دانلود پایان نامه ارشد درباره سیستم اطلاعاتی، مدل پیشنهادی، عوامل محیطی

دانلود پایان نامه ارشد

اصلی در این پژوهش یکی نحوه تبدیل دانش ضمنی موجود در عناصر مختلف درون و برونسازمانی به دانش صریح و دیگری نحوهی تحلیل این اطلاعات و دانش بدست آمده به منظور دستیابی به نوعی هوشمندی و تشخیص یک الگوی رفتاری ساختیافته برای سازمان است که بتواند به نوعی پیشبینی در وضعیت آینده سازمان با توجه به وضعیت فعلی آن منجر شود. این مفهوم شباهت بسیاری با مباحث هدفگذاری در سازمانها داشته که یکی از راهحلهای ارائه شده برای آن از طریق ترسیمسناریو است. لذا ما از تکنیک ترسیم سناریوی هدفگرا برای دستیابی به این مهم بهره بردهایم و با بررسی مجزای وجوه مختلف سازمان، هریک از آن وجوه را از طریق یک عامل هوشمند مورد تجزیه و تحلیل قرار داده و نهایتا به برقراری رابطهی مناسب بین این وجوه به هدف موردنظر دست خواهیم یافت. هوشمندی موردبحث در این مدل در ساختار و رفتار درونی عاملها متمرکز بوده و میتواند از سطوح بسیار پیچیده (مانند الگوریتمهای هوش مصنوعی، شبکه عصبی، ژنتیک یا غیره) تا عبارات و گزارههای شرطی ساده متغیر باشد. توجه به این نکته بسیار حائز اهمیت است که بسیاری از سامانههای هوشمند دارای رفتارهای خودساختیافته و پیچیده، از اجزای با توان پردازشی و یا به عبارتی میزان هوشمندی بسیار اندک تشکیل شدهاند که با قرارگیری در کنار یکدیگر سطح قابل توجهی از هوشمند را ایجاد میکنند. از طرف دیگر با توجه به نوپا بودن حوزه پژوهشی سیستمهای چندعاملی و کمبود کارهای عملی انجام شده در این زمینه نبایست انتظار داشت مدل ارائه شده جزئیات بسیار دقیقی از این هوشمندی ارائه دهد.
برای ارائهی مدل با توجه به متدلوژی پرامتئوس ابتدا مهمترین جنبههای تأثیرگذار در وضعیت سازمان را مشخص نمودهایم که عبارتند از:
• توان مالی سازمان
• رقبا
• منابع انسانی
• ذینفعان
• محصولات و خدمات
• دانش سازمانی
• تواناییهای بالقوه سازمان
• سایر عوامل محیطی
در این فاز متناظر با هر یک از این موارد یک عاملهوشمند درنظر میگیریم که وظیفهی بررسی سازمان از حیث آن جنبهی خاص را بر عهده دارد (توجه به این نکته ضروری است که ممکن است جنبههای مختلف و متعدد دیگری نیز در آینده سازمان تأثیرگذار باشند، اما در این پژوهش ما صرفا جنبههای مذکور را مدنظر قرار داده و از بررسی سایر جنبههای احتمالی به دلیل محدودیت زمانی صرفنظر میکنیم، اما بدیهی است که در صورت نیاز مدل ارائه شده انعطاف لازم برای گنجاندن وجوه دیگر در آینده را داراست).
اما کارکرد کلی چارچوب پیشنهادی در این پژوهش هدف آنست که اجزای هر سازمان برخوردار از سیستم اطلاعاتی راهبردی را در قالب عاملهای هوشمند نگاشت کرده و با برقراری روابط مناسب بین آن عاملها، راهکاری به منظور پیشبینی وضعیت موردانتظار سازمان در یک افق زمانی خاص با کمک تکنیک سناریوسازی ارائه کند. در طراحی چارچوب مذکور سعی برآن است که در کلیهی سازمانها قابل انطباق و کاربرد باشد، هرچند بهنظر میرسد که در سازمانهای پروژهمحور کارایی بهتر و ملموستری از خود نشان دهد، زیرا کارکرد عاملهای ترسیم شده در اینگونه سازمانها شفافتر و بدون ابهامتر خواهد بود.
سیستم بایست بتواند با درنظر گرفتن رسالت و چشمانداز سازمان و با کمک دانش موجود و در دسترس سازمان، با توجه به عوامل محیطی، بازار، محصولات و خدمات فعلی و آینده، تمایلات ذینفعان، امکان تدارک مواد و خدمات و با استفاده از مناسب از توان مالی و منابع انسانی سازمان، سناریوهایی برای ترسیم وضعیت موردانتظار در یک بازه زمانی خاص ارائه داده و از میان آنها محتملترین سناریو را انتخاب نموده و به عنوان وضعیت موردانتظار ارائه دهد. در حقیقت هدف چارچوب پیشنهادی نگاشت ملزومات انجام این کار به عاملهایی هوشمند یا به بیان دیگر نگاشت سازمان به یک سیستم چندعاملی به گونهای است که هر عامل مستقل و دارای قدرت تصمیمگیری و میزان قابل قبولی از هوشمندی در اتخاذ تصمیمات خود باشد، به نحوی که با تعامل تمامی این عاملها، خروجی حاصل از تصمیمات آنها کل سیستم را در راستای استراتژی کلان به سوی چشمانداز موردانتظار به پیش برد. توجه به این نکته بسیار ضرویست که از آنجا که از یک طرف ما با یک سیستم چندعاملی مواجهیم، اطلاعات برای ما از اهمیت کلیدی برخوردارند و از آنجاکه از طرف دیگر با یک سیستم اطلاعاتی راهبردی مواجهیم، تأمین اطلاعات کار دشواری نخواهد بود، بلکه قسمت مهم استخراج دانش موردنیاز عاملها از این اطلاعات (تأمین ورودی سیستم) و استفاده از آن دانش به منظور اتخاذ تصمیمات صحیح و بهینه به صورت مستقل توسط هر عامل است (ایجاد خروجی سیستم). بدین منظور در مدل پیشنهادی یک پایگاه دانش مشترک درنظر گرفته شده و فرض بر آن است که دانش موردنیاز هر عامل از طریق روشهای دادهکاوی در آن ذخیره شده باشد.
در تشریح کارکرد و ارتباطات میان عاملها به طور مختصر میتوان گفت که یکی از اجزای اساسی مدل پایگاه دانشی است که دانش ضمنی موجود در سازمان و نیز دانش موردنیاز کلیهی عاملهای هوشمند مدل پیشنهادی را به صورت صریح در خود ذخیره میکند. نکتهی بسیار مهم آنکه نحوهی تبدیل دانش ضمنی به دانش صریح قابل ذخیرهسازی بر روی مدیا جهت استفادهی عاملها، نیازمند بهکارگیری تکنیکهای دادهکاوی است که از حوزهی این پژوهش خارج است. پس از آن تمامیعاملها قادر خواهند بود از دانش موجود در این پایگاهدانش استفاده کنند و نیز دانش خود را در صورت نیاز از طریق این پایگاه به اشتراک بگذارند. ساز و کار درونی عاملها نیز میتواند از الگوریتمهای پیچیده هوش مصنوعی تا گزارههای سادهی منطقی و پرسوجوهای عادی بر روی پایگاههایاطلاعاتی موجود متغیر باشد. ضمنا میزان هوشمندی هر عامل بسته به سیستماطلاعاتی در دسترس و ماهیت سازمانی که از آن سیستم اطلاعاتی راهبردی استفاده میکند، میتواند متفاوت باشد که این حقیقت میزان اهمیت هر عامل را بسته به نوع سازمان و سیستم اطلاعاتی تعیین میکند. اما در تشریح کارکرد عاملها میتوان چنین گفت که عامل انطباقدهنده رسالت و چشمانداز با نظارت بر تصمیمات سایر عاملها از انطباق آنها با چشمانداز کلی اطمینان حاصل میکند و در صورت مغایرت تصمیمات یک عامل با چشمانداز و رسالت سازمان، از اجرای آن تصمیم جلوگیری به عمل میآورد. بدیهی است که جهت پیادهسازی این عامل نیاز است ابتدا رسالت و چشمانداز سازمان به صورت دانشصریح بیان شده و در پایگاه دانش عمومی مشترک ذخیره شود و نیز هر تصمیمی که قرار است سازگاری آن با چشمانداز از طریق این عامل بررسی شود، می بایست با شاخصهایی از دانش صریح مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و میزان تناسب به درستی مشخص شود. از آنجا که بسیاری از این شاخصها ممکن است به صورت فازی بیان شوند، لذا ممکن است خروجی حاصل از این عامل نیز یک خروجی فازی باشد.
عامل بعدی با نام مراقب PESTEL وظیفهی رصد عوامل محیطی را برعهده دارد. این عامل نیز به طریقی مشابه عامل قبلی، با سایر عاملها در ارتباط است. از آنجا که تمامی عاملها برای اتخاذ تصمیمات هوشمندانه نیاز به داشتن دیدی صحیح از محیط پیرامون خود دارند، بایست بتوانند به طریقی این دانش را کسب نمایند که عامل مراقب PESTEL در مدل پیشنهادی این وظیفه را بر عهده دارد. تحقیق و توسعه یکی دیگر از عوامل تأثیرگذار در نیل به وضعیت موردانتظار است که در این مدل نیز به صورت یک عامل هوشمند نمایش داده شده است. میزان هوشمندی و قابلیت درک آینده در این عامل بایست در سطح بالایی باشد تا بتواند دانش و نتیجتا تصمیمگیری و عملکرد سایر عاملها را اصلاح کرده و بهبود بخشد و این در واقع همان وظیفهی اصلی این عامل هوشمند است. عامل تدارکات وظیفهی احتمالسنجی، براورد هزینه و بررسی پیشزمینه و امکان فراهمسازی ملزومات یک فرایند که ممکن است توسط سایر عاملها موردنیاز باشد، به بهترین و مناسبترین وضع ممکن را بر عهده دارد. این عامل به دلیل واضح و مشخص با عامل هوشمند تحلیلگر بازار ارتباطی تنگاتنگ دارد. عامل تحلیلگر بازار به صورت هوشمند با تعامل با سایر عاملهایی از قبیل مراقب PESTEL، وضعیت لحظهای بازار هدف سازمان را رصد نموده و با توجه به ارزشهای حاکم بر سازمان (رسالت و چشمانداز) رویکرد و تصمیمات سازمان را در این قبال مدیریت خواهد نمود. نیاز به هوشمندی و الگوریتمهای تحلیل بازار در این عامل هوشمند بدیهی و اجتناب ناپذیر است. توجه عامل تحلیلگر ذینفعان نیز به تمایلات و گرایشات ذینفعان معطوف بوده و نظرات آنها را در آینده سازمان لحاظ خواهد نمود. این ذینفعان میتوانند شامل گروههای مختلفی باشند که هر یک بایست به صورت جداگانه مورد تجزیه تحلیل قرار گرفته و نظرات آنها به صورت دانش صریح در پایگاه دانش مشترک ذخیره شده و توسط این عامل موردارزیابی قرار گیرد. منابع انسانی یکی از وجوه مهم تأثیرگذار در آینده سازمان است که میتواند مستقیما بر سیاستهای و خط مشی سازمان و همینطور بهرهوری و کیفیت تولیدات یا خدمات آن تأثیرگذار باشد و عامل تنظیمکننده منابع انسانی تجزیه و تحلیل آن را در سطوح مختلفی از تأمین نیروی انسانی گرفته تا روشهای جلب رضایتمندی و افزایش راندمان کاری آنها بر عهده دارد. ناظر محصولات و خدمات با توجه به عوامل مختلف دیگری مانند بازار، ذینفعان، منابع انسانی و وضعیت مالی سازمان، تصمیمات مربوط به تولیدات و خدمات سازمان را مدیریت و کنترل خواهد نمود (مواردی مانند اینکه چه محصولات یا خدماتی میتوانند توسط سازمان ارائه شوند یا چه خدمت یا محصولی بایست جایگزین شده و یا از رده خارج شود). عامل ناظر مالی وظیفهی واضحتر و ساده تری برعهده دارد که همانا تجزیه و تحلیل شرایط مالی سازمان در گذشته و حال و پیشبینی روند نوسانات مالی در آینده سازمان میباشد. بسیاری اطلاعات موردنیاز این عامل دادههایی است که از پایگاهدادههای سیستم امورمالی سازمانها قابل استخراج است.
در ادامه به تفصیل و به صورت مجزا کارکرد هر عامل در چارچوب پیشنهادی را مورد بحث و بررسی قرار میدهیم. لازم به ذکر است برای انجام فاز طراحی ساختاری از نرمافزار JACK Development Environment (که نرمافزاری مختص تجزیه و طراحی سیستمهای چندعاملیست) استفاده شده است.

3.3.2.1. عامل انطباق دهنده رسالت و چشم انداز
هدف از ایجاداین عامل کنترل عاملهای دیگر به منظور عمل در راستای رسالت و چشمانداز سازمان است. از آنجایی که وضعیت موردانتظار سازمان بایست در راستای رسالت و مأموریت آن سازمان بوده و با چشمانداز سازمان ناهمخوانی و تضادی نداشته باشد، لذا نیازمند عاملی هستیم که تصمیمات و اعمال سایر عاملها را (منظور تصمیمات و رفتاری است که عامل از خود بروز میدهد) با چشمانداز پیش روی سازمان انطباق دهد و از عدم سازگاری احتمالی عملکرد یک عامل با چشمانداز و مأموریت سازمان اطمینان حاصل نماید. ضرورت وجود این عامل بدینصورت توجیه میشود که چنانچه کنترلی در این زمینه بر عملکرد عاملها صورت نگیرد، ممکن است منجر به ایجاد سناریوها و در نهایت ترسیم وضعیت مطلوبی گردد که کاملا با چشمانداز، ارزشها و رسالت سازمان ناهمسو و ناهمخوان باشد و در نتیجه خروجی کل سیستم فاقد ارزش و اعتبار خواهد بود. بنابراین این عامل یکی از مهمترین عاملهای این چارچوب میباشد.
• تعیین اینکه آیا تصمیمی که قرار است توسط یک عامل اتخاذ شود، با رسالت و چشمانداز سازمان همخوانی لازم را دارد یا خیر؟
• انحراف تصمیمی که قرار است اتخاذ شود با چشمانداز سازمان به چه میزان است؟
• آیا ممکن است تصمیم موردنظر با آنکه با چشمانداز سازمان انطباق ندارد، تأثیر مثبتی در آینده سازمان داشته باشد؟
• آیا نهایتا عامل اجازهی اجرای تصمیم موردنظر را دارد یا خیر؟
این عامل با توجه به دانشدرونی خود و تجربیاتی که از سوابق گذشته کسب نموده است، ممکن است در برخی برهههای زمانی اجازه اتخاذ تصمیماتی را توسط سایر عاملها صادر نماید که گرچه بهظاهر و بهتنهایی برخلاف رسالت یا چشمانداز سازمان به نظر برسند، ولی در طول زمان و در کنار سایر تصمیمات اتخاذ شده توسط سایر عاملها، سازمان را در جهت نیل به چشمانداز و دستیابی به وضعیت موردانتظار

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه ارشد درباره عاملهای هوشمند، سیستم اطلاعاتی، نیروی انسانی Next Entries دانلود پایان نامه ارشد درباره مدل پیشنهادی، تحقیق و توسعه، دانش عمومی