دانلود پایان نامه ارشد درمورد استان مازندران، رشد جمعیت، تنظیم خانواده، ساختار سنی جمعیت

دانلود پایان نامه ارشد

امر نیازمند توجه بیشتر برنامه ریزان شهری است(آماروسرشماری سال 1389).
دراين رابطه به بررسي عوامل موثر در ساختار جمعيتي مانند بعد خانوار و نسبت جنسي و گروه‌هاي سني به شاخص كيفي جمعيتي مي پردازيم .
3-5-1-1- بعد خانوار
جمعيت شهر ساري در سال 1365 معادل 141020 نفر بوده و تعداد خانوار همان سال 30004 نفر وبعد خانوار نیز معادل 7/4 نفر در هر خانوار بوده است. در سال 1375 جمعيت شهر ساري معادل 195882 نفر و تعداد خانوار در اين سال معادل 44254 نفر بوده بنابراين بعد خانوار در سال 1375 معادل 4/4 نفر درهر خانوار گزارش شده است.
بر اساس سرشماری سال 1385تعداد خانوار شهر ساری برابر71564 وبعد خانوارنیز 66/3 کاهش داشته است. تعداد خانوار نسبت به سال1355بیش از5/4 برابرافزایش یافته است .بعد خانوارنیز طی سالهای 1355- 1385 از 6 /4نفربه 7/3 نفرکاهش یافته که به معنی کاهش یک نفر از این میانگین است(سالنامه آماری استان مازندران، 1387). بر اساس نتایج آماری دوره های مختلف تعداد خانوار شهر ساری در سال 1345 برابر با 8605 واحد بوده است که این رقم در سال 1385 به 74910 واحد رسیده به عبارتی تقریبا 10 برابر افزایش داشته است. بیشترین میزان افزایش تعداد خانوار بین سال های 1365 – 1355 و 1385- 1375 بوده ا ست. با توجه به این ارقام می توان گفت که علیرغم افزایش تعداد خانوار، بعد خانوار در این شهر روند کاهشی داشته است که سیاست تنظیم خانواده در شهر ساری در این روند کاهشی مشهود می باشد. جدول زیر،روند تغییرات تعداد ومتوسط بعد خانوار شهر ساری را دردوره های 1385- 1345 نشان می دهد.
جدول شماره(3-2): تغییرخانوارشهر ساری طی سال ها ی1385 – 1345
سال

تعداد جمعیت

تعداد خانوار
متوسط بعد خانوار
1345
26278
8605
92/4
1355
44568
15527
47/4
1365
141020
29830
72/4
1375
195882
44280
40/4
1385
273972
74910
66/3
منبع : سالنامه آماري استان مازندران 1385- 1345
نمودار شماره (3-4) : تغییرات جمعیت و تعداد خانوار شهر ساری طی سال های 1385- 1345

منبع : استنتاج ازیافته های تحقیق
3-5-1-2- نسبت جنسي
يكي از شاخصهاي عمده اي كه در بررسي و تحليل جمعيت شهرها ميتوان به آن پرداخت شاخص نسبت جنسي است كه نشان ميدهد در مقابل هر 100 نفر زن چند نفر مرد وجود دارد. اين شاخص به طور معمول در بدو تولد نوزادان معادل 105 است. بررسي سير تحول ساختار جنسي جمعيت نشانگر آن ا ست كه نسبت جنسي جمعيت از سال 1335-1385همواره دچار تغييراتي بوده ا ست كه اين مسئله بيارتباط با وقايع و تحولات اقتصادي و اجتماعي شهر نميباشد.
جمعيت شهر ساري در سال 1365 معادل 141020 نفر بوده و از اين تعداد 71673 مرد و 69346 زن بوده‌اند بنابراين نسبت جنسي جمعيت شهر ساري معادل 3/103 مي‌باشد.
در سال 1375 جمعيت شهر ساري معادل 195882 نفر بوده و از اين تعداد 98905 نفر مرد و 97077 نفر زن بوده‌اند. در این مطالعه نسبت جنسي جمعيت نیز معادل 8/101 بوده است.
بر اساس برآورد سال 1385 از جمعیت 261293 نفر، 131491 مرد و 129802 زن بوده اند که شاخص جنسی آن به101رسیده است .
جدول (3-3)تحولات شاخص نسبت جنسی جمعیت شهر ساری در دوره 85-1355
سال
جمعیت كل
مرد
زن
نسبت جنسی
1355
70753
37205
33548
3/103
1365
141020
71767
69253
8/101
1375
195882
98905
97077
102
1385
261293
131491
129802
101

ماخذ:مركز آمار
نمودار(3-5) تحولات شاخص نسبت جنسی جمعیت شهر ساری در دوره 85-1355

ماخذ :استنتاج ازیافته های تحقیق
3-5-1-3-گروه سني
گروه سني شاخص ديگري است كه با استناد به آن مي‌توانيم جواني يا پيري جمعيت هر مكان را بسنجيم و از اين طريق پتانسيل‌هاي بالفعل وبالقوه جمعيتي در هر كانون را يافته و براين اساس برنامه‌ريزي نماييم.
در سال 1375 از جمعيت 195882 نفر شهر ساري 70419 نفر در سن 14-0 سال و 119360 نفر در سن 64-15 سال و 6103 نفر در سن 65 سال و بالا بوده‌اند.
نسبت هر يك از آنها به كل جمعيت به ترتيب در سن 14-0 سال 36% و در سن 64-15 سالگي معادل 61 درصد و 65 سال و بالاتر معادل 1/3 درصد مي‌باشد. بنابراين ملاحظه مي‌كنيم كه تعداد جمعیت 14-0 از 40 درصد در سال 1365 به 36 درصد در سال 1375 كاهش يافته است. علیرغم آن شهر ساري نظير ساير نقاط كشور دارای جمعيت جوان مي‌باشد.
در ساختار سني جمعیت سال 1385 سهم كودكان و نوجوانان زير 20 سال و جمعيت بالاي 64 سال كمتر و سهم جمعيت جوان و ميان سال در سن فعاليت بيشتر از كل كشور است (سرشماری وآمار 1385).
نمودار (3-6) ساختار سنی جمعیت شهر ساری در سال 1385

ماخذ : استنتاج ازیافته های تحقیق
نمودار (3-7) هرم سنی جمعیت شهر ساری در سال های 1385

ماخذ: مشاورین مازند طرح

جدول (3-4)روند افزايش جمعيت شهر ساري در طي سال‌هاي 85-1375
شرح سال
جمعيت
به نفر
مساحت
به هکتار
ضريب افزايش جمعيت
مرد
زن
تعداد خانوار
متوسط بعد خانوار
متوسط رشد سالانه
نسبت جنسی
میزان باروری
نرخ مهاجرت

1375

195882
2500
93/1
98905
97077
44280
4/4
4،67
102
2/5
86/3
1385

261293
2765
38/1
131491
129802
71564
7/3
2،89
101
9/1
54/1
1389
293212
4208.6
33/1
*
*
80332
65/3
9/2
*
2/1
8/1
ماخذ : سرشماري عمومي نفوس و مسكن
در سلسله مراتب شهرهای ا ستان مازندران ، شهر ساری دررتبه اول واقع شده است و از نظر جمعیت نیز، شهر برتر استان به لحاظ رتبه و اندازه جمعیتی می باشد(مشاورین مازند طرح1389 ).
3-5-1-4- میزان تولد و وفات در شهر ساری
تعداد متولدین شهرساری درسال 1375، 4176 نفر می باشد که از این میزان 2144 نفر پسر و 2032 نفر دختر می باشد. به دلیل کاهش بعد خانوار و رغبت کمتر خانواده ها به داشتن فرزند بیشتر این میزان تولد در درون خانوارها در سال 1385 نسبت به 1375 کاهش یافته. تعداد متولدین سال 1385، 4784 نفر می باشد که از این تعداد 2432 نفر پسر و 2352 نفر دختر می باشد. هر چند در مجموع تعداد متولدین سال 1385 از تعداد متولدین سال 1375 بیشتر است ولی نسبت به میزان جمعیت و تعداد خانوارهای شهر ساری این میزان تولد در درون خانواده کاهش داشته است (سازمان برنامه و بودجه استان مازندران، 145:1387).

3-5-1-5- میزان سواد
بر اساس تعریف مرکز آمار ایران کسانی که بتوانند به زبان فارسی و یا هر زبان دیگر متن سادهای را بخوانند و بنویسند، خواه مدرک رسمی داشته باشد یا ندا شته باشند باسواد به شمار میآیند. این تعریف بیانگر درجه علمی و آگاهی افراد جامعه نیست امّا کمیتی است که دستیابی به آن لازم و ضروری است. کارایی جمعیت در سایه سطح دانش تخصص و آگاهی بالاتر امکان پذیرتر است. سرمایهگذاری برای آموزش یا سرمایهگذاری بر روی انسان، از اقتصادیترین نوع سرمایهگذاریها است. انسانها به گونه ای تربیت شوندکه از کارایی بالایی برخوردار باشند، بطوریکه از منابع فضا به نحو احسن بهرهبرداری میکنند.
جدول (3-5) برآورد میزان سواد جمعیت 6ساله و بیشتر براساس تفکیک جنسیت
جنس مبزان سواد
باسواد
بی سواد
جمع
زن
111981
13440
125421
مرد
119817
6756
126573
کل جمعیت
231798
20196
251994
مأخذ : سرشماری نفوس ومسکن 1385
نمودار(3-8)برآورد جمعیت 6ساله و بیشتر بر حسب سن و جنس و سطح سواد

مأخذ : استنتاج ازیافته های تحقیق

3-5-1-6-تراکم واحدمسکونی وتراکم خانواردرواحد مسکونی
بر اساس سرشماری نفوس و مسکن، شهر ساری در سال 1355 دارای 1225واحد مسکونی بوده که با روند صعودی در سال 1385به 67423 واحد مسکونی رسیده است. با توجه به اين ارقام می توان گفت که طی سه دهه56198 واحد مسکونی به این شهر افزوده گردید. بالاترین میزان افزایش تعداد واحد مسکونی در این شهر مربوط به سال های 1385- 1375 می باشد. طی این دوره 26568 واحد مسکونی به شهر افزوده شد که خود نشان دهنده رشد شهر نشینی در این دوره می باشد. تراکم خانوار در واحد مسکونی طی سال های 1385-1355 روند کاهشی داشته به طور ی که از 38/1 نفردر سال1355 به 06/1نفر درسال 1385رسیده است. بالاترین ضریب افزایش واحد مسکونی مربوط به سال های 1365-1355 بوده است بدون ترديد سیاست اصلاحات ارضی و بدنبال آن مهاجرت روستاییان نقش مهم واساسی داشته است.
جدول (3- 6)تحولات ضریب سکونت در شهر ساری
سال
جمعیت
تعداد خانوار
تعداد واحد مسکونی
تعداد خانوار واحدمسکونی (ضریب سکونت)
1355
70753
15527
11225
38/1
1365
141020
29830
26275
14/1
1375
195882
44280
40855
08/1
1385
261293
71654
67423
06/1
ماخذ: نتایج سرشماری عمومی نفوس ومسکن ساری
جدول (3-7)قیاس نرخ رشد جمعیت و رشد مسکن در دوره سی ساله 1355-1385
دوره
نرخ رشد جمعیت
نرخ رشد واحد های مسکونی
1355-1365
14/7
88/8
1365-1375
34/3
51/4
1375-1385
9/2
14/5
منبع : نتایج سرشماری عمومی نفوس ومسکن ساری
درجدول فوق نرخ رشد جمعیت از سال 1355 تا 1385 از 14/7 به 9/2 بوده است که شاهد تراکم پایین خانوار در واحد مسکونی 05/1 می باشیم در حالیکه افزایش نرخ رشد واحد های مسکونی در سال های اخیر، افزایش واحد های مسکونی خالی را نشان می دهد .
3-5-1-7- بررسی روند مهاجرت شهر ساری
سال های بعد از انقلاب اسلامی در حقیقت دوران تحولی بود که از یک سو وارث نتایج و آثارسیاست ها و اقدامات گذشته و از سوی دیگر مواجه با مشکلات خاص خویش بود. بدین ترتیب که ورشکستگی نظام بانکی به علت پرداخت بی رویه اعتبارات و خروج شدید سرمایه از کشور نخستین واکنش قابل پیش بینی اقتصاد بیمار و وابسته در شرایط بحرانی بود.
بدین جهت اختلاف سطح درآمد بین شهر و روستا و همچنین اختلاف فاحش سطح زندگی در این دو جامعه به همراه تمامی مشکلاتی که گریبانگر روستاییان است به نظرآنان مهاجرت به شهر را بهتر از زندگی در روستا جلوه می دهد و همه آسایش، پیشرفت، دسترسی به امکانات و تسهیلات و خدمات، درآمد بهتر و بیشتر و… را در شهر می یابند. بنابراین باز هم مهاجرت و به دنبال آن رشد بی رویه شهرها و شهرنشینی با روندی سریعتر از دوره قبل صورت گرفته و مشکلات بازمانده از دوره های قبلی به این دوره نیز انتقال یافت. با توجه به توضیحات فوق، شهر ساری نیز در این دوره با شتاب بیشتری به گسترش خود ادامه می دهد و در واقع توسعه سریع و ناگهانی شهر ساری که از ابتدای دوره مزبور شروع و تا امروز ادامه دارد؛ وسعت و جمعیت شهر را به چندین برابر رسانده است.
در فاصله سال هاي 1365 تا 1375، تعداد 31991 نفر به شهر ساري وارد و يا درداخل اين شهر جابه جا شده اند . اين تعداد در دوره بعدي يعني فاصله سال ها ي 1375 تا 1385 به 49724 نفر رسيده است كه نشان دهنده افزايش تعداد مهاجرين وارد شده به اين شهر و مهاجرپذيري آن مي باشد. از نظر توزيع سني مهاجران وارد شده در سال 1385 و 1375 بيشترين تعداد متعلق به گروه سني 64 – 15 سال مي باشد كه از اين گروه به ترتيب 40591 و21951 نفر وارد شهر ساري شده اند .آمار موجود بيانگر افزايش ميزان مهاجرپذيري اين شهرمي باشد به طوري كه اين ميزان حتي از نرخ رشد طبيعي شهر بالاتر بوده است. بنابراین در یک نگاه کلی می توان گفت که جمعیت رو به فزونی شهر ساری بیشتر، از مهاجر پذیری خود نشات می گیرد و با توجه به مراجعه به آمارهای مربوط به شهر ساری کمتر عامل تولد در افزایش جمعیت ساری تاثیر می گذارد. (برآوردهای سالنامه ی آماری، 135:1387)
جدول (3-8) :تعداد مهاجران وارد شده به شهر ساری طی سال های 1385- 1375
گروه سني
تعداد مهاجران وارد شده به شهر ساري در سال 1375
تعداد مهاجران وارد شده به شهر ساري
در سال 1385
14 – 0
9625
8461
64 – 15
21951
40591
65 +
397
627
نامشخص
18
270
جمع
31991
49724
منبع : سالنامه آماري استان مازندران .1385- 1375

نمودار (3-9) : تعداد مهاجران وارد شده به استان طی سال های 1385 – 1375

منبع : استنتاج ازیافته های تحقیق
3-5-1-8- چگونگي پراكنش جمعيت در محدودة

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه ارشد درمورد دریای خزر، استان مازندران، طرح تفصیلی، نقاط شهری Next Entries دانلود پایان نامه ارشد درمورد توسعه فیزیکی، نرخ بیکاری، مکان گزینی، بافت قدیم