دانلود پایان نامه با موضوع دولت مدرن، دولت مطلقه، دولت – ملت، مشارکت مردم

دانلود پایان نامه ارشد

است که ورود و خروج آن توسط نقاط و در برخي موارد پرچين هايي روي زمين مشخص مي شود که پاسداران مرزي يا ارتش از آن حفاظت مي کنند ؛ پنجم ، حکومت آن مدعي انحصار کاربرد مشروع اجبار فيزيکي بر جمعيت خود است؛ ششم ، جمعيت آن کمابيش از حس هويت ملي برخوردار است و هفتم ؛ کمابيش مي تواند به اطاعت ووفاداري ساکنان سرزمين خود اعتماد کند (دليرپور،1389 :19- 18). لب و مغز نظريه دولت مدرن يا فرضيه اساسي در انديشه آن ، عبارت از يک نظم غير شخصي که ساختار جمعي اقتدار را تعيين مي کند و طبيعت وشکل اداره و کنترل يک اجتماع معين را ايجاد ميکند.

3-3-1- ظهور دولت – شهر
برخي دولت – شهرهاي يوناني را نخستين شکل دولت در اروپا دانسته اند . دولت – شهرهاي يونان در آن مقطع زماني سازمان سياسي بي نظيري بودند که در نتيجه اتحاد خانواده ها وقبايل در درون دژها پديد آمدند و شکل واندازه آنها معمولاً تابع شرايط جغرافيايي بود . چنين روابط پيچيده اي ميان گروههاي خوني ، نسبي ونظامي مبناي روابط اجتماعي دولت – شهر را تشکيل مي داد .
اگر چه ميان دولت – شهر يوناني و دولت مدرن اندکي شباهت دارند مثلاً هر دو قلمرويي مشخص وجمعيتي معين دارند و در هر دو انديشه شهروندي و مفهوم حکومت قانون معنا دارد يکسان دانستن اين دو نادرست است . وجه مميز دولت – شهرها با دولت مدرن آن است که در دولت – شهر جامعه به هيچ وجه به طور مجزا شناسايي نمي شد . زندگي خصوصي وحقوقي وآزادي هاي فردي مطرح نبود و تمايزي ميان حقوق عمومي و خصوصي وجود نداشت .قدرت عمومي به دست مجامع بزرگ مردمي اعمال مي شد ووظايف حکومت ( قانونگذاري و اجرايي از هم تفکيک نمي شد (عنايت،1384 :18).

3-3-2- امپراتوري رم
دولت – شهر به زحمت توانست قدرت بالقوه سياسي خود را به طور کامل آشکار کند . در مغرب دو شهر غير يوناني کارتاژ و رم تلاش براي برتري را آغاز کردند و پس از مغلوب شدن هانيبال 30 در سال 202 قبل از ميلاد رم قويترين دولت مديترانه اي شد . در رم ابتدا جمهوري رم شکل گرفت ولي چون اين جمهوري نتوانست مشکلات ناشي از جنگ هاي داخلي را حل کند با حکومت منارشي سزار کبير 31سرکوب شد . در مدت چهار قرن به تدريج تشابهات بين رم و حکومت منارشي بوروکراتيک شرق افزايش يافت و عهد دولت – شهر به پايان خويش نزديک شد . امپراتور کاراکالا32 شهروندان رم را در تمام مستعمرات امپراتوري پراکند ومطالبات گردانندگان امپراتوري ، شهرهاي رونق يافته اي را که قبلاً نهادهاي تحت الحمايه دولت رم بودند تا مرز ورشکستگي پيش راند ( توحيد فام ، 1388: 74) . ما از دولت رم از اين منظر بحث مي کنيم که وضعيت پديد آمده در اثر فروپاشي امپراتوري رم شرايط را براي توسعه برخي ساختارها و نهادهاي دولت مدرن مهيا ساخت ، به عبارت ديگر دولت رم به نقطه عطف مهمي تبديل شد که تصور ذهني ( يا راهي براي تصور ذهني ) دولت مدرن به عنوان ميراث خوار تمدن منحصر به فرد غرب فراهم کرد ( دليرپور ، 1389:39) .

3-3-3- دوره فئودالي
جوامع فئودالي تصوير پيچيده اي را ارائه مي کنند ؛ آنها معمولاً سرزمين هاي صريحاً تعريف شده داشتند اما اين سرزمين ها اغلب به شيوه اي تک تک در ناحيه وسيعي پراکنده و فاقد نهادهاي سياسي و اداري صريحاً تعريف شده اي بودند که بر همه قلمروهاي مربوط قابل تطبيق باشد . بدين سان هر ارباب فئودال مي توانست قلمروهاي گوناگوني را کنترل کند اما در مورد هر يک از آنها تعهد تابعيت و وفاداري نسبت به رؤساي فئودال متفاوت بود . براي مثال پادشاهان نورمني و شاهان بعدي انگلستان نسبت به سرزمين نورماندي ، واسالهاي پادشاه فرانسه بودند و بنابراين تا آنجا که به نورماندي مربوط مي شد نسبت به شاه فرانسه پيمان وفاداري وتعهدات فئودالي داشتند . در واقع نقشه هايي که تقسيمات ارضي قديمي اروپاي قرون وسطي را نشان مي دهد مجموعه اي ناجور وظاهراً سر هم بندي شده است که نتايج وراثت ، ازدواج هاي درون گروهي و فتوحات را که ويژگي آن دوران بوده است منعکس مي سازد ( راش ، 1385 : 24 ) .
به گفته جان فرانکو پوجي : فئوداليسم در قرون دوازده و سيزده اولين کوشش ها براي تحميل چارچوبه اي محکم و کارا از حکومت را بر سرزمين هايي که از تباهي و عدم امنيت رنج مي بردند ، صورت داد . اين فئوداليسم ، همچنين يک طبقه جنگاور و چادر نشين را به وجود آورد که به گونه مترقيانه اي آموخته بودند معيار برابري و عدالت را در نظر گرفته و اصل مسئوليت پذيري را اعمال و حفظ نمايند . به علاوه فئوداليسم يک مبناي مدني گرچه سازمان نيافته را براي تعيين و اجراي عدالت همراه با حفظ مجموعه اي از قراردادها عليه حکام مستبد مستقر کرد که بعدها ويژگي خاص رويه هاي قضايي غربي شدند . بايد ادامه داد ، فئوداليسم نکات پادشاهي را که در آن اصل قدرت در خداوند جاي مي گرفت و سپس به کارگزاران دنيوي او انتقال داده مي شد و نيز اين که اتباع پادشاه فقط مجاز به اطاعت منفعلانه از پادشاه مي باشند را به چالش کشيد . در واقع فئوداليسم به انديشه قراردادي مبتني بود که مرزي بين لرد و واسال ايجاد مي کرد و اين امر را ممکن مي ساخت که پادشاه همچون عضوي از يک جماعت فئودالي در نظر گرفته شده و تابع موافقت جماعت و قانون جمعي آن تصور شود . با اين وجو اهميت اين ايده ها در همه جا به يک اندازه نبود ؛ در فرانسه ايده ريشه الهي قدرت پادشاه در اوج باقي ماند، در حالي که در انگلستان انگيزه فئودالي قويتر بود و آنقدر مقبول بود که سپس با تصورات فزوني گرفته مبتني بر مشارکت مردمي يکي گردد ( طاهايي ، 1385 : 47 ).فقدان قدرت اقتصادي به معناي آزادي شخصي بود . در سطحي کلي تر ، فقدان اقتصاد پولي مانع از تبادل آزاد خدمات مي شد و وابستگي و عدم تحرک نيروي کار را تحکيم مي کرد . حتي هنرها و حِرَف نيز در شبکه اي از محدوديت هاي محلي قرار داشتند و هر شهري در جستجوي تأمين خود از طريق صاحبان حِرَف و تاجران بيگانه بود.
فروپاشي فئوداليسم به منزله شکلي از زمينداري زودتر رخ داد و به دنبال خود حصارکشي – از ميان رفتن سيستم قديمي مزارع باز وتحکيم واحدهاي کشاورزي بسيار بزرگتر ، روش هاي جديد کشت وواحد محصول و استفاده از کود وخلاصه آنچه به انقلاب کشاورزي معروف گرديد – را به وجود آورد . افزايش بازده محصول رشد جمعيت را آسان کرد اما روش هاي جديد کشاورزي کمتر کاربر بودند و جمعيت مازادي ايجاد کردند که نيروي انساني صنايع کاربر را فراهم کرد ( راش ، 1385 : 34 ) .به لحاظ نظري ويژگي هاي اصلي نظام فئوداليته در اروپا که زمينه هاي گذار به دولت مدرن را فراهم آوردند ، عبارت بودند از : وجود طبقات اجتماعي مستقل ، عدم حضور يک قدرت سياسي – نظامي متمرکز و تفکيک سپهر عمومي وخصوصي به لحاظ حقوقي ( دليرپور ، 1386 : 158 ) . به طور کلي ، قدرت سياسي ويژگي منطقه اي و شخصي داشت و يک جهان اجتماعي از ادعاها و قدرت هاي متداخل را خلق مي نمود . برخي از اين داعيه ها و قدرت ها متعارض بودند و هيچ حاکم يا دولتي در اين معنا که عالي ترين مقام بر يک جمعيت يا مرزهاي معيني باشد حاکم نبود ( طاهايي ، 1385 : 44).

3-3-4- ملوک الطوايفي
دردوره فئوداليسم قدرت شاه کم وبيش همپايه قدرت فئودال بود ، با پايان يافتن قدرت فئودالها ، قدرت شاه بسيار بالا مي رود و سلطنت موروثي ساده به سلطنت با قدرت مطلق تبديل مي شود . قدرت شاه حد و ساماني نمي شناسد و به هيچ روي پاسخگو ومسئول تصميم ها و کارهايش در برابر يک مقام زميني نيست ( ابوالحمد ، 1384 : 123 ).
تغيير از اقتصاد معيشتي و تهاتري به اقتصاد پولي که رهگشاي اقتصاد بازار بود در اروپا گسترده تر از هر جاي ديگري و به ويژه در شهرهاي ثروتمند ايتاليا مانند ونيز وفلورانس ، در شهرهاي اتحاديه تجاري وسياسي هانس در آلمان و شهرها وبنادر گوناگون در انگلستان رخ داد . اين امکان وجود داشت که اقتصادهاي سرمايه داري در نقاط مختلف اروپا به وجود آيند و به وجود آمدند ، اما انگلستان به علت داشتن برتري هايي ، با سرعت بيشتري به سوي چنين اقتصادي پيش رفت.
در اروپاي غربي واحدهاي سياسي مستقلي به وجود آمدند که به طور قابل توجهي واما نه منحصراً در شهرهاي کوچک وبزرگ با يکديگر رقابت مي کردند. نيروي سياسي اين واحدها بر توسعه استقلال بازار استوار بود و به طور اساسي آنها هرگز کاملاً تحت کنترل دولت نبودند ( راش ، 1385 : 33 ) .دولت مدرن در اروپا ناشي از تحول در صورتبندي طبقات اجتماعي بود که اليگارشي زميندار را نابود کرد و بورژوازي به عنوان طبقه جانشين با کمک ايدئولوژي ناسيوناليسم ساخت دولت مطلقه مدرن را جايگزين آن کرد ، به عبارت ديگر طبقه بورژوازي وظيفه انتقال و گذار از جامعه سنتي به مدرن را در قالب دولت مدرن به عهده داشت ( دليرپور ، 1386 : 155- 154). برودل استدلال مي کند که اين تحولات براي رشد سرمايه داري ضروري بود : نخست ، بقاي سلسله ها و خاندان هاي سلطنتي براي به وجود آمدن انباشت ثروت از طريق وراثت وازدواج ، دوم ، جامعه قشربندي شده با تحرک اجتماعي کافي براي فراهم ساختن امکان تجديد قشرهاي بالاتر موجود وتشويق قشرهاي پايين تر در جامعه و سوم ، توسعه تجارت جهاني براي افزايش ميزان سود . با اين وجود همان گونه که برودل يادآور مي شود تا قرن نوزدهم بقيه جهان هم از نظر جمعيت و مادامي که نظام پيشين اقتصادي پابرجا بود ، هم از نظر ثروت بر اروپا برتري داشت . در واقع هيچ ترديدي وجود ندارد که اروپا از جهاني که آن را استثمار مي کرد کمتر ثروتمند بود ( راش ، 1385 : 33) .
پري آندرسون 33ساختار متصلب فئوداليته اروپاي غربي را همراه با عوامل خاصي که در تاريخ وفرهنگ آن سرزمين وجود داشته است مثل حقوق رم ( مبتني بر تفکيک بين حقوق عمومي وخصوصي ) علت اصلي پيدايش سرمايه داري جديد و گذار فئوداليته به دولت مطلقه معرفي مي کند . در حالي که والرشتاين بر عامل اقتصادي تکيه دارد و معتقد است در عصر جهاني شدن تجارت و شکل گيري سرمايه تجاري ، اروپاي غربي به دليل دسترسي به دريا بستر مناسب اين سرمايه داري قرار گرفت . به نظر والرشتاين الزامات سرمايه داري در حال تولد ، به تنهايي قادرند تقسيم کار جديد بين المللي و جايگزين شدن دولت – ملت به جاي ساختارها فئودالي وامپراتوري هاي در حال زوال را تبيين کند ( نقيب زاده ، 1385 : 173- 172 ) .به هر حال در جهان قرون وسطي تا قبل از ظهور دولت مطلقه ، اقتصاد تحت سلطه کشاورزي بود و هر گونه افزايش در توليد کشاورزي ادعاهاي رقابت آميز را بر سر زمين ها بر مي انگيخت . يک ادعاي ارضي موفق مبنايي براي ايجاد وتداوم قدرت سياسي پديد مي آورد اما مجموعه پادشاهان ، شاهزاده نشين ها يا دوک نشين ها و ديگر مراکز قدرت که وابسته به ترتيبات کشاورزي بودند ، بعدها به دليل ظهور قدرت هاي رقيب در شهرها و شهرک ها ، ناچار شدند ترتيبات پيچيده تري را لحاظ نمايند . شهرها و فدراسيون هاي کوچک به تجارت و توليدات کارخانه اي و انباشت نسبي سرمايه وابسته بودند . آنها ساختارهاي اجتماعي و سياسي متفاوتي را آفريده و به طور مداوم از نظام هاي مستق حکومتي که به وسيله قوانيني تخصصي تر مي شدند ، بهره مي بردند . در همان حال که فلورانس وونيز به شهرهاي مشهور بدل مي شدند ، صدها مرکز شهري در سراسر اروپا در حال شکل گيري بود ( طاهايي ، 1385 : 48 ).

3-4- طبقه بندي دولت هاي مدرن
به طور کلي دولت مدرن از حيث زمينه ها و ريشه هاي شکل گيري ، پديده اي جهانشمول تلقي نمي شود بلکه شکل خاصي از نظام سياسي ، فرهنگي اروپاست . از منظر تاريخي ، دولت مدرن پديده کاملاً جديدي است که ابتدا در قالب دولت هاي مطلقه و سپس در اشکال دولت مشروطه،دولت ليبرال،دولت رفاهي،دولت ليبرال،دولت رفاهي و دولت نوليبرال تکامل يافت . اما در هر حال امروزه که چند قرن از ظهور دولت مدرن در غرب سپري مي شود ، نظام دولت – ملت آنچنان بر عرصه سياسي ساير فرهنگ ها سايه انداخته که همچون جوامع غرب بخشي از نظام سياسي – فرهنگي آنها محسوب مي شود .

3-4-1- دولت مطلقه
خستگي و بيزاري از جنگهاي داخلي در قرون 16 و17 بسياري از مردم را بدان سو برد که به حکومت هاي مطلقه به عنوان ضمانتگران صلح و

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه با موضوع دولت مدرن، دولت – ملت، قرن نوزدهم، آموزش و پرورش Next Entries دانلود پایان نامه با موضوع اتحاد اسلام، جهان اسلام، رسول اکرم (ص)، نقطه مرکز