دانلود پایان نامه ارشد درباره قانون اساسی، مجلس شورای ملی، آموزش و پرورش، هزینه نگهداری

دانلود پایان نامه ارشد

اینکار از دباغ ها و کارگران حمایت میشد. سوم: ظروف بدل چینی که با مصرف ظروف داخلی در هزینه کرورها پول مملکت صرفه جوئی میشد (انجمن روزنامه ملی،1:1324).
رویکرد دیگر انجمن در اقتصاد حمایت از سرمایه گذاری و ایجاد اشتغال بود انجمن از آنجائیکه هدفی جز پیشبرد امور و خدمت به مردم نداشت این چنین اقداماتی را حتی در جلسات فوق العاده رسیدگی مینمود و در این مورد حتی انجمن، مجوز تاسیس کارخانجات و موسسات تولیدی را نیز صادر می نمود و تایید نهایی آن را به عهده مجلس شورای ملی در تهران می گذاشت(براون ،252:1351)
مسئله بانک ملی و تاسیس آن از عمده اقدامات مشروطه خواهان بود که در آن دوره اگر دچار کج اندیشی ها و غرض ورزی ها نمیشد میشد آنرا دستاوردی مهمتر از مجلس شورای ملی هم دانست. با انعکاس این مسئله در آذربایجان و درتبریز، فعالان مشروطه مانند ثقه الاسلام ، حاج میرزا ابوالحسن خان مجتهد، میرزا صادق آقا، حاج میرزا محسن و جمع کثیری از بازرگانان در جلسه ای در منزل حاج مهدی کوزه کنانی در تاریخ 14 شوال المکرم 1324 ه.ق، ضمن تایید این پیشنهاد تلگرافی به این شرح به تهران فرستادند که « قرارداد نظام نامه آن معلوم شود ضامن این وجه کیست و آنچه قید و شرط می دهند چیست و اگر دولت مضایق مالیه دارد جمعی از اولیاء دولت قادر هستند که پنج کرور به دولت بدهند»(افشار،38:1378). احمد کسروی این جواب را جواب سنجیده تبریز به به بانک ملی می داند و حق هم چنین است .
1-1-10-4 اقدامات اجتماعی و رفاهی انجمن
تامین امنیت شهری مثل تبریز با گروهها و دسته جات مختلف فکری و عقیدتی کار ساده ای نبود. برای این کار در هر عصرگزینه های مختلفی بسته به نوع حکومت آن دوره پیشنهاد کرده و عملی می نمودند. امنیت تبریز در دوره ولیعهد نشین بودن آن به دلیل استقرار ولیعهد در آن تابعی از رسوم و کردار دربارهای شاهنشاهی و مبتنی بر رسوم « کورشو، دورشو» و فعال مایشاء بودن عمله تامین امنیت شهر بوده است. بعد از استقرار انجمن در شهر که به برکت آن برخی اختلافات دردرون بافت شهری تبریز لااقل تا مدتی چهره پنهاد کرده بود تامین امنیت شهر هم می بایستی تابعی از اصول مشروطیت و دیدگاههای یک نهاد مترقی به حساب می آمد.
انجمن آذربایجان برای تامین امنیت تبری ضمن تعیین فراشان و نائبان هر محله و برآورد هزینه های چنین عملی که طبیعتا با استقبال مردمی روبرو می شد، قدمی دیگر در راستای تامین خواسته های مردمی برداشت که از نظامات کهنه و فرسوده قاجاری و یادگارهای ولیعهدهای آن به زجر و جبر آمده بودند. علاوه بر تعیین فراشها و هزینه نگهداری آنها، انجمن ضمن بررسی جوانب امر و با در نظرگیری بافت پیچیده وتودرتوی تبریز اقدام به تعیین وظایف و شرایط عمومی امنیت مردم نمود.« اجزاء بلدیه عموما در جرگه نظام داخل گردیده و سالی دو دست لباس زمستانی و تابستانی به نشان و علامت مخصوص می گیرند، تا فراش هر محله ای شناخته شود. فراش مسئول نائب،
نائب مسئول کدخدا، کدخدا مسئول بیگلربیگی است . تفنگ به میزان لازم از ذخیره دولتی داده خواهد شد و هر مقصری را که ایالت بخواهند از نظامی و کسبه و غیره، باید با نهایت احترام و ادب احضار نماید، در صورت بی ادبی و بی نزاکتی و یا جریمه و رشوه ضمن مجازات قانونی از خدمت خلع و عزل ابدی خواهندشد»( روزنامه انجمن،2:1325).
این اقدام مترقیانه انجمن گامی در راستای ایجاد جامعه ای نوین در ایران را نوید می داد به گونه ای که در اندک مدتی این تقسیم بندی شهر و تعیین فراشان، در نخستین نظمیه مملکت ایران در تبریز، تبلور عینی یافت و نظمیه تبریز ضمن استقرار بر پایه ای نوین که اساس آن برسنتهای شهرنشینی تبریزیان و اصول نوین شهربانی بود، نقش مهم در جریان روند مروطه به عهده گرفت. این اقدام از سوی ناظران خارجی نیز به دیده تحسین و اعجاب نگریسته میشد « انجمن مواجب فراشان حکومتی را منظما می پردازد»(بشیری،94:1363).
انجمن که نماد حاکمیت مردم بر مردم و محلی برای استیفای حقوق اقشار جامعه از صدر تا ذیل در نظر گرفته میشد، اقدامات مهمی را انجام داده بود که تا به امروز هم برخی از آنها ادامه یافته است از جمله این اقدامات می توان به مسئله “تکدی گری” که یکی از مظاهر استبداد بود اشاره کرد. انجمن برای از بین بردن این رسم نامیمون و زیباتر کردن چهره شهر، معتقد بود که « تکلیف ثروت مندان و نفوذ هر محله است که تا آخر ماه تدبیری کرده و همتی نمایند تا بعضی اهالی همان محله را وظیفه خوارو برخی را به کار وادارند از فرش و جوراب بافی و استخدام و تنظیف شهر و کوچه ها که بلکه بکفی در کوچه بازار دیده نشوند. و قرار شد که ترتیب صحیح و پایداری در این خصوص داده شود که همیشگی باشد و بعضی مخارج و وجوهات و غیره از قبیل پوست قربانی و فطره و مخارج رغایت و صدقه و غیره را به تعیین صندوق اعانه جمع و به خواست خداوندی و دستیاری اداره مخصوص رسم سوال از آذربایجان برداشته شود (روزنامه انجمن،1:1324).
دراقدامیدیگربرایبهبودبهداشتعمومیوزیبائیشهر” رفیع الدوله ” بیگلربیگی تبریز، برنامه ای به انجمن پیشنهاد میدهد تا بعد از تصویب لازم الاجرا شود. این برنامه شامل موادی در زیباسازی شهر و امور مربوط به شهرنشینی است و به این شرح است: «اول: قدغن شدن گاو وگوسفند و حیوانات ماکول اللحم را در خارج شهر و محل مخصوص ذبح نمایند که اسباب کثافت شهر نشود، دوم : نمدمال ها که در بعضی از کوچه ها و بازارها کار میکنند به یک کاروانسرا یا میدان مخصوص دورتر از شهر منتقل شوند که تعفن آنها باعث کثافت و امراض است، سوم: سکوهای برخی از دکاکین بازارها و بازارچه ها و محلات عقب کشیده شوند و مشارع را تنگ ننمایند. چهارم: مظنه بعضب اجناس از قبیل میوه جات، پنیر، روغن، حبوباتو غیره به بقال ها داده شود که از روی انصاف و مظنه عادلانه خرید و فروش نمایند. پنجم: آب انبارهای تمام خبازخانه های شهر شسته و با آب تمیز و تازه پر شوند که زباله و آبهای متعفن وارد و داخل نان نشوند، ششم: نقیب الاشراف که متصدی امور حمامیان است قدغن فرمایند که آب حمام ها را عوض کرده و پاکیزه نگه دارند هفتم: سعی در حفظ و تنظیف رودخانه وسط شهر مصروف گردد هشتم: فشنگ فروشها و اسلحه فروشها از بازارها جمع و در محل خاصی اسکان یابند (روزنامه انجمن،1:1324)
درکنار این برنامه های اجتماعی برخی اقدامات عمرانی نیز در سطح شهر از طرف انجمن به اجرا درآمد از این جمله « درکوچه های شهر عمله و بنا گذاردند تا شوسه نمایند شهر آرام و روز به روز بهتر شد و تبریز بالکل منظم، و فی الجمله بوی مشروطه به استشمام می گشت».
انجمن آذربایجان در یک اقدام مهم دیگر برای رسیدگی به عرایض مظلومین ” مجلس عدلیه” را تشکیل داد و در تایخ چهاردهم ذی قعده 1324 ه.ق ترتیب این مجلس را مورد مذاکره قرار داد و اعضای این مجلس را تعیین کرد که عبارت بودند از :«جناب عدل الملک، حاجی ندیم باشی، حاج مستشارالممالک، حاج محمد جعفرآقا مومن، سعید حضور، حاجی میرعابدین، حاج مشیر دفتر، حاج معززالدوله و حاج حسن ختائی»(روزنامه انجمن،1:1324).

با شروع کار مجلس عدلیه و رسیدگی به شکایات و تظلمات مردم روند رسیدگی به عرایض باعث بوجود آمدن سو تعبیراتی در باره آن شد و انجمن به جهت جلوگیری از بروز مشکل و دقت در رسیدگی به امور قضائی و محکم بودن آرای صادره ” محکمه استیناف” یا دیوان عالی را تشکیل داد(آفاری،112:1379). در مجلس استیناف آقایان « آقا میرزا جواد گرگری، حاج میرزا مرتضی آقا، آقا میرزا اسماعیل، اسعدالسلطان، معززالدوله، حاج محمد جعفرمومن، حاجی اسد آقا گنجه ای و حاج حسن آقا فرشچی با اکثریت آراء انتخاب و موظف شدند چهارروز هفته به مدت چهار ساعت در عمارت بیرونی انجمن حاضر شده و به عرایض اشخاصی که در عدلیه به کارشان رسیدگی نشده و اظهار نارشایتی می کنند مجددا رسیدگی شود»(روزنامه انجمن،3:1325).
تشکیلات قضائی انجمن به مرور زمان تبدیل به ” اداره دیوانخانه عدالت” گردید. اصل و اساس این قضیه توسط انجمن به این شرح اعلام شد که « دیوان مظالم البته در اداره حکومت باشد کفایت صلاح عامه را بهتر تواند کرد زیرا قوه اجراء در هر حال باید تسلیم به کف حکومت سود، هیئت که همراه حکومت باشد، البته در یک مجلس هم احقاق حقوق به عمل آمده و اجراء برآن مترتب خواهد شد»(روزنامه انجمن،3:1325).بر این اساس مجلس عدلیه که توسط انجمن پدید آمده بود در یک روند صعودی و رو به ترقی تبدیل به دیوانخانه عدالت تبریز شد. اعضای دیوانخانه از طرف انجمن انتخاب شدند که عبارت بودند از « معتمد التجار، حاج مستشارالملک، مشهدی حاج آقا ختائی و حاج مهدی سلماسی»(روزنامه انجمن،4:1325). حاکم تبریز با تایید این اعضاء دستور افتتاح دیوانخانه را در عمارت ” آلی قاپو” که عمارت حکومتی بود را صادر نمود(ویجویه،18:1355).
1-1-10-5 اقدامات آموزشی انجمن
تبریز به عنوان اولین شهر در ایران که مدارس به سبک جدید و مدرن در آن توسط حاج میرزا حسن رشدیه به راه افتاددر گستره آموزش و پرورش ایران از جایگاه والایی برخوردار است. پس از پیدایش انجمن در شهر این مدارس روابط خاصی با انجمن برقرار کردند. در مدارس ضمن آموختن تعلیم وتعلم، به نوآموزان به آنها سیاست و ” حب الوطن” نیز می آموختند. در برخی جلسات انجمن شاگردان برخی مدارس نظیر مدرسه ” ادبیه” نیز حضور میافتند و « انجمن نیز برای تشویق آنها بیست و پنج تومان اعانه و هرهفته شصت روزنامه انجمن اعطاء می نمود»(روزنامه انجمن،3:1324). این ارتباط به حدی گسترش یافت که میتوان وجود انجمن و مدارس تبریز را لازم و ملزوم هم دانست. مدارس با بسیج امکانات خویش در برهه های خاصی از زمان که انجمن نیاز به حمایت فراگیر مردمی داشت وارد عمل می شدند. در جریان اعزام وکلای آذربایجان به تهران نیز شاگردان و نوآموزان مدارس تبریز جزو مشایعت کنندگان وکلای خویش بودند و آنها را به حمایت از مشروطه و قانون اساسی توصیه می نمودند. نقش بارز این مدارس در زمان درخواست قانون اساسی از سوی انجمن نمود عینی تری یافت، « متعلمین “مدرسه پرورش” و”مدرسه رشدیه” با بیرق های سرخ که منقوش به ” یاشاسین مشروطه، یاشاسین انجمن، یاشاسین حریت” بودند به تلگرافخانه آمده و به پشت بام ها رفته و اشعار ذیل را میخواندند:
«سوت امر اوشاقلار اویاندی
قرمزی علملر گویه اوجالدی
بوتون قان رنگینه بویاندی
صور اسرافیل چالیندی
فریادلر گویه اوجالدی
ملت قوربانلارینین صفی دوزلدی»
(روزنامه انجمن،4:1324).
در قبال این اقدامات ارزنده، انجمن خود را در مورد آینده سازان وطن مسئول می دانست و برای تشویق آنها، امتحانات نهایی مدارس را در حیات انجمن برگزار می کردو روزنامه انجمن و جوایز ارزنده دیگررا به آنها اعطاء می کرد تا هم فرهنگ نوین روزنامه خوانی در بین آنها جا افتاده تر گردد و هم در یک محیط سالم و رسمی آمادگی پذیرش مسئولیت های بعدی را بدست آورند. اقدامات انجمن محدود به تشویق و ارتباط با نوآموزان نماند. اعضاء انجمن در جهت تعلیم و تعلم فرزندان مردم اقدام به تاسیس مدارس جدیدی نمودند که از آن جمله میتوان تاسیس دبستان ” نوبر” در محله نوبر و کوچه صدر به اهتمام آقای میرزا حسین خان ( عدالت) را نام برد که تحت نظارتافراد معتمد نظیر میرزا محمد علیخان، میرزا جواد پیشنماز، حاج محمد آقا عادل خان تاجرباشی، حاج رحیم آقا بادکوبه ای، حاج علی اکبر میلانی، میرزا محمود آقا سلماسی، حاج حسین ختایی و کربلایی علی میسیو بود. در این مدرسه بیست و پنج نفر اطفال فقراء و یک صد نفر اطفال عادی با اعانه انجمن مشغول به تحصیل بودند.
1-1-10-6 رابطه روحانیت و انجمن
آنچه در مورد روحانیت می توان گفت این است که نقش روحانیت بعد از واقع مجلس مانوس تر شد. در آغازین روزهای شروع مشروطیت آذربایجان آخوند خراسانی در جواب استفناحی که توسط میرزا عبدالرحیم کلیبری در خصوص مشروعه بودن مشروطه و صحت مداخله در آن مطرح شده بود چنین می گوید:
« بسم الله الرحمن الرحیم : معلوم است اهتمام در تقلیل ظلم و سد ابواب تعدیات مستبدانه و ناامنیها در طرق و شوارع

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه ارشد درباره مجلس شورای ملی، مشروطه خواهی، میرزا آقا، اجتماعی و سیاسی Next Entries دانلود پایان نامه ارشد درباره مشروطه خواهی، انجمن ایالتی، زنان ایرانی، آزادی خواهی