دانلود پایان نامه ارشد درمورد کیفیت زندگی، کیفیت زندگی شهری، زندگی شهری، روابط اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

فشرده
پژوهشگران عرصه ی شهری براین باورند که شهر فشرده :
1- زمينهاي كشاورزي پيرامون شهرها را حفاظت ميكند و با كاهش گسترههاي شهري از آلودگي هواي ناشي از تردد اتومبيلها در يك پهنه وسيع، ميكاهد.
2- جذابيت اقتصادي منطقه را افزايش ميدهد و موجب شكوفايي واحدهاي اقتصادي كوچك و محلي مي گردد.
3-تنوع فرهنگها و بالندگي كيفيت اجتماعي،گوناگوني فعاليتها شهر را زنده تر و امنترمي سازد .
4-در اينگونه شهرها، با كاهش فاصلههاي فيزيكي نياز به تردد شهري را كاهش داده و از آلودگي هواي ناشي از حمل ونقل و اتومبيل ميكاهد.
5-امكان عبور از مرزهاي طبقاتي وافزايش در آمد براي شهروندان و احتمال دستيابي به عدالت اجتماعي براي برنامه ريزان و سياست گذاران قوي تر است.
6-با استفاده بهينه از زمينهاي درون شهري، اراضي كشاورزي پيرامون شهرها را از دستاندازي وتوسعههاي شهري محفوظ ميدارد .
واضح است در شکل گیری چنین شهرهایی عواملی چون : بخش خصوصي ،با انگيزه سودآوري ،مشاركت سرمايهگذاران شركتهاي خصوصي، مالكان زمينهاي شهري،افراد، خانوارها به عنوان مصرف كنندگان با انگيزههاي متنوع اقتصادي و اجتماعي نقش چشم گیری خواهند داشت . (ویلیامز و دیگران، 1383: 42)
2-4-3- تجربه ی کشور های جهان در زمینه توسعه فشرده
2-4-3-1-اسپانیا
اسپانیا همانند دیگر کشورهای اروپایی از پیشگامان توسعه ی فشرده می باشد .مهم ترين قانون ملي اسپانيا در خصوص، ضوابط فني ساخت و ساز است ودر آن به تاکید بر افزايش امنيت و قابليت سکونت در بنا با استفاده منطقي از طريق کاهش تقاضاي انرژي، افزايش کارايي سيستم هاي حرارتي و روشنايي و استفاده از تکنولوژي هاي خورشيدي را مدنظر قرار داده است. سياست احياي شهري يکي از سياست هايي است که در سال ٢٠٠٧ مطرح شد وتصويب آن مسايل زير را مطرح نمود.
– افزايش کارايي و پايداري اقتصادي
– حداکثر نمودن استفاده از زمين در بلو ک هاي موجود و حداقل نمودن مصرف زمين هاي سبز
– تهيه برنامه ويژه براي مناطق نيازمند احيا و بازسازي
– توصيه به فرم فشرده شهر به دليل اثرات زيست محيطي ، اجتماعي و اقتصادي( هزينه بالاي انرژي و ساخت و ساز، هزينه زيرساخت ها و خدمات عمومي )در ساخت و ساز پراکنده. مهم ترين راهبردهاي اين طرح نيزعبارتند از:
– ايجاد مراکز جديد، تشويق به اختلاط کاربري ها و تأمين دسترسي
– معرفي اولويت هاي نوسازي و کنترل رشد شهر در جهات مختلف
– استفاده از زمين هاي موجود شهري و توسعه آنها
– هماهنگي و حمايت از طرح هاي ملي. (Burns, 1997:4)
2-4-3-2- سوئیس
دررابطه با چگونگی استفاده از زمین و برنامه ریزی برای محدودیت گسترش ساخت و ساز وتاکید برایجاد توسعه شهری فشرده قوانین ساخت و سازدر این کشور را دگرگون ساخت.هدف اصلی برنامه ریزی فضایی در قانون فدرال سوئیس استفاده بهینه از زمین است . وطبق ماده 15 قانون فدرال تغییر محدوده ساخت و ساز هر 10-15 سال تنظیم و تجدید نظر می گردد .در این کشور محدوده غیر مسکونی مناطق کشاورزی تعیین شده تنها با انواع خاصی از ساخت و سازهای مجاز در ارتباط با فعالیتهای کشاورزی و خدمات زیرساختی صورت می گیرد و فقط تعداد کمی ازشهرکها و چشم انداز های فرهنگی به صورت پراکنده ودر محدوده غیر مسکونی قرار دارند (Haller&Others,1999:563 ).
2-5-روشهای تعیین میزان فشردگی وپراکندگی شهری
از جمله مطالعات جامعي كه در زمينه تعیین میزان پراکندگی وفشردگی صورت گرفته است ، مطالعه گالستر 16 و همكارانش بر روي 13كلان شهر امريكا با هدف اندازه گيري شدت و ضعف پراكندگی بوده است . وي هشت مشخصه مجزارا با هدف گذاري كاربري زمين براي توصيف ابعاد مختلف پراكندگی نواحی شهري شامل :تراكم 17 ، تداوم 18 ، تمركز19 ، خوشه اي بودن 20 ، مركزيت 21 ، هسته داري 22 ، اختلاط كاربري ها 23 ، وهمجواري 24 راارائه نمود.بر اساس نتايج به دست آمده، نيويورك و فيلادلفيا کمترین پراکندگی و آتلانتا و ميامي بيشترين ميزان پراکندگی را داشته اند (.(Galester et al., 2001, 15- 28
پژوهش ديگري كه در زمينه بررسي و سنجش پراكندگی وپيامدهاي آن بر كيفيت زندگي توسط ريد اوينگ و همكاران صورت گرفته است ؛ توسعه مسكوني كم تراكم همراه با نواحي ادا ري و تجاري و مسكوني كاملاً جدا از يكديگر، و همچنين ضعف مراكز فعاليت و محدوديت انتخاب ها در مسيرهاي سفر تعريف شده اند. مجموعه اين عوامل از 22 متغير شكل گرفته كه هر يك نشانگر ويژگي هاي پراكندگی شهری است . از طريق همين متغيرها و عوامل به دست آمده، پراكندگی در 101 منطقه شهري در امريكا اندازه گيري شده است . نتايج نشان مي دهند كه شهرريورسايد كاليفرنيا25 با نمره 14.22بيشترين ميزان پراكندگی و شهر نيويورك 26كمترين ميزان پراکندگی را داشته است. اين ويژگي ها در قالب چهار عاملِ قابل سنجش و اندازه گيري، عبارت بوده اند از:
الف) تراكم مسكوني
ب) تركيب واحدهاي همسايگي ، اشتغال و خدمات27 (اختلاط كاربري ها)
ج) توان مراكز فعاليت و مركز شهر28
د) دسترسي شبكه معابر29 (.(Ewing et al., 2002, 2- 31
تورنز30 ويژگي هاي پراكندگی را براساس هزينه ها، فوايد، چگونگي رشد شهر، جنبه هاي زيبايي شناختي تمركززدايي، دسترسي، تراكم، فضاي باز، و پويايي دسته بندي كرده است.از ديدگاه وي، رشد جمعيت و نيز كاهش بعد خانوار و افزايش تعداد آن و متعاقب اين امر گسترش فيزيكي شهر از عوامل پراکندگی محسوب مي شوند. وي مجموعه سنجه هايي را براي تعيين كميت از قبیل :شيب ،چگالي، رويكردهاي مبتني بر سطح،تكنيك هاي هندسي، بعد فركتال31، تكنيك تصويرسنجي 32 ، اندازه گيري از تركيب چشم اندازفضايي، و قابليت دسترسي را معرفي و ارائه كرده است .(Torrens and Alberti, 2000, 3- 34)
فرنكل و اشكنازي33 بر اي بررسي و محاسبه ميزان پراکندگی بر روي شش منطقه شهري بااستفاده از13 شاخص در قالب پنج عامل تراكم جمعيتي، بي قاعدگي شكل نواحي ساخته شده، گسستگي، جدايي كاربر يها، و تركيب كاربري ها بر پايه چشم انداز شهري34 پرداختند . شاخص ها از ديدتخصص هاي متنوعي چون پژوهش هاي شهري، تحقيقات اكولوژيكي و هندسه فركتال جمع آوري گردیدند.
شاخص ها به دو گروه شكل و تركيب دسته بندي شدند. گروه اول عمدتاً شامل عوامل كالبدي فضايي و هر چيزي است كه در انسجام شكلي فضاي شهري نقش دارند، مانند تراكم خالص و ناخالص جمعيت، و بعد شكستگي؛ و گروه دوم شامل ويژگي هاي مرتبط با ساختار تفكيك شده كالبد شهر(كاربري زمين) است .(Frankel and Ashkenazi, 2008:1- 58)
از نظر فالتون، هر گاه مصرف زمين با نرخ رشدي بيش از جمعيت صورت گيرد، پراكند گی افزايش مي يابد. از ديدگاه فالتون پراکندگی ارتباط نزديكي با تراكم داشته ومهاجرت به كلان شهرها ميل به افزايش زمين هاي شهري را افزایش می دهد(35.(Fulton, 1996, 1- 5

2-6- کیفیت زندگی36 واژه کیفیت (Qol) به مفهوم چگونگی و Quality به معنی چیزی و چه و (Qual) واژۀ کیفیت در لاتین چگونگی زندگی و دربرگیرنده تفاوت های آن است که برای هر فرد، ویژه و یگانه و متفاوت با دیگران است (کردزنگنه، 1385 : 20).
از منظردال گارد، گریس تن سن و كانجی کیفیت همانند تئوری نیست بلکه مفهومی نسبی است که می تواند برای افراد مختلف معانی متفاوت داشته باشد (Dahlyaard ,etal, 1998, 13).دراین رابطه درزیر به برخی از مفاهیم و معانی آن اشاره می گردد.
-کیفیت زندگی ارتباط متقابل میان جامعه، سلامت، اقتصاد و شرایط محیطی است که انسان و توسعه اجتماعی را تحت تاثیر قرار می دهد(Schyns & Boelhouwer, 2004:5).
-کیفیت زندگی رابرخی افراد به عنوان قابلیت زیست پذیری یک ناحیه و برخی به عنوان سنجه ای برای میزان جذابیت و برخی آن را رفاه عمومی، بهزیستی اجتماعی، شادکامی ، رضایتمندی و … تفسیر می نمایند (Epleyand Menon , 2008:1,2).
– مولر 37 ( 1983) کیفیت زندگی را میزان رفاه افراد و گروه ها ی تحت شرایط اجتماعی و اقتصاد عمومی بیان می کند.
– پسیون 38 ( 2003 )کیفیت زندگی را در وضعیت محیطی که انسان در آن زندگی می کند (مثل آلودگی و کیفیت مسکن) و برخی ازصفات درونی او مانند سلامت و میزان تحصیلات می داند.
-کوستانزا 39( 2007 )کیفیت زندگی را به عنوان میزان تامین نیازهای انسانی در ارتباط با ادراک افراد از بهزیستی ذهنی تعریف می نماید.
– داس 40 ( 2008 )کیفیت زندگی را در بهزیستی و یا عدم بهزیستی مردم و محیط زندگی آنان می داند .
فوتوان سیک ( 2000) کیفیت زندگی را معادل احساس رضایت افراد از زندگی می داند (seik, 2000:46).
– كيفيت زندگي را به عنوان برهم كنش ميان ميزان برآورده شدن نيازهاي انساني و رضايت افراد و گروه ها از تأمين نيازها ي خود در يك ناحيه خاص تعريف كرد(رضواني و همكاران ،1388 :63).
از برآیند تعاریف بالا می توان کیفیت زندگی را محصول فعل و انفعال در میان محیط های اجتماعی، بهداشتی، اقتصادی و شرایط محیطی موثر بر توسعه انسانی و اجتماعی دانستOntariO Social Development Council, 1997:7-13 )).

2-7-کیفیت زندگی شهری
کیفیت زندگی شهری را مي توان مقوله ای میان رشته ای 41پیچیده، چند بعدی و مرتبط با جنبه های ذهنی (کیفی) و عینی (کمی)دانست که در رابطه با شرایط و وضعیت جامعه در یک مقیاس جغرافیایی خاص (شهر، منطقه، محله و بخش،…) دربرگیرنده ابعاد روانی است و شاخص هایی همچون رضایت، شادمانی و امنیت را در بر می گیرد. لذا از این منظر آن را رضایت اجتماعی 42 نیز می نامند و بر اساس آن به شاخص های دسترسی به فرصت های اجتماعی مانند اشتغال، ثروت و اوقات فراغت توجه می شود (سیف الدینی ، 1381 : 375).
با توجه به مفهوم فراگیر و پویای آن بر سلامت فیزیکی، رشد شخصی، حالات روان شناختی، سطح استقلال وروابط اجتماعی ، از نهادهای برجسته ی محیط تاثیر نپذیرفته و بر ادراک فرد مبتنی است در واقع گستره ی کیفیت زندگی، در برگیرنده ابعاد عینی و ذهنی که در تعادل با یکدیگر قرار دارندرا شامل مي شود . از سوی دیگر باید توجه داشت که ارزش ها و خود ارزشیابی ها ممکن است در طی زمان در واکنش به رویدادها، تجارب زندگی و سلامتی دگرگون شوند، هم چنین هر حوزه از کیفیت زندگی می تواند آثار قابل ملاحظه ای بر دیگر حوزه ها بگذارد Newa chek P &Taylor W.1992 :364-371)).
جوهره اصلی کیفیت زندگی شهری، تامین و ارضای نیازهای مادی و معنوی انسان به طور توامان است. در واقع برنامه ریزی برای مسکن،اشتغال و حمل ونقل بدون تامین نیازهای روانی، عاطفی واجتماعی شهروندان
مانند: نیاز به امنیت، زیبایی،آرامش خاطر، تعلق اجتماعی، شادی، تفریح و . ناقص خواهد بود(کوکبی، 1389 : 77).
بنابراين زیر چتر کیفیت زندگی شهری رویکردی متفاوت می توان مشاهده نمود زیرادر درون آن خصوصیات مشترک و تغییرات قابل توجه و گسترده ای وجود دارد.
2-8- شاخص های کیفیت زندگی شهری تولید ناخالص داخلی43( :(GDPاولین شاخص کیفیت زندگی در پیشرفت اجتماعی است که در سال 1940 معرفی شد، معمولی ترین شاخص مورد استفاده برای مقایسه ثروت کشورها و منحصراً معیاری برای بهزیستی و توسعه براساس ثروت مادی است.
ازدیدگاه منتقدان ازاینکه میان هزینه، منفعت مطلوب ،نامطلوب و فعالیتهای مولد آسیب رسان تمایزی قائل نمی شود، نمی تواند معرف کیفیت زندگی باشد. از سوی دیگر مطالعات علمی نشان داد ه اندکه رابطه میان پیشرفت اقتصادی و کیفیت زندگی رابطه خطی نیست، این دو همسو و هم جهت حرکت می کنند. اين همسويي آن است که حداقل شرایط مطلوب مادی برای زیست انسان فراهم شده باشد، ولی از آن به بعد دیگر نمی توان انتظار داشت که تامین نیازهای اقتصادی به بهبود کیفیت زندگی کمک کند، زیرا انسان موجودی چندوجهی و پیچیده است و منطق اقتصادی نمی تواند بسیاری از رفتارهای او را تبیین کند.
– شاخص پیشرفت اصلی44 (GPI):این شاخص نخستین بار توسط سازمان تعریف مجدد پیشرفت مطرح شد و دارای 18 مولفه است که پیشرفت اجتماعی را در قالب ارزش پولی می سنجد. مهمترین مولفه های این شاخص عبارتند

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه ارشد درمورد شهر فشرده، رشد جمعیت، گسترش افقی شهر، حمل و نقل Next Entries دانلود پایان نامه ارشد درمورد کیفیت زندگی، رضایت مندی، شاخص های ذهنی، زندگی شهری