دانلود پایان نامه با موضوع امام صادق، ادراک خود

دانلود پایان نامه ارشد

جاي امام از شخصي به نام پيرو وليّ پيروي مي‌کنند درحالي که درشهرهاي شيعه کسي به اين نام نمي‌يابيد. مگر پيغمبرنفرمود من درميان امت دوچيز گرانبها مي‌گذارم؛ يکي قرآن و ديگري عترتم، که مرادش دوازده امام است.با تمسک به ايندو هرگزگمراه نخواهيد شد.وطريق غيرائمه ضلالت گمراهي وغرق شدن در درياي شقاوت [است]” .323مجلسي در جواب به مسأله ظاهري بودن ناقدين اشاره دارد و مي‌گويد: “مولانا امام خود را نشناخته وبه همين طريقه ظاهر اعتقاد دارد وازمراتب عشق ومحبت الهي وسايرمراتب کماليه بي‌بهره بوده، يا اگربهره‌اي داشته‌اند بخل وخفت کرده وشيعيان خود را ازآن خبرنکرده‌اند.حاشاوکلّا.زيراقرآن واحاديث اهل بيت مشحون است ازاين طريقه، واگرکسي بخواهدکه هدايت يابد، بايد که خالي‌الطبع شود و در احوال مبدأومعاد خود کند و بعد ازآن البته حق سبحانه او را هدايت خواهد نمود “والذين جاهدوا فينا لنهدينّهم”324” .325
ملامحمّدتقي مجلسي درادامه حکايتي ازشيخ بهائي نقل مي‌کند مبني براينکه يکي از اولياءالله مي‌فرمود طريقه ما بسيار نزديک است و راه مابه حق سبحانه درچهل روزحاصل مي‌شود که موافق حديث نبوي است که مي‌فرمايد: “من اخلص لله اربعين صباحاً فجّرالله ينابيع الحکمه من قلبه علي لسانه”326.مجلسي اول درادامه مي‌گويد: “يکي ازعلماي ظاهرحاضربود، رفت وچهل روز عزلت کرد بعد ازآن به نزد شيخ آمدوگفت من اربعين داشتم وبرمن هيچ مکشوف نشده، شيخ درجوابش گفت تو اربعين را به خاطر آزمايش‌گرفتي، نه از براي خدا به همين خاطر برتومکشوف نشده وقتي آداب رياضت نفس دانست و اربعين نشست ابواب حکمت براومفتوح شد”327.ملامحمّدتقي مجلسي درادامه مي‌گويد اينکه ملا محمّد طاهراربعين نشسته وچيزي براو مفتوح نشده ظاهرا بواسطه عدم پيروي بوده است.328
9-1-5.شيخ الاسلام قم معقد بود که تصوف درميان سني‌ها بوده واما اينکه اگراين طريقه حق بوده و ازاسرار مذهب مي‌بود، پس نبايد سنيان ازآن اسرار، خبرداشته باشند.زيراکه اهل‌بيت اين اسرار را به غيرشيعه تعليم نمي‌کنند، وحال آنکه مي‌بينيم که اين طريقه درميان سنيان وبيگانگان اهل‌بيت مشهور است ودوستان اهل بيت وعلماي شيعه ازآن بي‌خبرند.مجلسي اول در جواب مي‌گويد: اعتقاد حق اين است که سنيان از اين طريقه بهره‌اي نداشته‌اند و صاحبان بهره همه شيعه بوده‌اند، مثل ابراهيم ادهم و بايزيد بسطامي وسنايي ومولانا وعطار وديگران که اينها متصوفه سني را مذمت کرده‌اند.329 مجلسي دردفاع از تشيع ملاعبدالرزاق کاشي مي‌گويد: “تشيع اواظهرمن الشمس است، ودرکتيبه خانقاه او که قدمتي نزديک سيصدسال دارد اسامي ائمه اثني عشري مکتوب شده”.330
9-1-6.علم را بايد از کسي طلب کرد که حديث پيامبر را مي‌داند واين چنين عالماني افضل از هزار عابدهستند.مجلسي در جواب اين سخن ملامحمّد طاهر مي‌گويد: چنانچه احاديث در مدح علما واقع شده در مذمت عالماني که تابع نفس و هوا هستند نيز وارد شده ونبايد علم را از عالمي که فريفته دنياست کسب کرد.زيرا عالمِ مفتون به دنيا انسان را ازطريق حق باز مي‌دارد.وي به کلام امام صادق (عليه‌السلام)استناد کرده که مي‌فرمايد: “أَوْحَى اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ إِلى‏ دَاوُدَ (عليه السلام): لَاتَجْعَلْ بَيْنِي وَ بَيْنَكَ عَالِماً مَفْتُوناً بِالدُّنْيَا؛ فَيَصُدَّكَ عَنْ طَرِيقِ مَحَبَّتِي؛فَإِنَّ أُولئِكَ قُطَّاعُ طَرِيقِ عِبَادِيَ الْمُرِيدِينَ إِنَّ أَدْنى‏ مَا أَنَا صَانِعٌ بِهِمْ أَنْ أَنْزِ عَ حَلَاوَه مُنَاجَاتِي مِنْ قُلُوبِهِم‏”.331
9-1-7.ملاي قمي اشکال ديگراين طريقه را ترک حيواني در چهل روز دانسته که مايه کمال مي‌دانند.وي مي‌گويد: گوشت سيد طعام‌ها بوده و روايات اين روش صوفيان را رد مي‌کند.ملامحمّد تقي در جواب اين قول ملامحمّدطاهر مي‌گويد: “تعجب است ازمولانا که اصلا خبر ازطريقه اين طايفه ندارند، که هيچ يک ازاينها درهيچ کتابي نقل نکرده اند که چهل روزحيواني نبايد خورد.گرچه اربعين موافق احاديث بسيار است و در اربعين صمت وجوع و ذکر علي الدوام به جا مي‌آورند، اين افعال همگي موافق است با احاديث براي جاري شدن چشمه‌هاي حکمت از قلب”.332
9-1-8.ملامحمّدطاهربه استناد قول بعضي ازبزرگان اين طايفه مثل علاء‌الدوله سمناني مطلبي متذکر مي‌شود که شيطان اين طايفه را اعانت مي‌کند.ملامحمّدتقي درجواب مي‌گويد: اگراين واقعه حق باشد موافق قرآن است که مي‌فرمايد: “إِنَّ عِبادي لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطانٌ إِلاَّ مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْغاوين‏”333 وچه استبعادي مي‌تواند داشته باشدکه بعد ازمجاهده، خداوند تسلط شيطان را ازبنده خود بر داردوبلکه شيطان رامسخر بنده خود کند، به استناد سخن رسول خدا که فرمود “ولکن شيطاني اسلم” “.334 مجلسي اول درادامه به نکته اي اشاره مي‌کندکه قابل توجه است.وي مي‌گويد: “آنکه هرگاه شخصي را به واسطه اغراض نفساني بغض جمعي بهم مي‌رسد محاسن اورا درلباس قبايح مي‌بيند”.335ملامحمّد تقي مجلسي با ذکراين نکته، ما را به امري رهنمون مي‌کند که در نزد مخالفين تصوف، اغراضي نفساني وجود داشته که چشم ديدن و شنيدن کرامات بزرگان را نداشته اند.
9-1-9.ملامحمّدطاهر مي‌گويد: پيران اين طايفه، کسوت‌ها براي خود تعيين نموده‌اند و مريدان را امر به تغيير لباس مي‌دهند، درحالي که ائمه مي‌فرمايند؛ بهترين لباس، لباس اهل زمان تواست.و ائمه خود واصحاب را ازکارهاي دني اجتناب مي‌دادند، درحالي که دربين اين طايفه ملامت را کمال مي‌شمارند.شيخ الاسلام قم مي‌گويد: از عبدالرزاق کاشي نقل شده که طايفه ملامتيه را افضل اوليا شمرده‌اند.ملامحمّدتقي مجلسي درجواب اين اعتراض‌هامي‌گويد: “تعجب از ملا و تابعان او که افعال عوام راحجت مي‌دانند، وخواصي که مدح ملامتيه کرد‌ه‌اند، آيه “يجا هدون في سبيل‌الله ولا يخافون لومه لائم”.336را مستمسک خودکرده‌اند337
9-1-10.ملامحمّدطاهر پيران اين طايفه را مثل؛ ملاي روم نقدکرده ومي‌گويد: تا اين زمان در مولوي خانه بغداد اين صحبت درکاراست درحالي که درمذهب امامان ما اينها حرام است.ملامحمّدطاهرمي‌گويد که بعضي ازشيعيان کمال اعتقادبه ملاي روم دارند با وجود اينکه او ازبک بوده وهمانطورکه نقل است که قاضي سنّيان بوده و سنايي نهايت اعتقاد به او داشته ومقتداي خود مي‌دانند، وهمينطور ديوان اورا به غايت احترام مي‌گذارند، واين بنابرآن است که اورا سني مي‌دانند و در ديوانش چيزي نمي‌بينند که دليل برشيعگي او باشد.مجلسي اول درجواب اين انتقادات مي‌نويسدکه شهرت هاي عوام اعتباري ندارد واگرسنّي‌ها بنابر اعتقاد خود شيعه‌اي راسني بدانند موجب تسنن آن شيعه نمي‌شود.چنانچه محمّدبن يعقوب کليني که از اعاظم محدثان شيعه است سنيان اورا سني مي‌دانند وقبر اورا زيارت مي‌کنند، بلکه همه امامان ماراسني مي‌دانند.مجلسي اول درادامه مي‌گويدکه مولانا دربسياري ازغزل‌ها اظهارموالات به ائمه معصومين (صلوات‌الله‌عليهم‌اجمعين) کرده ومذهب خود رابيان کرده واگربواسطه تقيه مدح اشقيا کرده درادامه آن مدح گفته:
يک فسانه راست گويم يا دروغ تا دهـد مـر راستـيهـا را فـروغ
علامه مجلسي عمل به تقيه را دستور ائمه دانسته ومي‌گويد والله که جاي رحم است براين بي‌جان که به تقليد وتعصب گرفتاراست ونظر نمي‌کند به حال بعضي که احوال ايشان درخوبي اظهرمن الشمس است.وهربيتي ازمثنوي مرشدي است کامل ومشتمل است بربدايع حکمت که”روّحوانفوسکم فانها تکل کما تکلّ الابدان ..”338.ملامحمّدتقي مجلسي درادامه نصيحتي مي‌کند ومي‌گويد: “حيف است که شخصي علم ودانش کند و از اين معني بي بهره باشد وازاين قسم مزخرفات به کتابت آورد، که مولانا ازبک بوده.مگرنمي‌دانيد که هميشه بلخ وسمرقند شيعه بوده وابن بابويه “من لايحضره‌الفقيه” [را]دربلخ تصنيف کرده وعلماي بلخ نزد اوتلمذ نموده‌اند، وقطع نظرازآنکه شهرت دليل مذهب نمي‌شود.
محمّدطاهرقمي درجواب اين سخنان مي‌گويد: “حضرت آخوند بسيارعام سليقه بوده ومست محبّتِ اين طايفه ودعوي بي دليل کرده واينکه گفته هر بيتي ازمثنوي مرشدکاملي است وتأسف خورده که ما از ادراک معاني آن بي بهره هستيم.خدا به فضل ورحمتش مارا ازپيروان اهل بيت قرارداده وبه برکت احاديث ازهرکس ديگر بي نياز ساخته”.339
از ديگر اشکالاتي که ملامحمّدطاهر نسبت به ملاي روم دارد اين است که او از مريدان ابن عربي است، و شعرها در اظهاراشتياق اين شيخ شيطان صفت بسيار گفته.340درمثنوي گفته وقتي حقيقت حاصل شد، شريعت باطل مي‌شود.شکي نيست که اين کفرمحض است.همچنين اين جماعت قائل به جبر بوده، به استناد اشعار شبستري درگلشن راز که مي‌گويد:
هرآن کس را که مذهب غير جبر است نبــيّ گفتا کـــه او مانند گـبر است.
ملامحمّدتقي مجلسي درمقام دفاع از ابن‌عربي مي‌گويد اظهرمن الشمس مي‌باشد که اين عبارات ازملاي روم نبوده، وسلمنا که اين حرفهاصادرشده باشدمراد اواين است که چون عشق ومحبت الهي زورآورد آدمي ‌بي‌شعور مي‌شود وقلم تکليف برمي‌خيزد.مجلسي درتوجيه رفتن ملاي روم به دمشق براي زيارت ابن عربي مي‌گويد: شايد درارض مقدسه انبيا و‌اولياالله مدفون بوده غرضش زيارت آنها بوده باشد.محمّدتقي مجلسي‌دفاعش رامحکم ترکرده ومي‌گويد: آثارتشيع، ازفتوحات ظاهراست و در رساله انشاءالدواير تصريح دارد برحقيقت مذهب شيعه وحديث “ستفرق امتي” را شرح کرده ومذهب حق را مذهب ائمه اثني عشري دانسته، ومکاشفه‌اي نقل مي‌کند که درعالم مکاشفه ديدم که اسامي ائمه معصومين (عليهم‌السلام) مفصلابرهريک ازحضايرقدس مکتوب بوده.
ملامحمّدتقي درادامه ازکساني نام مي‌برد که خوشه چين خرمن ابن‌عربي بوده ازجمله؛ شيخ بهائي، مولاناصدرالدين محمّد شيرازي وجميع محققين ومدققين.همچنين ازمولاناجلال[دواني]درشرح زورا نقل کرده که تا محي الدين ظاهرنشده بود جميع علوم ظاهرنشد واکثر شبهات علوم و ربط حادث به قديم وديگرمسائل، باکلام محي الدين حل شد.مجلسي اول در ادامه دفاعش از ابن عربي به اين نکته اشاره دارد که: “الحکمه ضاله المؤمن وانظرالي ماقال ولاتنظرالي من قال که هيچ احدي از کلمات حکمت آميز بي‌بهره نبوده واگرعقول مخالفين به اين کلمات نمي‌رسد، بايد حمل برقصور ادراک خود کنند، ومخاطب اين کلمات عوام نبوده واين طايفه جايز نمي‌دانند نگاه کردن درامثال اين کتاب ها. والمرءعدو ماجهل”.341
9-1-11.درد دين يا درد حب‌جاه ورياست
ملامحمّدتقي مجلسي درفصل دوم ازباب هجدهم اصول الفصول التوضيح مي‌گويد: “اگرحضرت مولانا ازاحوال خودمطلع شود، به يقين شکم خود را چاک خواهد‌کرد به جاي گريبان.والله که من تعصب به محي الدين وغيراونداشته، لکن مولانا[محمّدطاهر]درد دين را بادرد نفس جدا نکرده واگربه احوال خود به خوبي بنگرد به اصلاح آن مي‌پردازد.وهيچ استبعادي نداشته که شخصي به سبب کثرت مجاهدت و رياضت براحوال خود يابعضي ديگراطلاع يابد، همانطور که ازاحوال کفار هند متواتر است”. مجلسي اول قسم مي‌خورد ومي‌گويد: “والله اگرمؤمني صالح بواسطه رياضت نفس ومجاهده مکاشفات علوي يا سفلي روي دهد، اين معني حق بوده واين فقيروجمعي کثير ازفقيران که با اين فقيرمي‌بودند، ايشان را مکاشفات عظيمه حاصل شد، واگرشما درد دين داريد‌ بايدمدتي به رياضت مشغول شده اگر شمارا اين مکاشفات روي نداد، ده کتاب ديگردررد اين طايفه تصنيف نماييد، لکن حب جاه و رياست مانع شما شده، خصوصاًکه اين امراض مزمن شده باشد نياز به رياضت بيشتري مي‌باشد، تا اين مهلکات ازبين رفته وانوارتجليات جمالي وجلالي جلوه گرشود”.مجلسي اول درتقيه کردن محي الدين مي‌گويد: “محي‌الدين در زماني بوده که خلفاي بني عباس براسماعيليه غلبه نمودند وبيش ازصدهزارشيعه رابه قتل رسانده، درچنين زماني‌اگرما وشما مي‌بوديم بيشتر‌از اوتقيه مي‌کرديم”.342
9-1-12.لزوم تصفيه ورياضت بعدازتحصيل علم
ملامحمّدطاهرقمي درآخرين باب ازاصول الفصول التوضيح مي‌گويد: “شما‌ تا کي مي‌خواهيد کلام اين طايفه را با تأويلات تصحيح کرده. شرم کنيد وازپيران خانقاهي که غولان راه دين هستندگريزان باشيد:
روبه صفتي چـندکه پيران تواند چشمي بگشاکه جمله شيطان تواند
پرهيزکن ازچله نشينان کين قوم پنهان شـده

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه با موضوع نفس اماره، امام صادق Next Entries دانلود پایان نامه با موضوع نماز جمعه، ماوراءالنهر، وحدت وجود