دانلود پایان نامه با موضوع حقوق بین الملل، روش شناسی، روابط بین الملل، تحلیل اقتصادی

دانلود پایان نامه ارشد

کارآمدی وابطال پذیری گزاره ها و نظریه ها ی آن ارتباط دارد که تفصیل آن از موضوع بحث ما بیرون است . با این حال اقتصاد از دو منظر با حقوق بین الملل ارتباط دارد. اولا ارتباط معرفتی این دو حوزه علمی و دوم ارتباطی که در چند دهه اخیر در قالب سنتز حقوق و اقتصاد شکل گرفته و به استقرار یک حوزه معرفتی میان رشته ای(تحلیل اقتصادی حقوق) و مقدم بر آن روش شناسی حقوق و اقتصاد انجامیده است. و دوم اینکه اقتصاد بین الملل به عنوان یک متغیر برون سیستمی بر سیستم حقوقی بین المللی تاثیر گذاشته و ازآن تاثیر می پذیرد. علم اقتصاد نیزمانند هر گرایش و حوزه معرفتی دیگر مجموعه ای متکثر است و نمی توان آن را به یک نظریه و یا تقریر غالب فروکاست . 345
مبحث دوم : رویکرد حقوق و اقتصاد
رویکرد حقوق و اقتصاد، چه در سطح معرفت شناختی و چه در ابعاد روش شناختی ، مجموعه ای متکثر و چند قرائتی است، 346به همین دلیل و در راستای موضوع در دست بررسی، پرداخت دوگانه ای از ساحت روش شناختی اثباتی و دستوری این رویکرد ضروری به نظر می رسد: در حقوق و اقتصاد اثباتی، به وضعیت های واقعی و پوزیتیو که تبیین آن ها مستلزم کشف تقارن های قطعی و احتمالی بین پدیدارهای اقتصادی و حقوقی است (برای مثال فقر وسرکوب اجتماعی گرایش به تروریسم را تقویت می نماید.) پرداخته می شود.347 درحالی که در روش حقوق و اقتصاد دستوری، مصلحت اندیشی، تجویز و ترجیح یک وضعیت نسبت به یک وضعیت دیگرمطرح است.348 در رویکرد انتخاب عقلانی که گونه ای از نظریه های نحله حقوق و اقتصاد است، روش استنتاج قیاسی کاربرد ویژه ای دارد. به نحوی که با تدوین پیش فرض ها و ارائه الگوی پیش بینی به آزمون نظریه حاصله از راه تجربه می پردازد. در حالی که گروهی با توسل به روش استقرایی فرایند شناخت حقوق و اقتصاد را از رصد مشاهدات منظم آغاز نموده و به استخراج نظریه (حکم تعمیم یافته از مشاهدات جزئی) می پردازند.349 اشخاصی نیز نظیر فریدمن با دیدگاهی ابزارگرایانه350 براین باوراست که نظریه ها صرفا ابزار پیش بینی هستند و صحت و سقم آنها اهمیت چندانی ندارد.351
تحلیل اقتصادی حقوق : در واقع بررسی و تحلیل نهادها ، مسائل ، ساختارها ، رویه ها و قواعد وهنجارهای حقوقی با روش ها ، تکنیک ها ،ابزارهای تحلیلی ، نظریه ها و الگوهای تبیین گر اقتصادی است. به تعبیر دیگر مدل ها و الگوهای اقتصادی با محتوا و دستمایه ای از مسائل ، موضوعات و ساختارهای حقوقی ، به آزمون گذارده می شود ؛ به نحوی که برونداد این گونه تحلیل ها ، ناظر به یک موقعیت و یا یک مساله حقوقی است که به عنوان یک درونداد ، به درون قالب های نظری ، مدل ها ، تکنیک ها و روش های تحلیل اقتصادی وارد شده و با پردازشی که روی آن صورت گرفته ، به جهان حقوق و اقتصاد عرضه می شود.

جستار چهارم : رویکرد روش شناسانه حقوق و روابط بین الملل
روش شناسی میان رشته ا ی ، بدون اغراق دومین انقلاب روش شناختی معارف اجتماعی و بویژه دانش های هم سنخ و همپوشانی نظیر حقوق و روابط بین الملل ، حقوق و اقتصاد و سیاست بین الملل و اخلاق و حقوق بین الملل تلقی می گردد.352 هدف واقعی در این رویکرد روش شناختی التقاط داده ها نیست، بلکه آنچه موردنظر است، آزمودن این فرضیه است که بهره گیری از مدل ها ، الگوها ، شیوه های تبیین و سازه های تحلیلی فرارشته ای و تحلیل روشمند مسائل علمی مطرح درحوزه حقوق و روابط بین الملل از خلال روش شناسی میان رشته ای امری اجتناب نا پذیر در غنای معرفتی دانش روابط بین الملل و حقوق بین الملل و سایر حوزه های مرتبط است. 353 برای نمونه « مکتب رئالیسم در روابط بین الملل و اثبات گرایی حقوقی در حقوق بین الملل ، سالها رهیافت محوری در رشته های خود بوده اند و فضای تحلیل های رایج در دو رشته را تحت تاثیر خود قرار داده اند . بارزترین ویژگی رهیافت های انتخابی دو رشته در این است که حقوق بین الملل به قاعده مند سازی می پردازد و روابط بین الملل به تبیین و شناخت . با توجه به این که فهم و تبیین امور بین المللی ضرورت تنظیم قاعده مندی آن را به طور گریزناپذیر مطرح خواهد کرد و در نقطه مقابل ، این نسبت در خصوص قاعده مند سازی354 نیز صادق است ، می توان نتیجه گرفت که این دو رشته در وابستگی متقابل355 به یکدیگر قرار دارند . 356
این رویکرد روش شناختی، با عنایت به شکل گیری سوژه های معرفتی حقوق بین الملل، نهادها، کارگزاران، بازیگران، و نیروهای اجتماعی در زمینه ها و بسترهای اجتماعی در صدد ارائه سنتزی از دو حوزه معرفتی است که همگرایی میان آن دو به بازخوانی و تقریر منسجم و هماهنگ مولفه های حقوقی در بافت اجتماعی فرامرزی و محیط بین المللی می انجامد.357 « روابط بین الملل و حقوق بین الملل ، با پدیده یکسانی مواجه هستند : روابط ، فرایندها ، نهادها و رخدادهایی که در حوزه بین الملل حادث می شوند . یکسان یا متفاوت انگاشتن دو رشته منوط به نوع رهیافت و روش هایی است که در مطالعه هر رشته به کار گرفته می شود . »358
« پویش های معرفتی و نظری روابط بین الملل حول سه محور اصلی بازتعریف شده است : واقع گرایی ، کثرت گرایی وساختارگرایی .این رویکردها درحکم نشانه هایی هستند که با پی گرفتن آنها، می توان به مرزهای چالش خیز این حوزه علمی تقریب یافت . درمقابل ، حقوق بین الملل نیز، افزون بر سرشت دستوری و هنجاری آن، یک مجموعه معرفتی کثرت گرا و چندقرائتی است که نظریه های حقوق طبیعی ، اثباتی، هنجاری و درنهایت نظریه انتقادی حقوقی، گوشه ای از زوایای پیدا وپنهان این دامنه علمی را بازنموده می سازد.»359 شباهت ها و هم سنخی های روشی و روش شناختی این دو دامنه علمی ، به رغم همه تمایزات و تفاوت ها آنچنان بارز و چشمگیر است که نمی توان ، آنها را به صدفه و اتفاق حمل نمود . برای مثال روش شناسی کلاسیک روابط بین الملل که از روش قیاسی و تاریخی و فلسفی متاثر است ؛ با روش شناسی حقوق بین الملل کلاسیک و پیشا اثباتی و بویژه مکتب حقوق طبیعی سنتی هماهنگ است . مکتب واقع گرایی و حتی نو واقع گرایی روابط بین الملل ، در ساحت روش و روش شناسی ، هم عنان با روش شناسی اثبات گرایانه مکاتب اصالت اراده ، و حتی مکتب جامعه شناختی حقوق بین الملل به پوزیتیویسم کلاسیک و منطقی وفادار است . مکتب هنجاری روابط بین الملل ، همسو با مکتب حقوق محض کلسن است که بنیاد قواعد و هرم هنجارهای حقوق بین الملل را به یک قاعده اساسا اخلاقی به نام اصل وفای به عهد فرو می کاهد شباهتی تام و تمام دارد . روش شناسی اثباتی و انتقادی حقوقی نیزگونه ای با همسانی های معین و قابل درک با همتایان روش شناختی خود درحوزه روابط بین الملل به شمارمی رود. این تشابه روش شناختی ، یک امر اتفاقی نیست ؛ چه اینکه هم در سطح هستی شناسی و هم در سطح معرفت شناسی و بویزه در سطح روش شناسی شیوه ها و اسلوب های تحصیل شناخت اعم از شناخت عینی و فارغ از ارزش و یا شناخت زمینه مند و همبسته با ارزش در هردو این قلمرو معرفتی یکسان است. تنها تفاوتی که درحوزه روش شناسی بین حقوق و روابط بین الملل وجود دارد ، به تمایز بین ساحت دستوری که ویژگی ممتاز معرفت حقوقی است و دانش روابط بین الملل با وجود نگاه تجویزی از چنین مختصاتی بهره مند نیست ؛ بر می گردد. هم چنین روش تحلیل محتوا در حوزه مطالعات حقوقی روش ویژه ای است که برای تحلیل گزاره های تحلیلی و ترکیبی مندرج در آرا ء و احکام قضایی بین المللی اعمال می گردد، و در مقابل دانش روابط بین الملل ، ظرفیت بیشتری برای کاربست روش شناسی سازه انگاری و روش شناسی تفسیری دارد ؛ هرچند رویکرد دوم نیز در بررسی های حقوقی بین المللی به کاربسته شده و سودمندی خاصی نیز به بارآورده است. 360

گفتار سوم : سازه روش شناختی دلیل کاو (عقلانیت روش شناختی)361
تقریرهای چندگانه ای ازسازه دلیل به عنوان یک سازه روش شناختی مطرح است که به دلیل سنخیت تقریرسنجش گری – انتقادی 362 وهدف مندی فعل و کنش جمعی حقوقی (تناسب هدف و وسیله)، و همچنین تقریر اعتبار پنداری نرم ها363 وهنجارهای رفتاری به تبیین اجمالی آن دو می پردازیم .تقریر نخست نخست بر عقلانیت ابزاری364 متکی است که در رفتارهای گوناگون فردی و جمعی مشهود است . به تعبیر دیگر ، سنجش گران مختار به تناسب هدف و وسیله می اندیشند؛ بنابراین بهترین راه شناخت ، ارجاع به نیت ، غایت ، هدف و انگیزه فاعل فعل است. 365در واقع در این تقریر وسازه – انتقادی روش شناختی آنچه حائز اهمیت است ، تدارک روش هایی برای پرده برداشتن از قصد فاعلان است .در تقریر دوم ، آنچه مطرح است اعتبارات فاعل است.اینکه نرم های اجتماعی متکی به تقریر اوصافی است که به آنها نسبت داده می شود. به تعبیر دیگر جامعه بر خلاف طبیعت ، متکی بر اعتبارات جمعی است. شناخت همین اعتبارات پیشا / پسا اجتماعی366 ، مستلزم سازه های روش شناختی ویژه ای است که از منطق دلیل کاوی ساخته است. نمودهای شاخص این الگوی روشی و رویکرد روش شناسانه در قلمرو حقوق بین الملل ، شامل روش و روش شناسی های انتقادی ، هرمنوتیک و.. است که در ادامه به معرفی و تحلیل این سازه های مطرح و ممتاز خواهیم پرداخت .

جستار نخست : روش شناسی انتقادی در حوزه معرفت حقوقی
تلقی حقوق بین الملل به مثابه یک حوزه نوظهور از علوم اجتماعی ، مستلزم تعیین و تایید سازه های روش شناختی آن است.رویکرد انتقادی حقوقی ، با سرپیچی از پیشفرض های اثبات گرایانه حقوق بین الملل کلاسیک ، بر این سودا سیر می کند که تامین هدفی به اهمیت رهایی بخشی بدون عرضه روش های غیر اثباتی نه برآوردنی است و نه امکان پذیر . به همین منظور پیروان نحله مطالعات انتقادی حقوق بین الملل ؛ در مقام تجویز روش شناسی مناسب این علم ، – به مثابه یک علم انتقادی که بایستی از موانع روش شناختی و پیشفرض های معرفتی مکاتب اثبات گرایانه و حتی عقل گرایی انتقادی کارل پوپر و نسبیت گرایی و تاریخی گروی علوم هرمنوتیکال و تفهمی و تبارشناختی فوکویی درگذرد – بر آنند که در مرحله نخست : تعلقات این علم را بازتعریف نمایند . بر حسب تلقی رایجی که از میراث فکری بانیان مکتب انتقادی در اذهان اندیشوران و روش شناسان علوم اجتماعی حاکم است ؛ سه دسته دانش و علم در فضای مدرنیته شکل گرفته است که به ترتیب : شامل الف – علم اثباتی ( تحلیلی – تجربی که دستاورد آن فناوری است )367 تعلق اصلی آن سلطه بر جهان پدیداری و ساحت اجتماعی است ؛ این نوع دانش ؛ مبانی روشی و روش شناختی آن را « مشاهده و آزمایش تشکیل می دهد . به بیان دیگر به زعم اثبات گرایان ، دانشمندان کار خود را با مشاهده و اندازه گیری آغاز می کنند و آنگاه از طریق استقراء ، قوانین و نظریه ها را از مشاهده های خود استخراج می کنند ، سپس با استفاده از قوانین و نظریه به پیش بینی امور می پردازند »368 به گمان پوزیتیویست ها « علم معرفتی یقینی و منطبق بر واقع است و تلاش علم فراهم آوردن توضیحی دقیق از موضوعات ، فرایندها و روابطی است که در جهان طبیعت یافت می شود »369این مدعیات ، به زودی در معرض حملات تند و ویرانگر بانی مکتب عقل گرایی انتقادی قرار گرفت ؛ به گونه ای که بنای معرفتی و روش شناختی اثبات گرایانه پس از انتقادات بنیان افکن پوپر به دو پیشفرض بنیادی این مکتب ، به حالت احتضار افتاد ؛ اولا به اعتقاد پوپر ، هیچ گونه استقرای تامی در عرصه علوم یافت نمی شود ؛ دوم اینکه مشاهده همیشه مسبوق به نظریه و نظریه بار است و اساسا چیزی به نام مشاهده ناب و عریان در علم یافت نمی شود .370 با این توصیف ، حقوق بین الملل اثباتی که رسالت اصلی آن شناخت عینی و فارغ از ارزش پدیدارهای حقوقی – در سطح علم – نظام و عناصرچهارگانه نظام حقوقی اعم از هنجار ، نهاد ، سازوکار و آیین و اسلوب حقوقی – در سطح نظام حقوقی – و قاعده حقوقی – در سطح دستوری – بود ، دستخوش انقلابی اساسی در روش شناسی شد که حقوق بین الملل ابطال گرا جای آن را گرفت. ب – علم هرمنوتیک و تاریخی و انساندوستانه که دغدغه اصلی آن تعامل و ارتباط با انسان ها اعم از معاصران ؛ آیندگان و گذشتگان از خلال زبان ، فرهنگ و فضای اخلاقیات

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه با موضوع پوزیتیویسم، حقوق بین الملل، روش شناسی، جامعه بین المللی Next Entries دانلود پایان نامه با موضوع روش شناسی، حقوق بین الملل، بینامتنیت، رهایی بخشی