دانلود پایان نامه ارشد درمورد دریای خزر، استان مازندران، طرح تفصیلی، نقاط شهری

دانلود پایان نامه ارشد

درياي خزر، از شرق به شهرستان نكا، از غرب به شهرستان‌هاي جويبار، قائم‌شهر و از جنوب شرقي به رشته كوه‌هاي البرز و استان سمنان محدود گردیده است. همچنین بر سر راه ارتباطی، تجاری، گردشگری و زیارتی نواحی داخلی وجنوبی کشور باشهرهای استان های شمال شرقی (به ویژه شهر مشهد) و شمال غربی کشورقرار داردکه از طریق راهآهن سراسری و راه آسفالته با مرکز و سایر استانها ارتباط مییابد.راه آهن سراسری نیز از جنوب شهر ساری و ازمیان بافت مسکونی محله ی سروینه باغ ،مجموعه ی پادگان نظامی ، بیمارستان ارتش و راه آهن می گذرد و در فاصله 5/1 کیلومتری شرق رودخانه تجن، مسیر جاده ساری-گرگان را قطع کرده به شمال آن می رود.

3-3- وجه تسمیه شهر ساری
حدود سه هزار سال قبل ازمیلاد قومی از آریاییان به فلات ایران مهاجرت نمودندگروهی محل اقامت جدید خود را به تبری (ساآری ) یا (سا آریه ) نام نهادند. این دو نام در زبان فارسی به ترتیب سروری کردن وآسایشگاه (آسودن گاه) معنی می دهد .ساآریه از دو جزء “سا” و “آریه” ساخته شده است. جزء “سا” از مصدر سای77 باستانی و به معنی آسودن و جزء “آری” یا “آریه” به معنی ایرانی یا آریایی و نشانگر مفهوم استقرار و یا محل زندگی و آرامش (قوم آریایی ) خواهد بود. “ساریه” و “ساردیه”نیز در نوشته های متقدمین در ارتباط با ریشه اصلی نام شهر ساری آمده است (حجازی کناری، 146:1372).
در نقشه ی منتشر شده از روزگار هخامنشیان در تمامی کناره های جنوبی دریای مازندران تنها نام یک شهربانام زاد راکارتا78وجوددارد که ازآن به عنوان مرکز ایالت یا ساتراپ هرکانا یاد شده است .مکان جغرافیائی شهر زادراکارتا دقیقاً با جایگاه کنونی شهر ساری همخوانی دارد(اسلامی، 1373: 39).
گروهی نیز معتقدند نام ساری از”سارویه” فرزند فرخان بزرگ پادشاه طبرستان گرفته شده است. وی به یکی از بزرگان دربار خود به نام “باو” فرمان دادتا شهر ساری را در محلی به نام “اوهر” (که بعدها به نارنجه کتی معروف شد) بنا کند. مکان مورد نظر به واسطه موقعیت ممتاز و نهرهای فراوان و محلات باصفای اطرافش انتخاب گردید. سارویه پس از بنا ،پایتخت طبرستان گردید (خلیلی جویباری، 19:1379).
مرحوم سیداحمد کسروی تبریزی در کتابهایی به نام شهر ودیه ها وجه تسمیه ساری یا سارویه را از وفور پرندگانی به نام ساروان نوشت بر این باور بود که ساروان به معنی جائی که سار در آنجا زیاد است .گروهی از پژوهشگران نیزمعتقدند که نام باستانی شهر ساری سیرینکس79 بوده است؛ آنها برای اثبات ادعای خود از سکه های بدست آمده به روزگار اشکانیان بهره می برند .و بر این باورند که جایگاه ضرب این سکه ها نیز در همین شهر بوده است (اسلامی، 1373: 40).
در قرن چهارم هجری شهر سارویه به ساری تغییرنام یافت (سازمان مدیریت و برنامه ریزی ، 1383: 4).
3-4- موقعیت طبیعی شهر ساری
از لحاظ موقعيت طبيعي اين شهر در جنوب درياي مازندران و در منطقه ی جلگه اي قرار گرفته و درنواحی جنوب و جنوب غربي ، بخشهای کوهستانی آن پوشیده از جنگل و درتپه ماهورهای کم ارتفاع ،اراضی کشاورزی و باغات مرکبات گسترش یافته است(طرح تفصیلی ساری، 1379).
رود خانه تجن كه از پر آب ترين رود خانه هاي استان مي باشد از ارتفاعات جنوبي شهرستان سرچشمه گرفته و در بخش شرقي به دریای مازندران منتهی می شود . مقدارقابل توجهی ازنهرهای منشعب از رودتجن و ارتفاعات جنوبی در بافت شهر جریان داشته و امکان استفاده از فضاهای مناسب و زیبایی را برای شهروندان خود فراهم کرده است. از لحاظ توپوگرافي شهر ساري در طبقه ارتفاعي 100-0 استقرار يافته که ارتفاع اين شهر از سطح درياي آزاد 5/118 متر (طرح جامع شهر ساری75 )و شيب عمومي شهر نیزاز جنوب به شمال بسيار ملايم است .
3-4-1- وضعیت آب و هوای شهرساری
عواملی مانند ارتفاع از سطح دریا، پوشش گیاهی، فاصله از دریا و … تأثیرگذار در شرایط آب و هوایی میباشند. در شهرستان ساری هوای بخش جلگهای مرطوب و قسمت کوهستانی آن مانند سایر نقاط کوهستانی استان سردسیر است. و به علت مجاورت با دریا (27 کیلومتری) مانند اغلب شهرهای ساحلی دریای خزر دارای آب و هوای مرطوب و نسبتاً گرم میباشد. منابع اصلی تأمین رطوبت در استان مازندران، دریای خزر و توده هوای مرطوب مدیترانهای است که تأثیرات خود را در شهر ساری نیز گذارده است به همین دلیل میزان رطوبت از غرب به سمت شرق استان کاهش مییابد (طرح جامع شهر ساری، 1380:24).
3-4-1-درجه حرارت درشهر ساری
بر اساس آمارهای موجود هواشناسی معدل درجه حرارت شهر ساری بین حداکثر 5/34 درجه و حداقل 12/1 درجه متغیر است. گرمترین ماههای سال تیر و مرداد و سردترین ماههای سال دی و بهمن میباشد. تأثیر رطوبت دریای خزر در هوای شهر باعث گردیده برودت هوا در فصول سرد نیز بندرت از صفر درجه سانتیگراد پایینتر رود (سالنامهآماری مازندران، 1385: 43).
داده هاو اطلاعات به دست آمده نشان می دهد که میانگین سالانه دما در شهر ساری در دوره 10 ساله 1380-1390، بین 17-5/18 درجه سانتی گراد در نوسان است .
3-4-3- وضعیت بارندگی درشهر ساری
ساري از جمله شهرهاي پرباران استان به شمار مي رود که حداكثر ميزان بارندگي به ترتيب در فصول پاييز،زمستان، بهار و تابستان است .هر چند ميزان بارش در فصول خشك در حدي نيست كه با تبخير ناشي از افزايش دما بتواند مقابله نمايد .با توجه به این امر که معدل میزان بارندگی شهر ساری در سالهای اخیر رقم 2/832 میلیمتر را نشان میدهد که در مقایسه با میزان بارندگی در استان از مقدار بارش قابل توجهی برخوردار است (طرح تفصیلی ساری، 1379).
بارندگی های شهر ساری متاثر از دو پدیده آدوکسیون هوای قطبی برروی دریای خزر و سیستمهای باران زایی است که از قطاع غربی به کشور وارد می شوند .
بررسی توزیع ماهیانه بارندگی در شهر ساری در دوره ده ساله 1390-1380 به طور متوسط بیشترین نزولات جوی در ماه های مهر،آبان ودی رخ می دهد .
نمودار ( 3-2) حداکثر بارش وتعداد روزهای بارندگی شهرساری درسال1390

ماخذ: سازمان هواشناسی استان مازندران

3-4-4-رطوبت هوای شهر
متوسط رطوبت هوای شهر ساری در طی ماه های مختلف سال بین حداکثر 75/82 در شهریور ماه و حداقل 2/68 در تیرماه متغیر است در حالیکه میزان رطوبت نسبی هوا در مازندران در تمام طول شبانهروز از 60 درجه بیشتر است. قابل ذکر است میزان رطوبت هوا با توجه به فاصله شهر از دریا و منابع تأمین رطوبت متغیر میباشد. چنانچه بخشهای شمالی و غربی شهرستان ساری از رطوبت بیشتری نسبت به جنوب و شرق شهرستان برخوردار میباشند (طرح جامع شهرساری، 1380: 25) .
نمودار (3-3) رطوبت شهر ساری سال 1385
بر اساس بررسی های انجام گرفته ،جهت باد غالب و نایب غالب در شهر ساری به ترتیب شمال غربی و شرق بوده و در مجموع 09/34 درصد هوای آرام مشاهده شده است .
3-4-5- سیستم حرکت آبهای سطحی (باران)و موقعیت مسیل ها در شهر
جهات حرکت آبهای سطحی ساری از سمت جنوب به شمال و جنوب شرقی به شمال غربی می باشد .
رودخانه تجن مهمترین مسیل موجود در شهر بوده که آن را به دو قسمت کوچکتر شرقی و بزرگتر غربی تقسیم می نماید .
برای این رودخانه دائمی که رژیم آبدهی آن بارانی – برفی است ماه های اسفند و فروردین پرآب ترین و ماه آبان کم آب ترین می باشد . (مشاورین مازند طرح ،1389).
3-4-6- نحوه دفع آبهای سطحی( آب باران)در شهر و معایب آن
دفع آبهای سطحی شهر ساری از جهات عمومی ،شیب اراضی ، شبکه معابر ، شبکه هیدروگرافی و کانال های طبیعی موجود در گستره شهر تبعیت کرده وجهت جمع آوری آبهای سطحی از کانال و جوی های با عرض و عمق متفاوت استفاده می شود . براساس بررسی های انجام شده بعضی از محلات شهر مانند : کوی دادگستری ،هسته مرکزی شهر ،بعضی از محلات اطراف میدان امام ،محله غفاری و …بامشکلات عدیده ای جهت دفع آب های سطحی مواجه هستند (مشاورین مازند طرح ،1389).
3-4-7- ساختمان زمین شناسی
از نظر زمین شناسی شهر ساری در زون ساختمانی گرگان – رشت استقرار دارد.زون مذکور از روند سینوسی البرز پیروی کرده و در نقاطی که کوهستان از دریا فاصله دارد،گسترش یافته است. بر اساس ساختارموجود زمین شناسی محدوده ،تمام لرزه های گسترده آن معمولا در عمق 10-70 کیلومتری روی داده و لذا کم عمق می باشند(مشاورین مازند طرح ،1389).
وجود یکسری تاقدیس و ناودیس با امتداد محوری تقریبا شرقی – غربی و عمود بر امتداد رودخانه تجن و دو گسل عمده ،یکی گسل شمال البرز به طول 400 کیلومتر و دیگری گسل خزر به طول 600 کیلومتر می باشند.
3-4-8- جنس خاک
از نظر خاک شناسی بستر شهر ساری بر روی دشت های آبرفتی دامنه ای استقرار یافته است که ذرات تشکیل دهنده آن عمدتا به قطرکمتر از2میلیمتر بوده و شیب اراضی نیز منظم و ملایم با ارتفاع 10-60 متر از سطح دریا می باشد (مشاورین مازند طرح ،1389).
به طوری کلی در شهرستان ساری چهار نوع خاک قا بل شناسایی است که عبارتند از:
– خاک ساحلی : شامل شن های ساحلی که از ارتفاع 25 تا 0 متر شروع می گردند.
– خاک رسوبی : در جلگه و اطراف رودخانه و دامنه های رو به شیب شمال جز خا ک های جوان با شیب جزیی که در نتیجه سیلاب بوجود آمده است و به دو صورت آلویون و کولیون هستند، دیده می شود.
– خاک جنگلی : این نوع خاک در اراضی که از درختان جنگلی پهن برگ پوشیده و دارای خاک قهوه ای جنگلی است دیده می شودو بهترین نوع خاک در نواحی معتدله می با شد.
– خاک های کوهستا نی : شا مل کوه های مرتفع با جنگل های انبوه و مخروبه و تراشیده و عموماً با پوشش خاکی نسبتاً عمیق تا عمیق با خاک تکامل یافته جنگلی و هوموس داراست.
3-4-9- آبهای زیر زمینیآبخوان های تشکیل شده در محدوده شهر ساری عموما با داشتن رسوبات درشت دانه تا دانه متوسط دارای وضعیت آبدهی عالی تا بسیار خوب می باشند .
3-5- شناخت ويژگي‌هاي جمعيتي ،اجتماعي ،اقتصادي
بررسي سير تحول جمعيت و شناخت ويژگي‌هاي آن از عوامل پايه‌اي طرح ها و برنامه‌ها است.و ساماندهي شهر به سه عامل انسان، فعاليت و فضا توجه داردودراین میان انسان مهمترين ركن این ساماندهي است. با اين مقدمه در اين قسمت در پنج عنوان سهم جمعيتي محدوده مطالعاتي در مقايسه با شهر، توزيع و پراكنش جمعيت در محدوده مطالعاتي، ساختار جمعيتي ساكن در محدوده مطالعاتي، از نظر بعد خانوار، نسبت جنسي، تركيب سني، نرخ رشد و سابقه سكونت ساكنين فعلي در محدوده مطالعاتي پرداخته مي‌شود.
3-5-1- ساختار جمعيتي محدوده مطالعاتي
با توجه به نتايج سرشماري عمومي،جمعیت شهر ساري در سال 1335 بالغ بر 26278 نفر بوده و در سال 1345 با رشد سالانه 42/5 به 45488 نفر رسيد.در سال 1355 جمعيت شهر ساري به 70753 نفر افزايش يافـت. جمعيت شهر ساري در سال 1365 بالغ بر346697 نفر بوده است .آمار فوق نشان میدهد که از سال 1365 از میزان نرخ رشد سالانه کاسته شده ولی به جمعیت شهر ساری اضافه گردیده ا ست.
در سال 1375 جمعیت شهر ساری 423806 هزار نفر با تراکم 4/115 نفر در کیلومتر مربع رسیده است.
مساحت شهر ساری در آن زمان 3674 کیلومتر مربع گزارش شده است (سرشماری نفوس و مسکن ، 1375 ). در سال مذکور با توجه به پايان جنگ و سياست‌هاي دولت مبني بر تنظيم خانواده، جمعيت شهر ساري نيز با شتاب كمتري اضافه گردیده ا ست.
در سال 1385 جمعیت شهرستان ساری به 495360 نفر با 132995 خانوار رسیده که 261293 هزار نفر ساکن در نقاط شهری با نرخ رشد سالانه 89/ 2 درصد بوده است.(آمار نامه استان مازندران، 1385 : 98).
رشد جمعیت شهر ساری از سال 1375 تا 1385 نیز رقمی دو برابررا نشان می دهد که نسبت به شهرنشینی در مازندران 7/53 درصد ، بیشتر است و در مقایسه با رشد طبیعی 4/1 درصد می توان نتیجه گرفت که نقاط شهری ساری با رشد کاملاً 8/1 درصد مهاجر پذیراست امتیاز مرکزیت سیاسی مهم ترین عامل جذب جمعیت این شهرستان شده است این امرنیز گسترش شهر در جهات مختلف را توجیه می کند . (آمارنامه سال 1375 و 1385).
براساس سرشماری سال 1389 جمعیت کل شهر ساری به 319973 نفردرصورتیکه مساحت شهر 4208.6هکتار برآورد شده است .که این

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه ارشد درمورد کیفیت زندگی، عدالت اجتماعی، حمل و نقل، زندگی شهری Next Entries دانلود پایان نامه ارشد درمورد استان مازندران، رشد جمعیت، تنظیم خانواده، ساختار سنی جمعیت