دانلود پایان نامه ارشد درمورد فرسودگی شغلی، استرس شغلی، حمایت اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

رشد
این بخش به این موضوع مربوط میشود که مدارس چگونه میتوانند کارکنان خود را، به عنوان هم افراد و هم معلم، رشد دهند. نیازهای مشخص شده مربوط به این حیطه عبارتند از:
– تکوین رشد بهتر مدیریت افراد در مدارس
– بهبود روشهایی که ناظمها و معاونان مدرسه برای رهبری و مدیریت اتخاذ میکنند.
– تلاش در جهت استفاده پربسامدتر و بهتر از بازخورد
– بهبود آموزش مقدماتی و ضمن خدمت ارتباط دادن این آموزش به نیازهای واقعی کادر مهارتهای ارتباطی و مهار دانشآموزان آشوبگر است.
– جستجو برای فراهمآوردن تسهیلات بیشتر برای کارکنان مدارس که شامل خدمات بهداشت سازمانی، مشاوره و امکانات تفریحی وسیع است.
– تلاش برای بالا بردن درک جامعه و عموم از معلمان زن.
در سال1998، در گزارش «کمیته مشورتی خدمات آموزشی» اظهار شد که مدیران ارشدی که در مدارس خطمشی مثبتی را در جهت بهداشت در کار اتخاذ میکنند، میتوانند تأثیر زیادی در کاهش استرس معلمان زن داشته باشند. این گزارش مشخص میکرد که مدیران چگونه باید از طرحهای عملی برای تخفیف استرسی که در نتیجه جنبههایی متفاوت فرهنگ مدرسه ایجاد میشود، استفاده کنند (راس، به نقل از جمالنصر،1373،ص77).

این جنبهها عبارتند از:
– آموزش آشناسازی، و رشد حرفهای
– موقعیت کلاس (حجم کار، منابع ارتباط با دانشآموزان آشوبگر)
– محیط کار از نظر فیزیکی
– سازماندهی مدرسه (روش مدیریت، ارتباطات)
– عوامل بیرونی (انتظارات سیاسی و اجتماعی)
– مدیریت (تقسیم کار، تشکیل گروههای ساده)
2-2-17 افزایش روحیه کارکنان
افزایش روحیه کارکنان اهمیت زیادی در کاهش استرس آنان دارد. معلمان زنی که در مدارسی کار می کنند که میتوانند درک واقعی از هدف و روحیه جمعی روحیه جمعی رشد دهند، خیلی بهتر میتوانند تقاضاهایی را که از آنها میشود، به گونهای مثبت برآورده سازند مدیران مدارس باید سعی کنند با دادن بازخورد مثبت و تمجید از کارهایی که خوب انجام شده است و دادن آگاهی کامل درباره تصمیماتی که برآنها تأثیر میگذارد، روحیه معلمان زن را تقویت کنند تدوین خطمشی کلی در موضوعات مهم، می تواند به ایجاد همرأیی در میان کارکنان کمک کند و احساس کارگروهی را به وجود آورد. روحیه معلمان زن با استنباط آنها از اینکه مدرسه، مورد تأیید اهل محل هست نیز، افزایش مییابد. بنابراین باید اطمینان حاصل شود که کارکنان از تجلیل اهل محل اطلاع یافتهاند و گاه چنین اخباری در جراید محلی انتشار مییابد. شاخص ارزشیابی معلم یک نمونه بسیار خوب از رشد است، که هم میتواند روحیه معلمان زن را افزایش دهد و هم میتواند آن را تضعیف کند (شاملو،1372،ص51).
2-3 پیشینههای پژوهش
2-3-1 پیشینه داخلی
احمدی و فروتن (1378) طی پژوهشی بر روی 150 معلم مدرسه عادی و 150 معلم مدرس استثنایی انجام داد، از آزمون افسردگی بک و اضطراب کتل برای سنجش میزان افسردگی و اضطراب آنها استفاده کرد. نتایج محاسبات آماری نشان داد که معلمان زن مدراس عادی نسبت به معلمان زن مدارس استثنایی از افسردگی نسبتاً خفیفتری برخوردارند.
به نقل از مجله روانشناسي باليني درسال 1999 در دو گروه از دانشجويان برزيلي كالج در حد وسيعي مورد مطالعه قرار گرفت (تعداد 845 زن و 235 مرد) مقياس اندازهگيري BDI (تست افسردگي بك) بر طبق مشخصات جامعه سنجي و بيان معاني آن از اندازههاي آيتمهاي انفرادي آن براي مجموع افراد مورد آزمايش با توجه به جنسيت آنها مورد مقايسه قرار گرفتند. نمرههاي تست BDI براي زنان درصد بالاتري را نشان ميداد.
ملكي و ديگران (1372) ميزان و شدت شيوع افسردگي و اضطراب را در ميان دانشجويان رشتههاي مختلف علوم پزشكي همدان را مورد بررسي قرار دادند. نتايج تحقيق آنها نشان ميدهد كه 1/27% از دانشجويان در آزمون افسردگي يك نمرهاي معادل يا بالاتر از 18 داشتهاند. در اين تحقيق رابطة برخي متغيرها مثل، وضعيت خانوادگي، مالي و اجتماعي، شغلي، چگونگي گذراندن اوقات فراغت، رشته و سال تحصيلي، سرابق ابتلاء به بيماري جسماني و رواني با افسردگي و اضطراب دانشجويان مورد مطالعه قرار گرفته است.
در تحقیقی که توسط فصیحی و مرادی (1384) هدف پژوهش بررسی رابطه میان افسردگی معلمان زن و پیشرفت تحصیلی دانشآموزان آنان در پایه پنجم دوره ابتدایی با توجه به نقش تعدیلکننده حمایت اجتماعی است. روش تحقیق تجربی است. جامعه آماری شامل دانشآموزان سال پنجم ابتدایی شهر اهواز است که از میان آنها 120 نفر به شیوه تصادفی چند مرحلهای برای بررسی انتخاب شدهاند. افزون بر آن، کلیه دانشآموزان کلاسهای معلمان زن نمونه تحقیق هم در این مطالعه شرکت داشتهاند. ابزار گردآوری اطلاعات شامل پرسشنامه حمایت اجتماعی (فیلیپس و دیگران، 1986) و مقیاس افسردگی بک بوده است. یافتهها نشان میدهد که همبستگی میان پیشرفت تحصیلی دانشآموزان و افسردگی در معلمان زن برخوردار از حمایت اجتماعی بالا و پایین به ترتیب برابر با 27 و 34 است که از لحاظ آماری معنیدار است. همبستگی میان حمایت اجتماعی معلمان زن و پیشرفت تحصیلی دانشآموزان آنان 66 است.
تحقیق آیلار وفایی (1377) در بین معلمان زن ابتدایی ایرانی نیز حاکی از استرس شغلی بیشتر در زنان نسبت به مردان است. یک تحقیق دیگر که به وسیله رضایی (1368) انجام شده است نشان میدهد که معلمان زن مرد در مقایسه با زنان بیشتر دچار استرس هستند و مسائل و مشکلات مالی مهمترین منبع استرس میان آنان است.
در پژوهشی که توسط سعیده شکوهی در سال 1386 در دانشگاه پیامنور سبزوار با عنوان بررسی و مقایسه میزان افسردگی و اضطراب معلمان زن مدارس عادی و استثنایی سبزوار مورد پژوهش قرار گرفت؛ یافتههای این پژوهش بیانگر این مطلب بود که بین اضطراب و افسردگی معلمان زن مدارس عادی و معلمان زن مدارس استثنایی شهر سبزوار تفاوت معناداری وجود ندارد.
همچنین در پژوهشی دیگر که در سال 1388 توسط پیام طاهری انجام شد میزان افسردگی و اضطراب دانشآموزان دختر و پسر مقطع راهنمایی بررسی و مقایسه شد. نتایج این پژوهش که مربوط به مقطع کارشناسی رشتهی روانشنانسی عمومی دانشگاه پیامنور بود نشان داد که بین میزان افسردگی و اضطراب دانشآموزان دختر و دانشآموزان پسر مقطع راهنمایی تفاوت معناداری وجود دارد.
مونا امیری (1389) دانشجوی دانشگاه آزاد شهر گرگان به کمک اساتید راهنمایش پژوهشی انجام داد که در آن سعی بر آن داشته تا تفاوت رفتارهای معلمان زن افسرده و معلمان زن عادی را با هم بررسی کند. نتایج پژوهش وی نشان داد که افراد افسرده و مضطرب در تبيين رويدادهاي ناخوشايند به صورت يكسان عمل كرده و اين رويدادها را به عوامل كلي و پايدار نسبت ميدهند اما در بعد منبع تفاوتي با افراد عادي ندارند. افراد افسرده نسبت به افراد عادي رويدادهاي خوشايند را ناشي از عوامل بيرونيتر، اختصاصيتر و ناپايدارتري ميدانند.
مهریان و یوسفی (1385) در پژوهشی با عنوان «فرسودگی شغلی معلمان زن استان لرستان و راههای مقابلهای آن» فرسودگی شغلی را در میان این معلمان زن مورد بررسی قرار دادند و به این نتایج رسیدند: 1- معلمان زن استان لرستان دارای فرسودگی شغلی هستند و درصد بالایی از فرسودگی شغلی بالا رنج میبرند 2-معلمان زن نسبت به معلمان مرد از فرسودگی شغلی بالاتری برخوردارند. 3- معلمان زن دارای سابقه خدمت 21 سال و بالاتر نسبت به دیگر معلمان زن فرسودگی شغلی بیشتری را تجربه می کنند. 4- معلمان زن شاغل در دوره ابتدایی میزان فرسودگی شغلی بیشتری نسبت به دیگر دورهها دارند. 5- معلمان زن دارای مدرک تحصیلی دیپلم و پایینتر میزان فرسودگی بالاتری دارند.
اناری (1383) در پایاننامه کارشناسیارشد خود با عنوان «رابطه جو سازمانی با استرس شغلی معلمان زن مدارس متوسطه شهر همدان» به بررسی دربارهی این موضوع پرداخت. نتایج تحقیق وی نشان داد که بین جو سازمانی و استرس شغلی معلمان زن رابطه معناداری وجود دارد و همچنین رابطه بین شاخصهای جو سازمانی و استرس شغلی معلمان زن معنادار است.
ارشادی (1384) در پژوهشی تحت عنوان «بررسی تأثیر عوامل اقتصادی بر فرسودگی شغلی معلمان زن مقطع راهنمایی اهواز» به این نتیجه رسید که از جمله عوامل بسیار مهم و تأثیرگذار بر احساس فرسودگی شغلی معلمان زن مدارس این شهر میتواند مشکلات مالی آنها باشد. مشکلاتی اعم از حقوق ماهیانه ناکافی، عدم پرداخت به موقع اضافه کاریها، عدم دریافت پاداش نقدی در مقابل موفقیتهای شغلی شان و غیره.
2-3-2 پیشینه خارجی
جانستون67 در یک بررسی در سال 1993، از معلمان زن مقطع ابتدایی و دبیرستان خواست تا از میزان کارهایشان در یک هفته کاری یادداشت روزانهای تهیه کنند که در آن روز به فواصل 15 دقیقهای تقسیم شده بود. در پایان روز از معلمان زن خواسته میشد که اگر در طول روز دچار استرس شدهاند، گزارش کنند که چه کاری برای مقابله با آن انجام دادهاند. طی یک هفته کاری، راهبردهای اساسیای که معلمان زن گزارش کردند، دریافت حمایت از همکاران در مدرسه بود که آن را در پی صحبت از دلتنگیهایشان به دست آورده بودند کارکنان ارشدی که معلمان زن را حمایت کرده بودند مورد تشویق خاص قرار گرفتند.
در مطالعهاي كه توسط زونگ68 در کشور كره در سال 1996 انجام گرفته، نشاندهندهی ميزاني از افسردگي در بين 953 تن از معلمان زن فيليپيني، تايواني و آمريكايي دانشكده ميباشد. از نتايج ارزيابي از افسردگي و اهميت آكادميك آن در بين معلمان زن با استفاده از مقياسهاي استاندارد گزارش شده، 930 معلم پرسشنامة افسردگي بك را كامل كردند و در مورد نحوة سازگاري اجتماعي و شخصي آنان گزارشاتي جمعآوري گشته و مورد بررسي قرار گرفتند. در اين تحقيق مشاهده شد كه كاهش فعاليتهاي تحقيقي و مشكلات بين فردي در 92% از معلمان زن وجود دارد. در تمامي سطوح افسردگي، اختلالات عاطفي، بي كفايتي، اضطراب و تشويش و بيعلاقگي به محل کار بيشتر شايع بوده است.
پژوهشها در زمینه تأثیر تفاوتهای جنسیتی در استرس شغلی نتایج متفاوتی را نشان داده است، چنان که در نظر دو عاملی هرزبرگ، زنان و مردان نظرات مشابهی درباره جنبههای درونی کار ابراز داشتهاند. این نتیجه با تحقیقات بیشتر در آمریکا و هندوستان تأیید شده است. این یافتهها حاکی از آن است که تفاوتهای جنسی در نگرش به خصوصیات شغلی، یا کم است یا وجود ندارد. در حالی که برخی تحقیقات، تفاوت قابلتوجهی در نگرش به جنبههایی از شغل از جمله حقوق، فرصتهای ارتقاء و پیشرفت شغلی، ارتباطات بین فردی و علایق شغلی یافتهاند. چندین مطالعه نشان داده که مردان بیشتر روی حقوق، فرصت های ارتقاء و پیشرفت شغلی و جنبه های دیگر از کار اهمیت قائلند و زنان بیشتر کیفیت خوب ارتباطات بین فردی را ترجیح میدهند.
کالبرگ از پژوهش خود روی 36 نفر از معلمان زن سوئدی دریافت که وسعت مدرسه و فضای فیزیکی آن رابطه بسیار زیادی با سلامت روانی معلمان زن دارد.
2-4 جمعبندی و چهارچوب نظری تحقیق
با مطالعه در مبانی نظری و پیشینه تحقیق و انجام مصاحبههای اکتشافی و … مشخص شد که زمینه اضطراب و افسردگی نظریههای متفاوت مطرح شده است از جمله میتوان به نظریههای آدلر، راجرز، کلی، روتر، کارن هورناکی، گلاسر و فروید، پریس و ارنست میلگارد در زمینهی اضطراب اشاره کرد و همچنین میتوان از افرادی مثل میلر، سالیون، جورج کلی، بک، فروید و الکساندر لوئی نام برد که در زمینهی افسردگی مباحث و نظریههای متفاوتی داشتهاند.
مؤلفههایی که در این پژوهش به عنوان مؤلفههایی از متغیر افسردگی به آنها پرداخته شده عبارتند از:
تنش ارگی: عاملی است که نشانگر درجه اضطرابی است که پس از اعمال فشار در فرد به خاطر برآورده شدن نیازهای او بوجود میآید (کراز، 1988ص149).
گرایش به گنهکاری: احساسی است که منشأ آن تمایل سرشتی فرد به مضطرب بودن است و به معنای اضطراب و افسردگی ای است که فرد پس از انجام کاری به آن مبتلا میشود (رحیمی،1379ص148).
گرایش به پارانویایی: حالتی است که شخص در آن با اهمیت فوقالعاده و خارج از اندازهای که به سلامت جانی و مالی خود میدهد، خود را شکنجه میدهد. این گونه افراد مدام در این فکر هستند که عواملی انسانی، طبیعی یا ماوراء طبیعی

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه ارشد درمورد کاهش استرس، فرسودگی هیجانی، عوامل بیرونی Next Entries دانلود پایان نامه ارشد درمورد روش نمونهگیری، آزمون افسردگی، توزیع فراوانی