دانلود پایان نامه با موضوع اتحاد اسلام، جهان اسلام، رسول اکرم (ص)، نقطه مرکز

دانلود پایان نامه ارشد

روح توجه دارد ، هم در سازندگي زندگي مادي خود تلاش مي کند .

4-3-2- امت وسط در حوزه شعور وتفکر
در مقابل جريان هاي فکري آن روزگار که شامل فلسفه مصر و فلسفه يونان مي شد ، که دسته اي به شناخت تجربي معتقد بودند و دسته اي ديگر معتقد به شناخت تنها از طريق الهامات غيبي بودند . در مقابل هر دو اين ها ، اسلام و مسلمانان امت وسط شناخته مي شوند ؛ زيرا هم براي حس وتجربه اهميت قائل هستند هم براي غيب و ارتباطات غيبي از طريق وحي .

4-3-3- امت وسط درتنظيم وتنسيق زندگي
پيروان اسلام زندگي خود را بر اساس هر دوجنبه پيشرفت ورشد زندگي اخروي و هم بر اساس نيازهاي دنيوي تنظيم مي کنند .

4-3-4- امت وسط در ارتباطات
در انديشه سياسي دو نوع تفکر داريم : الف ) اصالت فرد : تقدم فرد بر جمع به عنوان مثال ليبراليسم بر اين اصل استوار است . ب ) اصالت جمع يا کالکتيويسم : تقدم جامعه بر فرد ، مارکسيسم از اين تفکر پيروي مي کند . در اين تفکر مسلمانان امت وسط هستند ، به اين معنا که هم فرد و هم جمع برايشان موضوعيت دارد . از سويي معتقدند که چون جمع از مجموعه اي از افراد تشکيل شده است اصالت با فرد است و اين افرادند که جامعه را مي سازند و از سويي ديگر در مقام تأمين منافع ، منافع جمع و جامعه مقدم بر منافع افراد مي باشد .

4-3-5- امت وسط در مکان
به اين معنا که مسلمانان در نقطه مرکزي دنيا قرار گرفته اند . مرکزيت کشورهاي اسلامي در «خاورميانه» است ؛ نقطه اي که شمال وجنوب وشرق وغرب را به هم متصل مي کند .

4-3-6- امت وسط در زمان
در زندگاني بشر ، مسلمانان وسط قرار گرفته اند ؛ هم تجربيات نسل هاي گذشته به آنها رسيده است وهم مي توانند بر اساس اين تجربيات ، به آيندگان نظام زندگي ارائه دهند .( علم الهدي ، 1387: 66-63) .

4-4- نظر علامه طباطبايي درباره امت وسط
علامه طباطبايي مي فرمايند « ما دليلي داريم که تمام اين نظريات را زير سؤال مي برد » . ايشان معناي وسط را از خود آيه مشخص کرده اند و مي گويند : خداوند متعال مي فرمايد ما شما را امت وسط قرار داديم تا الگو ، نمونه و شهداي بر مردم باشيد ( منظور از شهدا ، شهداي بر اعمال است ) . پس اين که فرمود شما امت وسط هستيد به دليل ساختار اجتماعي مسلمان هاست ؛ يعني امت شما ( که همان ساختار اجتماعي شماست و مقصود خود شما نيستيد ) ، شمارا الگوي مردم و پيامبر را الگوي شما قرار مي دهد . پس وسط بودن اين ساختار اجتماعي ، به دليل واسطه بودن بين پيامبر و مردم است ( علم الهدي ، 1387 : 66) يعني از يک طرف متصل به پيامبر ، و از طرف ديگر متصل به مردم است . پيامبر گرامي اسلام ، راهبر و الگوي اين ساختار است و آن را به گونه اي مي سازد که براي همه جوامع و ملل دنيا و براي همه نسل ها الگو شود .

4-5- مباني تفکر امت
4-5-1- اصل توحيد
امت اسلامي مانند اصول ديگر اسلامي بر اصل توحيد استوار است . وبه همين جهت است که امت وجامعه اسلامي امت و جامعهي توحيدي معرفي مي شود.امت اسلامي از آن جهت توحيدي است که بر وحدت حاکميت الله و وحدت فطرت بشر استوار است .
در جامعه توحيدي منبع مشروعيت قدرت سياسي بر گرفته از ربوبيت تشريعي خداوند است ولي استقرار حاکميت الله بطور عام و فراگير و مطلق به عنوان تنها منبع قدرت سياسي با مشارکت و مقبوليت مردم فراهم مي شود.

4-5-2- جامعيت دين
يکي د يگر از زير ساخت ها ومبا ني اند شه امت اسلامي جاميعت دين است دين اسلام، دين جامعي است که براي تمام عرصه هاي زند گي بشريت بر نامه زندگي و دستور العمل دارد همان گونه که مردم را به امري آخرت تشويق وترغيب مي کند نسبت به زندگي د نيا وتنظيم روابط اجتماعي سياسي وحقوقي وبرقراري عدل و قسط نيز دستوري دارد« نَزّلنا عَليکَ الکِتابَ تِبيانَاً لِکُلِ شَي ءِ وَ هُدَي وَ رحمة وَبُشري لِلمُسلِمين»43.

4-5-3- جهانشمول بودن دين
قرآن کريم که عا ليترين منبع دين شناختي است واراده تشريعي خداوند درآن تجلي يافته است وقتي صحبت از رسالت انبياء عموما ورسالت پيامبر اسلام به طور خاص مي نمايد گستره رسالت انبياء را پهنه گيتي مي دانند وتمام زيست گاه زمين در قلمرو بعثت انبياء قرار دارد « تَبارَکَ الّذي نزَلَ الفُر قان عَلي عَبدِه لِيَکونَ لِلعالَمين نَذير »44ودر جاي ديگر مي فرمايد :« قُل يا أيُهَا الناسُ إنّي رَسولُ الله إلَيکُم جَميعا » 45اين آيات به خوبي برقلمرو گسترده و جهانشمول رسالت پيامبر گرامي اسلام دلالت دارد ودين اسلام براي تمام انسانهاي روي زمين است در بعد زماني ومکاني محدوديت ندارد فرا، زماني وفرا، مکاني است.

4-5-4- جاودانگي دين
چهارمين زيرساخت ومبناي تشکيل امت واحده اسلامي جاودانگي دين است دين مقدس اسلام آموزهاي خود را فراتر از گستره زمام ومکان تعريف نموده
« هُوَ الّذي أرسَلَ رَسولَه بَالهُدي وَدينِ الحَق لِيُظهِرَه عَلَي الدينِ کُلِه وَلَو کَرِهَ المُشرِکون »46.
« الّذي أرسَلَ رَسولَه بَالهُدي وَدينِ الحَق لِيُظهِرَه عَلَي الدينِ کُلِه وَکَفي بِا الله شَهيدا»47
»وَاِنَه لِکِتاب عَزيز لايَأتيهِ الباطِل مِن بَينِ يَدَيه وَلا مَن خَلفِه تَنزيل مِن حَکيم حَميد »48 اين دسته از آيات بر جهان گير شدن پيام د ين دلالت دارد، دين که جهان گير وجهان گستر باشد جا ودانگي وا بد يت دارد . نور حيات بخش اسلام تمام بشريت را در گذر تاريخ تحت پوشش قرار مي دهد.

4-5-5- مکانسيم تحقق امت اسلامي
مکانيسيم تحقق وحدت و امت سازي تنها از طريق اجتماع به زير پرچم توحيد اسلامي وتأسي به قرآن واخوت اسلامي امکان پذير است واين وجهي از وجوه تفکر اسلامي است.که نه به دليل فشار هاي محيطي همچون اجبار حکام، منافع سر زميني واقتصادي وغيره ، بلکه به دليل زير بناي ايدئولوژيکي آن تحقق پذير است.

4-6- امت سازي در بستر اتحاد اسلامي
وحدت و وفاق اجتماعي يکي از مهمترين ايده هايي است که انسان ها و به خصوص مسلمانان از روزگار آغازين اسلام تا به حال ، با توجه به اصول و مباني اسلامي پيگير آن بوده و تلاش کرده اند يک نظريه و استراتژي واحد ، در ابعاد مختلف و متناسب با مقتضيات زمان ، از آن ارائه دهند . مفهوم وحدت اسلامي به صورت نظري در متون ومنابع اصيل اسلامي به ويژه در قرآن کريم با تعابير مختلفي چون : امت واحده ، برادري ، اعتصام به حبل الله و …مطرح شده است .
اگر بخواهيم تعريفي از ” وحدت اسلامي ” ارائه کنيم بايستي بگوييم ، وحدت اسلامي عبارت از اين است که فرقه هاي مسلمان يکديگر را به طور صحيح بشناسند ، از مواضع فکري و اعتقادي هم مطلع شوند و جهت حفظ و گسترش کيان و بنيان اسلام ، امتي متحد ، ملتي متشکل و جماعتي همراز و هم نوا و هم جبهه باشند ( صادقي اردستاني ، 1382: 502) . مفهوم وحدت اسلامي التزام قلبي و عملي به مشترکات اسلام است که به طور قطع ثابت شده و در عصر رسول اکرم (ص) مورد قبول همه بوده است .هدف آن است که مسلمانان بر اساس اصول مشترک اسلامي در ابعاد مختلف عقيدتي ، فقهي و اخلاقي که اکثر مسائل اسلامي را تشکيل مي دهد ، خود را امت واحد بدانند و در سرنوشت يکديگر سهيم باشند . روژه گارودي مي گويد : « دليل اين که من از مسيحيت و مارکسيسم به اسلام گرويدم ، اسلام براي من مفهوم جهاني ترين مذهب را داشت . زيرا « توحيد» مفهومي جهاني دارد و فقط مفهومي براي ما نيست …قرآن به ما تکليف مي کند و مي آموزد که به همه پيامبران احترام بگذاريم …در نقاط مشترکي که ميانمان وجود دارد ، تعمق کنيم ( گارودي ،1375 : 24) .
وحدت اسلامي را مي توان با رويکردهاي مختلفي تحليل نمود؛ هر گاه از همگرايي آحاد مسلمانان در منابع فقهي و حقوق بين الملل سخن به ميان مي آيد در محدوده دارالاسلام قابل بررسي است . آن گاه که وحدت اسلامي با عناويني چون تعاون و وفاق اجتماعي ، الفت و اخوت اسلامي ، امت واحده و همبستگي ديني نمود پيدا کند ، در حوزه علوم اجتماعي ، اخلاق و اعتقادات تحليل مي شود . و هر گاه به وحدت اسلامي از منظر علوم سياسي و روابط بين الملل نگريسته شود ، در قالب همبستگي کشورهاي مسلمان ، اتحاد اسلامي ، بلوک اسلامي و يا به گفته مستشرقان ، پان اسلاميسم قابل تبيين است (هادي ، 1388: 70).
بيش از هر چيز ، اسلام به اتحاد امت خود تأکيد مي ورزد . هر چند بعد از چهل سال اول تاريخ اسلام ، شکافهاي سياسي و اقتصادي گوناگون پديد آمد و گرچه بعد از پايان يافتن خلافت امويان در شرق در قرن دوم هجري ، اتحاد سياسي اسلام هرگز ايجاد نشد ، اما آرمان اتحاد امت در طول تاريخ به شدت وجود داشته و در دوران معاصر خود را در قالب هاي جنبش هاي مختلف نشان داده است عليرغم فراز و نشيب هاي فراوان آن ، اسلام توانست تا حد زيادي جوامع را به هم پيوند زند و امتي را به وجود آورد که از اقيانوس اطلس تا اقيانوس آرام به طول يازده هزار کيلومتر و عرض پنج هزار کيلومتر با ترکيبي بسيار متنوع گسترده شده است ( عزتي ، 1380: 154) . البته اين رويداد با آنچه در آيين اسلام به عنوان هدف ( تشکيل امت واحده) با تمام ويژگي هاي آن مد نظر بوده بسيار فاصله داشته است . در اسلام امت سازي تنها بر بعد مادي ( جمعيت ، مسافت …) استوار نيست ، چرا که بيشتر التزامات قلبي وعملي مطرح است نه قرار گرفتن مسلمانان در يک محدوده خاص جغرافيايي.
نگرش امت محوري در جهان اسلام بعد از الغاي خلافت اسلامي در سال 1924و پس از فروپاشي امپراتوري عثماني اعتبار خود را در نزد مسلمانان براي تقسيم بندي جهان به دو اردوگاه دارالاسلام و دارالحرب تا حدودي از دست داد؛ اما با شکل گيري برخي از حکومت هاي اسلامي در جهان اسلام در دهه هشتاد به بعد بار ديگر اين رويکرد به وسيله انديشمندان سنت گراي اسلامي احيا شد هر چند غالب دولتمردان اسلامي نگرش غير ديني و منبعث از ارزش هاي عرفي برآمده از نهادهاي بين المللي ، حقوق بين الملل و قراردادهاي متعارف و موجود بين المللي را مبناي رفتار و عمل خويش قرار مي دهند . اما اين شرايط دليلي نمي شود که اين مفاهيم نزد مسلمانان ، به خصوص انديشمندان اسلامي و حتي برخي حاکمان مورد مطالعه ، بازنگري و بررسي قرار نگيرد . اگر اهميت ديدگاه قرآني امت را که تقريباً تمامي مسلمانان در قلب وذهن خود دارند ، دست کم بگيريم اشتباهي بزرگ مرتکب شده ايم . چنين بينشي هنوز کاملاً مطرح است و خود را به شکل هايي غير منتظره نشان مي دهد که اگر بخش مذهبي آن را کنار بگذاريم ، اين شکل نه تنها سياسي و اقتصادي بلکه اجتماعي و سياسي نيز هست ( نصر ، 1386: 159). انديشمندان اسلامي عوامل ايجاد امت واحد در جهان اسلام را که ضامن حفظ وبقاي وحدت باشند موارد ذيل مي دانند :
– توحيد ، که تمام يکتا پرستان را در يک رابطه متحد مي کند ، به طوري که تمام موحدان به واسطه قبول بندگي خدا در جميع حقوق و تعهدات با هم برابرند و او(خدا) حاکم مسلمانان است . در درجه اول وجه مشترک و ملاک پيوند دهنده آحاد امت اسلامي ايمان به وحدانيت خداوندي است چرا که روحي حيات بخش در کالبد امت اسلامي است .
ابعاد جهاني اسلام در امور ، مسلم است . اسلام در ميان اقوامي گسترش يافته که نه تنها در نژاد بلکه در زبان ، مليت ، طرز فکر ، جنبه هاي اقتصادي ، موقعيت محيطي و سوابق تاريخي با هم هيچ گونه شباهتي ندارند . اسلام اين گونه امتيازات ظاهري را نه تنها باعث برتري نمي داند ، بلکه همه را يکسان و برابر مي داند. اصول ديانت بيش از هر ايدئولوژي ديگر خواه مادي و خواه معنوي ، ناظر بر اتحاد ، برادري وبرابري آنهاست . قرآن پيوسته رسالت حضرت محمد ( ص ) را به مسلمانان بازگو مي کند ؛ رسالتي که نقش رهبري انسان ها به سوي برابري و برادري و تفاهم اخلاقي را بر عهده دارد ( زارعي ، 1390: 158).
تجربه تاريخي ثابت کرده است ، برقراري همبستگي واقعي با وجود تشتت در عقيده و جهان بيني افراد امري نشدني و انتظاري نامعقول است اشتراک عقيده و وحدت فکري در اسلام از ارکاني است که مي توان از جمع پراکنده مسلمين ، امتي واحد به معناي واقعي کلمه به وجود آورد(.(Bernard,2002: 292
بعد از توضيحات داده شده در مورد اتحاد اسلامي براي فهم بهتر

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه با موضوع دولت مطلقه، منابع قدرت، قرن نوزدهم، سلسله مراتب Next Entries دانلود پایان نامه با موضوع اتحاد اسلام، جهان اسلام، امام خمینی (ره)، امام خمینی