دانلود پایان نامه ارشد درمورد احساس غربت، ناخودآگاه، امام صادق

دانلود پایان نامه ارشد

اسلامي نيز در ذيل اين قاعده مي‌باشد. جهات نرم‌افزاري اين تمدن اکثرا از آموزه‌هاي اسلامي گرفته‌شده و با تکيه با آموزه‌هاي ديني و تلفيق با علوم ساير ملل، و با استعانت از فرهنگ غني اسلامي خود نهتنها آن علوم سايرين را بومي سازي کند که مسلمين توانستند علوم مختلف را پرورش دادند. در واقع ، اسلام هستة اصلي تمدن اسلامي است که برخاسته از تعامل و آميزش با تمدن هاي پيرامون خود بود.407
با آمدن اسلام در سرزمين‌هاي مختلف، ديد جديدي براي مردمان آن ديار حاصل مي‌شد، پنجره‌اي جديد برايشان گشوده مي‌شد و اسلام با آموزههاي همه‌گيرش، مشوقي براي پيشرفت آن‌ها مي‌گرديد.
اسلام، مکتبي است جامع و واقع‌گرا که به هم? جوانب نيازهاي انساني، اعم از دنيايي يا آخرتي، جسمي يا روحي، فکري و عقلي، عاطفي و احساسي، فردي و اجتماعي توجه دارد. و نه‌تنها دستورات اخلاقي براي هر عرصه ارائه مي کند بلکه در هر عرصه از زندگي فردي و اجتماعي داري احکام عملي مي باشد؛ به اعتقاد شهيد مطهري، احکام، يعني دستورهايي که مربوط است به فعاليت‏هاي خارجي و عيني انسان، اعم از فعاليت معاشي و معادي، دنيوي و اخروي، فردي و اجتماعي.408
همين جنبههاي فراگيري و بروز بودن آموزههاي اسلامي است که، برناردشاو، فيلسوف برجسته انگليسي صريحا اعلام کرد: “…به نظر من اسلام تنها مذهبي است که استعداد توافق و تسلط بر حالات گوناگون و صور متغير زندگي و مواجهه با قرون مختلف را دارد.من چنين پيشبيني مي‏کنم و هماکنون هم آثارآن پديدار شده است ،که ايمان محمد مورد قبول اروپاي فرداخواهد بود.” 409.
مطالب قرآن و آموزههاي اسلامي به عنوان منبع افکار و افعال مسلين، در سه بخش تقسيم شدهاند. بخش عقايد، احکام واخلاق، که هم? اين مواردمجموعا دربردارنده تمام قوانين زندگي مسلمين ميباشد.
گفتار اول: باورهاي اعتقادي
مباني عقيدتي هر ديني به عنوان محرک نوع و نحوه پيشرفت يا انحطاط پيروان يک دين محسوب مي شود. نيرويي بسيار قوي و پنهان، ولي بسيار تاثيرگذار که اگر به حق باشد، سازنده پلههاي ترقي يک جامعه خواهد بود و اگر داراي انحراف باشد در نقش کاتاليزوري براي انحطاط عمل مي کند.
پيروان دين اسلام به حق يکي از نمونههاي بسيار مشهود تاريخ است که با توجه و ارادهاي که از اعتقادات خود گرفتند و با عنايت به آموزههاي اسلامي، اجتماعي بر اساس ديانتشان به پا کرده و با اهتمام به رعايت دستورات عملي، حوزههاي مهم دنيوي ، علمي، اقتصادي و اخلاقي را فتح نمودند.
در ميان اديان ابراهيمي پيروان اسلام، متأثر از ساختار ايدئولوژيکي و اخلاقي و عبادي و فقهي آن دين‏ هستند. اسلام ديني گسترده و جامع بود که در هر مورد و خصوصا اگر به‏ زندگي روزمره ارتباط پيدا مي‏کرد،ضابطه و قانوني به همراه داشت.اين قوانين از ذات اسلام‏ نشأت مي‏گرفت و ازاين‏رو اعتبار و اهميتي‏ همسنگ اصول آن داشت وپاسخهاي‏ ارائه شده، در متن خود دين ريشه داشت و از همان اصول و عناصري نشأت ميگرفت که‏ توسط خود پيامبر ابلاغ و وضع شده بود.410
ايمان و عقيده پاک ميتواند در جوامع انساني الفت و همبستگي ناگسستني ايجاد کند؛ پيوندي که رنگ و نژاد و احزاب قادر نخواهند بود آن را از هم بگسلند؛ به زعم بسياري از متفکران يکي از دلايل موفقيت مسلمين، عقايد متناسبي است که در اسلام وجود دارد. گوستاولوبون مىنويسد: “بساطت و سادگى و وضوح اصول عقايد اسلامى، به علاوه رفتار با خلايق به عدل و احسان سبب عمده اى گرديد كه تمام روى زمين را تسخير نمايد…. علّت عمده آن، اين است كه عقايد اسلام كاملاً موافق است با قواعد و اصول طبيعى و از خواص اين عقايد، آن است كه اخلاق عمومى را تصفيه كرده، عدل و احسان و تساهل مذهبى در آنها ايجاد مىكند”.411
پروفسور مون تت در مورد خصوصيت “عقلانيت اصول عقايد اسلامى” مىگويد: ” اسلام دينى است اساساً عقلانى در حد اعلاى معنى كلمه، چه از نظر مبدأ و ايدئولوژى و چه از نظر تاريخ. تعريف و اصطلاح عقلانيت به عنوان سيستمى فكرى كه عقايد دينى را بر اصولى كه به وسيله عقل تأييد شدهاند آشكار مىكند كاملاً بر اسلام تطبيق مىنمايد… براى يك نفر مسلمان، اصول دين اسلام خلاصه مىشود در اعتقاد به وحدانيت خدا و رسالت پيامبرش…. سادگى و روشنى اين تعاليم قطعاً از قوىترين عوامل مؤثر در پيشرفت و فعاليتهاى دينى و تبليغاتى در اسلام است.. اصولى با اين كمال تا اين اندازه خالص و عارى از پيچيدگىهاى كلامى و فكرى و نتيجتاً تا اين اندازه سهلالوصول و قابل درك در حقيقت واجد قدرتى عالى براى نفوذو راه يافتن در وجدان بشر مىباشد”412
با توجه به اين مطالب به شمهاي از تاثيرگذاريهاي عقايد اسلامي بر جامعه اسلامي ميپردازيم.
الف- باورهاي موثر در رشد
عامل اعتقادي در ميان مسلمين شکل دهند? تمام رفتارها و الگوهاي اخلاقي و سياسي و اجتماعي و بعد رفتاري اوست. حتي اخلاق در شکل کاملش محتاج اصول اعتقادي دين يعني توحيد و معاد است، زيرا وقتي بخواهيم کمال نهايي و ارتباط اعمال خود با آن را بداين ناچاريم مساله خدا را مطرح کنيم. و براي تشخيص افعال خير و رفتار خوب خود بايد به معاد هم اعتقاد داشته باشيم413
باورهاي اعتقادي اسلامي تحت سه موضوع اعتقاد به خداي يگانه، اعتقاد به نبوت، و اعتقاد به روز قيامتي که در پيش است ، ميباشد.
1- توحيد
در ميان تمامي اديان ابراهيمي اعتقاد به يکتايي خدا در هم? امور مهمترين رکن اعتقادات آن ها محسوب مي شود. در اسلام هم توحيد، با تمام مراتب و انواعش نقش راهبردي در زندگي مسلمين ايفا مي کند. و تاثيرات بي شماري را در زندگي مسلمان برجاي گذاشته؛ از جمله:
1) غايت سازي
توحيد و خداپرستي و باور به خدايي که اختيار هم? امور در دست اوست، موجب ميشود نگرش فرد به هم? هستي و زندگي انسان، هدف‌دار و معنادار باشد و در رفتارها با انسجام، وحدت رويه و آرامش عمل کند. باور به خدا، همه ي رفتارها و زندگي را به سوي کسب رضايت خداوند، سوق ميدهد. فردي که خدا را ناظر و همراه خود و حتي از رگ گردن به خود نزديک تر ميبيند، تلاش مي کند و رضايت خداوند بخشي از ارکان افعال او را تشکيل دهد.
اگر انسان بخواهد به سوي کمال نهايي و هدف غايي دست يابد، و زندگي سالم داشته باشد و احساس غربت نکند، بايد هدف زندگي خود را بشناسد و مجموعهي زندگي يا بخش قابل توجه آن را در راستاي آن هدف قرار دهد. در غير اين صورت انسان زندگي سالم نداشته و موجودي ميشود غرق در خودخواهي که هيچوقت از اين منافع فردي خارج نميشود و يا به صورت موجودي مردد و سرگردان که حتي تکليف خويش را در زندگي،آن هم در مسايل اجتماعي و فردي نميداند؛ و گاهي به اين سو و به ان سو کشيده مي شود؛ و موجودي ميشود ناهماهنگ.414 اگر انسان در راستاي هدف واقعي زندگي قرار بگيرد، دين به ياري او شتافته و در جهت داشتن يک جهانبيني الهي و جامع نگر و سعادتبخش به انسان کمک مي کند415 چنين انسان خدايياي که زاويه ديد او به همه امور الهي شده است، تمام رفتارهايش را بر مبناي رضايت حضرت حق و عمل به دستورهاي آن عالم حقيقي مييابد.
2) آرامش بخشي
از آثار اعتقاد و ايمان به خدا، تسليم و رضا به مقدرات الهي است. فرد بايد باور داشته باشد که همهي رويدادهاي جهان منوط به اذن خداوند دانا و توانايي است که او به اسباب و علل افاضه ميکند. حالت رضايت به رضاي الهي موجب ميشود مسلمانان مشکلات را در زندگي، مثبت و تکامل بخش تلقي کنند و زمينهي سازگاري با چنين حوادث بازگشت ناپذيري را فراهم کرده. و چنين ديدگاهي در دنياي پرتلاطم بيرون، اسباب آرامش دروني را به فرد هديه ميکند. انساني که خود را در ميدا حوادث تنها نميبيند، هيچ طوفاني در زندگي او را به تزلزل نمياندازد “هُوَ الَّذِى أَنزَلَ السَّكِينَةَ فىِ قُلُوبِ الْمُؤْمِنِينَ لِيزَْدَادُواْ إِيمَانًا مَّعَ إِيمَانهِِمْ وَ لِلَّهِ جُنُودُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ كاَنَ اللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا416
انسانهاي مومن هر خوبي و بدي را تحت اختيار و اندازه و قدرت الهي مي‌بينند، پس هيچگاه اندوهگين نخواهند شد چنان که امام صادق ميفرمايد: ” وَ إِنْ كَانَ كُلُّ شَيْ‏ءٍ بِقَضَاءِ وَ قَدَرٍ فَالْحُزْنُ‏ لِمَاذَا؟ وَ إِنْ كَانَتِ الدُّنْيَا فَانِيَةً فَالطُّمَأْنِينَةُ لِمَاذَا؟417 چرا که ياس و نااميدي براي کساني است که احساس کنند از دنيا رانده شدهاند و کسي را براي کمک و دلداري دادن ندارند.
3) پاسخ به احساس تنهايي
احساس تنهايي يکي از احساسهاي مشترک بين تمامي افراد بشر است و اين احساس با نگاهي بسيار گذرا و اندک به دل و درون انسان، قابل درک و دريافت است. تنهايي انسان، تنهايي مضاف و داراي ساحههاي مختلف است که يا به دليل يک بعد از ابعاد وجودي او و يايک امر عارضي و فراتر از وجود اوست، مانند تنهايي فيزيکي، تنهايي اخلاقي، تنهايي در معاشرت، تنهايي ادراکي، ذهني و روحي و…اديان با اعتقاد به خداوند قادر، خير خواه و عاشق مطلق، عرصههاي مختلف تنهايي انسان را پاسخ ميدهند، زيرا خداوند عالم به سرار ضميرما و اگاه به نيازهاي جسماني و روحاني ماست.او تمام احتياجات همه جانبه انسان را ميداند و از روان ناخودآگاه ما باخبر است.418
بيگمان انساني که عقيده پيدا ميکند:خداوند از خودانسان به او نزديکتر است419 و او را از رگ گردن به انسان نزديکتر ميبيند420 در سراشيي هاي تنهايي احساس داشتن حبل محکم الهي نگهدارنده ارا? او خواهد بود.
توكّل، از آموزههايي است كه تأثير شگرفي بر تحرک و پويايي انسان دارد. توكّل به انسان جرئت اقدام و عمل ميدهد و بازدارندههاي رفتاري را از ميان برميدارد. قرآن ميفرمايد: آن گاه كه عزم كردي و تصميم گرفتي، به خدا توكّل كن و كار خود را دنبال نما421 و اين اولا، مستلزم حركت و تلاش انسان است و ثانياً، چون بر خدا اعتماد مي كنيم كار را با اطمينان بيشتري انجام مي دهيم. توكّل يعني اينكه انسان هميشه به آنچه منطبق با حق است عمل كند، و در اين راه به خدا اعتماد كند، كه خداوند پشتيبان كساني است كه حامي و پشتيبان حق بوده اند.422 در بحران هاي زندگي هميشه او را تکيه گاه خود خواهد ديد
چنين انساني با استفاده از نيروي خدادادي خويش و تكيه بر قدرت خداوند، با توكّل كارها را شروع ميكند و و در ظل عنايتش به پايان ميرساند. اين آموزه در سيره و سنّت پيامبر و اهل بيت(عليهم السلام)در نهايت درجه و كاملترين وجه آن بوده و يكي از علايم ايمان به خدا اين است كه انسان بر او توكّل كند. انسان اگر به ربوبيت او اذعان دارد و معتقد است كه مجموعه جهان هستي زير سيطر? حكومت و ربوبيت او قرار دارد و تنها معبود شايست? پرستش اوست، هرگز به خود اجازه نميدهد به دنبال ديگري برود و از او استمداد جويد، بلكه همواره به خداوند اعتماد كرده، فقط از او درخواست كمك ميكند: اگر بيمار است از او درمان ميخواهد، و اگر گرفتاري و مشكلي دارد صرفاً از آستان ربوبي او اميد به رفع آن دارد423
افرادي که به حضرت حق يقين کردهاند ، چنانچه يقين به خوبي امري و بدي امري داشته باشند بدون خوف از عاقبت کار يا ترس از ملامت، خستگيها را بر خود هموار کرده به سوي عاقبت خوشي که در دل دارد به شتاب مي پردازد چرا که” من توکل علي الله اضاءت له الشبهات و کفي المونات و امن التبعات”424
چنان که اهتمام به اين امر در مورد مسلمانان صدر اسلام مشهود بود و توانستند با باور به خداي متعال، عظيم ترين مشکلات را از جلوي راهشان بردارند ؛ خيبرها کندند و خندقها را فتح کردند و از جان گذشتند ولي بيم به خود راه ندادند.
2- نبوت و امامت
دومين باور ديني كه ركن دين‌داري اسلامي به شمار مي‌رود، اعتقاد به رسالت انسان‌هايي از سوي خداوند است كه به عنوان انبياي الهي در تاريخ شناخته شده‌اند. اهميت اعتقاد به نبوت معصوم ريشه در کارايي اين بزرگواران در زندگي مسلمين دارد. نقش باور به اصل نبوت و امامت به دو بعد، بازمي‌گردد
1) نقش آموزشي
اولين بعد، آموزش امور ديني به ويژه زندگي بر اساس اصول ديني است.

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه ارشد درمورد فرهنگ و تمدن Next Entries دانلود پایان نامه ارشد درمورد فرهنگ و تمدن، رسول خدا (ص)، مسجد الحرام