به اموال منقول که از عقود و معاملات ناشی شده است، قانونگذار بیان داشته دعوا به انتخاب خواهان میتواند در یکی از سه دادگاه زیر اقامه شود:
«محل اقامت خوانده، محل تشکیل قرارداد، محل اجرای تعهد قراردادی» همچنین باید گفت محل تشکیل عقد از عوامل تعیین قانون حاکم بر قرارداد است. ماده 968 ق.آ.د.م مقرر داشته: تعهدات ناشی از قرارداد تابع قانون محل وقوع عقد است مگر اینکه طرفین اتباع بیگانه بوده و صریحاً یا ضمناً عقد را تابع قانون دیگری قرار داده باشند.
گفتار دوم: معیارهای تشخیص مکان ارسال و دریافت داده پیام
بند نخست: در حقوق ایران
در خصوص مکان ارسال داده پیام اگر توافقی بین طرفین صورت نگرفته باشد و فرض بر این است که اصل ساز فقط یک محل تجاری دارد و مکان ارسال داده پیام محل تجاری یا کار ارسال کننده باشد:
بند الف ماده 29 ق.ت.ا بیان داشته: محل تجاری یا کاری اصل ساز محل ارسال داده پیام است.»
2. اگر اصل ساز بیش از یک محل تجاری یا کاری داشته باشد، نزدیکترین محل به اصل معامله، محل تجاری یا کاری خواهد بود در غیر این صورت محل اصلی شرکت، محل تجاری یا کاری است. (بند اول ماده 29)
3. اگر اصل ساز یا مخاطب فاقد محل تجاری یا کاری باشند، اقامتگاه قانونی آنان ملاک خواهد بود. ضمناً ماده 30 قانون ایران آثار حقوقی زمان و مکان ارسال و دریافت داده پیام ها و همچنین آثار حقوقی ناشی از محتوای داده پیام ها را تابع قواعد عمومی قرار داده است.
بند الف ماده 29 «ق.ت.ا.ا» محل تجاری یا کاری اصل ساز محل ارسال داده پیام است و محل تجاری یا کاری مخاطب محل دریافت داده پیام است مگراینکه خلاف آن توافق شده باشد.»
اگر مخاطب دارای چندین محل تجاری یا کاری باشد و یکی از آنها را بعنوان محل تجاری معین نکرده باشد، محل وصول داده پیام مکانی است که از نزدیکترین محل به اصل معامله بوده. (قویترین ارتباط را با قرارداد دارد) بند ب ماده 29.
اگر مخاطب هیچ محل تجاری یا کاری ندارد. بند ج ماده 29 بیان داشته: اگر اصل ساز یا مخاطب فاقد محل تجاری یا کاری باشند، اقامتگاه قانونی

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه با موضوع سیستم اطلاعاتی، تجارت الکترونیک، قانون نمونه، قانون حاکم Next Entries دانلود پایان نامه با موضوع قانون مدنی، موتورهای جستجو، تأمین کننده، بیع بین المللی