دانلود پایان نامه با موضوع بیماری مزمن، کیفیت زندگی، نارسایی مزمن کلیه، بهبود کیفیت

دانلود پایان نامه ارشد

ز دیالیز(34 و 55)، بیماریهای همراه(35 و 34)، میزان آلبومین(13، 34، 56)، میزان هموگلوبین(57 و 58)، هماتوکریت(56 و 59)، نیتروژن اوره خون (49، 56)، کراتنین(13 و 60)، کلسیم(56 و 61)، فسفر(55 و 56) و پتاسیم سرم(56 و 63) و افزایش وزن بین دو جلسه دیالیز(64 و 65) می باشند.
تعریف عملی: تعریف عملی همان تعریف نظری است که توسط بخش دوم پرسشنامه مورد بررسی قرار می گیرد.
عوامل درمانی مرتبط با کیفیت زندگی بیماران تحت همودیالیز :
تعریف نظری: عوامل درمانی مرتبط با کیفیت زندگی بیماران تحت همودیالیز بر طبق مطالعات انجام شده شامل مدت زمان دیالیز(16، 65، 32، 58)، تعداد دفعات دیالیز در هفته(16، 37، 40)، مدت زمان صرف شده تا مکان دیالیز(52 و 66)، نوع صافی دیالیز(67 و 68)، تعداد داروهای مصرفی(15)، نوبت معمول دیالیز(69 و 70) و نوع دسترسی عروقی(16 و 32) می باشند.
تعریف عملی: عوامل درمانی مورد بررسی در این مطالعه شامل تمام موارد ذکر شده در تعریف نظری فوق بعلاوه ی متغییر کاهش وزن بعد از دیالیز می باشد که توسط بخش سوم پرسشنامه مورد بررسی قرار می گیرد.
پیش فرض های پژوهش:
بیماری مرحله ی پایانی کلیه یک بیماری مزمن محدود کننده است که بر بسیاری از جنبه های زندگی بیماران تاثیر منفی می گذارد(58).
شیوع بیماری ESRD نیازمند همودیالیز در جهان رو به افزایش است(23).
کیفیت زندگی بیماران نیازمند دیالیز نه تنها نسبت به جمعیت عمومی(16، 17)، بلکه بطور نگران کننده ای نسبت به سایر بیماریهای مزمن نیز پایین تر است(19).
کیفیت زندگی می تواند تحت تاثیر متغیرهای دموگرافیک، اجتماعی و بیماریها قرار گیرد(6)
کیفیت زندگی بیماران تحت همودیالیز به علت استرس ها، عوارض بیماری ESRD و رنج ناشی از بیماری های همراه پایین تر است(18)
شناخت و بهبود کیفیت زندگی بیماران تحت همودیالیز با برآیندهای پزشکی بهتری همچون کاهش بستری در بیمارستان و کاهش مرگ و میر آنها همراه است(26)
شناخت عوامل مرتبط با کیفیت زندگی در بیماران تحت همودیالیز جهت بهبود کیفیت زندگی آنها بسیار مهم است(34)
پرستاران به عنوان اعضای اصلی گروه فراهم کنندگان مراقبت، نقش حیاتی در توسعه، کاربرد، ارتقاء کیفیت زندگی و برنامه های بازتوانی بیماران کلیوی دارند(28)
زمانی مراقبتهای پرستاری از بیماران تحت همودیالیز می تواند بهبود یابد که پرستاران دانشی قوی از موضوعات مرتبط با کیفیت زندگی داشته باشند(44).

چهارچوب پژوهش
چهارچوب این پژوهش پنداشتی است و بر مفهوم کیفیت زندگی بیماران همودیالیزی استوار است که در راستای آن بیماری مزمن کلیوی، همودیالیز، کیفیت زندگی بیماران تحت همودیالیز و عوامل مرتبط با آن مورد بحث قرار می گیرند.
بیماری مزمن کلیوی واژهی گستردهای است که برای توصیف آسیب یا کاهش میزان پالایش کلیوی16(GFR) به مدت سه ماه یا بیشتر بکار می رود.(4) و در برگیرنده ی طیفی از فرایندهای مختلف پاتولوژیک همراه با عملکرد غیر طبیعی کلیه و افت پیشرونده در میزان تصفیه ی گلومرولی است (3). این بیماری که بر اساس نتایج تحقیقات اخیر 8/16% از جمعیت با سن20 سال و بالاتر در ایالت متحده ی آمریکا را مبتلا ساخته است، با کاهش کیفیت زندگی، افزایش هزینه های مراقبت بهداشتی و مرگ زودرس مبتلایان همراه بوده است(4).
افزایش سن، بیماریهای قلبی عروقی، دیابت، پرفشاری خون، چاقی(4 و10)، گلومرونفریت مزمن، بیماری کلیه پلی کیستیک، انسداد دوره ای تکرار شونده، پیلونفریت، نفروتوکسین ها، نارسایی حاد کلیه17(ARF) (71)، بیماریهای مادرزادی، سرطان های کلیوی(4)، نژاد آفریقایی امریکایی و ژنتیک(72) را میتوان از جمله عوامل خطر زای این بیماری دانست. بیماری مزمن کلیوی، همچنین، در افرادی که تحصیلات کمتر از دبیرستان دارند نسبت به آنهایی که تحصیلات بالاتر از دبیرستان دارند بسیار شایعتر است.(10). در این میان شایعترین علت بیماری مزمن کلیوی نفروپاتی دیابتی (3)، به ویژه دیابت نوع 2 (در بیش از 90 درصد موارد) می باشد(10). تغییرات قلبی عروقی ناش از دیابت با روندی آرام موجب کاهش خونرسانی کلیه و در نهایت منجر به صدماتی غیر قابل برگشت می شود(72). پرفشاری خون، در رتبه دوم بعد از دیابت، عامل مهم ابتلا به بیماری مزمن کلیوی (4)، به ویژه در سالمندان (3) است که با تغییرات عروقی منجر به کاهش خونرسانی به کلیه ها و آسیب نفرونها می گردد(72).
با وجود آنکه پاتوفیزولوژی بیماری مزمن کلیوی هنوز به درستی شناخته نشده است، اما اعتقاد بر این است که آسیب کلیه ها بر اثر التهاب حاد طولانی مدت رخ می دهد(4) و فرایند آن با سیری تدریجی و نامحسوس طی سالیان متوالی و یا در پی عدم بهبودی از نارسایی حاد کلیه صورت می پذیرد (71).
نارسایی حاد کلیه به معنای کاهش ناگهانی در عملکرد کلیه ناشی از آسیب کلیه ها است (4) که شایعترین علل آن را ایسکمی و مسمومیت نفرون ها تشکیل می دهند(73). این عارضه اغلب با درمان و مداخلات سریع قابل برگشت است اما در موارد عدم درمان عامل بروز دهنده آن، بیمار را به سرعت به سوی نارسایی مزمن کلیوی، سندرم اورمیک و مرگ سوق می دهد (72). بنابراین بیماری مزمن کلیوی که اوج نارسایی حاد کلیوی می باشد، به آهستگی و موذیانه پیشرفت می کند(73).
بیمار مبتلا به بیماری مزمن کلیوی در مراحل اولیهی بیماری، با وجود آسیب های مشخص کلیوی، فاقد هرگونه علایم و نشانه ای بوده(4) و یا ممکن است علایم خفیفی را تجربه کند. علایم و نشانههای مشخص بیماری معمولا تا زمان آسیب شدید کلیه ها و عدم توان آنها در به پاسخ به نیازهای بدن بروز نمی کنند(73). بدین ترتیب بنیاد ملی کلیه18 (NKF)، برای شناسایی بهتر بیماری مزمن کلیوی، این بیماری را بر اساس GFR مبتلایان در 5 مرحله طبقه بندی نموده است( جدول 2-1)(4). مرحله ی یک و دو بیماری مزمن کلیوی معمولاً فاقد هرگونه نشانهی برخواسته از افت GFR، بجز نشانههای بیماری زمینه ای کلیوی، خواهد بود. اما مراحل 3 تا 4، با پیشرفت افت GFR، با علایم بالینی و آزمایشگاهی خاص بیماری مزمن کلیوی برجسته تر می شوند(3). پنجمین مرحلهی بیماری مزمن کلیوی که بیماری مرحلهی آخر کلیه(ESRD) نیز نامیده می شود، با کاهش غیر قابل برگشت و یا پیشرونده بافت عملکردی کلیه همراه است . شدت عارضه در این مرحله به حدی است که توده باقیمانده کلیه قادر به حفظ محیط داخلی بدن نبوده (71) و تجمع سموم یا سندرم اورمیک ناشی از آن در بدن معمولاً اختلال قابل توجهی را در فعالیت های روزمره، احساس تندرستی، وضعیت تغذیه ای و حفظ تعادل آب و الکترولیت ها ی بیمار ایجاد می کند(3).
جدول 2-1: طبقه بندی بیماری مزمن کلیوی بر اساس GFR
مرحله
m2 BSA 73/1/ min/ml GFR
توضیحات
1
90≤
آسیب کلیه همراه با GFR طبیعی یا معیوب
2
89-60
کاهش خفیف در GFR
3
59-30
کاهش متوسط در GFR
4
29-15
کاهش شدید در GFR
5
15
نارسایی کلیه(ESRD)
اقتباس از اسملتزر و بیر 2010
اصطلاحات اورمی و سندرم اورمیک گویای اختلالاتی هستند که در اثر دفع نشدن و تجمع اوره و سایر سموم در بدن بوجود می آیند(71). دفع اوره، مهمترین محصول دفعی حاصل از مصرف پروتئین ها، به شدت به عملکرد کلیه ها وابسته است(10). بدین ترتیب عدم کارکرد کلیه موجب تجمع مواد زائد به ویژه اوره در بدن و بروز گروهی از علایم و نشانه ها می شود. شدت این علایم و نشانه ها، همانگونه که در بالا اشاره شد، تا حدی به میزان اختلال کلیوی و همچنین شرایط زمینه ای و سن بیمار بستگی دارد(4). بطور کلی بیشتر دستگاههای بدن تحت تاثیر تغییرات کلیوی بیماری مزمن کلیوی و اورمی ناشی از نارسایی کلیه قرار می گیرند(3) که در صفحات بعدی به شرح هرکدام پرداخته می شود.
اختلال در حفظ تعادل مایعات، الکترولیت ها و اسید و باز نیز بدنبال کاهش عملکرد و توانایی بافت کلیه در فیلتراسیون دیده می شود. مراحل ابتدایی اختلال در فیلتراسیون و باز جذب معمولا با پروتئین اوری، هماچوری و دفع ادرار رقیق همراه است. عدم توانایی کلیه در بازجذب مناسب سدیم در این مراحل منجر به دفع یون سدیم و آب و بدنبال آن بروز پرادراری و شب ادراری می گردد. اما کاهش بیشتر GFR و وخیمتر شدن عملکرد کلیه موجب احتباس آب و سدیم و بروز الیگوری یا آنوری خواهد شد. از طرف دیگر ناتوانی کلیه در دفع یون پتاسیم منجر به تجمع آن در بدن و عارضه خطرناکی به نام هیپرکالمی می شود که در ابتدا با علایمی چون ضعف عضلات، پاراستزی، و تغییرات الکتروکاردیوگرام مشخص می گردد(4). سطح فسفات سرم نیز با کاهش پالایش گلومرولی در کلیه ها افزایش می یابد و متعاقب آن سطح کلسیم سرم دچار کاهش خواهد شد.(3). کاهش کلسیم سرم نیز به نوبه خود، با افزایش ترشح پاراتورمون از غده پاراتیروئید، موجب تحریک برداشت کلسیم از استخوانها می شود که همزمان با کاهش تولید ویتامین D(در اثر نارسایی کلیه) و جذب کلسیم از دستگاه گوارش منجر به بروز استئودیستروفی19 کلیوی و برخی بیماریهای استخوانی همچون استئومالاسی20 و استئوپروز21 می شود(4). همچنین به دنبال هیپرفسفاتمی، هیپوکلسمی مزمن و کمبود ویتامین D که موجب تحریک رشد غده پاراتیروئید و ترشح همورمون پاراتیروئید می شوند، به مرور زمان بافت غدد پاراتیروئید دچار هیپرتروفی خواهد شد(10).
اسیدوز متابولیک نیز ازجمله عوارض مهم نارسایی کلیه است که با پیشرفت نارسایی کلیه و اختلال در دفع یون هیدروژن و محصولات بافری بروز می کند(3).
بیماریهای قلبی عروقی از دیگر عوارض نارسایی مزمن کلیه و شایعترین عامل مرگ و میر در بیماران مبتلا به بیماری کلیوی مرحله ی پایانی می باشند(3 و 71) که به دلیل تشدید آترواسکروز ، افزایش مقاومت عروق، هیپرلیپیدمی، عدم تحمل گلوکز(4)، افزایش حجم مایعات، افزایش فعالیت سیستم رنین آنژیوتانسین، کاهش آزادسازی پروستاگلاندین ها و افزایش فشارخون تظاهر می یابند(73). در این میان پریکاردیت و تامپوناد قلبی به دلیل تجمع سموم متابولیکی و تحریک پاسخهای التهابی منجر شونده به تجمع مواد التهابی داخل پریکاردیوم و کاهش بازده قلبی ناشی از آن(10) و آریتمی های قلبی بدنبال سطوح بالای پتاسیم خون شاخص ترین عوارض قلبی این عارضه می باشند (71).
تضعیف سیستم ایمنی بدن یکی دیگر از تاثیرات نارسایی مزمن کلیوی و اورمی ناشی از آن است که با کاهش عملکردهای التهابی و ایمنی، اختلال در عملکرد ایمنی سلولی و همورال، اختلال در عملکرد گلبولهای سفید و بیگانه خواری و نیز سرکوب پاسخ های التهابی حاد همراه است که همگی این موارد با افزایش خطر عفونت و کاهش بروز تب، می توانند موجب تاخیر در تشخیص عفونت گردند(4).
اورمی بر سیستم عصبی مرکزی(CNS )22 و محیطی(PNS)23 نیز تاثیر می گذارد. بطوریکه تظاهرات آن در CNS منجر به بروز علایمی همچون خستگی، بی خوابی، اختلال در توجه، تمرکز و در موارد پیشرفته تشنج، آنسفالوپاتی و کوما می شود و درگیری PNS نیز با تاثیراتی بر مسیر حسی – حرکتی و محیطی اندام های انتهایی منجر به بروز علایمی همچون سندرم پاهای بیقرار، احساس سوزش، خارش، پاراستزی، کاهش حس و ضعف عضلانی و کاهش رفلکس های تاندونی و عدم تعادل در راه رفتن می شود(73). البته تظاهرات CNS غالبا زودتر از PNS ظهور می کنند(3) .
سیستم گوارشی نیز از دیگر سیستمهای بدن است که تحت تاثیر این بیماری قرار می گیرد(71). بی اشتهایی، تهوع و استفراغ معمولا اولین علایم شایع ناشی از اورمی هستند. اما پیشرفت بیماری با بروز گاستروانتریت، زخم های گوارشی، زخم پپتیک، خونریزی های گوارشی و تنفس اورمیک یا بوی اوره در تنفس همراه خواهد بود(73). این بیماران، همچنین، ممکن است شکایاتی از احساس طعم فلز یا مزه ی شوری و تلخی در دهان داشته باشند (71).
نارسایی مزمن کلیه بر سیستم هماتولوژیک نیز تاثیر می گذارد. کم خونی یا آنمی24 اولین اختلال هماتولوژیک است و به دلایل متعددی در این بیماران شیوع دارد(11) که کاهش

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه با موضوع کیفیت زندگی، علوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی، عوامل فردی Next Entries دانلود پایان نامه با موضوع بیماری مزمن، عملکرد جنسی، تحت درمان، بیماران مبتلا