دانلود پایان نامه ارشد درباره سیستمهای اطلاعاتی، عاملهای هوشمند، سیستم اطلاعاتی

دانلود پایان نامه ارشد

در شبیهسازی این دسته از سیستمها به اثبات رسانیده است. بنابراین ما در این پایاننامه برآنیم تا به کمک سیستمهای چندعاملی و مفهوم عاملهای هوشمند، و از طریق وارد نمودن مفاهیمی همچون آینده پژوهی6، طرحریزی سناریو7، تنظیم هدف8 و غیره، وضعیت موردانتظار سازمان را در یک سیستم اطلاعاتی استراتژیک به نحو بهینه و با درنظر گرفتن فاکتورها و متغیرهای مختلف درون و برونسازمانی، طراحی و ارائه کنیم. نتایج این پژوهش میتواند به مدیران ردهبالای سازمان در تصمیمگیریهای مهم و کلیدی و ترسیم استراتژیهای موردنیاز کمک شایانی نماید.
اما برای شرح صورت مسئله ابتدا بایست به بررسی مختصر مدلی بپردازیم که توسط اکبرپور و همکاران ارائه شده]1[ و یک سیستم اطلاعاتی استراتژیک را به کمک مفاهیم مطروحه در سیستمهای چندعاملی و با استفاده از عاملهای هوشمند مدل نموده است (شکل ‏11).
در این معماری، عناصر سیستم اطلاعاتی راهبردی سازمان در قالب عاملهایی با ویژگیهای خاص خود، مدل شدهاند (هر یک از باکسهای خاکستری رنگ نشانگر یک عامل هوشمند در این معماری میباشد) و هر یک وظایف مشخص و متمایزی را برعهده دارند.

شکل ‏11 معماری مبتنی بر عامل های هوشمند برای سیستم های اطلاعاتی استراتژیک ]1[
عامل شماره 1 با توجه به تحلیل نیازمندیهای ذینفعان سازمان، اهداف کلی را مشخص میکند. خروجی دریافتی از کاربران سیستم میتواند به عنوان پارامترهای مؤثر در تعیین هدف صحیح برای کل سازمان مورد استفاده قرار گیرد.
عامل شماره 2 مسئول رصد کردن محیط سیستم است. از آنجایی که عوامل بسیاری ممکن است رویکرد، طرحها و استراتژیهای سازمان را دستخوش تغییر نماید، این عامل وظیفه شناسایی، تحلیل، فرموله کردن و دستهبندی مناسب این عوامل را (مثلا به صورت عوامل خارجی، صنعتی، عملکردی و …) بر عهده دارد. بدین ترتیب امکان رصد کردن هوشمندانه و به موقع فرصتها و تهدیدها برای سازمان فراهم خواهد شد. عامل شماره 3 وظیفه تحلیلهای درونی را بر عهده دارد و از طریق پردازش دانشی که از گذشته سازمان حاصل شده، همچنین بهرهگیری از روشهای دادهکاوی و نیز استفاده از دانش سایر عاملها، دید مناسبی از منابع سازمان به دست میدهد. ورودی هر دو عامل فوق “رسالت و مسئولیتهای اجتماعی سازمان” میباشد که قبلا در یک پروسه مدیریت سطح بالا که خارج از معماری سیستم قرار دارد، تعیین گردیده. این عاملها در حین فعالیت با یک واحد تصمیمساز در ارتباط مستقیم و مداومند تا نتایج و خروجیهای خود را امکانسنجی کنند. همچنین عاملهای 2 و 3 با هم در ارتباط مستقیمند و خروجی آنها بلافاصله برای عامل 4 ارسال میشود که مسئول “تحلیل و انتخاب راهبردی” است و بدین منظور از تعامل با عاملهای تصمیمساز نیز بهره میگیرد. عامل شماره 5 سه عمل مختلف انجام میدهد: ساختاربندی مجدد، بازمهندسی و تمرکز دوباره بر سازمان. در واقع این عامل فعالیت موردنیاز را با توجه به اطلاعات دریافتی از مرحله قبل در مدل مدیریت استراتژیک تشخیص میدهد. خروجی این عامل برای کاربران سیستم نیز ارسال میشود. نهایتا عامل 6 مسئول کنترل استراتژیک و بهبود مداوم استراتژیهاست. این عامل که ورودی خود را از عامل 5 دریافت میکند، استراتژیهایی را که نیازمند اصلاح یا بهبود باشند، تعیین نموده و تغییرات لازم را در آنها پیشنهاد میدهد. عامل 6 همچنین بازخورد خود را برای عاملهای 1، 2 و 3 ارسال میکند.
همانطور که پیشتر اشاره شد، عامل شماره 1 با توجه به تحلیل نیازمندیهای ذینفعان سازمان، اهداف کلی و نیز وضعیت موردانتظار را مشخص میکند. هدف ما در این پژوهش ارائه راهکاری به منظور طراحی یک وضعیت موردانتظار و برازنده برای سازمان با کمک عاملهای هوشمند میباشد. وظیفهای که در معماری فوق بر عهده عامل شماره 1 است]1[.

1.3. ضرورت تحقیق
بیبرنامگی و نداشتن چشمانداز9 بلندمدت معمولا یکی از عوامل اصلی شکست و بی انگیزگی در سازمانهاست که این امر خصوصا در کشور ما بسیار متداول و مرسوم است. برای تعیین یک چشمانداز و نیز برنامهریزی استراتژیک هر سازمان، پیش از هرچیز نیازمند داشتن دانش کامل و صحیح و شناخت وضعیت فعلی و آینده آن سازمان هستیم. اهمیت این موضوع تا حدی است که شاید بتوان گفت بدون آن مدیران و برنامهریزان کلان سازمان از ترسیم آیندهای صحیح برای سازمان خود عاجز خواهند بود و این حتی ممکن است به شکست استراتژیهای تعیین شده برای سازمان بیانجامد. حال اگر بتوان شناخت وضع موجود و نتیجتا ترسیم وضع مطلوب و منظر برازنده سازمان را به گونهای هوشمند، دقیق و با کمترین خطای ممکن به انجام رسانید، میتوان گفت که گام بلندی در جهت موفقیت برنامهریزی استراتژیک سازمان برداشتهایم. اما متأسفانه طراحی منظر برازنده سازمان کاریست بسیار سخت و حساس که نیازمند داشتن تجربه مدیریتی فراوان از یک سو و اطلاعات وسیع و گسترده از ابعاد گوناگون استراتژیک سازمان از سوی دیگر است و متغیرهای درونی و برونی بسیار زیادی بایست در ترسیم آن وضعیت مدنظر قرار گیرد تا بتواند تصویر درستی از آینده آرمانی سازمان فراروی مدیران، کارکنان و سایر ذینفعان سازمان قرار دهد. کمک به ترسیم این آینده آرمانی همان هدفیست که این پژوهش دنبال میکند.

1.4. محدوده پژوهش
تمرکز اصلی و عمده در این پژوهش بر بررسی سیستمهای اطلاعاتی راهبردی و تعیین چگونگی فرمولهسازی عناصر تشکیل دهندهی این سیستمهاست، به گونهای که بتوان به کمک آن مدلی ساختاری و کلی به منظور طراحی وضعیت موردانتظار سازمان ارائه نمود. اما برای این منظور علاوه بر بررسی کامل مفاهیم مرتبط به سیستمهای اطلاعاتی راهبردی و نیز سیستمهای چندعاملی، در اولین سطح نیازمند جمعآوری و تحلیل طیف وسیعی از اطلاعات در خصوص روشهای مورد استفاده در هدفگذاری، آیندهپژوهی، سناریوسازی، ترسیم منظر برازنده در یک افق زمانی مشخص و در سطح بعدی نحوهی نگاشت یک سیستماطلاعاتی راهبردی به سیستم چندعاملی، نحوهی طراحی عاملها و ارتباطات میانعاملی، پاسخ به چرایی و چگونگی هوشمندسازی عاملها و میزان هوش موردنیاز تعبیه شده در هر عامل و روش القای این هوشمندی به عامل و نهایتا انتخاب ابزار و روش مناسبی برای شبیهسازی مدل ارائه شده میباشیم.

1.5. مراحل انجام پژوهش
به عنوان اولین گام این پژوهش، در ابتدا سعی خواهیم کرد ارتباطی معنادار میان مفاهیم و موجودهای سیستمهای اطلاعاتی استراتژیک از یک سو و مفاهیم و موجودیتهای سیستمهای چندعاملی متشکل از عاملهای هوشمند از سوی دیگر، برقرار نماییم (در واقع نگاشتی از محیط سازمان به محیط چندعاملی صورت میپذیرد). مسلما برقراری این ارتباط مستلزم شناخت دقیق وکامل درکنار تحلیلی صحیح از ساختار هر دو سیستم است که بایست پیش از آن انجام شده باشد. در مرحله بعد به کمک روش ترسیم سناریوی هدفگرا و با درنظرگرفتن چارچوب معماری پیشنهادی توسط اکبرپور شیرازی و همکاران، مدلی به منظور ایجاد یک عامل هوشمند که قابلیت ترسیم وضعیت موردانتظار سازمان را داشته باشد، ارائه خواهد شد. البته از آنجا که در یک سیستم چندعاملی امکان بررسی هر عامل به تنهایی و بدون در نظرگرفتن عملکرد سایر عاملها و نیز محیط سیستم وجود ندارد، بدیهی است که معماری پیشنهادی تمام این عاملها و محیط مذکور را در بر خواهد گرفت. نهایتا در آخرین مرحله به کمک پرسشنامه و با جمعآوری آرای خبرگان در مورد چارچوب پیشنهادی، مدل ارائه شده اعتبارسنجی گردیده و نتایج حاصل از نظرسنجی به دقت تحلیل و بررسی خواهد شد.

1.6. ساختار پایاننامه
ساختار این پایان نامه شامل پنج فصل به شرح زیر میباشد:
• فصل اول در خصوص بیان کلیات پژوهش و چرایی و چگونگی انجام آن بود.
• فصل دوم پیرامون ادبیات پژوهش و پیشنهی آن است که در آن مباحث و مفاهیم مربوط به سیستمهای اطلاعاتی، سیستمهای اطلاعاتی استراتژیک، برنامهریزی راهبردی سازمان، رسالت و چشمانداز آینده سازمان، آیندهپژوهی، ویژگیهای وضعیت موردانتظار، منظر برازنده سازمان، هدفگذاری و برنامه ریزی سناریو محور از یک سو و مفاهیم سیستمهای چندعاملی، عاملهای هوشمند، انواع معماریها و نیز کاربردهای موجود در این دسته سیستمها از سوی دیگر به تفصیل مورد بحث و موشکافی قرار گرفته است و سعی شده تا حدودی به ارتباط میان این دو حوزه نیز اشاره شود.
• فصل سوم مربوط به روش پژوهش بوده و در آن پس از توجیه و تشریح کامل ارتباط میان سیستمهای اطلاعاتی استراتژیک و سیستمهای چندعاملی، تناظری میان این سیستمها برقرار گردیده و بر مبنای این نگاشت، چگونگی فرمولهسازی متغیرهای سازمانی، علیالخصوص پارمترهای مربوط به طراحی وضعیت ایدهآل سازمان مورد بحث قرار گرفته و نهایتا یک مدل عامل-گرا به منظور استفاده از عاملهای هوشمند در طراحی وضعیت موردانتظار و در راستای چشمانداز کلی و نیز رسالت سازمان به کمک سیستمهای اطلاعاتی استراتژیک ارائه خواهد شد.
• فصل چهارم مربوط به بررسی دقیقتر و اعتبارسنجی مدل ارائه شده در فصل قبلی از طریق شبیهسازی آن به کمک ابزار مناسب مدلسازی سیستمهای چندعاملی و نهایتا بررسی نتایج حاصل از این شبیهسازی اختصاص دارد.
• فصل پنجم نیز به نتیجهگیری و ارائه پیشنهادات اختصاص داشته و ضمن بیان نتایج حاصل از این پژوهش، پیشنهاداتی جهت کارهای آتی در راستای تکمیل و پیشبرد بیشتر اهداف پژوهش انجام شده ارائه میدهد.

فصل دوم
ادبیات پژوهش

2. ادبیات پژوهش
2.1. مقدمه
با توجه به مطالب بیان شده در فصل اول، در این فصل برآنیم تا به بررسی ادبیات موضوعی و بررسی پارهای از کارهای صورت پذیرفته در حوزه پژوهش بپردازیم. بدین منظور ابتدا مروری اجمالی خواهیم داشت بر مفاهیم کلی و زیربنایی مدیریت استراتژیک و به طور خاص مفاهیمی همچون رسالت یا مأموریت10 سازمان، چشمانداز11، منظر برازنده، وضعیت موردانتظار12، هدف و هدفگذاری و مواردی از این دست. پس از آن به صورت گذرا به بیان ویژگیها و کارکردهای سیستمهای اطلاعاتی استراتژیک پرداخته و ضمن بررسی چالشهای فراروی اینگونه سیستمها، نقش آنها را در سازمانهای امروزی مورد نقد و بررسی قرار میدهیم. . پس از آن گریزی خواهیم داشت به مفاهیم آیندهپژوهی و سناریوسازی و بیان ارتباط آن با وضعیت موردانتظار و منظر برازنده سازمان.
در ادامه این فصل به بیان مفاهیم بنیادین سیستمهای چندعاملی، تشریح مفهوم عامل هوشمند و معیارهای آن و نیز تشریح مفهوم هوشمندی در این گونه عاملها میپردازیم. پس از آن با توجه به موارد و مفاهیم بیان شده در فصل پیشین، نوبت به برقراری ارتباطی مؤثر میان مفهوم سیستمهای اطلاعاتی استراتژیک و سیستمهای چندعاملی میرسد که زمینه را برای ارائهی مدل پیشنهادی در فصل بعد آماده خواهد کرد.

2.2. وضعیت موردانتظار
مفهوم وضعیت موردانتظار در سازمان، شاید در دید اول با مفهوم چشمانداز یکسان به نظر برسد، ولی اگر بخواهیم با صورت دقیقتر و عمیقتر به بررسی این مفاهیم بپردازیم، تفاوتهای موجود میان این دو مفهوم مشابه و پرکاربرد حوزه برنامهریزی راهبردی سیستمهای اطلاعاتی، به خوبی نمایان خواهد شد.
پیش از بیان این تفاوتها بهتر است یک تعریف کلی از وضعیت موردانتظار ارائه کنیم. وضعیت موردانتظار در واقع توصیف واضح، صریح، بیابهام و به زبان مهندسی موقعیتی است که میخواهیم در برههای از چشمانداز سازمان بدان دست یابیم. در بیان وضعیت موردانتظار
بایست فعالیتهای موردنیاز، زمانبندی، برنامهریزی و هزینه دستیابی بدان به درستی و صراحت مشخص شده باشند. وضعیت موردانتظار وضعیتی است که با دست یافتن به آن رهبر سازمان و پیروان چشمانداز سازمان، احساس رضایت و خشنودی خواهند نمود و میتوانند ادعا کنند که در مسیر صحیح به سوی چشمانداز غایی سازمان گام برمیدارند.
بیشتر پروژههای راهبردی در سازمانها با تحلیل وضعیت کنونی آغاز میشوند، پیش از هرچیز تعیین میکنیم که وضعیت و جایگاه فعلی سازمان چیست و چه چالشهایی فراروی آن قرار دارند؟ سازمان به دنبال چه هدفی است و چگونه میتواند در یک محیط پیچیده به گونهای مناسب عمل نماید تا هرچه زودت

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه ارشد درباره فناوری اطلاعات، مدل پیشنهادی، تحقیق و توسعه Next Entries دانلود پایان نامه ارشد درباره سیستمهای اطلاعاتی، مدیریت اطلاعات، اجرای استراتژی