دانلود پایان نامه ارشد درباره سنجش عملکرد، آموزش مهارت، ابراز وجود

دانلود پایان نامه ارشد

عملکردي240
2- آزمون شناسايي241
3- انجام عملکرد در موقعيتهاي شبيه‌سازي شده242
4- نمونه کار243
در اين تقسيم‌بندي، آزمون نوع اول، يعني آزمون کتبي عملکردي، بيشترين فاصله را از عملکرد در زندگي واقعي دارد، ولي آخرين نوع آزمون، يعني نمونه کار، کمترين فاصله را از عملکرد در زندگي واقعي دارد. روشهاي چهارگانه بالا را هم مي‌توان جداگانه بکار برد و هم با يکديگر مورد استفاده قرار داد. در بعضي موارد تنها يک روش کفايت مي‌کند، اما در بيشتر مواقع، کاربرد ترکيبي دو يا چند روش ضروري به نظر مي‌رسد.

آزمون کتبي عملکردي
هرچند که آزمون‌هاي کتبي يا مداد و کاغذي براي‌اندازه‌گيري بازده‌هاي يادگيري هدفهاي حوز? شناختي مناسبترند، با اين حال در سنجش عملکرد، استفاده از آزمون‌هاي کتبي نيز مفيد است. اما بايد دقت کرد که بين آزمونهاي کتبي مورد استفاده براي سنجش هدفهاي حوز? شناختي و آزمونهاي کتبي مورد استفاده براي سنجش عملکرد تفاوت وجود دارد. تفاوت عمده بين آزمون کتبي عملکردي و ساير آزمونهاي کتبي اين است که در آزمون کتبي عملکردي عمدتاً بر کاربست دانش و مهارت در موقعيت‌هاي عملي يا شبيه‌سازي شده با موقعيت‌هاي عملي تأکيد مي‌شود. در اين گونه آزمونهاي عملکردي، يا بازده‌هاي پاياني يادگيري سنجش مي‌شوند يا مراحل مياني عملکردي که براي رسيدن به بازده‌هاي مطلوب پاياني ضروري هستند.

آزمون شناسايي
آزمونهاي شناسايي انواع و کاربردهاي مختلفي دارند. در بعضي مواقع مي‌توان از يادگيرنده خواست تا يک ابزار يا دستگاه را شناسايي نمايد يا کار آن را توصيف کند. در موقعيتي ديگر مي‌توان يادگيرنده را با مشکلي مواجه ساخت، مانند يک اتصال در يک دستگاه برقي و از او خواست تا ابزارها، وسايل، و شيوه‌هاي عملي رفع مشکل را شناسايي کند. مورد پيچيده‌تري از اين نوع آزمون گوش دادن به يک دستگاه معيوب، مثلاً موتور يک اتومبيل و بعد از روي صدا، شناسايي کردن علت يا علتهاي اشکال دستگاه است. براي ارزشيابي از مهارتهاي زندگي بعنوان مثال مهارت جرأت‌ورزي، مي‌توان از دانش‌آموز خواست تا با گوش دادن به صحبت‌هاي يک فرد، جملات مربوط به ابراز وجود جرأت‌مندانه را شناسايي کند.

انجام عملکرد در موقعيت‌هاي شبيه‌سازي شده
در آزمون شبيه‌سازي يا انجام عملکرد در موقعيت‌هاي شبيه‌سازي شده از يادگيرنده خواسته مي‌شود تا در يک موقعيت شبيه‌سازي شده يا مصنوعي يا خيالي همان اعمالي را انجام دهد که در موقعيت‌هاي واقعي ضروري هستند. براي نمونه، در تربيت بدني، ضربه زدن به يک توپ خيالي، مشت‌بازي کردن به طوري خيالي، يا انجام حرکات مختلف شنا در بيرون از آب يا در درس جغرافيا سفر خيالي به نقاط گوناگون دنيا، نمونه‌هايي از عملکرد در موقعيت‌هاي شبيه‌سازي شده هستند. در دروس علوم و حرفه و فن کار در آزمايشگاه يا کارگاه به صورت عملکرد در شغل واقعي شبيه‌سازي شده است؛ اما در بعضي موارد، دستگاهها و وسايل بخصوصي براي آموزش و آزمودن از راه انجام عملکرد شبيه‌سازي شده فراهم مي‌آيند. مثلاً در آموزش رانندگي، پيش از آنکه يادگيرنده را عهده‌دار راندن يک اتومبيل واقعي بکنند، او را در يک اتومبيل که مانند اتومبيل‌هاي واقعي شبيه‌سازي شده است و هم? دستگاههاي رانندگي از جمله فرمان، آينه، پدالها و غيره را دارد قرار مي‌دهند، و از او مي‌خواهند تا اعمال رانندگي را در اين خودرو مصنوعي تمرين کند.
براي آموزش بسياري از مهارتهاي زندگي مي‌توان از روش نقش بازي کردن استفاده کرد. اين روش آموزش به روش موقعيت‌هاي شبيه‌سازي شده بسيار نزديک است. بنابراين، براي ارزشيابي از مهارتهاي زندگي هم مي‌توان با کمک همان روش، موقعيت‌هايي را مثلاً در لحظ? تعارض، استرس، تصميم‌گيري، برقراري ارتباط و غيره شبيه‌سازي کرد و عملکرد فرد را در آن شرايط مورد بررسي قرار داد.

نمونه کار
در روش نمونه کار از يادگيرنده خواسته مي‌شود تا اعمالي را انجام دهد که معرف عملکرد واقعي مورد سنجش هستند. بدين لحاظ اين روش نزديکترين روش سنجش به عملکرد واقعي يادگيرنده در محيط‌هاي طبيعي است. در روش نمونه کار، نمون? اعمالي که از يادگيرنده مي‌خواهيم تا انجام دهد بايد شامل عناصر مهم عملکرد کلي باشد که در شرايط کنترل شده اجرا مي‌شود. براي مثال در آزمون رانندگي اتومبيل، از يادگيرنده خواسته مي‌شود تا طول فاصله‌اي را که دربرگيرنده موقعيت‌هاي مشکل‌آفرين معمولي هستند و فرد در رانندگي واقعي با آنها روبرو مي‌شود اتومبيل‌راني کند. براساس عملکرد فرد در راندن اتومبيل در طول اين فاصل? معين نسبت به توانايي کلي رانندگي او قضاوت صورت مي‌گيرد. به عنوان مثالي ديگر از کاربرد روش نمونه کار در ارزشيابي از عملکرد يادگيرنده، آموزش دانشجويي244 است. در آموزش دانشجويي از دانشجوي تربيت معلم خواسته مي‌شود تا به عنوان نمونه با استفاده از روش خاصي که در کلاس درس روانشناسي تربيتي يا روشهاي آموزشي يادگرفته است، درسي را به گروهي دانش‌آموز آموزش بدهد (سيف،1379، صص 239-235).

روشهاي سنجش مشاهده‌اي
معروفترين فنون مشاهده‌اي قابل استفاده توسط معلمان را گرانلاند و لين (1990: به نقل از سيف، 1379، ص 245) در سه دسته زير قرار داده‌اند:
1- فهرست وارسي245 2- مقياس درجه‌بندي246 3- واقعه‌نگاري247

روش فهرست وارسي
روش فهرست وارسي يک شيو? نظامدار(سيستماتيک) براي گزارش قضاوت‌هاي مشاهده‌گر يا مشاهده‌گران است. با اين روش مي‌توان معلوم نمود که در عملکرد شخص مورد سنجش (يا محصولي که او توليد کرده است) ويژگي‌هاي مورد نظر موجودند يا نه. کوپر248 (1994) دربار? ويژگيهاي مورد نظري که قرار است با روش فهرست وارسي سنجش شوند مهم بودن را مورد تأکيد قرار داده و گفته است، “از خود بپرسيد که آيا ويژگي يا ويژگيهايي از عملکرد يا فراورد? موردنظر، آن قدر مهم هستند که لازم است بود يا نبود آنها دانسته شود؟ اگر جواب اين سؤال مثبت است، آن گاه روش فهرست وارسي همان چيزي است که به دنبالش مي‌گرديد.
روش فهرست وارسي تنها تعيين مي‌کند که يک ويژگي حضور دارد يا نه، يا اينکه عملي انجام گرفته است يا نه. بنابراين اين روش را براي سنجش درجه يا فراواني ويژگي مورد نظر نمي‌توان مورد استفاده قرار داد.
در زير نمونه عملکردها و فراورده‌هايي که با روش فهرست وارسي قابل سنجش هستند آورده شده‌اند:
عملکردها
سخن گفتن، شرکت در بحث، هدايت يک بحث، اجراي يک آزمايش، حل يک مسئله رياضي، مجسمه‌سازي، نقاشي، نواختن آلات موسيقي، آواز خواندن
فراورده‌ها
نقاشي، رسم، نقشه، وسايلي که از چوب ساخته شده، هنرهاي دستي، طراحي

روش‌ مقياس درجه‌بندي
روش مقياس درجه‌بندي به روش فهرست وارسي شبيه است، اما به عوض تعيين بود يا نبود رفتار يا ويژگي مورد ارزشيابي که در روش فهرست وارسي مشخص مي‌شود، در مقياس درجه‌بندي کيفيت مورد ارزشيابي قرار مي‌گيرد. باز هم مانند فهرست وارسي، مقياس درجه‌بندي وسيله‌اي فراهم مي‌کند که به کمک آن مي‌توان تمام دانش‌‌آموزان يک کلاس يا گروهي از افراد را در ابعاد معيني مورد قضاوت قرار داد و در آن داوريهاي مربوط به تک تک افراد را ثبت نمود.

روش واقعه‌نگاري
بنابر تعريف، روش واقعه‌نگاري يا روش ثبت رويداد به “توصيف‌هاي واقعي از رويدادها و اتفاقات معني‌داري که معلم ]مشاهده‌گر[ در نتيجه مشاهده از زندگي دانش‌آموزان به دست مي‌آورد” (گرانلاند و لين،1990، ص 377؛ به نقل از سيف، 1379) گفته مي‌شود. در اين روش معلم يا مشاهده‌گر بايد هر اتفاق يا رويدادي را که در زندگي دانش‌آموز رخ مي‌دهد و آن را مهم مي‌داند، بلافاصله بعد از وقوع، ثبت نمايد.

موارد استفاد? روش واقعه‌نگاري
روش واقعه‌نگاري يک روش مشاهد? مستقيم رفتار است، و به همين دليل براي بيشتر هدفهاي آموزشي حوزه‌هاي عاطفي و رواني- حرکتي قابل استفاده است. در گذشته اين روش بيشتر در حوز? سازگاري اجتماعي به کار مي‌رفت، اما به تازگي در ساير زمينه‌هاي تربيتي نيز از آن استفاده مي‌کنند. تنها آن دسته از رفتارهايي که لازم است در شرايط کاملاً طبيعي محيط مشاهده و ارزشيابي شوند بايد با اين روش مورد ارزشيابي قرار گيرند. از جمله اين رفتارها مي‌توان موارد زير را ذکر کرد: چگونگي برخورد دانش‌آموز با مسائل، پشتکار دانش‌آموز در ادام? کار، اشتياق به گوش دادن به عقايد ديگران، نحو? همکاري در فعاليت‌هاي کلاسي، نحو? اظهارنظر در موقعيت‌هاي مختلف اجتماعي، نحو? رفتار کردن در موقعيت‌هاي مختلف اجتماعي، و مانند اينها. در رابطه با استفاده از روش واقعه‌نگاري بايد توضيح داد که مشاهدات را بايد به افراد معين و رفتارهاي معين محدود کرد. تلاش براي مشاهد? تعداد زيادي رفتار و به مقدار زياد، بي‌فايده و مأيوس کننده خواهد بود. محدود کردن مشاهدات و گزارش‌ها به رفتارهاي معين و دانش‌آموزان خاص، براي استفاده بهينه از اين روش ضروري است. بنابراين، بايد سعي شود که پيش از اقدام به استفاده از روش واقعه‌نگاري يک نقشه عيني و عملي از فعاليتها طرح‌ريزي گردد.

استفاده از روش‌هاي خودسنجي و سنجش به وسيل? همکلاسي‌ها249 در ارزشيابي از برنامه آموزش مهارتهاي زندگي
مزاياي عمده استفاده از روشهاي خودسنجي و سنجش بوسيله همکلاسي‌ها اين است که دانش‌آموزان از چگونگي کارکرد نظام سنجش مطلع مي‌گردند و بهتر قادرند روشهاي خود را براي اعتبار دادن به فرايند يادگيري خود انعطاف‌پذير کنند. در اين زمينه نکات زير حايز اهميت است:
1. ياري دادن دانش‌آموزان در فهم مزاياي سنجش کار خود. آنها مي‌توانند با بررسي عميق آنچه که انجام داده‌اند به اين مهم دست يابند.
2. مجهز کردن دانش‌آموزان به الگوهاي سنجشي که براي آنها قابل فهم باشد. اين الگوها بايد در کارها و فعاليت‌هاي دانش‌آموزان قابل استفاده و کاربرد باشند. يعني بهترين الگوي ممکن در اختيار آنها قرار داده شود و اين کار طوري انجام گيرد که دانش‌آموزان احساس کنند خود مالک و بوجود آورنده سيستم سنجش مي‌باشند.
3. هرگز نبايد نمره را ملاک قرار داد، بلکه اين يادگيري است که بايد به آن اهميت داده شود. به دانش‌آموزاني که مشغول فرايند خودسنجي هستند بايد يادآوري نمود که نمره و امتيازي که براي کار خود در نظر مي‌گيرند مهم نيست، بلکه اين چگونگي کاربرد روش‌هاي سنجش از طرف آنهاست که مهم و با اهميت است.
4. اعتماد کردن به ارزيابي دانش‌آموزان. بايستي از اين طرز تفکر که دانش‌آموزان در هنگام خودسنجي نسبت به خود با ملايمت برخورد مي‌کنند، اجتناب ورزيد. هرچند که ممکن است، تعداد‌اندکي از دانش‌آموزان اين گونه باشند ولي بسياري از آنها حتي از معلمان نسبت به سنجش کار خود سختگيرانه‌تر عمل مي‌کنند.
5. خودداري از بي‌اهميت نشان دادن کار سنجش دانش‌آموزان. معلم به جاي اين که به کار خودسنجي شده دانش‌آموزان دوباره نمره دهد و سنجش آنها را با نمر? خود مقايسه کند، بهتر است در ارتباط با کيفيت خودسنجي دانش‌آموزان، بازخوردي را به آنها منتقل و ارائه نمايد و از آنها بخواهد که سنجش خودشان را منطبق بر اين بازخورد نمايند.
6. استفاده از فرايند سنجش بوسيله همکلاسي‌ها به منظور افزايش تعداد بازخوردها. گاهي اوقات سنجش توسط همکلاسي‌ها (جايي که دانش‌آموزان به کار همديگر نمره مي‌دهند) مي‌تواند حتي از فرآيند خودسنجي سودمندتر باشد و اين امر به خاطر رعايت اصول و ملاک‌هاي ارزشيابي توسط دانش‌آموزان در هنگام سنجش کار ديگر همکلاسي‌هايشان و نيز انتظار مشابهي که از همکلاسي‌هاي خود براي رعايت اين ملاک‌ها در سنجش کارشان دارند، مي‌باشد.
7. نبايد دانش‌آموزان اينگونه برداشت کنند که معلم از زير بار مسؤوليت‌هاي خود شانه خالي مي‌کند. دانش‌آموزان بايستي از طريق آموزش‌هاي عميق، پي به مزاياي اين نوع سنجش ببرند. در غير اين صورت آنها فکر خواهند کرد که معلم سلب مسؤوليت نموده است.
8. استفاده از تکاليف مناسب براي سنجش توسط همکلاسي‌ها. هنگامي که دانش‌آموزان عملکرد يکديگر را ارزيابي مي‌کنند معلم بايد در مورد انتخاب ماهيت تکاليف محول شده به آنها دقت کند. مناسب‌ترين تکاليف، آنهايي هستند که بواسطه آنها دانش‌آموزان

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه ارشد درباره آموزش مهارت، کودکان و نوجوان، کودکان و نوجوانان، بهداشت روان Next Entries دانلود پایان نامه ارشد درباره رفتار انسان، عزت نفس