دانلود پایان نامه ارشد درباره سیاست خارجی، هخامنشیان، فرمانبرداری، استقلال طلبی

دانلود پایان نامه ارشد

ی معظم هخامنشی کمابیش بدان پای بند بودند بی شک دوام و بقای امپراطوری به مدت دویست و بیست سال مرهون و مدیون همین سیاست خردمندانه کوروش بود.
کوروش پس از فتح بابل یقینا در اندیشه فتح مصر و احتمالاً یونان بود اما در این زمان سکاهای آسیای مرکزی هنوز کاملاً مطیع ایران نشده بودند بنابراین قبل از تسخیر مصر به مرزهای شمال شرقی امپراطوری پرداخت تا آن سرزمین ها را از هجوم سکاها محفوظ دارد وی ضمن اینکه پسرش کمبوجیه را به تدارک مقدمات لشکرکشی به مصر مامور کرد خود عازم مرزهای شمال شرقی شد اما در مصاف با ماساژت ها کشته شد و با مرگ خود پارس را در ماتمی بزرگ فرو برد.
2-1-2سیاست خارجی کمبوجیه
پس از کورش پسرش کمبوجیه بر آن شد تا به نیات پدرش جامه ی عمل بپوشاند . وی سیاست توسعه طلبی را پیش گرفت و به محض نشستن بر تخخت سلطنت مساله تسخیر مصر را در راس اهداف و برنامه های سیاست خارجی خود قرار داد. پس از آنکه شورش های ایالات را فرو نشاند در سال 526 ق. م سفر جنگی اش را به سوی مصر آغاز کرد مهم ترین دلایل لشکرکشی کمبوجیه به مصر عبارت بودند از:
1- کین جوئی : از آنجا که آمازیس فرعون مصر با دشمنان کوروش پیمان اتحاد بسته بود تا ایرانیان را به زانو درآورد بیم آن می رفت که وی روزی از ترس جان خود بر ایران بتازد .
2- بلندپروازی کمبوجیه : وی مردی بود جنگی و بلندپرواز و خودکامه تا دشمن را از پای در نمی آورد و به مقصود خویش نمی رسید آرام نمی گرفت .
3- زرخیزی و موقعیت جغرافیایی مصر : کشور مصر سرزمینی گندم خیز و بارور بود علاوه بر آن گندم مصر محصول استراتژیک محسوب می شد و کمبوجیه به ا ین امر واقف بود که با فتح مصر می تواند هرگاه بخواهد از ارسال گندم به سرزمین یونان جلوگیری کند .29
کمبوجیه برای غافل کردن آمازیس پادشاه مصر مسیر خشکی را به جای دریا برای لشکرکشی برگزید و به همین دلیل ناچار بود از صحرای گرم و بی آب عربستان عبور کند طی سیاست عاقلانه با سلطان عربستان قر ار داد اتحاد و عبور بی ضرریست و ضمن برخورداری از مساعدت اعراب ، آب مورد نیاز سپاه عظیم خود را تامین کرد همچنین از مساعدت متحدانی چون دولت یهودی فلسطین و شهرهای فنیقی بهره مند شد30 .
عواملی چون : نارضایتی کاهنان مصر ، خیانت مزدوران فرعون و… سبب شد مصر با کمترین درگیری و مقاومت تسلیم شود.
کمبوجیه در مصر همان سیاست تساهل و مدارای پدرش کوروش را پیش گرفت و با مردم و حتی فرعون. صر مدارا کرد وی طبق سنت کشور مصر تاجگذاری کرد و عنوان پادشاه مصر پادشاه کشورها را برای خویش انتخاب کرد ( داندامایف ، 1381 ، الف 154) مراسم مصریان را محترم شمرد به معابد مصر حرمت قائل شد، و نسبت به خدایان آن اظهار فروتنی کرد و برخلاف گزارش برخی از مورخان مانند هرودوت نه تنها به جد مومیایی شده آمازیس بی حرمتی نکرد و گاو مقدس آپیس را نکشت بلکه در پیش گاو مقدس زانو زد و به طور کلی درصدد جلب احساسات مصری ها و تالیف قلوب آنان بر آمد شهبازی در این زمینه نوشته ا ست : «رفتار کمبوجیه با کالبد مومیایی شده آمازیس ، قصه ای است که برای بد نام کردن او ساخته اند.31 پیر بریان نیز معتقد است کمبوجیه نه تنها آپیس جوان را نکشته است بلکه به مومیایی کردن و تدفین آپیس در چارچوب قواعد و طبق آداب کاملاً شناخته شده مبادرت کرده است»32 دان ناردو نیز نوشته است : شکی نیست که داستان های رسواگری که هرودوت ده ها سال بعد هنگام سفر به مصر درباره ی کمبوجیه شنیده است ، گزافه گویی های مصریانی بوده که کشور خود را در وضعی زبون می یافته اند .33
کمبوجیه مدت سه سال به فتوحاتش در مصر ادامه داد و مصر را ضمیمه ی امپراطوری بزرگ هخامنشی کرد در پایان سفر جنگی سه ساله اش برخی شکست ها و ناکامی های وی بر روح و روانش اثر گذاشت و برخلاف رفتار مهربانانه ی قبل متوسل به خشونت شد و عده ای را مورد خشم وغضب خود قرار داد همین رفتار کمبوجیه را عده ای پر و بال دادند و اتهامات مبالغه آمیز ناروای بسیار به او بستند ، حال آنکه این اتهامات از سوی کاهنان مصر مطرح شده اند که با ورود کمبوجیه به مصر درآمد و عواید اوقافی آنان کاهش و مقامشان تنزل یافته بود لاجرم در سال های بعد برای بدنام کردن کمبوجیه این ا تهامات را به وی نسبت دادند.
2-1-3سیاست خارجی داریوش بزرگ
در پایان سفر جنگی سه ساله ی کمبوجیه به مصر خبر یک کودتای سیاسی در پایتخت امپراطوری سبب شد پادشاه بزرگ قصد بازگشت به وطن کند اما اجل به او مهلت نداد و در میانه راه در گذشت. پس از وی بزرگان پارسی به فرماندهی داریوش توانستند سلطنت از دست رفته را از چنگ گئومات-کودتاچی خائن باز ستانند.
داریوش که پس از کمبوجیه به قدرت رسیده بود بعداز فرونشاندن شورش های متعدد ایالات به مصر که پس از کمبوجیه ناآرام شده بود و هوس استقلال طلبی داشت پرداخت داریوش هرچند قلباً چندان اهل تسامح نبود اما سیاست خارجی خود را بر اصل تسامح و مدارا نهاد و تسامح کوروش را به عنوان یک دکترین سیاسی به کاربست.34
او نیز در مصر همان سیاست کوروش را ادامه داد با سیاستی عاقلانه به جلب رضایت کاهنان و روحانیون که از کمبوجیه ناراضی بودند پرداخت و همه مقدسات مصریان را محترم داشت در عزاداری گاو آپیس شرکت کرد به معابد آن ها رفته نسبت به ارباب انواع مصر احترامات زیاد کرد و از مصری ها دلجویی کامل کرد .35 به نحوی که مصری ها داریوش را همچون یکی از فراعنه ی بزرگ خود دانستد و اقداماتش را ستودند .
داریوش در راستای سیاست حفظ و حدت و تمامیت ارضی امپراطوری امنیت مرزهای شمالی امپراطوری را مورد توجه قرار داد و تصمیم گرفت به حملات مکرر قوم مهاجم و مزاحم سکاها پایان دهد و نیز زمینه اتحاد آنان با یونانی ها را از میان ببرد سکاها مردمانی دور از فرهنگ و وحشی گونه بودند که در دوره ی مادها در سطنت هووخشتر موفق شدند مدت تقریبا بیست و هشت سال بر قلمروها مادها در آسیا استیلا یابند .36 در زمان هخامنشیان نیز خطر تهاجم آنان کماکان وجود داشت داریوش شخصا به سوی سرزمین سکاها لشکرکشی کرد سکاها توانایی مقابله با داریوش را نداشتند با پیش گرفتن شیوه ی جنگی و استراتژی جنگ و گریز بر جای گذاشتن زمین سیوخته به قلب مملکت خویش عقب نشستند با اتخاذ این استراتژی بوسیله سکاها داریوش مجبور شد به ایران باز گردد هرچند داریوش به هدف اصلی خویش یعنی مطیع کردن سکاها دست نیافت اما چنان درس عبرتی به آنان داد که مردمان وحشی در سراسر دوره ی هخامنشی نتوانستند به ایران تجاوز کنند از دیگر دستاوردهای این سفر جنگی تصرف تراکیه و مقدونیه و توسعه قلمرو امپراطوری بود نمایش قدرت و افزایش پرستیز ملی که از اهداف سیاست خارجی محسوب می شود از دیگر نتایج عمده است که داریوش در این لشکرکشی به دست آورد.
پس از چندی مستعمرات یونانی علیه ایران شوریدند اتحادیه یونانی که در راس آن آتن قرار داشت به سارد پایتخت غربی امپراطوری هخامنشی یورش برد و تمامی شهر و جنگل مقدس آن را طعمه حریق ساخت طی این آتش سوزی حومه ی شهر نیز کاملا سوخت.37 هرچند پارسیان شورشیان را پس از مدتی تار و ماد کردند اما داریوش پس از استقرار امنیت در آسیای صغیر و جلب رضایت اهالی آنجا درصدد لشکرکشی به یونان درآمد تا آتنیان را به ازای آتش سوزی سارد متنبه سازد.
اصول قواعد بین المللی دنیای باستان بیشتر بر عرف و سنت پایه گذاری شده بود دولت هخامنشی به رعایت این اصول و محترم شمردن آنها کاملا مقید بود و نقض این اصول را بی حرمتی بزرگ تلقی می کرد هخامنشیان خود به عنوان بزرگ ترین امپراتوری زمان در شکل گیری حقوق بین الملل نقشی بسزا داشتند عرف بین المللی تا آن زمان مورد احترام ملل بود و به صورت رویه ی حقوقی درآمده بود عبارت بود از :
1- مصونیت نمایندگان سیاسی
2- دادن آب و خاک به نشانه ی اطاعت و فرمانبرداری
3- اعلان جنگ با مشعل38
داریوش بر آن بود که با تکیه بر روش های مسالمت آمیز و صلح جویانه سیاست خارجی همچون مذاکره و دیپلماسی به اهداف خویش نایل شود وی در راستای این سیاست در سال 491 ق. سفیرانی را به شهرهای متعدد یونان اعزام کرد تا از دولت های مزبور به نشانه ی اطاعت آب و خاک دریافت کنند اکثر شهرهای یونانی آب و خاک تقدیم کردند اما در آتن و اسپارت برخلاف رسم و نزاکت بین المللی سفیران داریوش را کشتند39 . با ا ین اقدام آتنی ها و اسپارتی ها با یکدیگرمتحد شدند و سرانجام نبرد ماراتن در سال 490ق.م بین ایرانیان و یونیان آغاز شد بنا به دلایلی بهره مندی در این جنگ نصیب یونانی ها شد و لشکریان ا یران پس از چندی به آسیا مراجعت کردند.
با همه اغراق ها و مبالغه هایی که اروپاییان درباره این جنگ گفته اند وقتی داریوش خبر این واقعه را شنید آن را خیلی مختصر و عدم پیشرفت اقبال تلقی کرد و بدون اینکه تن به این شکست دهددرصدد تدارک جنگی دیگر برآمد پس از سه سال تدارک جنگ با یونان در مصر شورشی ایجاد شد داریوش نه تنها عزم جزم کرد که ضد یونانیان لشکرکشی کند بلکه در صدد برآمد شورش مصر را نیز بخواباند. اما پیش از اغاز جنگ در سال 486ق.م درگذشت یقینا اگر زنده می ماند شخصا فرماندهی لشکر را برعهده گرفته و به یونان لشکر می کشید و کار یونان را زار می کرد او به حق پادشاهی قابل تحسین بود با ظهور دولت او در عرصه بین المللی عالم تحت فرمان واحد در آمد که این وحدت سابقه نداشت .40تشکیلات داخلی و سیاست خارجی اش ایران را بیش از پیش پر آوازه ساخت و امپراطوری را مقتدرتر نمود ایران در زمان وسیع ترین و قدرتمندترین امپراطوری عالم بود.
2-1-4 سیاست خارجی خشایارشا
پس از وفات داریوش پسرش خشایارشا در سن 35 سالگی بر تخت پادشاهی نشست . مقارن به سلطنت رسیدن خشایارشاه مشکلات یونان و مسئله مصر کماکان وجود داشت علاوه بر این های وی در همان سال های نخست پادشاهی اش با شورش بابل نیز مواجه شد خشایارشاه ابتدا توجه خود را به مصر معطوف کرد و در حمله ی برق آسا در سال 484 ق.م شورش مص را کاملا سرکوب کرد وی برخلاف پادشاهان سلف خود در دفع این شورش خشونت را از حد تدبیرگذراند و تساهل و مدارک کمتر از خود نشان داد نه تنها خود را جانشین فرعونان مصر ننامید و از رسم ها و آداب دینی آنجا حمایت
نکرد41 بلکه اموار بسیار از معابد را مصادره کرد وبه مصر به عنوان کشوری فتح شده نگریست .42پس از دفع شورش مصر به دلیل عهدشکنی بابلیان رنجیده خاطر شد و به آن سامان کشید و برخلاف دفعه ی قبل مردم بابل را نیز به شدت تنبیه کرد وی در ابتدای سلطنت خویش مانند پادشاهان سابق هخامنشی خود را پادشاه بابل نامیده بود اما این بار نه تنها با مردم بابل به خشونت رفتار کرد بلکه با انتقال مجسمه طلایی بل مردوک خدای بابل از بابل به شوش خدشه ای مهم به هویت این شهر باستانی پر آوازه وارد کرد عنوان پادشاه بابل را از القاب خویش حذف کرد و خود را فقط شاه پارسی ها و مادی ها خواند .43و برخلاف سیاست کوروش و داریوش دستور داد تا مواضع دفاعی و استحکامات شهر را خراب کردند و معابد را ویران ساختند . به طور کلی خشایارشا در دفع شورش مصر و بابل سیاست مدارا و تساهل را تا حدودی کنار گذاشت و به ابزارهای خشونت آمیز سیاست خارجی متوسل شد .
براساس نظر دیودر : «یکی از وقایع مهم زمان خشایارشاه لشکرکشی به یونان و تنبیه آتن است . به گواهی تاریخ خشایارشا ابتدا قصد نداشت به یونان لشکر بکشد اما تحت تاثیر عوامل گوناگون سرانجام حاضر شد سیاست توسعه ارضی را در قبال یونان پیش گیرد وی به تدارک جنگ پرداخت و از اتحادها نیز غافل نماند در سال 483ق.م با اهالی کارتاژ پیمانی بست مبنی بر اینک همزمان با جنگ ایرانیان با یونانی ها اینان نیز با یونانیان ساکن جزیره ی سیسیل و ایتالیا به نبرد بپردازند»
قبل از لشکرکشی به یونان قاصدانی به همه شهرهای یونانی غیر ا ز آتن و اسپارت فرستاد تا به نشانه مشتی آب و خاک خواستار شوند علت اینکه خشایارشا به آتن و اسپارت پیشنهادی برای تسلیم نفرستاد این بود که مبادا فرستادگانش به همان سرنوشتی دچار شوند که در زمان داریوش اتفاق افتاده بود در یونان ائتلاف ضد ایرانی مرکب از آتن واسپارت و حدود سی شهر یونانی

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه ارشد درباره هخامنشیان، آسیای صغیر، سیاست خارجی، شاهنشاهی هخامنشی Next Entries دانلود پایان نامه ارشد درباره سیاست خارجی، آسیای صغیر، اردشیر اول، هخامنشیان