دانلود پایان نامه ارشد درمورد استان مازندران، سلسله مراتب شهری، سلسله مراتب، توسعه شهر

دانلود پایان نامه ارشد

كمتر منجر مي شود، كيفيت زندگي در اين مدل توسعه بسيار بالاتر خواهد بود:95-106) Gordon et al., 1989).
در مطالعات مطرح شده شاخصه ها ی شهر فشرده تحت دسته بندي هاي عمده زير شناسايي شده ا ند:
• دسترسي به خدمات شهري 71 ،در رابطه با مساوات در دستيابي به طيف خدمات و سرويس هاي شهري.
• كاهش نياز به سفر 72 در رابطه با طول سفر ،به خصوص از استفاده با اتومبيل شخصي .
• سلامتي و بهداشت عامه 73 ، در رابطه با بهبود سلامت جامعه ،از طريق كاهش ،آلودگي ناشي از اتومبيل ها و انتشار گازهاي سمي آنها.
• «تعاملات اجتماعي74 ، در رابطه با فرصت برخوردهاي مثبت اجتماعي در خيابان هاي شهري و محله اي و فضاهاي عمومي ، از طريق استفاده مداوم مردم از اين اماكن و از طريق سفر هاي پياده(مثنوي، 1382 :92).
2-15- كيفيت زندگي و توسعه پايدار
براي اينكه يك منطقه شهري كيفيت زندگي را ارتقاءبخشد؛بايد به سلائق و نياز هاي ساكنان آن منطقه توجه نمايد . اندوختن ویا افزایش سرمایه یکی از راه حل هایی است که سبب پایداری درهرجامعه می گردد؛ زیرا پايداري و كيفيت زندگي تابع ارتباط افراد با سرمايه خواهد بود .متداولترين سرمايه موثر بر سيستم هاي شهري شامل: سرمايه هاي اقتصادي ،طبيعي ،انساني و اجتماعي است.که مجموع آن سبب پويايي و ارتقاءكيفيت زندگي خواهدشد .
درحال حاضربخش عمده اي از روندرشد جمعیت به دلیل مهاجرت است . در همه ی شهر ها چنین رشدی مورد قبول نيست .(Taylor, et al., 2009)عوامل و بازخورد هايي كه ممكن است مهاجرت درون شهري و يا خروج افراد از يك منطقه شهري را منجرگردد در نتيجه ی نارضايتي از كيفيت زندگي می باشد. بنابراين درك ساختاري سيستم هاي شهري موثر،در پويايي پايداري و كيفيت زندگي بسيار مهم است .تراكم بالاي جمعيت در يك منطقه كوچك ،علاوه برتهديدات اجتماعي وزيست محيطي وعدم رفاه اقتصادي ، بار اضافه اي بر سيستم شهري تحميل خواهد نمود ؛چنانچه مديريت صحيحي دررابطه با این خطرات نشود؛ اهداف بلند مدت پايداري و كيفيت زندگي در يك شهر به لغزش و خطا خواهد رفت(McGranahan. et al, 2005).
اولين گام در شناخت نحوه مديريت ،شناخت ساختاري است كه تغيير در اصول سرمايه را مديريت کرده و تاثیربسزایی در پايداري و كيفيت زندگي دارد .درضمن ما به درك پويايي از جوامع شهري كه به روابط مردم با منابع طبيعي ورشد اقتصادي كمك كند نياز داريم .پايداري شهري و اهرم هاي سياسي براي ترفيع دادن قابليت هاي بلند مدت اجتماعي و زيست محيطي ازجمله ساختارهاي اساسي است (Campbell, 1996). كه براي رسيدن به پيشرفت هاي پايدار و رشد اقتصادي نیازمندیم . (Woodwell, 1998)
با اين حال،تصميم گيريهاي اقتصادي بايد در زمينه تمايلات اجتماعي ساكنان آن منطقه و محدوديت هاي زيست محيطي صورت گیرد) . (Levett, 1998
بنابراین ،درك صرفا اقتصادي از سرمايه ،توانايي ما را براي برقراري ارتباطات اجتماعي و زيست محيطي در جهت پايداري و سرزندگي محدود مي كند .ما براي درك نتيجه پايداري و كيفيت زندگي در بحث هاي خود مناطق شهري را به عنوان مكاني كه مدل هاي مضاعف سرمايه را اندوخته و در بين مردم توزيع مي كند در نظر می گيريم كه اين خود باعث پايداري در ثروت و قدرت مي شود بحث در مورد پايداري و كيفيت زندگي همواره تهديد مشتركي را به دنبال دارد . تلويحا بايد گفت پايداري و كيفيت زندگي به رابطه مردم با سرمايه وابسته است .
كميسيون جهاني منابع طبيعي و تو سعه 75،پايداري را در كنار توسعه پايدار استفاده مي کند ،توسعه اي كه پاسخ گوي نياز هاي حاضر با توجه به نسل هاي آينده و نياز هاي خود آنهاست؛ تعريف مي شود(WCED, 1987).
باتوجه به اینکه پايداري بر ايده ي استفاده از منابع و نياز هاي فعلي استوار است ؛اما هيچ برنامه اي براي استفاده از منابع به گونه اي كه قابل استفاده براي نسل هاي آينده بشر باشد، ندارد؛ براي مثال: آبهاي زير زميني نبايد به گونه اي مصرف شوند كه بارش باران نتواند آن را جايگزين كند .جنگل ها نبايد بيش از آنكه كاشته شوند قطع گردند و اجراي فعاليت هاي كشاورزي نبايد به اندازه اي افزايش يابد كه ميزان ريز مغذي ها ي خاك تنزل يابد .
توسعه پايدار بر سه اصل استوار است :توسعه اقتصادي ،توسعه اجتماعي و حفاظت زيست محيطي . ريشه كن كردن فقر ،تعويض الگوهاي ناپايدار توليد ، مصرف ،مراقبت و مديريت منابع طبيعي كه پايه و اساس توسعه اقتصادي و اجتماعي است از نيازهاي اساسي در ايجاد توسعه پايدار می باشد .
به عنوان مثال كمپبل بحث برخورد و تقاطع ميان عوامل طبيعي ،اقتصادي و اجتماعي را به عنوان پايه هاي برنامه ريزي شهري مطرح كرده و آن را مثلث برنامه ريز مي خواند .
توسعه پايدار موازنه اي منصفانه ميان محيط فيزيكي ،اجتماعي و اقتصادي است که در مركز بخش هاي مهم اقتصادي،اجتماعي و محيطي يك شهر قرارمی گیرد و اهميت برابر آنها را نشان مي دهد (Cato, 2009:61-78).
در حال حاضر توسعه پايدار داراي برنامه ريزي بر پايه واقعيت نيست پيش بيني كنندگان آينده در زمينه هاي سلامت عمومي،تجارت ، برنامه ريزي و حفاظت محيطي در تعيين تقدم اين طيف ها ناموفق بوده و جايگاه و موقعيت آنها لنز هايي را مي سازد كه از درون آن به يك شهر مي نگرند.(Campbell, 1996: 296-312 )
لوت 76 (1998)پايداري را به عنوان يك سيستم ثابت در مقايسه با قلمرو مستقل مطرح كرده است از نظر وي جامعه و اقتصاد بدون سرويس هاي محافظت كننده ی زندگي كه به وسيله محيط ساخته مي شوند زنده نخواهند ماند . همچنين او معتقد است كه اقتصاد،پايگاهها و رفتارهايش همگي يك بناي اجتماعي است ، که با حوزه اجتماعي، یکسان و هماهنگ است . و به همين دليل حوزه خارجي ،يعني محيط ،داراي محدوديت هاي فيزيكي است وبه حوزه هاي داخلي يعني اقتصاد و جامعه نيز محدود
مي شود( (Cato, 2009:61-78; Daly, 1990.
لوت در مورد به كار بردن كلمه بالانس و موازنه در بحث هاي مربوط به توسعه پايدار هشدار مي دهدو معتقد است پايداري موجب توافق و تطبيق ميان كيفيت زندگي و محدوديت هاي محيطي می گردد .تقدم اقتصادي نیزنمي تواند به طور مساوي و برابرباتقدم محيطي قرار بگيردوگرنه اقتصاد ،ظرفيت هاي محيطي را تحت فشار قرار خواهدداد ,2012:1-16) Stave1 & Beck . (
باتوجه به مطالب فوق زمین، منابع آب و انرژی، جمعیت و محیط زیست ازچالشهای مهم درتوسعه ی شهری خواهند بود . عدم تقویت ظرفیت های زیست محیطی ، تخریب جدی محیط زیست همراه با افزایش آلودگی آب وهوا، مواد زائد جامد و کاهش تنوع زیستی را موجب خواهدشد . دراین رابطه از خدمات شهری بهينه جهت حفاظت و تقویت زیست محیطی، افزایش فضای سبز و مناطق کشاورزی مي توان سود برد . ,et. al ,2011:563,564) Che).
خلاصه مباحث فصل دوم
يكي از موضوعات حياتي قرن21 در ارتباط با پايداري شهر ، فرم و شكل شهر يا چگونگي رشد وتوسعه شهر در فضاست. شكل شهر به عنوان الگوي توسعه فضايي فعاليت هاي انسانی دربرهه خاصي از زمان تعريف مي شود(8 Anderson, 1996: ).
رشد وگسترش کالبدي شهر فرايندي است که بر تمام نظامها وساختارهاي شهر به طور مستقيم يا غيرمستقيم تاثير ميگذارد. به همين دليل چنانچه اين فرايندجريان درستي را طي نکند، اثرات نامطلوب بسياري بر اجزاي مختلف آن بر جاي ميگذارد. يكي از مشخصههاي بارز گسترش كالبدي شهرهاي ايران گسترش با تراكم پايين در بافتهاي پيراموني و عدم استفاده از فضاهاي مياني و نبود توسعه درون زا می باشد. در دهههاي اخیر بر اثر رشد وتوسعه ی بیرونی شهرمقدار زيادي از اراضي كشاورزي و باغات اطراف به زير ساخت وساز رفته است و در پي آن شهرها بيش از پيش به سوي پديده پراكندگي شهري حركت كردهاند و پيامدهاي نامطلوبي از بعد كالبدي- فضايي ،آسيب هاي اجتماعي- اقتصادي، تخريب منابع زيست محيطي و افزايش هزينه ي تاسیسات و تجهیزات شهری ، نوسان شديددر قيمت زمين و مسكن داشتهاند. (عزیزی،1383: 194).
از سوي ديگر كميسيون اتحاديه اروپا با تاكيد بر فرم شهري فشرده به دنبال يافتن الگوهايي با كاربري مختلط از رشد يا توسعه شهري است كه روحيه و ساختار كلي آنها ازشهر هاي سرزنده و پر جنب و جوش نظير: رم، بارسلونا، آمستردام و پاريس نشات گرفته باشد و با افزايش وسايط نقليه عمومي و غيرآلاينده و همچنين فراهم آوردن شرايط و تشويق شهروندان به استفاده از دوچرخه و سفرهاي پياده ، زمينه ي به حداقل رساندن سوخت هاي فسيلي و در نتيجه گازهاي گلخانه اي و آلودگي هاي زيست محيطي ،بتواند شهر پايدار راتحقق بخشد (مثنوي، 1382 :92 ).
اما در هر شكل كمتر نظريه پردازي وجود دارد كه با وجود اراضي بدون استفاده و با قابليت دسترسي مناسب به خدمات و تاسيسات در بافتهاي موجود شهري ،توسعه پيراشهري را توصيه كند چنين شكلي از توسعه شهر الگويي از يك شهر بيمار خواهد بود كه انسجام فضايي خود را از دست داده و بافت متخلخل و تنك را بر چهره خود دارد .
در حال حاضر اين امر كاملا ثابت گرديده كه بهبود شرايط اجتماعي ، فرهنگي د ر درجه نخست به ساماندهي فيزيكي شهرها وابسته است . جامعه سالم و با نشاط اجتماعي بالا ، فرهنگ والا ،رفتار هاي مطلوب ، در واقع حاصل عملكرد فضا و كالبد با هويت ، زيبا ، راحت ، امن و سرزنده است . از طرفي ديگر محيط شهري با كيفيت بالا ، خود نمايانگر وجوه بالاي فرهنگ و سلامتي روان در افراد جامعه است.
در حالي كه كشورهاي در حال توسعه در دستيابي به اهداف اوليه توسعه پايدار با چالشهاي جدي ر وبرو هستند دربسياري از كشورهاي توسعه يافته بيش از سه دهه است كه رويكرد كيفيت زندگي شهري به عنوان يكي از مفاهيم جديد توسعه پايدار شهري به طور جدي در برنامه ريزي شهري گنجانده شده است.
با توجه به موارد فوق الذكر نقد و بررسی ارزیابی تاثیر فرم شهري بر شرایط کیفیت زندگی از شهری به شهر دیگر بسیار متفاوت بوده و به اثرات زیست محیطی و اقتصادی و فرهنگی آن بستگی خواهد داشت .

مقدمه
بررسی و شناخت شمای کلی منطقه مورد مطالعه از مهمترین بخش هر پژوهش علمی می باشد. در فصل حاضرابتدا به شناخت طبیعی و جغرافیایی شهر ساری پرداخته ودر بخش دوم به ویژگیهای اجتماعی و جمعیتی آن می پردازیم ،سپس در بخش سوم مسائل وخصوصیات اقتصادی شهر را نمایان ساخته و در بخش چهارم به نحوه توسعه شهر در ادوار مختلف پرداخته ودر نهایت نقش حمل و نقل و شبکه های ارتباطی موجود در شهر را واکاوی می نماییم .
3-1- جایگاه شهر ساری در سلسله مراتب شهری استان مازندران
در سلسله مراتب شهری استان مازندران، شهر ساری به عنوان مرکز استان بالاترین رتبه را نسبت به دیگر شهرهای مازندران دارد. در برنامه پنج ساله دوم توسعه اقتصادی – اجتماعی و فرهنگی استان ،شهر ساری به عنوان شهر نخست در نظام شهری و خدماتی یاد شده است. محور اقتصادی شهر، خدماتی – صنعتی است و سطح خدماتی آن ملی و عملکرد استانی دارد. موقعیت شهر ساری به عنوان مرکزیت سیاسی – اداری استان مازندران، آن را به یک مرکز بزرگ اداری و خدماتی در سطح وسیع بدل کرده است. این عملکرددرتمام زمینه های آموزشی، اداری، فرهنگی و… دیده می شود. ارائه خدمات برتر در این شهر موجب رشدمهاجرت ودرنتیجه گسترش فیزیکی شهر شده است.

نقشه شماره(3-1) جایگاه شهر ساری در سلسله مراتب شهری استان مازندران`

جدول شماره( 3-1) : جایگاه شهر ساری در سلسله مراتب شهری استان مازندرا ن
نام شهر
تعداد جمعیت
تعداد خانوار
متوسط بعد خانوار
نسبت به جمعیت شهر ساری
ساری
273972
74910
65/3
1
بابل
240073
66338
61/3
87/0
آمل
199698
54144
68/3
72/0
قائم شهر
182240
50049
64/3
66/0
منبع : سالنامه آماري استان مازندران

نمودار شماره(3-1): جایگاه شهر ساری در سلسله مراتب شهری استان مازندرا ن

منبع : سالنامه آماري استان مازندران
3-2-موقعيت سیاسی ،جغرافیایی وریاضی شهر ساري
شهر ساری مرکز استان مازندران وازموقعیت سیاسی – اداری ویژهای برخوردار است. از لحاظ موقعيت جغرافيايي در طول شرقي 53 درجه و 37 دقيقه و عرض شمالي 34 درجه و 36 دقيقه واقع شده است. این شهر از شمال به

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه ارشد درمورد کیفیت زندگی، عدالت اجتماعی، حمل و نقل، زندگی شهری Next Entries دانلود پایان نامه ارشد درمورد استان مازندران، رشد جمعیت، تنظیم خانواده، ساختار سنی جمعیت