دانلود پایان نامه با موضوع روش ویکور، ارزش افزوده، تکنیک AHP

دانلود پایان نامه ارشد

داده‌ها معروف است، را آغاز کند. اين مرحله در پژوهش اهميت زيادي دارد زيرا نشان‌دهنده تلاش‌ها و زحمات فراوان گذشته است. در اين مرحله، پژوهش‌گر اطلاعات و داده‌ها را در جهت آزمون فرضيه و ارزيابي آن مورد بررسي قرار مي‌دهد. در مرحله تجزيه و تحليل، آنچه مهم است اين است که پژوهش‌گر بايد اطلاعات و داده‌ها را در مسير هدف پژوهش، پاسخ‌گويي به سوالات پژوهش و نيز ارزيابي فرضيه‌هاي پژوهش خود، مورد تجزيه و تحليل قرار دهد (حافظ نيا، 1385: 231).
در انجام اين تحقيق، روشهاي آماري و الگوهاي استخراج دانش متعددي استفاده شده كه در ادامه به تفصيل تشريح مي‌شود. پس از جمع آوري اطلاعات، نخستين گام محاسبه معیارهای مالی با استفاده از دادههای خام بدست آمده است. اين معیارها شامل بازده داراییها، بازده حقوق صاحبان سهام، سود هر سهم و نسبت قیمت به درآمد سهام، ارزش افزوده اقتصادی، ارزش افزوده بازار، ارزش افزوده نقدی و ساير اطلاعات مورد استفاده است. پس از محاسبه معیارهای مالی فوق و طراحی و توزیع پرسشنامه به منظور وزن دهی به معیارهای فوق از نرم افزار AHP استفاده شده است.

3-4-3-1- تصمیمگیری چند شاخصه (MADM)

در دنیای پیشرفتهی امروز مساله تصمیمگیري به عنوان چالشی در دهه هاي اخیر مطرح شده است. تصميمگيري چند معياره يكي از رويكردهايي است كه ميتواند در حل مسايل پيچيده، در حوزههاي مختلف فعاليت انسان، از علوم مهندسي گرفته تا علوم اجتماعي، اقتصاد و مديريت، مورد استفاد قرارگيرد. MCDM روشی برای حل مسایل تصمیمگیری، شامل اهداف چندگانه است. بیشتر مسایل MCDM ارزش های برتر راهحلهای جایگزین را با استفاده از مقیاسهای مجاز اندازه گیری میکنند (چائو و همکاران، 1999).
امروزه روشهای متفاوتی برای تصمیم گیری چند شاخصهای پیشنهاد شده است. روشهاي تصمیمگیري چند معیاره، تکنیک الویت بندي با تشابه به راهحل ایدهآل و فرآیند تحلیل سلسله مراتبی، رویکردهاي تصمیمگیري منطقی بوده، بطور گسترده مورد استفاده قرار گرفتهاند و با توجه به اینکه نقاط ضعف هر یک با نقاط قوت دیگري جبران میشود، ترکیب آنها میتواند نتایج بهینهای را ارائه دهد (دانش شکیب و فضلی، 1388).
در این مطالعه، همانطور که قبلا گفته شد، بهترین شرکت را از بین شرکتهای گروه فلزات اساسی انتخاب خواهیم کرد. برای رسیدن به این هدف ما برای مشخص کردن وزن همهی شاخصها از FAHP استفاده میکنیم. سپس با کمک TOPSIS بهترین شرکت هر بخش را انتخاب میکنیم. رویههای ارزیابی در چهار گام اصلی زیر مشخص شدهاند.

شکل 3-1: حالتهای تصمیمگیری

3-5- روش تاپسیس

تکنیک الویت بندي بر اساس میزان تشابه به راهحل ایدهآل درشمار سادهترین و مفیدترین تکنیکهاي تصمیمگیري است که توسط هوآنگ و یوون در سال 1981مطرح گردید. این تکنیک بر مبناي این ایده بیان شد که براي حل مسائل MADM گزینه منتخب میبایست کوتاهترین فاصله را تا راهحل ایدهآل مثبت و دورترین فاصله را تا راهحل ایدهآل منفی داشته باشد. اصلیترین نقطه ضعف تاپسیس عدم ارائه وزنها و همچنین عدم بررسی سازگاريهاي قضاوتی است. بنابراین این تکنیک نیاز به رویهای کارا دارد تا اهمیت نسبی شاخصهاي مختلف را با توجه به هدف تعیین کند، تکنیک AHP این رویه را ارائه میدهد (دانش شکیب و فضلی، 1388). حل مسأله با اين روش، مستلزم طي گام هاي زير است:
1. بي مقياس سازي ماتريس تصميم با استفاده از بيمقياسسازي نورم:
i=1,2,..,n j=1,2,..,m

2. تشكيل ماتريس بي مقياس موزون (Vij) با ضرب ماتریس بی مقیاس شدهی rij در ماتریس قطری وزنها (wi):
Vij=wi*rij i=1,2,…,n j=1,2,…m
wiوزن شاخص i ام است، جمع اوزان شاخصها برابر 1 است.
3. تعیین راهحل ایدهآل مثبت (A+) و راهحل ایدهآل منفی (A-) به صورت زیر:
A+ ={V1+,…,V+n}={(Max Vij|iϵ I’, (Min Vij|iϵI”)}
A- ={V-1 ,…, Vn-}={(min Vij|iϵI’, (Max Vij| iϵI”)}
4. ميزان فاصله هر گزينه تا ايدهآلهاي مثبت و منفي تعيين مي شود.
فاصلهی هرگزینه تا راه حل ایده آل مثبت (Dj*)به صورت :
j=1,2,…,n

فاصلهی هر گزینه تا راهحل ایدهآل منفی به صورت :

J=1,2,…,m

5. تعیین نزدیکی نسبی (Cj*) یک گزینه به راه حل ایدهآل:
Cj*=Dj-/(D+j+Dj-) j=1,2,…,m
رتبهبندی گزینهها بر اساس نزدیکی نسبیCj*) (، گزینهای که (Cj*) آن بزرگتر باشد، بهتر است.
تکنیک AHP کلاسیک نیز به دلیل عدم دسترسی به نیازمنديهاي دقیق تصمیمگیران، قادر به انعکاس کامل تفکر بشري نیست. بنابراین متغیرهاي زبانی که در اعداد فازي مطرح میگردند، براي توصیف وروديهاي تاپسیس و دستیابی به نیازهای تصمیمگیری تصمیمگیران مناسب به نظر میرسد. در این مقاله از خروجی F-AHP به عنوان ورودی تاپسیس استفاده شده است.

3-6- روش ویکور

روش ویکور جهت رتبهبندی گزینههای مختلف به کار میرود و بیشتر برای حل مسائل گسسته کاربرد دارد. این روش بر مبنای راهحلهای توافقی بر مبنای معیارهای متضاد میباشد.
در این مدل همواره چند گزینه مختلف وجود دارد که این گزینهها بر اساس چند معیار به صورت مستقل ارزیابی میشوند و در نهایت گزینهها بر اساس ارزش، رتبهبندی میگردند.
تفاوت اصلی این مدل با مدلهای تصمیمگیری سلسله مراتبی یا شبکهای این است که برخلاف آن مدلها، در این مدلها مقایسات زوجی بین معیارها و گزینهها صورت نمیگیرد و هر گزینه مستقلاً توسط یک معیار سنجیده و ارزیابی میگردد.
این ابزار بر اساس رویکرد برنامهریزی مطلوب و بهینهسازی چند معیاره پایهریزی گردیده که توسط افراد زیادی برای رتبهبندی عملکرد سازمانها بر اساس معیارهای مشخص مناسب تشخیص داده شده است. الگوریتم پیادهسازی فازی ویکور برای رتبهبندی عملکردها دارای گامهای زیر می باشد:
گام 1- ایجاد ماتریس تصمیم گیری مشخص شده: ساختار این ماتریس به شکل زیر بوده که در آن Xij ارزش ارزیابی گزینه i ام بر اساس معیار j ام را نشان میدهد.

گام 2- محاسبه شکاف های Si ,Ri : این مقادیر به کمک روابط زیر محاسبه میگردند:

گام 3- محاسبه ی شکافi Q : برای محاسبه ی این مقدار ابتدا لازم است که Si*=Maxi Si , Si-=Min iSi و Ri-=Maxi Ri , R*i=Mini Ri و Vϵ(0,1) است که ماکزیمم مطلوبیت مجموعه مورد بررسی تعریف شده که معمولا V=.5 در نظر گرفته میشود:

در این گام بر اساس مقادیر به دست آمده از Qi رتبه شرکتها محاسبه میگردد که کمترین مقدار نشان از رتبه بالای سازمان در عملکرد و مقدار بالای این متغیر نشان از عملکرد ضعیف سازمان مورد بررسی دارد.
به دلیل اینکه روش ویکور در حوزه حسابداری کمتر مورد توجه قرار گرفته است و برای روشن شدن زوایای این روش به بیان یک مثال و استفاده از این روش در حل یک مسأله چند معیاره ساده میپردازیم:
مثال: رتبه بندی روستاهای واقع در یک بخش بر اساس میزان رضایتمندی از گردشگری
چوزه
بوزندان
گنبدک
آقچه قلعه
شاکین
قراقورتان
حسن آباد
معیارها:
درآمد از گردشگری برای هر نفر
تعداد اشتغال ایجاد شده در روستا
واحدهای خدماتی مرتبط با گردشگری
میزان مشارکت مردم بومی در گردشگری
توزیع نتایج ایجاد شده از گردشگری در روستا
مرحله اول:
تعیین وزن معیارها
وزن و اهمیت هر یک از معیارها ابتدا باید از طریق مدل های تعیین ارزش مثل AHP یا ANP و دیگر مدل های وزن دهی معیارها حاصل آید.
تشکیل ماتریس تصمیم گیری در این بخش هر یک از روستاها بر اساس معیارهای مختلف ارزیابی میشود. مزیت مدل ویکور این است که ارزیابی همه معیارها به بررسی کارشناسی نیاز ندارد بلکه می توان از داده های خام استفاده کرد. برای مثال در مورد درآمد می توان از آمار درآمد روستائیان استفاده کرده و عیناً خود مقدار درآمد را در ماتریس وارد کرد یا آمار تعداد واحدهای خدماتی و شاغلین تهیه و در ماتریس عنیاً وارد کرد. البته معیارهای مشارکت و توزیع نتایج چون داده خام ندارند توسط کارشناسان از 1 تا 10 ارزیابی شدند.
جدول3-1: جدول ماتریس تصمیم

درآمد
اشتغال
واحدهای خدماتی
میزان مشارکت
توزیع نتایج
aij
180/0
22/0
1/0
25/0
25/0
چوزه
800
30
10
5
5
بوزندان
750
34
15
5
4
گنبدک
340
10
6
7
6
آقچه قلعه
342
29
12
6
4
شاکین
233
12
10
5
7
قراقورتان
238
18
5
4
5
حسن آباد
457
30
8
6
5

مرحله دوم: نرمال کردن ماتریس تصمیم گیری
از طریق فرمول زیر می توان نرمال کرد:

Xij = مقادیر هر معیار برای هر گزینه
ابتدا همه مقادیر ماتریس به توان 2 رسانده و مجموع هر ستون جمع می گردد و سپس جذر مجموع هر ستون گرفته شده و در نهایت هر یک مقادیر بر جذر به دست آمده تقسیم می گردد.
توان 2 و مجموع هر ستون
جدول 3-2: جدول نرمال شده ماتریس تصمیم

درآمد
اشتغال
واحدهای خدماتی
میزان مشارکت
توزیع نتایج
aij
180/0
22/0
1/0
25/0
25/0
چوزه
640000
900
100
25
25
بوزندان
562500
1156
225
25
16
گنبدک
115600
100
36
49
36
آقچه قلعه
116964
841
144
36
16
شاکین
54289
144
100
25
49
قراقورتان
56644
324
25
16
25
حسن آباد
208849
900
64
36
25
جمع
1754846
4365
694
212
192

جذر مجموع هر ستون و تقسیم هر یک از مقادیر توان شده بر جذر مجموع
جدول 3-3: جدول نهایی نرمال شده ماتریس تصمیم

درآمد
اشتغال
واحدهای خدماتی
میزان مشارکت
توزیع نتایج
aij
180/0
22/0
1/0
25/0
25/0
چوزه
60/0
454/0
38/0
343/0
361/0
بوزندان
56/0
515/0
569/0
343/0
289/0
گنبدک
25/0
151/0
228/0
481/0
433/0
آقچه قلعه
25/0
439/0
456/0
412/0
289/0
شاکین
17/0
182/0
38/0
343/0
505/0
قراقورتان
18/0
272/0
190/0
275/0
361/0
حسن آباد
34/0
454/0
304/0
412/0
361/0

مرحله سوم: وزن دار کردن ماتریس نرمال
جهت وزن دار کردن، مقادیر ماتریس نرمال هر یک از گزینهها بر وزن معیارها (که قبلا از روشهای دیگر به دست آمده بود) ضرب می گردد.

جدول 3-4: وزن دار کردن ماتریس نرمال

درآمد
اشتغال
واحدهای خدماتی
میزان مشارکت
توزیع نتایج
aij
180/0
22/0
1/0
25/0
25/0
چوزه
109/0
1/0
038/0
086/0
090/0
بوزندان
102/0
11/0
057/0
086/0
072/
گنبدک
046/0
03/0
023/0
120/0
108/0
آقچه قلعه
046/0
09/0
046/0
103/0
072/0
شاکین
032/0
04/0
038/0
086/0
126/0
قراقورتان
032/0
06/0
019/0
069/0
090/0
حسن آباد
062/0
10/0
030/0
103/0
090/0

مرحله چهارم: تعیین مقادیر بالاترین و پایین ترین ارزش ماتریس نرمال وزنی

بزرگترین و کوچکترین عدد هر ستون تعیین می گردد.
در اینجا منظور از بزرگترین عدد، یعنی عددی بیشترین ارزش مثبت را داراست و کوچکترین یعنی بیشترین ارزش منفی.
پس اگر معیار ما از نوع منفی باشد، بزرگترین عدد برعکس می شود یعنی می شود کمترین مقدار و کوچکترین می شود بیشترین مقدار و

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه با موضوع ارزش افزوده، ارزیابی عملکرد، بورس اوراق بهادار Next Entries دانلود پایان نامه با موضوع نظریه مجموعه، و رتبه بندی، سلسله مراتب