دانلود پایان نامه با موضوع اضافه وزن، کودکان و نوجوانان، کودکان و نوجوان، کودکان چاق

دانلود پایان نامه ارشد

پيشگيري و کنترل اضافه وزن و چاقي است (70). همچنين از آنجايي که مداخله برنامهها مداوم از رضايت کمتري برخودار است، به همين دليل پيشگيري بهترين روش است. تلاش در جهت جلوگيري از چاقي دوران کودکي احتمالا موثرتر از زماني است که اهداف اوليه (پيشگيري از خطراضافه وزن کودکان) و ثانويه (ممانعت از رشد شديد چاقي و کاهش مرگ و مير کودکان چاق) با اهداف اختصاصي به طور همزمان مورد توجه قرار گيرند. احتمالا اگر پيشگيري قبل از سن مدرسه آغاز شود، در طي دوران کودکي و نوجواني نيز ادامه داشته باشد. بايد تلاش قابل توجهي را به ترتيب اهداف، در جهت پيشگيري از چاقي در طول 10 سال اول زندگي انجام داد. سياست مدرسه هم ميتواند به ترويج و يا تضعيف رژيم غذايي سالم و سطح فعاليت بدني کمک کند. اين بسيار مهم است که مطالعه تغذيه و عادتهاي مربوط به زندگي سالم در تمام دروس مدارس گنجانيده شود (37).
2-2-9- فعاليت بدني در کودکان
فعاليت بدني به عنوان حرکت بدن که نيازمند مصرف انرژي بالاتر از نيازهاي فيزيولوژيکي طبيعي تعريف شده است و اندازهگيري آن از طريق يادداشت فعاليت روزانه و تعداد کلاسهاي ورزشي و جمعآوري دادهها با گام شمارها، شتاب سنج و از طريق پرسشنامه (71) انجام ميشود (33). فعاليت بدني در دوران کودکي ممکن است براي سلامت مغز مهم باشد. با توجه به روند اجتماعي اخير، بررسي رابطه بين سبک زندگي غيرفعال و شناخت مغزي کودکان مدرسهاي از اهميت بسياري برخودار است. درک بهتر از پيامدهاي اين روند ممکن است به بررسي روابط بين فعاليت بدني، آمادگي هوازي، شناخت، موفقيت تحصيلي، ساختار و فرآيندهاي مغز کمک کند (33). سطح پايين فعاليت بدني با کاهش در پيشرفت تحصيلي مرتبط است (33). مربيان براي بهبود پيشرفت تحصيلي دانشآموزان خود و همچنين کاهش هزينههاي آموزشي تحت فشار زيادي هستند. اين فشارها با باورهاي عموم مرتبط است که تربيت بدني نسبت به موضوعات رسمي علمي از ارزش آموزشي کمتري برخودار است که در طول روز در مدرسه به کاهش يا از بين بردن فرصتها براي فعاليتهاي بدني منجر شده است (33).
داشتن فعاليت بدني مناسب يکي از سادهترين راههاي دستيابي به حفظ وزن مطلوب ميباشد؛ زيرا، حدود يک سوم انرژي مصرفي روزانه صرف فعاليتهاي بدني ميشود که اين مقدار در افراد بسيار فعال به دو سوم تا چهار سوم ميرسد، به رغم اهميت اين مسئله، افزايش کم تحرکي طي دهههاي اخير از دوران کودکي تا بزرگسالي به دليل سپري کردن اوقات فراغت با تماشاي تلويزيون، کامپيوتر، عدم مشارکت در بازيهاي خارج از منزل، رفت و آمد با وسايل نقليه و نداشتن پياده روي در طول روز است. کاهش فعاليت بدني ميتواند خطر چاقي را در ميان کودکان و نوجوانان گسترش دهد و زمينهاي در جهت ابتلا به بيماريهاي مزمن در بزرگسالي ايجاد کند (72). رفتار بيتحرک در دوران کودکي خطر ابتلا به فشار خون بالا، کلسترول بالا، ديابت نوع 2 و بيماري عروق کرونري قلب در سراسر طول عمر افزايش ميدهد (33). افزايش کلسترول سرم نيز يک عامل خطر براي بيماري عروق کرونر است و هنگامي که با چاقي در ارتباط باشد، خطر افزايش مييابد (37). سبک زندگي بيتحرک در دوران کودکي نه تنها سلامت جسمي را تحت تاثير قرار ميدهد، بلکه هوشياري و سلامت مغز را نيز تحت تاثير قرار ميدهد. سطح پايين فعاليت بدني و آمادگي هوازي با کاهش در پيشرفت تحصيلي، تواناييهاي شناختي، ساختار مغز و عملکرد مغز مرتبط است (33).
ورزش نيز نوعي فعاليت بدني تکراري، برنامهريزي شده و سازماندهي شده تعريف شده است. استعداد بدني يک ويژگي فردي است که شامل توان هوازي، قدرت و انعطافپذيري است. بررسي اين پارامترها ميتواند به شناسايي کودکان و نوجوانان در معرض خطر چاقي کمک کند. سطح فعاليت بدني کودکان چاق کم است، به طور کلي توانايي ورزش کمي دارند و نميتوانند بايستند. کودکان و نوجوانان که بيتحرک هستند تمايل دارند چاق شوند، چاقي نيز به خودي خود ميتواند آنها را کم تحرکتر کند (37). بنا به عقيده محققين، ورزش منظم باعث افزايش طول مدت و بهبود کيفيت خواب ميشود. همچنين خواب کافي باعث ترشح هورمون رشد در ابتدايي شب شده و باعث افزايش ليپوليز وابسته به هورمون رشد و نهايتا کاهش چربي ميشود (73). ورزش از دو طريق موجب افزايش ميزان سوخت در زمان ورزش و افزايش میزان مصرف انرژي زمان استراحت بعد از خاتمه ورزش ميشود (27). براي مثال ورزش با شدت متوسط به مدت 10 دقيقه، ميتواند مصرف انرژي بدن را در حالت استراحت 5 تا 15 درصد به مدت 24 تا 48 ساعت افزايش دهد. بنابراين يکي از مهمترين فوايد ورزش و فعاليت جسماني بالا رفتن ميزان مصرف انرژي در زمان استراحت است (74). از آنجايي که با ورزش ميتوان درصد چربي بدن و BMI را کاهش داد، انجام فعاليتهاي ورزشي براي نوجوانان داراي اضافه وزن و چاق مورد توجه است (15). همچنين فعاليت کم باعث کاهش مصرف انرژي میشود و کاهش فعاليت بدنی عضلات اسکلتي هم باعث کاهش اکسيداسيون چربي در بافتها ميشود. در عين حال فعاليت ورزشي با عادات و الگوي غذايي مناسبتري نيز مرتبط است؛ به طوريکه نوجواناني که در فعاليتهاي ورزش منظم شرکت دارند، بيشتر از نوجوانان کمتحرک ميوه و سبزيجات مصرف ميکنند (73). فعاليت بدني، حتي زماني که غيرارادي است براي ترکيب بدن، افزايش جرم استخواني و جلوگيري از پوکي استخوان و چاقي مهم است (37). بدون در نظر گرفتن مداخلات رژيم غذايي، ورزش و فعاليت مثلا تمرين هوازي، تمرينات قدرتي بر ترکيب بدن و فاکتورهاي خطر سلامتي در کودکان چاق در تاثير ميگذارد. فعاليت بدني منجر به تغييرات مفيد اصلي در درصد چربي، چربي احشايي و شکمي، گلوکز ناشتا و تري گليسريد و فعاليت پاراسمپاتيک قلبي ميشود؛ اما، هنوز به درستي تاثير فعاليت بدني در شدتهاي بالا و پايين بر ترکيب بدن کودکان مشخص نيست (75)؛ اما، با توجه به موارد فوق و فوايد ورزش، در سالهاي اخير نشان داده شده که ميزان فعاليت بدني در کودکان و نوجوانان ناکافي است؛ هر چند ميزان شرکت دختران در فعاليتهاي ورزشي در سالهاي اخير رو به افزايش بوده است؛ اما، به طور معنیداري کمتر از پسران است (7).
2-2-10- آمادگي هوازي
آمادگي هوازي يک عنصر با مفهوم چند وجهي از آمادگي جسماني است که مجموعهاي از ويژگيهاي مرتبط با سلامت و مهارت است و متناسب با تواناييهاي فرد در اجراي فعاليتهاي بدني مرتبط است که شامل قدرت عضلاني، انعطاف پذيري عضلاني و ترکيب بدن ميشود. بر اين اساس، بهتر است آمادگي جسماني به عنوان مجموعهاي از ويژگيها تفسير ميشود، در حالي که فعاليت بدني به فعاليت رفتاري اشاره دارد. آمادگي هوازي به حداکثر ظرفيت سيستم قلبي تنفسي براي استفاده از اکسيژن اشاره دارد و ميتوان با استفاده از تست VO2max، اندازهگيري شود. VO2max به عنوان معياري جهاني براي سنجش ميزان آمادگي قلبي- عروقي پذيرفته شده است. چاقي در کودکان ممکن است سبب اختلال در عملکرد طبيعي قلب يا تنفس شود. در کودکان چاق آمادگي قلبي عروقي کاهش مييابد؛ زيرا، بافت چربي اضافي به عنوان يک بار بيخاصيت عمل ميکند و اين بار اضافي بايد دائما توسط بدن جابجا شود. همچنين کودکان چاق به دليل کم تحرکي که دارند، ممکن است دچار کاهش آمادگي قلبي عروقي شوند. افراد جواني که آمادگي قلبي – عروقي بالاتري دارند با سهولت در فعاليت شرکت ميکنند و از شرکت در فعاليت بدني لذت بيشتري ميبرند (76). چاقي کلي و چاقي شکمي در کودکان موجب کاهش آمادگي جسماني قلبي ريوي ميشود (13). آمادگي هوازي با شناخت مغزي – عصبي در دوران کودکي مرتبط است (33). بين سطح فعاليت و سطح آمادگي جسماني نيز با درصد تودهي چربي و BMI رابطه معکوس وجود دارد. هر چه درصد چربي بدن و BMI بيشتر باشد، سطح فعاليت بدني و سطح آمادگي جسماني پايينتر است. به موجب ارتباط بين اين متغييرها انجام فعاليتهاي ورزشي براي نوجوانان داراي اضافه وزن و چاق مورد تاکيد قرار گرفت (15). خانواده به عنوان يک سپر نيرومند براي افزايش فعاليت بدني و جلوگيري از چاقي کودکان ميتواند با مديريت، چاقي کودکان را بهبود بخشد (6). نقش والدين در فعاليت بدني و چاقي کودکان نيازمند طراحي آزمون مداخلهاي جديد است (77).
2-3- ادبيات پيشينه پژوهش
در سالهاي اخير شيوع چاقي نظر محققان را به خود جلب کرده هم به دليل اهميت سلامتي و اينکه چاقي سلامتي را به مخاطره مياندازد و هم موضوع تناسب اندام که امروز به آن خيلي بيشتر از قبل توجه ميشود. مطالعات در باره چاقي هم در داخل کشور و هم در خارج کشور بسيار زياد است و تعداد کمي از مطالعات ميزان شيوع چاقي و فعاليت بدني را در کنار هم مورد بررسي قرار دادهاند.
2-3-1- مطالعات انجام شده در داخل کشور
محمد نبوي و همکاران (1389) در پژوهشي به بررسي ميزان چاقي و برخي عوامل مرتبط با آن در دانشآموزان 7-12 سال پرداختند. در اين پژوهش به طور تصادفي 400 دانشآموز پايههاي اول تا پنج ابتدايي از 20 مدرسه در شهر سمنان انتخاب شدند که از BMI جهت تعيين وضعيت چاقي در کودکان و والدين استفاده شد. نتايج نشان دادند که 3/14 درصد از کودکان چاق و 8/18 درصد داراي اضافه وزن بودند و بين جنسیت کودکان و چاقي ارتباط معنيدار وجود داشت، طوري که در پسران بيشتر چاقي و در دختران بيشتر اضافه وزن ديده شد. همچنين به ازاي هر سال افزايش سن، شانس چاقي 26/1 بيشتر بود و همچنين بين چاقي پدر و مادر و فرزندان نيز ارتباط معني داري ديده شد، به طوريکه به ازاي هر واحد افزايش در BMI پدر و مادر، شانس چاقي در کودک به ترتيب 15/1 و 18/1 برابر بود (62).
احمد رضا درستي مطلق و همکاران (1381) عوامل مرتبط با چاقي در دختران دبستاني منطقه 6 آموزش و پرورش تهران مورد بررسي قرار دادند. اين تحقيق مورد- شاهدي بود که از بين 835 دانشآموز دختر کلاسهاي سوم و چهارم دبستان به طور تصادفي، دختران دبستانهاي منطقه 6 تهران انتخاب شدند، تمام دانشآموزاني (134n=) چاق محسوب شده بودند (BMI آنها از صدک 95% بزرگتر بود) به عنوان گروه مورد در نظر گرفته شده بودند و (134n=) و به همان تعداد دانشآموز با وزن طبيعي (85≤BMI≤5) به عنوان گروه شاهد به طور تصادفي انتخاب شده بودند. آزمودنيهاي گروه مورد و شاهد از لحاظ سن، جنس و دبستان و کلاس درسي با هم تطبيق داده شدند. اطلاعات مربوط به عوامل مرتبط با چاقي از مادر و کودک مورد بررسي از طريق 3 پرسشنامه را به دست آوردند. نتايج اين تحقيق نشان داد که مقادير BMI والدين، انرژي و درشت مغذيهاي دريافتي روزانه، دفعات مصرف غذاهاي فوري و نوشابه گازدار در هفته و مدت تماشاي تلويزيون و فيلمهاي ويدئويي و کار با کامپيوتر در روز، در گروه تجربي به طور معنيداري بيش از شاهد بود. ضمنا ميزان فعاليت روزانه، دريافت انرژي و درشت مغذيها به ازاي هر کيلوگرم وزن بدن و تحصيلات والدين به طور معني داري در گروه شاهد بيش از گروه تجربي بود. دختران تجربي در مقايسه با گروه شاهد اغلب در فصل سرد سال متولد شده بودند که اين تفاوت از لحاظ آماري معنيدار بود (73).
رويا کليشادي و همکاران (1389) تاثير روشهاي مختلف آموزش فعاليت بدني در کودکان و نوجوانان مبتلا به اضافه وزن را مورد بررسي قرار داد. در اين مداخله 105 کودک و نوجوان 6-18 سال مبتلا به چاقي را به طور تصادفي در سه گروه 35 نفري قرار دادند. تغذيه و رفتار درماني در همه گروها به صورت يکسان انجام شد؛ اما، آموزش فعاليت بدني در گروه اول به صورت شرکت در کلاسهاي آموزش فعاليت بدني 2 بار در هفته، در گروه دوم با در اختيار قرار دادن CD آموزشي و در گروه سوم آموزش به صورت چهره به چهره انجام شد. قبل و بعد از مداخله شاخصهاي آنتروپومتريک اندازهگيري و ثبت شد. نتايج تحقيق نشان داد که ميانگين BMI در افراد شرکت کننده در کلاسهاي فعاليت بدني و گروه تحت آموزش از طريق CD، بعد از مداخله به طور معنیداري نسبت به قبل از مداخله کاهش يافته بود؛ اما، اختلاف معنیداري بين سه روش مختلف آموزش فعاليت بدني مشاهده نشده است. يافتهها نشان داده که روش آموزش با CD نيز در کاهش BMI کودکان و نوجوانان مبتلا به اضافه وزن و چاقي به اندازه شيوه آموزش چهره به چهره و شرکت در کلاس فعاليت

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه با موضوع کودکان چاق، عوامل خطر، اضافه وزن، مصرف مواد Next Entries دانلود پایان نامه با موضوع اضافه وزن، روش پژوهش، روش شناسی پژوهش، آموزش و پرورش