دانلود پایان نامه ارشد درباره ماتریس ریسک، مدل ریاضی، محیط زیست

دانلود پایان نامه ارشد

L، فاکتور سطح طراحی است که مقادیر آن در جدول 2-8 ارائه شده است:

جدول 2-8- مقادیر فاکتور سطح طراحی[13]
مقدار فاکتور L
شرایط
1
برای طراحی در مرحله نهائی
5/0
برای طراحی در مرحله اولیه

F: زمان مرور یک گره همراه با کامپیوتر و نرم‌افزار مناسب که میزان آن برابر 2/2 می‌باشد.
E: بازدهی مرور فرآیند بین 45/0 تا 1 قرار می‌گیرد و از رابطه (2-2) بدست آید:
E=E_1×E_2×E_3×E_4×E_5×E_6×E_7 (2-2)
مقادیر متغیرهای E1 تا E7 در جدل شماره 2-9 آورده شده است:

جدول 2-9- مقادیر متغیرهای E1 تا E7 موجود در معادله[13]
اگر N_d25 آنگاه E_10. 9، در غیر اینصورت E_11
اگر طراحی کامل نشده باشد، E_2<0. 75، در غیر اینصورت E_2=1
اگر تیم بی‌تجربه باشد، E_3>0. 75، در غیر اینصورت E_3=1
اگر رهبر تیم موثر نباشد، E_40. 75، در غیر اینصورت E_4=1
اگر انگلیسی زبان دوم اعضای تیم باشد، E_50. 75، در غیر اینصورت E_5=1
اگر اعضای تیم کمتر از چهار نفر و بیشتر از هشت نفر باشند، E_60. 9 در غیر اینصورت E_6=1
اگر دستگاه تکراری وجود داشته باشد، E_71. 1، در غیر اینصورت E_7=1
2-10- معایب عمده روش HAZOP
این روش در عین حال که فواید و مزایای بسیار زیادی دارد و شدیداً مورد توجه قرار گرفته دو عیب بزرگ نیز دارد که کارکردن با آن را مشکل نموده است:
بسیار پیچیده است: اگر قسمت مورد مطالعه بخش وسیعی از کارخانه باشد کار به علت ریز بودن بررسی‌ها بسیار پیچیده شده و اعضاء تیم را سر درگم می‌نماید.
بسیار وقت‌گیر است: این روش در عین دقیق بودن وقت زیادی برای بررسی‌های دقیق می‌طلبد که در عمل کردن با آن را پیچیده‌تر می‌نماید

2-11- ماتریس ریسک
همان‌طور که در فصل اول گفته شد ریسک تابعی از احتمال و شدت حادثه ناخوشایند می‌باشد. در بررسی کیفی ریسک برای هر مخاطره مشخص، میزان احتمال و شدت حادثه تخمین زده خواهد شد. شدت حادثه شامل آسیب وارده به انسان، تخریب محیط زیست، خسارت وارده به دستگاه گران‌قیمت یا تخریب شهرت کارخانه می‌باشد. در جدول 2-10، نمونه‌ای از طبقه‌بندی کیفی تعاریف شدت ارائه شده است. احتمال حوادث براساس نتایج آماری و داوری‌ها به‌دست می‌آید. در جدول 2-11، نمونه‌ای از بررسی احتمال حوادث نشان داده شده است. جهت تخمین کیفیت ریسک از نمودار احتمال و شدت مربوط به ماتریس ریسک استفاده می‌نماییم. طبق شکل 2-3، شدت بر روی محور افقی و احتمال بر روی محور عمودی نشان داده شده است. پارامتر‌ها یا اعداد به احتمال و شدت کیفی نسبت داده شده و بیانگر ترتیب صعودی و نزولی آنها می‌باشند. آرایه‌های درون ماتریس کیفی بوده و ارزش ریسک را نشان می‌دهد و مرتبه ماتریس نیز به تعداد تعاریف احتمال و شدت بستگی دارد. به طور مثال شکل 2-3، مربوط به یک ماتریس 4 در 4 می‌باشد. لازم به ذکر است که مرتبه ماتریس با دقت آن ارتباط مستقیم دارد در صورتی که از چند ماتریس ریسک استفاده نماییم در نهایت ماکزیمم ارزش ریسک را گزارش خواهیم کرد. البته آرایه‌های درون ماتریس ریسک را نیز باید تعریف کنیم. جدول 2-12، تعاریف آرایه‌های ماتریس ریسک شکل 2-3 را نشان می‌دهد[20و22].

شکل 2-3- ماتریس ریسک

جدول 2-10- تعاریف کیفی شدت جهت آسیب وارده به انسان[28]
حادثه منجر به مرگ
E
خیلی شدید
حادثه منجر به قطع عضو
D
شدید
حادثه منجر به شکستگی
C
متوسط
حادثه منجر به بریدگی
B
خفیف
حادثه منجر به کوبیدگی
A
خیلی خفیف

جدول 2-11- تعاریف کیفی احتمال[16]
ممکن است بارها در سال اتفاق افتد
E
خیلی شدید
ممکن است گه‌گاه هر پنج سال یکبار اتفاق افتد
D
شدید
ممکن است در وضعیت‌های غیرمعمول هر پانزده سال یک بار اتفاق افتد
C
متوسط
ممکن است در طول عمر کارخانه یکبار اتفاق افتد (تقریباً هر سی سال یکبار)
B
خفیف
در طول عمر کارخانه اتفاق نمی‌افتد (تقریباً هر صد سال یکبار)
A
خیلی خفیف

جدول 2-12- تعاریف ارزش ریسک[22]
حداکثر 6 ماه فرصت داریم تا میزان ریسک را به مرتبه low کاهش دهیم
غیرقابل پذیرش
High
حداکثر 12 ماه فرصت داریم تا میزان ریسک را به مرتبه low کاهش دهیم
غیرقابل پذیرش
Medium
روش‌های کنترل کارخانه باید تصحیح گردد
قابل پذیرش با کنترل
Low
نیازی به کاهش ریسک وجود ندارد
قابل پذیرش
Very low

2-12 – انتگراسیون مدل ریاضی به عنوان راهکار پیشنهادی جهت بهبود معایب روش HAZOP
روش HAZOP در عین داشتن فواید انکارناپذیرش بسیار پیچیده و وقت‌گیر است. لذا در 20 سال گذشته تلاش‌های زیادی جهت توسعه روش‌های آنالیز کامپیوتری برای کاهش زمان لازم و راحت‌تر کردن تحلیل‌ها انجام شده است. یکی از این راهکارها، روشی به نام انتگراسیون مدل ریاضی است. این روش از معادلات ریاضی استفاده می‌نماید که از مطالعه کمی فرآیند مورد نظر بدست آمده باشد. این روش به عنوان مکمل روش HAZOP بویژه در بحث راکتورها مطرح می‌شود که وقت کمتری را در کنار ساده‌تر شدن سیستم می‌طلبد.
دلیل دیگری برای بررسی این روش آن است که معمولاً در روش HAZOP میدان نوسانات یک انحراف مشخص نمی‌گردد به عنوان مثال در یک راکتور زمانی که بحث کم شدن جریان45 مطرح است میزان این کاهش مشخص نیست به این معنی که آیا 20% کاهش داریم یا 90% همچنین مشخص نمی‌شود که آیا این کاهش ناگهانی رخ داده و یا به صورت یک تابع پله‌ای به سیستم اعمال شده و یا چه مدت زمانی به طول می‌انجامد. اما اگر با استفاده از مدل ریاضی ارائه شده نمودارهای مربوط به پارامتر مشخصی مثلاً جریان ترسیم شود کلیه حالات با مشاهده سیستم مشخص شده و اشکالات احتمالی پیش آمده در روش HAZOP رفع می‌گردد [19] و [20].

2-13– نتیجه‌گیری:
در بین روش‌های شناسایی مخاطرات، HAZOP به این دلیل که علاه بر مخاطرات، مشکلات فرآیندی را نیز شناسایی می‌نماید بر دیگر روش‌ها ترجیح داده می‌شود. همچنین تیمی بودن روش امکان استفاده از تفکر افراد مختلف با تخصص‌های گوناگون را در اختیار قرار می‌دهد. نکته‌ای که حائز اهیمت است و غالباً مانعی بر سر راه اعمال روش HAZOP برای پیشگیری از خطرات به شمار می‌رود آن است که برخی از کارفرمایان به دلیل داشتن پرسنل مجرب نیازی به این مطالعه حس نمی‌کنند. حال آنکه HAZOP جانشینی برای اطلاعات و تجارب افراد نیست. حسن HAZOP آنست که از این اطلاعات و تجربیات به صورت نظام‌مند و هماهنگ بهره‌برداری می‌کند. جالب این است که تعداد بسیار اندکی از حوادث بدلیل عدم آگاهی طراحان یا راهبران واحدها اتفاق می‌افتد و اکثر اتفاقات ناگوار به این دلیل روی می‌دهد که این افراد فرصتی برای ارائه اطلاعات یا بهره‌برداری از تجربیات خود نیافته‌اند.
همان‌گونه که در این فصل اشاره شد اولین مسئله در اجرای این روش شناسایی فرآیند تولید و مطالعه کامل نقشه‌ها و دستورالعمل‌های مربوطه می‌باشد که در فصل بعد به صورت کامل معرفی می‌شوند.

فصل سوم
شناخت کلی واحد utility مجتمع گازپارس جنوبی

3-1- مقدمه
گاز و نفت از انبوه موجودات ذره‌بيني گياهي و حيواني به نام پلانگتن که در دريا زندگي مي‌کرده‌اند به وجود آمده‌اند. اين موجودات وقتي مي‌ميرند بدنشان با گل و لاي کف دريا ته نشين می‌شود و مواد رسوبي مرتباً لايه به لايه روي هم انباشته مي‌شوند و وزن و فشار لايه‌هاي رويي مواد رسوبي طبقات زيرين را در هم فشرده و متراکم مي‌کند. توده موجودات ذره‌بيني مذکور بين لايه‌ها بر اثر عمل باکتري‌ها و درجه حرارت طي زماني طولاني تغيير شکل يافته و به صورت نفت و گاز در مي‌آيد. از نظر شيميايي گاز ترکيبي از دو عنصرهيدروژن و کربن مي‌باشد که اين دو عنصر به نسبت‌هاي مختلف با هم ترکيب شده و هيدروکربن‌هاي سنگين را به شکل نفت و هيدروکربن‌هاي سبک را به شکل گاز ايجاد مي‌کنند. اين گاز که به عنوان گاز طبيعي ناميده می‌شود همراه خود گازهايي از خانواده‌هاي ديگر مانند CO2، COS، H2S و ديگر گازها را دارا مي‌باشد ولي مقدار آنها به نسبت گازهاي طبيعي بسيار کم مي‌باشد. گاز براي اولين بار به همراه نفت کشف شد. در ابتدا گاز را مي‌سوزاندند ولي با گذشت زمان به ارزش حرارتي اين ماده عالي نيز پي برده شد و پالايشگاه‌هاي گاز به منظور بهره‌برداري از اين نعمت خدادادي تأسيس شد. جداسازي ناخالصي‌هاي درون گازهاي و مايعات از نقطه نظر ايمني، كنترل خوردگي، تنظيم تركيب استاندارد محصولات گاز و مايع، پرهيز از تشكيل هيدرات (يخ زدن) در دماهاي پايين، كاهش هزينه‌هاي تقويت فشار گاز، جلوگيري از مسموميت كاتاليزورهاي كارخانجات دريافت‌كننده محصولات گاز و مايع و بالاخره رعايت حد مجاز انتشار مواد آلايند به محيط زيست، الزامي مي‌باشد. گازهاي اسيدي تركيبات بسيار خورنده و سمي بوده و به تجهيزات و محيط زيست صدمات جدي وارد مي‌سازد. از تركيب CO2 و H2S با آب تركيبات نظير اسيد سولفوريك و اسيد كربنيك توليد می‌گردد. از اين رو، به آنها گازهاي اسيدي (ACID GAS) اطلاق می‌شود. علاوه بر تركيبات هيدروكربني سنگين و بخار آب، گاز‌هاي طبيعي و اغلب موارد حاوي تركيبات مضري نظير CO2 و H2S و تركيبات گوگردي بوده، و جدا‌سازي آنها تا حد مطلوب ضروري مي‌باشد.

3-1-1- شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی:
ميدان گازي پارس جنوبي يکي از بزرگترين منابع گازي مستقل جهان به شمار مي‏رود و روي خط مرزي مشترک ايران و قطر در خليج‏فارس قرار گرفته است. اين مخزن در لايه‏اي به ضخامت 450 متر در عمق حدود 3000 متري زير كف دريا قرار دارد. ميزان ذخيره‏ي آن بالغ بر 464 تريليون استاندارد فوت مکعب گاز (13تريليون متر مکعب) و 17000 ميليون بشکه ميعانات گازي (معادل 8 درصد کل ذخاير جهان و حدود 50 درصد ذخاير گازي کشور) است. مساحت بخش واقع شده در حريم دريايي ايران حدود 3700 کيلومترمربع است. گاز اين مخزن ترش و در 4 لايه‏ بوده و ميزان گاز هيدروژن سولفوره (H2S) آن در لايه‏هاي مختلف حدود ppm 5000 است. همان‏طور که در شکل 2-1 نشان داده شده است، اين ميدان در فاصله‏ي حدود 100 کيلومتري از ساحل عسلويه -که محل قرارگيري تجهيزات واقع بر خشکي پالايشگاه است- قرار دارد. توليد و پالايش گاز فازهاي پارس جنوبي در پالايشگاه‏هاي مستقل در مجاورت يكديگر در دو كيلومتري ساحل خليج فارس در منطقه ويژه اقتصادي انرژي پارس در بندر عسلويه واقع در استان بوشهر و در فاصله 270 كيلومتري شرق شهر بوشهر انجام مي‏گيرد.

شکل 3-1- ميدان گازي پارس جنوبي
اين ميدان در سال 1350 در طرف قطر توسط شرکت شل کشف شده و در سال‏هاي 68-67 در طرف ايراني عمليات توصيفي آن انجام گرفت. از سال 1368 توسعه‏ي اين ميدان در دستور کار شرکت ملي نفت قرار گرفت و بندر عسلويه در 270 کيلومتري جنوب شرقي بوشهر به عنوان منطقه‏ي ساحلي براي ايجاد تأسيسات خشکي و توسعه‏ي طرح‏هاي اين ميدان انتخاب شد. شركت مجتمع گاز پارس جنوبي46 (SPGC) به منظور بهره‏برداري از فازهاي توسعه‏اي ميدان گازي پارس جنوبي به‏عنوان يكي از شركت‏هاي فرعي شركت ملي گاز ايران در تاريخ 28/7/1377 تأسيس گرديد. اين شركت مسئوليت بهره‏برداري از فاز 1 الي 10 پارس جنوبي شامل تأسيسات بالادستي فازها يعني سكوهاي بهره‏برداري و خطوط لوله زيردريايي و تأسيسات پالايشگاه‏هاي گاز در خشكي را عهده‏دار است.

3-2-1- واحد 100: سيلابه گير، تجهيزات دريافت و HP separator
هدف از واحد 100 دريافت گاز از shore off توسط دو خط لوله 32 اينچي و جداسازي ميعانات گازي و گلايكل از گاز است. خوراك ورودي داراي مشخصات فشار barg 75 و دماي C25 در تابستان و C10 در زمستان می‌باشد. محصولات اين واحد شامل گاز ترش كه جهت شيرين‌سازي به واحد 101 منتقل می‌شود و ميعانات گازي كه به واحد 103 و110 منتقل مي‌گردند می‌باشد.
خوراك ورودي از SPD5 و SPD6 با فشار حدود bar 119 توسط دو خط 32 اينچي به صورت تركيبات گاز، ميعانات گازي و گلايكل پس از طي مسافتي حدود 105 كيلومتر وارد اين واحد می‌شود و پس از عبور از دريافت كننده پيگ (Pig Reciever) با فشاري حدودbar 75 وارد خطوط سيلابه‌گير كه به صورت

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه ارشد درباره مدیریت ریسک، ترکیب واژه Next Entries دانلود پایان نامه ارشد درباره صادرات گاز