دانلود پایان نامه ارشد درباره حریم خصوصی، فضای شخصی، تعامل اجتماعی، عامل اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

خودمانی متعلق به افراد بسیار صمیمی است ودر فاصله دورتر این مرحله، که از 70 تا 120 سانتی متر را در بر میگیرد، افراد فقط اگر دستشان رابه طرف هم دراز کنند می توانند با هم دست بدهند( همان: 72).
ت) فاصله اجتماعی
این محدوده فاصله 120 تا 360 سانتی متری را در بر میگیرد و فاصله معمول برای روابط اجتماعی عمومی و کاری است. در فاصله نزدیک تر این مرحله (210تا360) تعامل همکاران و آشنایان موقت و اتفاقی صورت میگیرد و این فاصله در مکان های عمومی بیشترین کاربرد را دارد. هال و دیگران مشاهده کردند که مردم در فرودگاهها، هنگام گفتگو در خیابان، یا در ادارات غالبا چنین فاصله ای را با دیگران رعایت می کنند. فاصله دورتر این مرحله (210 تا 360 ) حالتی بسیار رسمی تر دارد(همان :73).
ج) فاصله عمومی
این محدوده فاصله5/3 تا 8-7 متری را در بر میگیرد و برای ملاقات های رسمی و دیدار با افراد دارای مقام بالا کاربرد دارد. مانند تریبون های کلاس های درس که فاصله معادل 5/3 متر رابین فرد و ردیف اول مخاطبان ایجاد می کند(همان:73).

– عوامل موثر برفضای شخصی و تجاوز به آن
فضای شخصی ترکیبی از فاصله و زاویه قرار گرفتن نسبت به دیگران است.در تعین میزان فضای شخصی بین فرهنگهای مختلف تفاوت وجود دارد. به عنوان مثال آلمانی ها فضای شخصی شان محدوده ی وسیعی را دربر می گیرد. اما مردم کشورهای عربی در فاصله نزدیک با هم تعامل دارند، نفسشان به صورت هم می خورد و می توانند یکدیگر را لمس کنند و این امر برای کسانی که عادت ندارند نفس کسی به صورتشان بخورد یا کسی لمسشان کند بسیار دشوار است (همان: 76). مردم برزیل در فروشگاهها، اتوبوس و اسانسور نزدیک یگدیگر می ایستند و وقتی به یکدیگرمی خورند معذرت خواهی نمی کنند و ناراحت نمی شوند (ویمن و هریسون ،1983، به نقل ازوود،299:1384). مطالعات مختلف نشان می دهد که فاصله مناسب برای هر فرد به غیر از زمینه های فرهنگی به عوامل دیگر، از جمله سن، جنس، درجه تعیین آشنایی و دوستی، جاذبه شخصی، نیاز به وابستگی و آسیب شناسی روانی بستگی دارد(Horner,1953:151). شرر(1974) در یک تحقیق میدانی در حیاط مدرسه ای نشان داد تفاوت میان سیاهان و سفید پوستان در فضای شخصی تا اندازه ایی نتیجه عوامل اقتصادی – اجتماعی بوده وتفاوت های ظاهری اقلیت های قومی از لحاظ کاربرد فضا و مکان بیشتر نتیجه عوامل اقتصادی – اجتماعی، سن، جنسیت و متغیر های دیگر است تا نتیجه تفاوت های قومی(آلتمن ،97:1382).
فضای شخصی سازوکاری برای بدست آوردن حریم خصوصی مطلوب است، یعنی باز کردن مرز خود به روی دیگران یا کاهش تماس با آنان. بنابراین تجاوز به آن غالبا باعث ناراحتی می شود. گافمن (1971) یکی از اشکال این تجاوز را “استقرار بوم شناختی بدن” در نزدیکی دیگری و بهره گیری نامناسب از اندامهای گوناگون او با لمس کردن یا تعرض جنسی تعریف کرده است. تجاوز همچنین ممکن است نگاه خیره، چشم چرانی، دخالت در کار دیگری، بعضی سوالات و انواع مختلف آلودگی از جمله بوی بد دهان و بدن باشد. لایبمن (1970) سه نوع تعرض به فضای شخصی شمرده است که عبارت است از: 1) فاصله خیلی نزدیک فیزیکی 2) وضعیت نامناسب بدن 3) رفتارهایی که به صممیت و نزدیکی افراطی منجر می شود(آلتمن ،97:1382). در هنگام تجاوز به حریم خصوصی، فضای شخصی به تنهایی عمل نمی کند بلکه افراد از ترکیب رفتارهای گوناگون بهره میگیرند. به عنوان مثال تماس چشمی افراد هرچه به هم نزدیک تر می شوند کاهش می یابد (و برعکس) و یا با کاهش فاصله بین افراد زاویه قرار گرفتن آنها نسبت به هم غیر مستقیم تر می شود(همان،121). گاهی فضای نامناسب یک محیط موجب می شود که افراد ناچارا به فضای شخصی یکدیگر تجاوز کنند مثلا قرار گرفتن در اسانسوریا یک اتاق کوچک،که در این حالت افراد سعی می کنند با تغییر زاویه بدن یا نگاه، عدم تمایل خود به تجاوز را نشان دهند.
2-1-1-11- اروین آلتمن
اروین آلتمن (1930) روانشناس اجتماعی ،به مطالعه رفتار و محیط زیست می پردازد و از آنجا که رفتارهای قلمرو مدارانه و فضای شخصی ارتباط مستقیمی با حفظ حریم خصوصی دارند به بحث حریم خصوصی می پردازد. آلتمن یکی از طرفداران دیدگاه رفتاری است که روی مکانیزمهای کسب حریم خصوصی تمرکز می کند. از دید وی حریم خصوصی “فرایندی پویا ،جهت تنظیم مرز میان فرد با یک فرد یا گروه است وچگونگی تعامل فرد را با دیگران مشخص می کند”(التمن،12:1382). هر فرد بطور ذهنی در جستجوی سطح ایده الی از حریم خصوصی یا نزدیکی با دیگران در زمانی معین است و مجموعه ای از سازوکارها را بکار می گیرد تا مرز خود- دیگری را تنظیم کند و به میزان مطلوب حریم خصوصی دست یابد. اگر میزان خلوت یا تعامل اجتماعی با میزان مطلوب برابر باشد نظام تنظیم مرز میان دو فرد در حالت ایده ال است اما بیشتر بودن این میزان از حد مطلوب به معنای قطع رابطه فرد از دیگران است و فرد بیش از حد مورد نظر دچار انزوای اجتماعی است. و اگر میزان کسب شده خلوت کمتر از حد مطلوب باشد می توان نتیجه گرفت نظارت فرد بر رفتار متقابل اجتماعی خود چندان مناسب نیست و فرد دچار ازدحام است. آلتمن حریم خصوصی را به عنوان یک فرایند درون داد و برون داد در نظر میگیرد. از نظر وی فرایند حریم خصوصی جریانی دوطرفه و مستلزم نظارت بر درون دادها و برون دادها ست. یعنی نظارت بر داده هایی که فرد خارج از قلمرو خود دریافت می کند(برون داد). مانند شنیدن حرف های دیگران، یا جواب دادن به تلفن و همچنین نظارت بر داده هایی که فرد به دیگران می دهد. (درون داد)مانند ابراز احساسات و عقاید به دیگران. در اینصورت اگر فرد نتواند میزان برون داد یا درون داد را به میزان دلخواه تنظیم کند دچار احساس انزوای اجتماعی یا ازدحام می گردد.
تئوری آلتمن یک تئوری گسترده است.مارگولس (1977) اشاره می کند که از آنجا که آلتمن اجزاء تراکنشی حریم خصوصی را همچون تعامل اجتماعی تفسیر کرده است مدل او خیلی جامع و فراگیر است (95:Newell,1995).

نمودارشماره(2-1)

مروری بر روابط میان خلوت، فضای شخصی ،قلمرو و ازدحام (آلتمن ،10:1382).

از دیدآلتمن حریم خصوصی پدیده ای عام در میان همه جوامع است اما سازوکارهای تنظیم آن از فرهنگی به فرهنگ دیگر متفاوت می باشد.در تمام فرهنگ های بشری سازوکارهای رفتاری خاصی برای تعامل اجتماعی افراد وجود دارد اما شیوه نظارت بر تعامل اجتماعی در بین فرهنگها متفاوت است (همان:10). میزان خلوت مطلوب درتمام افرادو جوامع یکسان نیست.
2-1-1-12- عوامل موثردر تنظیم حریم خصوصی
عوامل زیادی در دستیابی به میزان خلوت مطلوب موثراند که در نظریات مختلف به آنها پرداخته شده است. که در ذیل به آنها اشاره می شود.
الف) محیط فیزیکی:
ژورار(1966) خاطر نشان کرد که در زندگی خانوادگی مهم این است که هر یک از اعضای خانواده اتاقی داشته باشندتا بتوانند در آن به تنهایی و دور از دیگران به سر ببرند. شوارتز(1968) به این نتیجه رسید که وسایلی مثل در، دیوار، نرده و تابلو از ورود ناخواسته ی دیگران به حریم فرد جلوگیری می کند (آلتمن ،45:1382). گرچه نمی توان اهمیت فضای فیزیکی را در حفظ حریم خصوصی نادیده انگاشت. اما پژوهشهای زیادی نشان می دهد که این عامل را می توان با مکانیزمهای جبرانی دیگر، که در هرفرهنگ بطور خاص تعریف شده اند جبران نمود.آلتمن (1977)این نظریه را ارائه کرد که اگر محیط فیزیکی آشکارا فاقد حریم خصوصی به نظر آید مکانیزمهای جبرانی از فرایندهای اجتماعی و روابط اجتماعی ارائه می شوند تا سطح مطلوب حریم خصوصی بدست آید(PATTERSON & CHISWICK, 1981:138).

ب) زندگی شهر نشینی
میلیگرام (1970) معتقد است فرد شهرنشین در معرض چنان توده عظیمی از تحریکات و اطلاعات قرار دارد که مجبور می شود زمان بسیاری را صرف تحلیل و پردازش اطلاعات کند.در نتیجه وقت اندکی برای گذراندن با دیگران برایش باقی می ماند. (آلتمن ،1382: 48).تونیس فرهنگ شهری را تجربه گمنامی، انزوا، تنهایی و روابط ناپایدار معرفی می کند و این امر با امنیت و گرمای عاطفی موجود در جامعه روستایی تضادی ضمنی دارد. زیمل نیز روابط افراد شهرنشین را کوتاه و گذرا بیان می کند. خطرات چنین روابط و مستمر با افراد گمنام و ناشناخته عبارت از دلزدگی و بی تفاوتی، فقدان تفاهم و روابط متقابل و خویشتن داری است که به عنوان یک سپر حفاطتی عمل می کند و نتیجه این مسئله ایجاد فاصله بین مردم است (کارف،2005 به نقل از شورت ،45).
ج) فرهنگ
میل به حریم خصوصی از فرهنگی به فرهنگ دیگر متفاوت است و بعضی فرهنگها نیاز به حریم خصوصی بیشتری در مقایسه با دیگران دارند. اوانس(2000)اشاره می کند که فرهنگهای تماسی به نسبت گروههای غیر تماسی محیط خود را کمتر شلوغ احساس می کنند. در فرهنگ های تماسی مردم فواصل تعاملی نزدیک را ترجیح می دهند. درحالیکه فرهنگهای غیر تماسی فواصل گسترده تررا ترجیح میدهند (Mohammad niaygharaei, et al,2012:71).
د) سن
نگرش افراد به حریم خصوصی بخشی از فرایند اجتماعی شدن آنهاست و ارزشی قابل آموختن دارد. وقتی کودکان بزرگ می شوند به خلوت بیشتری نیاز دارند (گواردو،1960).
ه) پایگاه و موقعیت اجتماعی
پایگاه و موقعیت اجتماعی و قدرت نیز در حفظ حریم خصوصی تاثیر دارند. وقتی زیردستها و کسانی که قدرت اجتماعی اندکی دارند با بالا دستها تعامل دارند، در دسترس تر بودن خود را به شیوه های مختلفی نشان می دهند از جمله اینکه بیشتر پاسخگو هستند تا پرسشگر، بیشتر خود افشایی می کنند. کمتر موضوعی را برای بحث پیش می کشند. در صحبت های خود احتیاط به خرج میدهند. بیشتر لمس می شوند و کمتر دیگران را لمس می کنند(برگر،1985،آراگایل1988، به نقل از اون هارجی وهمکاران،27:1377). نظریه هنلی20(1977) بیان می کند که کسانی که پایگاه بالاتری دارند بیش از دیگران مردم را لمس می کنند و به حریم آنها تجاوز می کنند(وود،308:1384). در پژوهشی که توسط نولز(1973) صورت گرفت به این نتیجه دست یافت که افراد معمولا از تجاوز به حریم دیگران و به ویژه به حریم گروههای بزرگ یا دارای مقام بالای اجتماعی اجتناب می کنند (آلتمن،109:1382). همچنین یافته ها نشان می دهد که دسترسی به حریم خصوصی افراد ثروتمند بسیار فراتر و گسترده تر از حریم خصوصی هر فرد دیگری است. در جوامع بشری در طول تاریخ مرفه کسی بود که وسایلی در اختیار داشته که حریم خصوصی خود را بدست آورد در مقابل این می توان گفت اگرچه بدست آوردن حریم خصوصی در یک مکان محدودو بودجه کم مشکل است اما غیرممکن نیست. مطالعات انسان شناسی و جغرافیایی فرهنگی نشان می دهد که افراد در فرهنگهای مختلف حریم خصوصی را بدون مرزهای پیچیده و گرانقیمت بدست می آورند(Newell,1995:98).
و)جنس
مردان به نسبت زنان اقدامات مثبت تری را برای کسب حریم خصوصی انجام می دهندو در بدست آوردن حریم خصوصی در زمانی که به آن نیاز دارند موفق ترند همچنین یافته ها نشان می دهد که زنان و اقلیت ها در بدست اوردن حریم خصوصی کمتر مهارت دارند و این ممکن است با فاکتورهای فرهنگی اموخته شده مرتبط باشد. .( Newell,1995:97-98)
دبز(1972) مسئله ی تجاوز به فضای شخصی را در خیابان و هنگام منتظر بودن مردم در ایستگاههای اتوبوس و پشت چراغ قرمز آزمایش و بررسی کرد. بطور کلی متجاوزان مرد بیشتر افراد را از خود می راندند و زمانی هم که مورد تجاوز قرار می گرفتند بیشتر از متجاوز دوری می کردند(آلتمن ،108:1382). در ترجیح استفاده از حریم خصوصی بین جنسها نیز تفاوت وجود دارد گرچه در پژوهشی که توسط پدرسن( (1999انجام شد هیج تفاوت ترجیحی بین دو جنس یافت نشد اما تحقیقات قبلی ازجمله تحقیق پدرسن (1987) نشان داد که مردان انزوای بیشتری را به نسبت زنان ترجیح می دهند و زنان صمیمیت با دوستان و خانواده را بیشتر ترجیح می دهند(Pedersen,1999:403). در تحقیقی که توسط شوگینگ چن21 و همکاران(2013) در مورد حریم خصوصی اطلاعات در محیط کار انجام گرفت. ارتباط مثبت بین درک کنترل جمع آوری اطلاعات شخصی و درک کنترل رسیدگی به اطلاعات شخصی در محیط کار در کارکنان زن قویتر از کارکنان مرد گزارش شد

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه ارشد درباره حریم خصوصی، فضای شخصی، هویت اجتماعی، روش شناسی Next Entries دانلود پایان نامه ارشد درباره حریم خصوصی، مطالعه موردی، فضاهای عمومی، فضاهای داخلی