دانلود پایان نامه ارشد درباره ناخودآگاه، سوررئالیسم، نمایشنامه، اگزیستانسیال

دانلود پایان نامه ارشد

سمبولیسم پا به پهنه ی هستی گذاشت. این جنبش در حقیقت شورش و عصیان نسل جوان در برابر تمام هستی ها و پدیده های اجتماعی و هنری و اخلاقی بود.
سمبولیسم مکتبی ادبی بود که بدبینی و نومیدی را با وهم و رویا، همراه با احساس و خیالی ژرف و نیز در هم آمیخته با زبانی آکنده از کنایه و اشاره که ویژه ی خود این مکتب است بیان می داشت. سمبولیسم تنها بر پایه ی اصالت احساس تکیه داشت و هنرمندان این مکتب برای احساس های خود به هیچ اصل دیگری گردن نمی نهادند و از هیچ منطق و واقعیت دیگری پیروزی نمی کردند.
2-4-6- اکسپرسیونیسم
اکسپرسیونیسم زبانی برای بیان افکار، احساسات درونی، غرایز انسانی و زبانی تند برای برخورد با قوانین و اصول موجود در قالب های هنری است و اکسپرسیونیست ها با طغیان اندیشه، قدرت کلمات، و نیروی هنر که همراه با سرکشی و نافرمانی از اصول سنتی است اثر خود را ارائه می دهند.
2-4-7- دادائیسم
دادائیسم، ضدهنر و انقلابی برای تغییر و ساختار شکنی مفاهیم هنری است. دادائیسم مجموعه ای معنادار از هنر ابزورد، نیهیلیسم، ضدیت با عقل، کلیشه شناسی، کلبی مسلکی، تاکید بر شانس و تصادف و ضدیت با اصول شناخته شده ی هنر است. دادائیست ها همه چیز را مسخره می کردند، حتی خودشان را دادائیسم علاوه بر نقاشی و هنرهای بصری در شعر و ادبیات تئاتر، موسیقی، و گرافیک نیز نمود پیدا کرد.
2-4-8- سوررئالیسم
سوررئالیسم، جنبش و پویشی است در هنر است که پس از جنگ جهانی در اروپا پدید آمد. درام سوررئالیستی عنوان فرعی نمایشنامه ی سینه های تیره زییاس اثر گیوم آپولینر شاعر فرانسوی بود. او اولین بار واژه ی سوررئالیسم را بی آنکه از پیامد کارش آگاه باشد به کار برد.
این واژه از نظر آپولینر، شیوه ی تمثیلی انتقال حقیقت جوهری بود. او معتقد بود موقعی که انسان خواسته بود از عمل راه رفتن تقلید کند چرخ را اختراع کرد نه پای مصنوعی را. به همین سان هنرمندی که میخواهد حقیقت بنیادین هستی را منتقل کند به تخیل تداعی گر شاعر روی می آورد نه برش ناتورالیستی زندگی.
هنگامی که آندره برتون و فیلیپ سوپو به دنبال اسمی برای توصیف تجربه های خود می گشتند. آن را نزد آپولینر جستجو کردند، چرا که آپولینر با برنامه ریزی مرگ خود به ترتیبی که با جشن های روز آتش بس مصادف شود به عنوان شخصیتی محوری، اهمیت نمادین بیشتری پیدا کرده بود.نویسندگان این دوره با نهایت اعتماد به نفس ترتیب مرگ خود را می دادند مثلا ژاک ریگو تاریخ خودکشی خود را از ده سال قبل اعلام کرده بود. برتون اصطلاح آپولینر را اقتباس کرد اما معنی خودش را به آن تحمیل کرد، همانطور که معنی هر چیزی را که به کار می برد عوض می کرد؛ از تیترهایی که در روزنامه ها پیدا می کرد و در شعرهای خود جای می داد گرفته تا اشیایی که در بازارچه ها می یافت و آن ها را تبدیل به نمادهای رازناک و شگفت آوری می کرد.
2-4-9- اگزیستانسیالیسم
اگزیستانسیالیسم، نهضتی است برای اعتراض به همه ی نظام ها و قانون های آرمان گرایانه ای که می خواهند بر انسان مسلط شوند. این مکتب بر خلاف اکثر مکتب های ادبی به جای طبیعت ادبی وشاعرانه، ماهیتی فلسفی دارد در ابتدا سورن کی یرکه گور این نظریه فلسفی را ارائه داد و فلاسفه آلمان مانند کارل یاسپرس و مارتین هایدگر آن را گسترش دادند. سپس سارتر، این مکتب را به جامعه ی ادبی فرانسه معرفی کرد. دیدگاه فلسفی این مکتب با آثار سارتر، کامو و سیمون دوبووار عملا وارد ادبیات شد و دوره ای از ادبیات فلسفی را در تاریخ رقم زد. هر چند این مکتب ادبی عمر چندانی نداشت ولی تاثیر خود را بر تئاتر ابزورد و نویسندگانی مانند ساموئل بکت و ژان ژنه بر جای گذاشت.
2-4-10- پست مدرنیسم
پست مدرنیسم به عنوان یک جریان هنری در دهه ی 1940.م. توسط معمارانی که بر ضد ساختمان های کاملا کاربردی و بی روح به اصطلاح مدرنیستی برخاسته بودند شکل گرفت. این واکنش و اعتراض علیه عقل محوری و کارکردگرایی (فانکشنالیسم) دنیای مدرن که ابتدا در معماری آغاز شد، به تدریج حیطه های دیگر هنری را نیز در برگرفت و عاقبت وارد حوزه ی تئاتر و اجراهای نمایشی هم شد.
2-4-11- آوانگاردیسم
از سال 1950.م. به بعد در پاریس، نمایشنامه هایی به صحنه رفتند که با وجود تفاوت های مشهود، از خصوصیات مشترکی نیز برخوردار بودند و به مجموعه ی آن ها تئاتر آوانگارد نام نهادند. نویسندگان این نمایشنامه ها نیز از بعضی خصوصیات مشترک برخوردار بودند. آن ها با تعدیل فرضیه ها و روش های ژاری و آرتو، ساختار تئاتر کلاسیک سنتی را در هم شکستند. اوژن یونسکو، ساموئل بکت، آرتو، آدامف، ژان ژنه و فرناندو آرابال پیشروان این گونه ی تئاتری به شمار می آیند. عنوان های مختلفی از سوی منتقدان به این تئاتر داده شد از جمله تئاتر سوررئالیست، تئاتر ناب، تئاتر نو، ناتئاتر، فراتئاتر و تئاتر آبزورد.
2-5- نظریات تئاتر
2-5-1- نظریه روان کاوی
2-5-1-1- فروید
نظریه روان کاوی روش هایی که به واسطه آن ها روان انسان صورت بندی شده است و همچنین چگونگی تاثیر این روش ها بر آن چه می اندیشیم، احساس می کنیم و انجام می دهیم را مدنظر قرار می دهد. اولین و مهم ترین نام در نظریه روان کاوی زیگموند فروید است. پزشکی اتریشی که نامش را در صفحات آغازین قرن بیستم ثبت کرد. همان طور که الیزابت رایت منتقد در بازنگری اخیرش به نقد روان کاوانه می گوید:در طول ده سال اخیر، از یک سو همواره حملات آشکار و سیل بدگویی ها و دشمنی ها نسبت به روان کاوی و به خصوص نسبت به فروید در جریان بوده است و از سوی دیگر، مطالعاتی که تحت تاثیر روان کاوی شکل گرفته اند، در موقعیت های دانشگاهی بسیار سریع رشد کرده و رونق گرفته اند. بنابراین موقعیت سیاسی روان کاوی، موقعیتی بحث برانگیز با پیامدهایی گسترده است. (رایت 1:1998)
بنابراین کسی که نظری به روان کاوی دارد باید همزمان موقعیت بحث برانگیز روان کاوی و اهمیت و برجستگی فروید در حوزه اندیشه فرهنگی صد سال گذشته را مدنظر داشته باشد.کار فروید گسترده و مفصل است، اما می توان قواعدی مهم و بنیادین از دل آن بیرون کشید. نخست این که روان کاوی، همان طور که از نام آن برمی آید ایده هایی درباره سرشت و ساختار ذهن با روان انسان ارائه می کند، و منظور همان مغز با همه مشخصه های فیزیکی آن نیست بلکه وضعیت و رشد روانی ما مدنظر است. به عقیده فروید روان انسان بر ساخته، بخش بندی و جنسیت بندی شده است. ساخته شدگی روان آدمی در مراحل رشد و توسعه آن دیده می شود که می تواند در گستره پیامدهای هنجار یا ناهنجار ممکن در توسعه روان نیز دیده شود. (ناهمجنس خواه، همجنس خواه، دو جنس گرا، روان نژند، روان پریش و غیره): ذهن انسان بیشتر ساخته می شود تا زاده شود و بسته به موقعیت های گوناگون ممکن است به روش های مختلف شکل بگیرد. بخش بندی ذهن در جای شناسی ها یا انگاشت های مختلفی که فروید در روند تحول جریان کاری اش پیشنهاد می دهد، دیده شده است، مثل تقسیم کردن روان به فرا خود (وجدان)، خود (آگاهی) و نهاد (سائق های ناخودآگاه). ما همانند سگی هستیم که در مقابل یک میز پز از غذا از خود بی خود شده است: فراخود نیروی برتر یا اربابی است که سگ را از خوردن منع می کند، نهاد میل از خود بی خود کننده است، خود آن بخش از سگ است که میان میل و امتناع مردد مانده است، برای فروید نوعی جدایی میان خودآگاه و ناخودآگاه بیکرانه نیز وجود دارد، به طوری که بخش اعظم افکار و نیروهای روانی ما مانند بخش اعظم یک کوه یخ در زیر سطح آگاهی مان نهفته است. روان انسان تنها موجودیتی به نام خودآگاه نیست که کاملا بر خودش آشکار باشد بلکه بیشتر ترکیبی چندبخشی و ناشناختنی است: ما از هستی خود کاملا آگاه نیستیم بلکه برانگیخته و تحت تاثیر بخش هایی از ذهنمان هستیم که بر ما پوشیده است. سرانجام، کلیت رشد روانی نزد فروید جنسیت بندی شده است و از آن جا که جنسیت نقش مهمی در رشد روانی ما بازی می کند تفاوت های روانی میان زنان و مردان تفاوت هایی بنیادین اند: مردان (اجازه یافته اند) تا رشدی متفاوت از زنان بیابند؛ حضور یا غیاب نرینگی اجازه بروز هویت ها و روش های مختلف بودن در جهان را داده است. این تفاوت با الگوهای ادیپی مهار شده اند، که به موحب آن، ما در ردیف جنسیت های مختلف و نقش های خانوادگی نظیر پدر، مادر، دختر یا پسر جای می گیریم. در ابتدا ما باید بیاموزیم که دلبستگی جنسی اولیه به مادرهایمان را رها کنیم، و تحت نظارت سخت پدر و فراخود که رفته رفته به ما القا می شوند، یاد بگیریم که علایق جنسی اولیه مان را به جانشینی که مورد قبول اجتماع باشد معطوف کنیم- در مثالی ساده پسر دختری می یابد که «شبیه مادر است» و البته خود مادر نیست.همانند مثال آن سگ، انسان ها توسط مجموعه ای از امیال و غرایز برانگیخته می شوند که بسیاری از آن ها حداقل تا زمانی که قواعد خاصی برایشان وضع نشده مورد قبول جامعه نیست. امیال جنسی ما توسط تحولات ادیپی که به آن ها اشاره شد، مهار می شوند. به عقیده فروید، هنر محصول نوعی دیگر از مهار محرک های اولیه است: هنرمندان غرایز اصلی شان را تعالی می بخشند و انرژی های پایه و ضد اجتماعی و امیال خود را به وسیله این والایش سرکوب می کنند و به آن ها این امکان را می دهند تا در قالبی آرمانی تر و به لحاظ اجتماعی مقبول تر دوباره ظهور کنند. بنابراین مطالعه روانکاوانه زندگی یک هنرمند ممکن است خاستگاه های شاهکارهای عظیم را در پیشینه های شخصی و ناگوار روانی بیابد. فروید در اواخر کار خود در فراسوی اصل لذت محرکی ژرف تر از «اصل لذت» مطرح می کند، محرکی فراتر از آن چه سگ درون ما را به سوی چیزهای خوشمزه و دوست داشتنی می کشاند. این دیگری انگیزه مرگ است، میلی برای سکون و سکوت، میلی برای گریز و پایان همه خواستن ها و آرزو کردن ها، برخلاف لذتی که ما را تحریک و سپس تضعیف می کند.بخش عمده سرشت روان به عنوان چیزی برساخته، بخش بندی و جنسیت بندی شده به راحتی آشکار نمی شود. خودآگاهی ما به خود به عنوان چیزی برساخته یا به عنوان محرک های ما و روشی که فراخود آن ها را سرکوب می کند حقیقتی ناخوشایند است. چنین دانشی نه برای ما و نه برای جامعه دوست داشتی نیست. تمام این واقعیت دست نیافتنی درباره زندگی روانی ما- از جمله کارکردهای ناخودآگاه- تنها به روشی غیر مستقیم ممکن است آشکار شود. تنها از طریق تحلیل دقیق پدیده هایی نظیر رویاها که به عقیده فروید شاهراه هایی به ناخودآگاه هستند، ممکن است راهی به آن قلمرو بیابیم. در رویاها، ما ( هر چند در پوشش مبدل) اجازه آشکار شدن چیزهایی را می دهیم که در هنگام بیداری نمی توانیم بپذیریم. اغلب آثار فروید راه هایی را برای آشکار کردن حقیقت پنهان روان نشان می دهند. برای مثال در رویاها- و تا حدودی در دیگر فعالیت های خلاقه- محتوای آشکار (معنای سطحی و ظاهری رویا) باید که به صورت کامل دیده شود تا بتوان به محتوای نهان (معناهای پنهان یا تغییر شکل یافته که مقصود واقعی رویا نشان دادن آن است) رسید. بنابراین نظریه فروید نوعی نظریه تفسیر نیز هست، مبتنی بر این نظر که حقیقت روانی ماهیتاً چیزی است که ما می کوشیم پشت پیام هایی بسیار آشکار ما گمراه کننده مخفی اش کنیم.مشهورترین کمک فروید به نقل روان کاوی تحلیلی است که در کتاب تفسیر رویا از عقده ادیپ که در ادیپ شهریار سوفوکل و هملت شکسپیر وجود دارد، به دست می دهد. خوانش فروید از نمایش نامه سوفوکل کاملا روشن و ساده است:این که ادیپ شهریار با همان قدرتی که یونانیان هم دوره خود را تحت تاثیر قرار می داد امروز هم توان برانگیختن خوانندگان و تماشاگران مدرن را دارد، تنها از این است که تاثیر تراژدی های یونانی وابسته به کشمکش میان تقدیر و ضعف بشری نیست، بلکه به سرشت ویژه و منحصر به فرد موضعی بستگی دارد که به واسطه آن این کشمکش آشکار می شود.
تقدیر ادیپ ما را بر می انگیزد چرا که می تواند تقدیر ما باشد، چرا که پیشگویی ای که پیش از میلاد ما خفته است همان نفرینی است که در تقدیر او آرمیده بود. این که مقرر شده همه ما نخستین انگیزه های جنسی مان را متوجه مادر و نخستین انگیزه های تنفر و

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه ارشد درباره داستان گویی، ناتورالیسم، قرن نوزدهم، ابوریحان بیرونی Next Entries دانلود پایان نامه ارشد درباره ناخودآگاه، نمایش نامه، سوبژکتیویته، هویت یابی