دانلود پایان نامه ارشد درباره سیستمهای اطلاعاتی، سیستم اطلاعاتی، عاملهای هوشمند

دانلود پایان نامه ارشد

و مناسب از وضعیت گذشته و حال و نیز جنبههای گوناگون استراتژیک و محیط خارجی و داخلی سازمان است که با توجه به سر و کار داشتن ما با سیستمهای اطلاعاتی استراتژیک، میتوان گفت که به منبع غنی و سرشاری از اطلاعات موردنیاز دسترسی داشته و از این حیث با مشکل خاصی مواجه نخواهیم بود[54]و[58].
به هر حال آنچه مسلم است اینکه در حال حاضر و با فناوری و امکانات موجود قابلیت نگاشت کامل، دقیق و بدون دخالت انسان میان این دو نوع سیستم اگر غیرممکن نباشد، بسیار سخت و طاقت فرساست، لذا برای اطمینان از صحت عملکرد سیستم نهایی نیاز به بازنگری انسانی اجتناب ناپذیر مینماید و در واقع خروجی و حاصل کار سیستم ایجاد شده تنها به عنوان راهنمای مدیران ارشد سازمانی میتواند مورد استفاده قرار گیرد.

2.9. کارهای پیشین
گرچه بیش از سه دهه از عمر سیستمهای چندعاملی میگذرد، به دلیل ماهیت پیچیده و کاربردهای خاص این دسته از سیستمها، متاسفانه هنوز استفاده از آنها به نحوی که بایست و شایسته است، گسترش نیافته است. به دلیل بالا بودن هزینههای طراحی و استقرار چنین سیستمهایی، ایجاد آنها معمولا نیاز به حمایتهای دولتی دارد و عمده لذا پروژههایی که در این زمینه به فرجام رسیدهاند شاید در زمینهی فناوریهای فضایی و ایجاد کاوشگرهای هوشمند، یا سیستمهای کنترل خودکار پرواز، یا پرتاب موشک یا مواردی از این دست میباشد که نمود کمتری در زندگی روزمره انسانها داشته است و دلیل آن نیز همانطور که ذکر شد هزینهی بالای توسعهی آنهاست. اما با اینحال تحقیقات و پژوهشهای آکادمیک فراوانی تا کنون در این زمینه انجام شده که بیشتر آنها به ارائهی متدلوژیها و چارچوبهایی محدود بوده که هیچگاه در عمل پیادهسازی و اجرا نشدهاند.
بر خلاف سیستمهای چندعاملی، بر روی سیستمهای اطلاعاتی راهبردی سازمانی هم تحقیقات و هم پیادهسازیهای کوچک و بزرگ بسیاری به طرق و روشهای گوناگون صورت پذیرفته است که بسیاری از آنها به شکست انجامیده و بسیاری نیز توانسته با موفقیت اجرا شود و به نظر میرسد وضعیت این سیستمها به مراتب از سیستمهای چندعاملی بهتر و قابل قبولتر و نتایج حاصله ملموستر و کاربردیتر بوده است.
اما در مورد ترکیب و استفادهی این دو خانوادهی متمایز از سیستمها، یعنی سیستمهای چندعاملی و سیستمهای اطلاعاتی راهبردی، متاسفانه کمتر پژوهش آکادمیک معتبر و ساختیافتهای صورت گرفته است. یکی از این موارد پژوهشی است که در سال 2010 در دانشگاه سعدی ایاب در کشور مغرب توسط عبدالعزیز الفَزیکی و همکارانش انجام شده ]65[ و در آن به ارائهی یک راهکار مبتنی بر معماری مدلمحور39 یا MDA و سیستمهای چندعاملی برای توسعهی سیستمهای اطلاعاتی ارائه شده است.
همانطور که در شکل ‏21 مشاهده میشود، این فرایند شامل سه سطح CIM40، PIM41 و PSM42 است که در سطح اول مدلسازی نیازمندیها و مدلسازی سیستمچندعاملی انجام میشود. در سطح دوم مدلسازی به کمک MAS-ML که زبانی اختصاصی برای مدلسازی سیستمهای چندعاملی و در واقع توسعهای از UML است انجام شده و مدلسازی UML نیز پس از آن صورت میپذیرد و نهایتا در سومین و آخرین سطح از مدل ارائه شده، یک مدلسازی وابسته به سکو43 انجام میشود که از روی آن میتوان به تولید کد رسید که البته ادعا شده این تولید کد به صورت خودکار انجام شده و خروجی آن کدی به زبان جاوا خواهد بود. البته اشارهای نشده که فرایند مذکور به چه نحو صورت خواهد پذیرفت.

شکل ‏21 فرایند توسعه معماری محور سیستم های چندعاملی ]65[

مدل فوق بسیار کلی و مبهم بوده و مشخص نیست چه هدفی را دنبال میکند و اصولا با سیستم اطلاعاتی استراتژیک چه ارتباطی دارد. همچنین در مقاله هیچ راهکاری جهت اعتبارسنجی مدل ارائه نشده و نویسندگان تنها به ذکر این نکته بسنده کردهاند که برای اعتبارسنجی نیاز به تجربهی عملی و نیز یک نمونه یا کیس واقعی میباشد که در حال حاضر در دسترسشان نیست و وعده دادهاند که احتمالا در مقالات آینده بدان خواهند پرداخت ]65[.
همچنین پژوهش دیگری با عنوان معماریهای سازمانی چندعاملی برای سیستمهای اطلاعاتی در سال 2003 در دانشگاه لووین بلژیک انجام شده ]66[ که سعی داشته مفاهیم تئوری سازمانی را با سیستمهای چندعاملی انطباق دهد. تئوری سازمانی به بررسی ساختار و طراحی سازمانها میپردازد و بیان میکند که سازمانهای جدید چگونه ساختار خود را ایجاد نموده و یا سازمانهای قبلی ساختار تشکیلاتی خود را در جهت افزایش بهرهوری ارتقا و بهبود بخشند. این پژوهش نیز عملا جز دو مطالعهی موردی در مورد شرکتهای ولوو و ایرباس که صحت و سقم آنها چندان روشن نیست، راهکار قابل توجهی ارائه نکرده است. تنها نکتهی قابل تأملی که در این پژوهش بدان اشاره شده آنست که سیستمهای چندعاملی میتوانند به عنوان اجزای یک سیستم اطلاعاتی درنظر گرفته شده و از طریق تعامل با یکدیگر در جهت نیل به اهداف سازمان گام بردارند. همچنین در این پژوهش بیان شده که میتوان از ابزارهای موجود طراحی سیستمهای چندعاملی به منظور طراحی سیستمهای منطبق بر معماری سازمانی بهره گرفت و این طراحی در دو سطح ماکرو و میکرو انجام میشود که در سطح ماکرو به طراحی ساختار سازمانی و در سطح میکرو به طراحی جزئیات و ارتباطات میان عاملها میپردازیم ]66[.
اما پژوهش سومی که مبنای پژوهش حاضر نیز قرار گرفته است، حاصل کار اکبرپور شیرازی و سروش است که به ارائهی یک معماری هوشمند عاملمحور برای سیستمهای اطلاعاتی راهبردی پرداخته است]1[. از آنجا که از چارچوب پیشنهادی مذکور در این پژوهش استفاده شده است، در فصل بعدی به تفصیل به بررسی آن خواهیم پرداخت و در اینجا از ذکر توضیح بیشتر اجتناب میکنیم.

2.10. نتیجه گیری
در ابتدای این فصل به بررسی برخی مفاهیم کاربردی در حوزه مدیریت و برنامهریزی استراتژیک پرداختیم و ضمن بررسی معنای کاربردی رسالت، چشمانداز و وضعیت ایدهآل سازمان، به مروری مواردی از قبیل آیندهپژوهی، تصمیمگیری، سناریوسازی و سایر مباحثی پرداختیم که درک صحیح و داشتن شناخت درست از آنها پیش از ارائهی چارچوب پیشنهادی مفید و بلکه لازم به نظر میرسید.
سپس به نقد و بررسی سیستمهای اطلاعاتی و سیستمهای اطلاعاتی راهبردی و نقش، لزوم و کارکرد آنها در سازمانهای امروزی پرداخته و بر اهمیت آنها تأکید کردیم.
در ادامه فصل مفاهیم سیستمهای چندعاملی، عامل هوشمند، انواع عاملها و معماری کلی و نحوه عملکرد اینگونه سیستمها را مورد مطالعه قرار داده و ضمن بیان تاریخچه بسیار مختصری از آنها و کاربردهای متنوعی که امروزه در حوزههای مختلف زندگی انسان پیدا کردهاند، سعی کردیم تا کارایی آنها را تا حدودی شفاف و روشن نماییم. در ادامه نیز با بیان ارتباط میان سیستمهای چندعاملی و سیستمهای اطلاعاتی استراتژیک، تلاش نمودیم زمینه را برای آنچه که در فصل بعدی بدان خواهیم پرداخت هموار کنیم تا نحوهی عملکرد مدل پیشنهادی به خوبی و با وضوح هر چه تمامتر قابل درک و ملموس شود.

فصل سوم
چارچوب مدل ترسیم وضعیت موردانتظار توسط عامل های هوشمند

3. چارچوب مدل ترسیم وضعیت موردانتظار توسط عامل های هوشمند
3.1. مقدمه
در این فصل برآنیم تا مدلی به منظور ترسیم وضعیت موردانتظار سازمان در سیستمهای اطلاعاتی راهبردی به کمک عاملهای هوشمند ارائه دهیم. پس از بیان مدل مربوطه، از طریق پرسشنامه و جمعآوری آرای خبرگان صحت آن را اثبات خواهیم نمود و نتایج حاصل از نظرسنجی را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

3.2. چارچوب مدل پیشنهادی
در دو فصل گذشته مطالب جامعی پیرامون مفاهیم مربوط به وضعیت ایدهآل سازمان و نیز سیستمهای چندعاملی بیان گردید و علاوه بر آن به ارتباط میان سیستمهای اطلاعاتی راهبردی و سیستمهای چندعاملی نیز اشاره شد. حال برآنیم تا به کمک مفاهیم قبلی، مدل جدیدی به منظور ترسیم وضعیت موردانتظار سازمان (در فاز تدوین استراتژی) ارائه دهیم. این مدل در واقع زیرمجموعهای از یک سیستم چندعاملی است (و البته با توجه به ساختار سیستمهای چندعاملی، از دید کلیتر و انتزاعیتر، خود میتواند به عنوان یک سیستم چندعاملی کامل و یا حتی یک عامل هوشمند منفرد در نظر گرفته شود) که به صورت مستقل هدف مشخصی را دنبال میکند و خروجی آن میتواند توسط سایر بخشهای یک سیستم بزرگتر مورد استفاده قرار گیرد (در مدل اکبرپور شیرازی و سروش، چارچوب پیشنهادی در این پژوهش میتواند به عنوان عامل شماره 1 یا هدفگذار آن مدل درنظر گرفته شود) [1]. پیش از ادامه بحث توجه به این نکته بسیار مهم و ضروری است که در زمینهی بهکارگیری سیستمهای چندعاملی در نگاشت سیستمهای اطلاعاتی راهبردی سازمان، به جز پژوهش اکبرپور شیرازی و سروش تاکنون فعالیت علمی معتبر و قابل ارجاعی انجام نپذیرفته و لذا دسترسی به منابع از قبل موجود و بررسی کارهای پیشین در این زمینه امکانپذیر نمیباشد.
اما ساختار پیشنهادی در این پژوهش، همانند تمامی ساختارهای ارائه شده در حوزه سیستمهای چندعاملی، شامل تعدادی عامل هوشمند با ویژگیهای درونی و تعاملی خاص خود است که از طریق روشهای مشخصی با سایر عاملهای محیط (که در اینجا منظور سیستم اطلاعاتی استراتژیک سازمان است) همکاری مینمایند. در نهایت خروجی مدل بایست تعیین کننده وضعیت موردانتظار سازمان در افق زمانی مشخص باشد که بدین منظور چارچوب پیشنهادی از روند کلی زیر استفاده میکند:
ابتدا جنبههای کلیدی و تأثیر گذار در ترسیم وضعیت موردانتظار سازمان تعیین میشوند و از میان آنها عوامل مشابه در یک گروه قرار گرفته و تحلیل، بررسی و نظارت هوشمند بر رفتار هر دسته از این عوامل را به یک عامل هوشمند در چارچوب پیشنهادی واگذار میکنیم. در واقع متناظر با هر جنبهی مؤثر در ترسیم وضعیت موردانتظار، بایست یک عامل هوشمند خودمختار درنظر گرفته و سپس ارتباطات میان این عاملها به گونهای مناسب و درخور تنظیم شود تا در نهایت بتوانیم به کمک عامل دیگری انواع سناریوهای محتمل در آیندهی مطلوب را ترسیم نماییم و سپس عامل هوشمند دیگری از بین سناریوهای ترسیمی که در واقع تصویرهای گوناگونی از آینده مرجح پیش روی سازمانند، یک مورد را به عنوان وضعیت موردانتظار انتخاب و معرفی نمایند. البته نحوهی نمایش وضعیت کنونی و ایدهآل سازمان یک چالش جدی در این راه محسوب میشوند، زیرا بیشتر پارامترهای دخیل در این فرایند کیفی، نسبی و فازی بوده و در صورت نیاز بایست تدبیری برای تبدیل و نمایش مناسب آنها اتخاذ گردد.
مدلسازی و شبیهسازی عامل-محور44 یا به اختصار ABMS روش بسیار جدیدی است که به منظور مدلسازی سیستمهای متشکل از عاملهای هوشمند ارائه گردیده و در حوزههای بسیار متنوعی از مدلسازی رفتاری سامانههای زیستی، بیولوژیکی تا سیستمهای پیچیده اجتماعی انسانی به کار گرفته شده و نتایج قابل توجهی نیز از آنها بدست آمده است[38].
همانطور که در شکل ‏31 مشخص است، در این روش یک عامل هوشمند را به کمک ویژگیها، رفتار، حافظه، منابع، مهارتهای تصمیمگیری و قوانین تغییر رفتار درونی عامل میشناسیم.

شکل ‏31 شمای یک عامل هوشمند در ABMS [60]

عاملهای مختلف حتی در یک سیستم واحد، از نظر ویژگیها و قوانین رفتاری با یکدیگر بسیار متفاوتند. حافظهی هر عامل در بخاطر سپاری پارهای از رویدادهای گذشته که ممکن است عامل را در اتخاذ تصمیمات جدید یاری کند، کاربرد دارد. همچنین منابع اختصاص داده شده به عاملها معمولا محدود است که این محدودیت مستقیما رفتار و تصمیمات اتخاد شده توسط عامل را تحت الشعاع خود قرار میدهد. همانگونه که در فصل پیش اشاره شد، هر عامل هوشمند دارای امکان تصمیمگیری مستقل است و در واقع این یکی از مهمترین خصوصیات هر عامل هوشمند و تضمینکنندهی خودمختاری اوست. همچنین هر عامل می تواند به صورت درونی قوانینی برای تغییر قوانین تصمیمگیری خود وضع نماید یا قوانین قبلی را در صورت لزوم تغییر دهد[60].
در ABMS برای ساخت مدل علاوه بر ساختار عامل، توپولوژی یا نحوهی ارتباط عاملها نیز حائز اهمیت است. تاکنون توپولوژیهای مختلفی در زمینه

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه ارشد درباره عاملهای هوشمند، ساختار سازمانی، بازیابی اطلاعات Next Entries دانلود پایان نامه ارشد درباره عاملهای هوشمند، سیستم اطلاعاتی، نیروی انسانی