دانلود پایان نامه ارشد درباره افغانستان، ژئوپلیتیک، ژئواستراتژیک

دانلود پایان نامه ارشد

ي كه از ژئوپليتيك ارائه كرده است بدين شرح است: «ژئوپليتيك شيوة قرائت و نگارش سياست بين الملل توسط صاحبان قدرت و انديشه و تأثير آنها بر تصميم گيري هاي سياسي در سطح ملي و منطقه اي است» (مير حيدر، 1377: 22).
– جفري پارکر ژئوپليتيک را ارزيابي فضايي روابط بين الملل تعريف مي کند (Karabulut, 2005: 29). ژنرال فرانسوي، پيرگالوا، نويسندة اثري با عنوان ژئوپليتيك راههاي رسيدن به قدرت، منتشر در سال 1990، ژئوپليتيك را چنين تعريف مي كند: ژئوپليتيك يعني مطالعة نحوة ارتباط بين هدايت سياسي يك قدرت با برد بين المللي و چهارچوب جغرافيايي عملكرد آن.» (عزتي، 1379: 5).

امنیت
امنیت برای یک کشور عبارت است از داشتن یا بدست آوردن اطمینان نسبت به سلامت «موجودیت» و «مالکیت» نسبت به موقعیت و نسبت به آن چه زیر چتر «منافع ملی» قرار می گیرد. (مجتهدزاده، 1381، 124).

مهاجرت
مهاجرت عبارت‌است از جابه‌جایی مردم از مکانی به مکانی دیگر برای کار یا زندگی. مردم معمولاً به دلیل دور شدن از شرایط یا عوامل نامساعد دورکننده‌ای مانند فقر، کمبود غذا، بلایای طبیعی، جنگ، بیکاری و کمبود امنیت مهاجرت می‌کنند. دلیل دوم می‌تواند شرایط و عوامل مساعد جذب کننده مانند امکانات بهداشتی بیشتر، آموزش بهتر، درآمد بیشتر و مسکن بهتر در مقصد مهاجرت باشد.

مرز طبیعی
مرزها را می توان بر حسب درجه تطابق شان با عوارض طبیعی به دو گروه تقسیم کرد: یکی استفاده از عوارض طبیعی و دوم اینکه استفاده از ابزار ساختگی و مصنوعی مانند پرچین، ستون و سیم خاردار مشخص می شوند. مرزهایي که با استفاده از عوارض طبیعی تعیین می شوند، اصطلاحاً به مرزهای طبیعی موسومند و از قدیم استفاده از این گونه خطوط مرزی، میان کشورها مرسوم بوده است. دلیل اصلی گزینش عوارض طبیعی به عنوان مرز این بود که کار تعیین حدود و علامت گذاری آسان تر انجام می شد.استفاده از عوارض طبیعی در تعیین مرزها برای آسان شدن کار و بر اثر تصمیم دولت ها صورت می گیرد. نقش خطوط مرزی، جدا کردن قلمرو دو دولت مجاور و کنترل ارتباط میان ملت هاست. (کشوردوست، 1389، 23)

مرز سیاسی
مرزبه معنای مانع وحائل است مرزسیاسی نیزهمانطورکه ازنامش پیداست قلمروسیاسی یک حاکمیت ویادولت رامعین میکند،مرز منطبق بر قوانین خاص است ودر برابر انتقال کالا انسان ، و حتی افکار مانع ایجادمیکند، مرزسیاسی در واقع حد نهایی وحاشیه بیرونی ناحیه سیاسی که یک حکومت ویانهاد فروانروا می توانددرآن اعمال اراده سیاسی کند رابصورت رسمی مشخص میکند مرزسیاسی ناحیه تماس د و دولت ویا حکومت سیاسی همجوار است که هرکدام درمرزسیاسی خوداعمال اراده سیاسی رسمی کرده ومی توانند یکدیگر راخنثی کنند.(مجتهدزاده، 1381، 23)

نقشه شماره 1-3: نمایی از تصاویر ماهواره ایی بین مرزایران ، پاکستان و افغانستان

فصــل دوم

(مبانی نظری تحقیق)

پیشینه تحقیق :
کليه مطالعاتي )مطالعات قبلي (که توسط ديگران درباره موضوع انجام گرفته است را اصطلاحاً ادبيات تحقيق مي نامند. مطالعه ادبيات تحقيق موجب تدوين چارچوب فکري يا تحليلي شده و از طريق آن مسأله براي محقق محدود مي شود و از دوباره کاري جلوگيري مي گردد لذا بر اساس بررسی‌های صورت گرفته در کتب، مقالات ، مجلات و پايان نامه و رسالات نگارش یافته در مقاطع تحصیلات تکمیلی که در ایران تدوین شده می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:
دکتر هادی اعظمی، دکتر محمدجواد رنجکش ، سعید جمال (مقاله1392) بیان داشته اند که ،در عنصر سرزمین یکی از مقولات مهم، مناطق مرزی آن سرزمین است که دولت ها اغلب به این مهم توجه دارند و سرمایه گذاری هایی را جهت حفظ و تقویت حدود و ثغور خود می نمایند. به طور کلی در خصوص چالش های ایران و افغانستان در مرزهای شرقی معتقدند که افغانستان تا آینده ای نامعلوم هم چنان در شمار کشورهای بی ثبات و چالش خیز جهان باقی خواهد ماند. و در واقع تا زمان روی کار آمدن دولتی میانه رو، متمرکز و مورد پذیرش تمامی قبایل شمالی و جنوبی، این کشور صادر کننده انواع چالش و معضلات امنیتی و سیاسی به ایران و دیگر همسایگان خود خواهند بود.
آرزو غلامی گنجه (مقاله 1393 ماهنامه عصر امروز) او بیان می دارد که در برخی کشورها با توجه به جمعیت و وضعیت عمومی اقتصادی و گاهی سیاسی قوانین بعضاً سخت گیرانه یا برابر با دیگر شهروندان آن کشور وضع می‌شود. در ایران اما شرایط مهاجرانی که وارد کشور می‌شوند و عمدتاً از کشور افغانستان و عراق هستند متفاوت است و سیاست‌های متغیر اعمال می‌شود.بر اساس آمار هم‌اکنون حدود 1 میلیون شهروند افغان به‌صورت قانونی و تقریباً 2 میلیون افغان به شکل غیر‌قانونی در کشور زندگی می‌کنند. علت مهاجرت افغان‌ها برکسی پوشیده نیست. نبود امنیت، شرایط بد اقتصادی، نبود کار، جنگ داخلی و عدم امیدواری به آینده و پیشرفت در این کشور بیشترین دلیل مهاجرت را تشکیل می‌دهد. درواقع این افراد به امید زندگی بهتر و تامین رفاه با دشواری بسیار از مرزها عبور کرده و به کشورهای اروپایی و آسیایی مهاجرت می‌کنند. دلایل مهاجرت هم برای آن‌ها چنان قوی و موجه است که در این راه گاهی جان شان را از دست می‌دهند بی شک همگی نگاهی انسان دوستانه به حقوق ایرانیان در کشورهای دیگر داریم و به آن از دید حقوق بشری نگاه می کنیم و باور داریم که تن و روح انسان با هر تابعیتی شریف است.
هادی اعظمی ، سید هادی زرقانی ، علی اکبر دبیری ( پژوهشنامه ایرانی سیاست بین الملل ، سال اول، 1391) به تحلیل اولویت های منطقه ای و دیدگاههای ژئوپلیتیک در شکل دهی به سازمان منطقه ای پرداخته اند . در این پژوهش با استفاده از ساختار فضایی نظریه سیستم ژئوپلیتیک جهانی ، به بررسی جایگاه کشورهای سازمان همکاری شانگهای و نیز ایران در قلمرو ژئواستراتژیک و مناطق ژئوپلیتک پرداخته شده است .حیات سیاسی – امنیتی ، اقتصادی و فرهنگی و در یک کلام وابستگی ژئوپلیتیک ایران به خاور میانه و خلیج فارس بیش از سایر مناطق است . از آنجائیکه منطقه گرایی به معنای بذل توجه ویژه به یک منطقه جغرافیایی مشخص است که به نظر می رسد بهترین مکان برای تحقق منافع و ایده آلهای کشورهای آن می باشد ،لذا ایران نیز در پیوستن به سازمانهای منطقه ایی باید به هویت جغرافیایی و ژئوپلیتیک خود توجه کند.

مفاهیم و تعاریف
2-2-1- منطقه و منطقه گرايي
تعاريف مختلفي كه از منطقه وجود دارد براساس محوريت يكي از موضوعات جغرافيا، تاريخ و فرهنگ مشترك، همكاري سامان يافته اقتصادي، فرهنگي، سياسي و امنيتي يا امكان شكل گيري يك جامعه مدني مطرح شده اند فرهنگ استراتژي، منطقه را سرزمين چند كشور مي داند كه به علت پيوند جغرافيايي يا منافع مشترك به يكديگر مرتبط شده اند (محمد نژاد و نوروزي، 1378 ، ص( 243 كانتوري و اشپيگل منطقه را حوز هاي از كره خاكي مي دانند كه در برگيرنده شماري از كشورهاي نزديك به هم از نظر جغرافيايي است به گونه اي كه آن كشورها در اصطلاح منطقه .(Cantori and Spiegel ,1970,4) سياست خارجي خود روابط متقابل برقرار سازند در جغرافياي سياسي به گونه تصادفي استفاده نمي شود.
منطقه يك فضاي جغرافيايي را مي گويند كه از يك سلسله پديده هاي مشابه و عوامل پيوند دهنده اجزاي محيط، هم از نظر فيزيكي و هم از ديد محيط .( انساني، برخوردار باشد )مجتهد زاده، 1379 ، ص 42 ) است. مراد از اين اصطلاح در ادبيات روابط « رژيوناليسم » منطقه گرايي معادل كلمه لاتين ، بين الملل تشكيلات و اجتماعاتي است كه مركب از دست كم سه واحد سياسي باشند .
اصطلاح مزبور هنگامي كاربرد دارد كه دولتهاي واقع در يك منطقه جغرافيايي كه داراي علايق مشترك هستند از طريق سازمان هاي منطقه اي با يكديگر همكاريهاي نظامي، سياسي و اقتصادي داشته باشند .به عبارت ديگر منطقه گرايي عبارت است از ايجاد تحول در يك منطقه مشخص، از پراكندگي و چند دستگي به همگون شدن و همگرايي، آن هم در يك رشته از زمينه ها كه مهم ترين آ نها فرهنگ، امنيت، سياس تهاي اقتصادي و رژي مهاي سياسي است. سطح در واقع منطقه گرايي .(Yalem, 1969, p184). شرط لازم است اما كافي نيست « همساني » مشخصي از به معناي بذل توجه ويژه به يك منطقه جغرافيايي مشخص است كه به نظر م يرسد بهترين مكان براي . تحقق منافع و ايده آل هاي كشورهاي مربوط مي باشد (سيمبر، 1387 ، ص 114)

2-2-2- هويت ژئوپليتيك
منظور از هويت ژئوپليتيك اين است كه يك كشور به چه سيستم منطق هاي تعلق دارد. در واقع ويژگي هاي جغرافيايي، سياسي–امنيتي، تاريخي، فرهنگي و اقتصادي يك كشور و ميزان وابستگي به يك منطقه، هويت جغرافيايي و ژئوپليتيك آن را مشخص م يكند. تعريف هويت ژئوپليتيك، يكي از موضوعات مهم سياست و حكومت است. در طول ده ههاي گذشته حكومت هاي مختلف از هويت ژئوپليتيك براي حفظ قدرت و مشروعيت خود نزد ملت ها و در روابط با قدرت هاي بزرگ استفاده كرده اند. به عنوان نمونه، پاكستان همواره در تعيين هويت ژئوپليتيك خود دچار گرفتاري بوده است و در حالي كه ملت پاكستان، نخبگان فرهنگي و روشنفكران آن با نگاه توسع هاي سعي در اتصال پاكستان به هويت فرهنگي-سياسي آسياي جنوبي و انرژي و توسعه اقتصادي داشته اند، نخبگان اجرايي و حكومت هاي پاكستان سعي دارند خود را به هويت خاورميانه اي و جهان اسلام متصل كنند..( Haqqani, 2004, pp. 92-91)

2-2-3- نظريه سيستم ژئوپليتيك جهاني
نظريه سيستم ژئوپليتيك جهاني جديدترين نظريه ژئوپليتيك است كه توسط سائل بي كوهن ارانه شده است. كوهن در قالب اين سيستم الگوي توزيع قدرت، روابط قدرت بين اجزاء سيستم، سطح بندي سيستم و ساختار فضائي سيستم را توضيح مي دهد)حافظ نيا، 1385 ، ص( 240. براساس اين است « قاره اي » و زمينه « دريايي » نظريه، دو زمينه اصلي جغرافيايي فيزيكي-انساني كه شامل زمينه حوزه هايي را براي توسعه ساختارهاي ژئوپليتيك متمايز ارائه مي دهند. تمدن ها، فرهنگ ها و نهادهاي سياسي كه در اين زمينه ها تكامل يافته اند، به طور اساسي در اقتصادها، فرهنگ ها، سنت هاي انساني و ديدگاه هاي ژئوپليتيك متفاوتند. در سلسله مراتب فضايي ساختار جهاني كوهن، حوزه ژئواستراتژيك بالاترين سطح به شمار مي رود. اين حوزه ها بخش هايي از جهان است كه براي دارا بودن خصوصيات و كاركردهاي تاثيرگذار در سطح جهاني به اندازه كافي بزرگ بوده و در خدمت نيازهاي استراتژيك قدرت ها، كشورها و مناطق مهم هستند.

مهم ترين عامل متمايز كننده يك حوزه، درجه شكل گيري آن توسط شرايط بعد دريايي يا بعد قار ه اي است. در جهان كنوني، سه حوزه ژئواستراتژيك تكامل يافته اند: حوزه دريايي تجارت محور آتلانتيك و پاسفيك، هارتلند اوراسيايي روسيه قاره اي و حوزه. دومين سطح از ساختار فضائي سيستم – قاره اي–دريايي آسياي شرقي )كوهن، 1387 ، صص(84- 85 ژئوپليتيك جهان شامل مناطق ژئوپليتيك مي باشد. اين مناطق ژئوپليتيك اكثراً زير بخ شهايي از حوزه هاي ژئواستراتژيك دريايي و قاره اي هستند، به شكلي كه قلمرو ژئواستراتژيك دريايي شامل شش منطقه ژئوپليتيك اروپا، آمريكاي شمالي، آمريكاي جنوبي، حوزه كارائيب، حوزه آسياي ساحلي (ژاپن، استراليا، كره( و آفريقاي جنوب صحرا است و قلمرو ژئواستراتژيك قار هاي شامل دو منطقه .(Cohen, 1994, p.34) ژئوپليتيك هارتلند )روسيه( و آسياي شرقي )چين و مغولستان( مي باشد .
در ساختار فضائي نظريه سيستم ژئوپليتيك جهاني حوز هها و مناطق ديگري نيز وجود دارند كه عبارتند از:

الف: كمربند هاي شكننده
كوهن در نظريه پيشين خود درباره ساختار ژئوپليتيك جهان قائل به دو يا سه كمربند شكننده يعني خاورميانه، جنوب شرق آسيا و آفريقاي استوايي بود. اين مناطق در نظريه « منطقه تصميم » به عنوان كانون نفوذ و رقابت قدر تها شناخته مي شدند و از اين رو شبيه كوهن پس از جنگ سرد تنها .(DikshitT, 1995, p12). قدرت هوائي سورسكي به نظر م يرسيدند خاورميانه را منطقه شكننده دانسته و دو منطقه جنوب شرق آسيا و

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه ارشد درباره افغانستان، اتباع خارجی، سیستان و بلوچستان Next Entries دانلود پایان نامه ارشد درباره افغانستان، نفت و گاز، حل و فصل اختلافات