دانلود پایان نامه ارشد درباره استانداردهای حسابداری، بهای تمام شده، گزارشگری مالی، ارزش بازار

دانلود پایان نامه ارشد

كاري ناسازگار به نظر ميرسند (واتس، 2003).

2-2-6- محافظه‌کاری مشروط و نامشروط
همان طور كه گفته شد، باسو (1997) محافظه‌كاري را به صورت زير تعريف نموده است:
محافظه‌كاري عبارتست از تاييدپذيري متفاوت لازم براي شناسايي درآمدها و هزينهها، كه منجربه كمنمايي سود و داراييها ميشود.
این تعریف بیانگر محافظه‌کاری مشروط87 است. در پژوهش‌ها اخیر، محافظه‌کاری را به دو نوع تقسیم کردهاند: نوع نخست، محافظه‌کاری پیش رویدادی88 است که محافظه‌کاری مستقل از اخبار89 و محافظه‌کاری نامشروط90 نیز خوانده شده است. محافظه‌کاری پیش رویدادی از به کارگیری آن دسته از استانداردهای حسابداری ناشی میشود که سود را به گونهای مستقل از اخبار اقتصادی جاری، میکاهند. برای مثال، شناسایی بلادرنگ مخارج تبلیغات و پژوهش و توسعه به عنوان هزینه، حتی در صورتی که جریانهای نقدی آتی مورد انتظار آن‌ها مثبت باشد، از این نوع است. نوع دیگر محافظه‌کاری، محافظه‌کاری پس رویدادی91 است که محافظه‌کاری وابسته به اخبار92، محافظه‌کاری مشروط و عدم تقارن زماني سود93 نیز خوانده شده است. محافظه‌کاری پس رویدادی به مفهوم شناسایی به موقعتر اخبار بد نسبت به اخبار خوب در سود است. برای مثال قاعدهی اقل بهای تمام شده یا ارزش بازار، حذف سرقفلی در پی انجام آزمون کاهش ارزش و شناسایی نامتقارن زیان‌های احتمالی در مقابل سودهای احتمالی، از این نوع هستند. به طور کلی، اصول حسابداری شناسایی کاهش یا اخبار بد دربارهی موجودی کالا، سرقفلی و زیان‌های احتمالی را ایجاب میکنند؛ اما شناسایی افزایش ناشی از شناسایی اخبار خوب را منع میکنند (پای 94و همکاران، 2005). محافظه‌کاری مشروط برای اولین بار توسط باسو (1997) به عنوان جنبهای مهم از محافظه‌کاری مطرح گردید (رایان95، 2006).
انگیزهی اصلی برای محافظه‌کاری نامشروط، سختی ارزیابی دارایی‌ها و بدهیها است. انگیزهی اصلی برای محافظه‌کاری مشروط، خنثی کردن انگیزههای مدیران برای گزارشگری اطلاعات حسابداریِ دارای جانبداری رو به بالا در موقعی که رویدادهای نامناسب اتفاق افتاده، است. انگیزههای مشابهی نیز برای این دو نوع محافظه‌کاری وجود دارد، برای مثال، تابع نامتقارن زیان96 سرمایه گذاران موجب میشود اثر منافعی که آن‌ها از سود کسب میکنند کمتر از آسيبهایی باشد که از زیانی با اهمیت مشابه میبینند. این دو، مفاهیم مشابهی نیز دارند که مهمتر از همه، فزونی ارزش بازار خالص دارایی‌ها به ارزش دفتری آن‌ها است (بیور97 و رایان، 2004).
بیور و رایان اظهار کردهاند که محافظه‌کاری پیش رویدادی در دورههای قبلی، پیشانجام محافظه‌کاری پس رویدادی دورههای بعدی است. یعنی، اگر شرکتی در هزینه کردن مخارجی در یک دوره محافظه‌کاری پیش رویدادی داشته باشد، در ترازنامهاش چیزی به حساب دارایی منظور نشده تا در آینده، در پاسخ به اخبار بد کاهش دهد. به بیان ساده، اگر محافظه‌کاری پیش رویدادی منجر به عدم شناسایی یک دارایی در دورههای گذشته شده باشد، اخبار بد ناشی از کاهش ارزش این دارایی نمیتواند در سود دورهی جاری شناسایی شود. درمقابل، فرض کنید شرکتی دارای محافظه‌کاری پیش رویدادی نیست و مخارجی را در یک دوره به عنوان دارایی ثبت نماید؛ پس اگر در یکی از دروههای آتی اخبار بد دربارهی منافع این دارایی ایجاد شود، انتظار بر این است که در آن دوره، بر مبنای حسابداریِ کاهش ارزش دارایی، محافظه‌کاری پس رویدادی مشاهده شود (پای و همکاران، 2005).

2-2-7- محافظه‌كاري و عنوان جانبداري
هيات استانداردهاي حسابداري مالي محافظه‌كاري را گونهاي از جانبداري ميداند كه با ديگر خصوصيات مطلوب گزارشگري مالي از جمله ارائه منصفانه98، بيطرفي99 و قابليت مقايسه100 در تضاد است. آشكارترين جانبداريِ قابل مشاهده در صورتهاي مالي، كم نمايي خالص داراييها نسبت به ارزش بازار آن‌ها است.
در بسياري از موارد، قاعدهی اقل بهاي تمام شده يا ارزش بازار به عنوان مثالي از محافظه‌كاري نقل شده است. مفهوم اين قاعده، تلاش براي محدود كردن هزينههاي اضافي (علاوه بر زیان کاهش ارزش، ناشی از عدم شناسایی این زیان) است. معمولا چنين تفسير ميشود كه اين قاعده كاهش داراييها به ارزش اقل بهاي تمام شده يا بازار را الزامي ميكند و مبلغ كاهش، به همين اندازه محدود ميشود. از این‌رو، به کارگیری این قاعده تلاشی است برای محدود کردن جانبداری که با محافظه‌کاری همراه است (پرایس، 2005).

2-2-8- جایگاه محافظه‌کاری در مفاهیم نظری حسابداری
هیات استانداردهای حسابداری مالی آمریکا FASB)) در سلسله مراتب ویژگی‌های کیفی اطلاعات از محافظه‌کاری حسابداری ذکری به عمل نیاورده، اما در فهرست مفاهیم حسابداری بیانیه شماره دو محافظه‌کاری را به عنوان یک میثاق مطرح نموده و محافظه‌کاری را واکنشی احتیاط آمیز در مقابل ابهامات موجود تلقی کرده است.
هیئت استانداردهای حسابداری انگلستان101(ASB) ، محافظه‌کاری را در سلسله مراتب خصوصیات کیفی اطلاعات واردساخته است.
بیانیه مشترک102 IASB و FASB ، در سال 2006 میلادی هیات بین المللی استانداردهای حسابداری (IASB) و هیات استانداردهای حسابداری مالی آمریکا مقاله مشترک مباحثی خود را در زمینه چارچوب نظری گزارشگری مالی را منتشر کرد. هدف از این مقاله ی مباحثی، نزدیک کردن چارچوب نظریFASB وIASB است. این مقاله مشترک در دو بخش شامل(الف)هدف گزارشگری مالی و(ب) ویژگی‌های کیفی گزارشگری مالی ارائه شده است.
طبق نظر کمیته مشترک، ویژگی‌های کیفی گزارشگری اطلاعات مالی، موثر بر تصمیم گیری، از اجزای زیر تشکیل می‌شود.
1) مربوط بودن 103شامل، ارزش پیش‌بینی کنندگی و تایید کنندگی جریان وجه نقد آتی.
2) قابلیت مقایسه 104شامل، ثبات رویه105
3) قابل فهم بودن106
4) ارائه منصفانه107 شامل،قابلیت اثبات108،کامل بودن 109و بی طرفی110
بی طرفی که یکی از خصوصیات ارائه منصفانه اطلاعات مالی، از نظرکمیته مشترک است،و عبارت است از عدم تمایل به تشخیص قبل از موعد وقایع و یا انگیزه اتخاذ رفتار بخصوص در مقابل آن‌ها. کمیته مشترک در مقاله مباحثی خود،محافظه‌کاری حسابداری را از ویژگی‌های کیفی گزارشگری مالی خارج کرده است و به نظر میرسد که دلیل این امر مغایرتی است که بین محافظه‌کاری حسابداری و بی طرفی وجود دارد.
هیئت استانداردهای حسابداری بین المللی در اگوست سال 2007 در ارائه ارزش منصفانه 111(تعاریف و نحوه اندازه گیری ارزش منصفانه)در بند 9 اشاره می‌کند که محافظه‌کاری حسابداری جزء ویژگی‌های خصوصیات کیفی اطلاعاتی حسابداری نمی‌باشد.
در کشور ما، کمیته فنی سازمان حسابرسی، در پیوست استانداردهای حسابداری ایران، در بخش مفاهیم نظری گزارشگری، محافظه‌کاری را با لفظی دیگر یعنی احتیاط به رسمیت ‌می‌شناسد و آن را بعنوان یکی از اجزای خصوصیات کیفی قابل اتکا بودن معرفی ‌می‌نماید .

2-2-9- استانداردهاي حسابداري ايران و محافظه‌كاري
در استانداردهاي حسابداري ايران نيز كاربرد ويژگي محافظه كا ري به‌ طور كامل مشهود است. به گونه اي كه بر طبق اين استانداردها شرط اصلي شناسايي درآمد، محتمل بودن جريان منافع اقتصادي آتي مرتبط با معامله به درون واحد تجاري است؛ بنابراين تا زمان حصول اطمينان از نزديك شدن درآمد به جريان‌هاي نقدي، نبايد اقدام به شناسايي آن نمود. اين در حالي است كه اگر واحد تجاري متحمل مخارجي شود كه در ارتباط با منافع اقتصادي آتي آن ابهام قابل‌ ملاحظه اي وجود داشته باشد، آنگاه بايد مخارج مزبور را در دوره وقوع هزينه نمايد. به‌ عبارت ديگر، استاندارد براي شناسايي درآمد و دارايي معيارهاي سخت گيرانه تري نسبت به هزينه و بدهي تدوين نموده است . نمونه‌هايي از كاربرد محافظه كاري در استانداردها حسابداري عبارتند از: بند 24 استاندارد حسابداري شماره 9‌،« پيمان‌هاي بلندمدت»، بند 40 استاندارد حسابداری شماره 11،« دارایی‌های ثابت مشهود»، بند 4 استاندارد حسابداری شماره 8، « حسابداری موجودی مواد و کالا»، بندهای 29 و 31 و 34 استاندارد حسابداری شماره 17، « دارایی‌های نامشهود».
بنابراين، برمبناي استانداردهاي موجود، انتظار داريم كه اقلام صورت‌هاي مالي شركت‌ها به نحو محافظه كارانه شناسايي و گزارش شود.

2-2-10- انتقادات از محافظه‌کاری
تأثیر محافظه‌کاری بر رویه‌های حسابداری هم قدمت زیادی داشته و هم اینکه بسیار بااهمیت بوده است. محافظه‌کاری قرن‌ها است، که تئوری و رویه‌های حسابداری را تحت تأثیر قرار داده است. قراین تاریخی به جا مانده از شرکت‌های تجاری در قرن پانزدهم میلادی حکایت از آن دارد، که حسابداری در اروپای قرون وسطی محافظه‌کارانه بوده است (باسو،1997).
محافظه‌کاری ریشه در قرون وسطی دارد. در آن زمان‌ها ارباب تیول اداره املاک خود را به مباشر ‌می‌سپردند، به زودی مباشر دریافت، که داشتن موقعیتی محافظه‌کارانه تمهیدی برای حفاظت از خود 112 است. محتاطانه تر این بود، که افزایش ارزش دارایی‌ها را پیش‌بینی نکنند زیرا، اگر افزایش‌ها به عینیت در نمی‌آمد، مالک ممکن بود مباشر را مسئول بداند. در اواخر قرن نوزدهم در انگلستان در دعاوی که پس از ورشکستگی شرکت‌ها از سوی سرمایه گذاران مطرح ‌می‌شد، غالباً حسابرسان به عنوان خوانده به دادگاه‌ها کشانده ‌می‌شدند. از آن پس حسابرسان دریافتند، که بر مبنای صورت‌های مالی محافظه‌کارانه، هرگز دعوایی علیه آن‌ها اقامه نمی‌شود و فقط ارائه بیش از واقع سود ویژه و سرمایه است، که موجب چنین امری ‌می‌گردد. در آمریکا، بانکداران از منتقدترین استفاده کنندگان اطلاعات حسابداری و خواستار رویکردی محافظه‌کارانه بودند. یقیناً تجربه سال‌های 1920 میلادی و از پی آن سقوط بازار سهام، تمایل به محافظه‌کاری را استحکام بخشید (مجتهد زاده، 1380).
استرلینگ (1970) محافظه‌کاری را به عنوان مؤثرترین اصل ارزشیابی در حسابداری ارزیابی می‌کند. استرلینگ(1970) ‌می‌گوید، هر گاه محافظه‌کاری با یک اصل حسابداری تضاد داشته باشد، بر آن چیره می‌شود. مثال‌هایی در این زمینه در جدول (1-2) آمده است.

جدول (1-2): نمونه‌هایی از تضاد بین محافظه‌کاری با اصول حسابداری (مجتهدزاده، 1380)
روش محافظه‌کاری
اصل حسابداری نفی شده
اقل بهای تمام شده یا قیمت بازار
اصل بهای تمام شده
مبنای اقساطی شناخت درآمد (بر اساس وجه نقد دریافت شده)
شناخت درآمد فروش
هزینه کردن تحقیق و توسعه
اصل تطابق
تغییر از بهای تمام شده به اقل بهای تمام شده یا قیمت بازار
اصل ثبات رویه
کمتر از واقع بیان کردن ارزش دارایی‌ها
اصل افشا

قاعده اقل بهای تمام شده یا قیمت بازار برای موجودی‌ها (بولتن پژوهش‌ها حسابداری شماره (43)، کمیته تدوین رویه‌های حسابداری، 1953) 113 یک نمونه از محافظه‌کاری است. نمونه‌های دیگر عبارتند از: تسریع در شناسایی تغییرات در برآوردهای بهای تمام شده، به ازای زیان‌های پیش‌بینی شده در قراردادهای بلندمدت. البته اگر این تغییرات منتج به افزایش سودهای آتی شوند، نیازی به تسریع در شناسایی آن‌ها نیست(بولتن پژوهش‌ها حسابداری شماره (45)، کمیته تدوین رویه‌های حسابداری، 1955). شناسایی نامتقارن نتایج آتی مورد انتظار از عملیات غیر مستمر (بیانیه 30، هیأت اصول حسابداری، 1973) 114 و اعمال کاهش ارزش دارایی‌های فیزیکی به منظور منعکس کردن منسوخ شدگی 115 یا آسیب دیدگی 116 این دارایی‌ها و عدم اعمال تجدیدنظر به منظور افزایش ارزش آن‌ها (بیانیه شماره 6 کمیته تدوین رویه‌های حسابداری، 1965). بنابراین ‌می‌توان محافظه‌کاری را حاصل شناسایی به هنگام اخبار بد نسبت به اخبار خوب دانست. باسو(1997) با استفاده از این دیدگاه معیاری را به منظور اندازه گیری محافظه‌کاری در گزارشگری مالی تحت عنوان عدم تقارن زمانی سود معرفی نمود، که مبتنی بر یک دیدگاه سود و زیانی بود. در مقابل برخی، محافظه‌کاری را در سطح گسترده تری به عنوان تمایل حسابداران برای انتخاب روش‌هایی از حسابداری می‌دانند که منجر به گزارش ارزش‌های کمتری برای سهام سهام‌داران

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه ارشد درباره حسابداران، سلسله مراتب، جبران خدمات، استقراض Next Entries دانلود پایان نامه ارشد درباره بازده سهام، حسابداری مالی، استانداردهای حسابداری، بهای تمام شده