دانلود پایان نامه ارشد درمورد قوانين، “، ديني، مسلمين

دانلود پایان نامه ارشد

فرهنگ زندگى مردم چنان بلند معرفي شده است که اعتقادات مردم را طبق آراء حکام معرفي مي کند، در روايت آمده:” النَّاسُ بِأُمَرَائِهِمْ‏ أَشْبَهُ مِنْهُمْ بِآبَائِهِم‏ ‏”.512 و اين نشان ميدهد حتى اگر دين، تنها براى هدايت‏ بشر به سعادت اخروى هم بود، باز نمى‏توانست نسبت‏ به دنياى او و بويژه “حكومت‏”، ساكت‏باشد چرا كه سعادت اخروى انسان در گرو همه اين امور است.
براي روشنترشدن ديدگاه اسلام در مورد سياست و شاخصهاي حکومت اسلامي مواردي را متذکر ميشويم.
1- همگرايي دين و سياست
سياست، در لغت به معاني مختلفي آمده است؛ اما از منظر متفكران اسلامي، سياست عبارت است از: “تدبير جامعه بر اساس مصالح مادي و معنوي است. اين مفهوم از سياست، در ادبيات عالمان اسلامي در بحث امامت به كار رفته است؛ چنان‏كه يكي از متكلّمان اسلامي در تعريف امامت مي‏نويسد: امامت رياست عامه مسلمين در امور دنيا و دين بر سبيل خليفگي و نيابت از پيامبر است513. در تعريف ديگري از امامت گفته شده است: امامت پيشوايي و زمام‏داري كلي در امور ديني و دنيوي است514.
نکته قابل اهميت در اين باره اين است که، اسلام در باب “حكومت‏” ،حكومت‏خاصى را تشريع و تجويز نموده است که مهم ترين ويژگي آن “مشروعيت متصل به وحي”، و در قالب اعطاء اختيارات در تصميم‏گيريهاى حكومتى به پيامبر و اولي الامر، در قالب”اطيعوا الله و اطيعوا الرسول و اولى‏الامر منكم‏” است.515 و اين سنگيني و وظيفه شرعي حاکم جامع اسلامي را بيان ميکندو با اندک دقتي در لسان احاديث متوجه فرق اساسي حکومت، در ديدگاه اسلامي با ساير ديدگاهها مي شويم ؛ اميرالمومين مي فرمايد:” خدايا تو مي داني که آن چه از ما سر زده و انجام شده، رقابت براي [به] دست گرفتن قدرت[و] حاکميت و يا چيزي از بهره منديهاي دنيوي ومتاع آن نيست. بلکه براي اين است که نشانههاي روشن دينتت را به جامعه بازگردانيم و اصلاح را در زمين هايت آشکار کنيم”516
با تأمل در سيره پيامبر اسلام(ص) به اهميت امر تشکيل حکومت و سياست در اسلام ،روشن مى‌شود كه آن حضرت از اوان بعثت، به اداره جامعه و مسائل سياسى توجه داشتند.و اگر مسأله اساسىِ سياست را در حكومت و مديريت جامعه خلاصه كنيم، آن حضرت با مهيا شدن شرايط، حكومت تشكيل دادند. تشكيل حكومت از سوى پيامبر، بدان دليل بود كه حكومت، بخشى از شؤون رسالت پيامبر است. آيات فراوانى در قرآن كريم گوياى اين امر است. مانند: “اِنّا اَنْزَلْنا اِلَيْكَ الْكِتاب بِالْحَقّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ الْنّاسِ”517
شركت پيامبر و يارانش در جنگ‌با كفار، نصب واليان، فرستادن سفيران به كشورهاى ديگرو نصب جانشين، همگى حكايت از مديريت جامعه براساس هدف بعثت داشت‌و تجلىِ آميختگى ديانت وسياست بود.
2- همگرايي مردم ، حکومت و اسلام
رواياتي که در باب وظايف حاکم و رعيت نسبت به هم آورده شده ما را به قطع مي رساند که بين اين دو رکن حکومت اسلامي بايد نوعي دوستي و رابطه دو طرفه وجود داشته باشد و الا هيچ يک از وظايف انساني و اسلامي افراد به خوبي انجام نخواهد شد ؛ چرا که بايد حکومت کارهايي را انجام دهد که يکي طرف آن وابسته به شريعت مي باشد و بدون همکاري هر دو طيف، مسوليت ها بر زمين خواهد ماند و امور مسلمين با مشکل برخواهد خورد.
براي حکومت اسلامي زماني اقتدار، محقق ميشود که دولت و ملت به نقش و مسوليتها در مقابل قانون و حکومت و هر آن چه که برخاستته از هويت جمعي و ملي باشد تن در دهد و دولت نيز به مسوليت خود عمل کند518 چنان که امير المومنين نيز ميفرمايد(( فاذا ادت الرعيه الي الوالي حقه و .. حقها عزالحق بينهم و قامت مناهج الدين و اعتدلت معالم العدل و جرت علي اذلالها السنن فصلح بذلک الزمان و طمع في بقائ الدوله و يئست مطامع الاعدا”519
3- حاکميت قانون الهي
در تفکر اسلامي تنها قانوني که براي تامين سعادت دنيوي و اخروي به رسميت شناخته شده ، قانون گذاري خدا بوده و صلاحيت قانون گذاري به دست اوست؛ چرا که تنها اوست که به همه نيازهاي ديني و دنيوي مردم آگاه است، لذا در قرآن آمده است: ان الحکم الا الله امر ان لاتعبد الا اياه ذالک الدين القيم و لکن اکثر الناس لايعلمون520 تبليغ اسلام از آغاز بعثت، علاوه بر جنبه عبادى و ايجابى افعال، رنگ سياسىاش دربعد عدم پذيرش حكومت كفر بود، شكوفايى سياست اسلام با شكل‏گيرى‏ “حكومت اسلامى”، به اوج خود رسيد. پيامبراكرم(ص)، قبل از هجرت، زمينه تشكيل‏حكومت را فراهم كرده و مسلمانان در ميان خود شاهد تشكيل اولين حكومت اسلامى‏توسط شخص پيامبر بودند.
حضرت امام ميفرمايد: دليل بر تشکيل حکومت ، ماهيت و کيفيت قوانين اسلام و احکام شرع است. ماهيت و کيفيت اين قوانين ميرساند که براي تکوين يک دولت و براي اداره سياسي و اقتصادي و تشريع گشته است”521 و در نبود حکومت اسلامي هيچگاه احکام و قوانين اسلامي اجرا نخواهد شد.
قانونگذارى در حکومت اسلامي هم داير بر اجازه شريعت است لذا، شامل هر فعاليتى كه در تشريع اسلامى، مباح شناخته‏شده و نص خاصى بر وجوب يا حرمت آن وجود ندارد، مى‏شود. حاكم مى‏تواند اين‏گونه فعاليتها را كه داراى احكام غيرالزامى‏اند، واجب يا ممنوع كند؛ اما نسبت‏به امورى كه در اسلام، واجب يا حرام است، چنين اختيارى ندارد، چرا كه‏اطاعت ولى‏امر نمى‏تواند منافى و متضاد با “اطاعت‏خدا” باشد. مثلا “ربا” در اسلام،حرام است و حاكم نمى‏تواند به صرف صلاح ديد خود، براى آن حكم ثانوى جعل‏كند.522
اميرالمومنين (ع) درراستاي ترويج فرهنگ الهي، هدف مبارزه بر ضد طغيان جاهلي را استقرار امنيت مناطق مسکوني و احساس امنيت مردم مظلوم و اجراي حدود الهي ميداند و مي فرمايد: ” خدايا! تو ميداني هيچ يک از قيام و اقدام مبارزاتي ما براي علاقه به کشور گشايي و سلطه بر مردم و نيز براي جلب متاع پست و از بين رفتني دنيا نبوده است؛ بلکه براي بازگرداندن سنت ها و نشانه هاي فراموش شده ديني از يک سو و اصلاح در سرزمين زندگي مردم از سوي ديگر بود تا مظلومان احساس امنيت کنند و حدود تعطيل شده الهي اقامه شود”523 پس تا زماني که حکومت الهي تشکيل شود و کساني از خود آن ها به کمک حاکم اسلامي نيايد اين حکوت قادر به حفظ امنيت و تبليغ و صيانت از دين نخواهد بود
4- جهاني انديشي
اسلام به خاطر جهاني بودنش در همه سطوح، تمام ارکانش به صورت طولي همديگر را تقويت مي‌کنند لذا در اسلام، نهاد حاکميت به عنوان يکي از ارکان پيش برند? منويات تمدن اسلامي عمل ميکند و منافع ملي، تنها دغدغه براي مسلمان نيست؛ بلکه در کنار منافع خويشتن،سرنوشت ديگران نيز اهميت دارد. در واقع، اگر منطق اخلاقي مسلمان ” اگر مسلماني صداي مسلمان ديگري را بشنود و به فرياد او نرسد، از دايره اسلام خارج ميگردد”524 باشد؛ چگونه مي توان انتظار داشت که حکومت ديني آن در قبال ديگر ملت ها و مستضعفين عالم سکوت کرده و به بهانه حمايت از منافع ملي در برابر ظلم و جور استعمارگران و جهانخواران سکوت اختيار کند؟!
در همين راستا بود که امام خميني بيان کردند که: “ما اعلام ميکنيم که جمهوري اسلامي ايران براي هميشه حامي و پناهگاه مسلمانان آزاده جهان است. و کشور ايران به عنوان يک دژ نظامي و آسيب ناپذير نياز سربازان اسلام را تأمين و آنان را به مباني عقيدتي و تربيتي اسلام و همچنين به اصول و روشهاي مبارزه عليه نظامهاي کفر و شرک آشنا ميسازد”525
ب- اجتماعي
اسلام ديني اجتماعي است،احکام فردي آن نيز آهنگ اجتماعي دارد و از آن‌ها در جهت اصلاح‌ و تقويت روابط اجتماعي و اجراي اهداف جامعه بهره مي‌گيرد.اسلام ميان عبادات فردي و اجتماعي پيوند برقرار کرده است. لذا به تشکيل جامعه اي نظر دارد که در آن روابط نزديک و صميمانه‌اي ميان اعضاي جامعه برقرار است که از يک سو بر پاي? بندگي خداوند مبتني است و از سوي ديگر بر پيوندهاي صميمانه اخوت ميان همه اعضا برقرار است…و به واقع ميتوان گفت واقعيت اجتماعي جامعه اسلامي، بدان گونه که ر قرآن و حديث مطمح نظر بوده و در جامعه سنتي اسلامي در حد مقدورات اين جهان تا حدود بسياري تحقق يافته مبتني بر دو قطب است: امت و خانواده…526
چنان به نظر مى رسد که مسلمانان با رعايت قوانين اجتماعي اسلام، در قرون طلايي خود حتي در ديدگاه ساير ملل، شريف‌تر از مسيحيان بوده‌اند; پيمان ها را بهتر رعايت مى كردند، نسبت به مغلوبان رحيمتر بودند و در تاريخ خود، به ندرت دست به آن نوع وحشيگرى زدند كه مسيحيان در هنگام تسلّط بر بيت المقدس (493 ق / 1099 م) مرتكب شدند. در آن هنگام كه شريعت اسلام روش قضائى مترقّى داشت كه به وسيله قاضيان روشنفكر اجرا مى شد، قوانين مسيحى به استفاده از روش “اوردالى” به وسيله جنگ تن به تن، آب يا آتش ادامه مى داد.527
با اين که اسلام از قوانين بسيار پيشرفتهاي، در هر زمينه برخوردار است، اما بايد توجه کرد که شرط به عمل آمدن پيشرفت حاصل از اين قوانين عامل بودن به آن است و الا با نداشتن قانون فرقي نخواهد کرد. امام راحل (ره): ” اسلام خود از پايه‏گذاران تمدن بزرگ در جهان بوده است و هر کشوري که به قوانين اسلام عمل نمايد، بدون شک از پيشرفته‏ترين کشورها خواهد بود و ما اميدواريم که با پيروزي خود اين مطلب را به جهانيان ثابت کنيم”528
1- روابط اجتماعي بر اساس برادري و برابري
در اجتماع اسلامي، محور پيدايش دوستيها و پيوندها ونيز دشمنيها – که موجب شکلگيري روابط مثبت ومنفي ميشود بايد الهي باشد؛ چرا که با تاکيد فراواني که در روايات شده ” أَحْبِبْ فِي اللَّهِ وَ أَبْغِضْ فِي اللَّه”529 و بر همين اساس تمام افراد جامعه اسلامي چون در ايمان اعقاد يکي هستند خود به خود با هم احساس محبت خواند داشت و داشتن اين احساس يکي از عومل بسيار موثر در نظم و انسجام جامعه اسلامي است.
پيامبر در موارد بسياري به اين عقيده گوشزد ميکردند بلال حبشي و سلمان فارسي و…همه با هم در جامعه اسلامي زندگي مي کردند و به اين ترتيب به قول علامه طباطبايي ، مرز مملکت اسلامي ، عقيده است530 واين از تاثير آموزه هاي اسلامي براي ايجاد علقه برادري و برابري در بين اعضاي جامه اسلامي است.
2- تعاون
وقتي همساني ايمان، بين اعضاي يک جامعه پديد آمد و آنها به اخلاق حسنه خود را آراستند ناخود آگاه چنين جمعي در همه امور با هم همکاري خواهند داشتـ ” تَعاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَ التَّقْوى‏ وَ لا تَعاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَ الْعُدْوانِ وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَديدُ الْعِقابِ”531. اين آيه مسلمين را براي همراهي و همکاري در تمامي زمينه هايي که صلاح مسلمين در آن است فرا مي خواند.
رسيدن به سعادت مادى و معنوى در جامعه بشرى به نيروى فرد امكان پذير نيست بلكه وابسته به تعاون‏ و همكارى عمومى است و اين تعاون‏ و همكارى بر پايه نظم و جريان قوانين و دستورات اجتماعى عادلانه و درست ميسر است. بدين ترتيب تعاون گروهي در عرصههاي مختلف سياسي و اجتماعي و اقتصادو…موجب پيشرفت امور و کم شدن هزينهها و تنظيم روبط مناسب براي رسيدن به اهداف مطلوب خواهد شد. پرورش اجتماعى و هماهنگى و همكارى و تعاون‏ عمومى به وسيله اجتماع در نماز پنج‏گانه و جمعه و اعياد و ايجاد برابرى در زندگى عمومى به وسيله زهد پيشوا و متصديان اداره امور و دستگيرى از مستمندان با توزيع عادلانه ثروت و تشويق به كار و كوشش نسبت به همه افراد و جلوگيرى از سوء استفاده نسبت به هر كس و در هر مقام و از احتكار سرمايه به هر عنوان.
3- همبستگي
طبعا روحيات الهي که دين در بين اجتماع ايجاد مي‌کند، يکي از کارکردهاي اجتماعي دين است. همبستگي و وفاق، اساس يک زندگي اجتماعي است و زوال آن موجب فروريزي ساخت جامعه و از همپاشيدگي حيات اجتماعي است.532
علماي دين هم بر نقش دين در اين زمينه تأکيد دارند، علامه طباطبايي معتقد است دين در بعد اعتقادي، اخلاقي و عمل نقش مهم در يکپارچگي اجتماعي و رفع اختلافات دارد” اسلام امتياز طبقاتي که منشا اختلاف هاي اجتماعي است به طور کلي نفي کرده، همه

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه ارشد درمورد امر به معروف، امام صادق، احساس غربت، بهداشت روان Next Entries دانلود پایان نامه ارشد درمورد خانواده در اسلام، انتخاب همسر، امام صادق