دانلود پایان نامه ارشد درباره ارزیابی عملکرد، سرمایه فکری، عملکرد مالی

دانلود پایان نامه ارشد

میتوان با روشهای ارزیابی عملکرد شرکتها پاسخ داد. ارزیابی عملکرد شرکت یک ضرورت است و برای انجام آن باید از معیارهای پذیرفته شدهای استفاده شود که تا حد امکان، جنبههای متفاوت از لحاظ محدودیت در فعالیتها و امکان بهرهمندی از امکانات را مورد توجه قرار دهد (رهنمای رودپشتی و محمودی، 1388).
2-22- سنجش عملکرد
سنجش عملکرد در فرآیند تصمیمگیری با توجه به توسعه و اهمیت نقش بازار سرمایه از مهمترین موضوعات حوزه مالی و اقتصادی است، بنابراین کارکرد معیارهای مالی و اقتصادی جهت ارزیابی عملکرد بنگاهها یک ضرورت به شمار میآید. از مهمترین اهداف بنگاههای اقتصادی، کسب سود در کوتاهمدت و افزایش ثروت اقتصادی مالکان در بلندمدت است. این مهم با اتخاذ تصمیم منطقی در فرآیند سرمایهگذاری امکانپذیر میشود. اتخاذ تصمیمات منطقی رابطۀ مستقیم با ارزیابی عملکرد بنگاه اقتصادی دارد و ارزیابی عملکرد بنگاههای اقتصادی نیز نیازمند شناخت معیارها و شاخصها است که در دو مجموعه شاخصهای مالی و غیرمالی طبقهبندی میشوند. معیارهای مالی سنجش عملکرد به دلیل برخورداری از ویژگیهایی نظیر کمّی بودن، عملی بودن، عینی بودن و ملموس بودن آن نسبت به معیارهای غیر مالی ارجحیت دارد.
2-23- عملکرد مالی و روشهای ارزیابی عملکرد
عملکرد مالی واحد تجاری در برگیرنده بازده حاصل از منابع تحت کنترل واحد تجاری است. اطّلاعات دربارۀ عملکرد مالی در صورت سود و زیان و صورت سود و زیان جامع ارائه میشود.
روشهای مختلفی از جهات متفاوت برای ارزیابی عملکرد وجود دارد ولی آنچه بیشتر مد نظر است بعد مالی است. روشهای ارزیابی عملکرد را از بعد مالی به چهار دسته ذیل تقسیم میکنند (انواری رستمی و همکاران، 1383).
الف- روشهایی که در آنها از اطّلاعات حسابداری برای ارزیابی عملکرد استفاده میشود و همان نسبتهای مالی همچون ROA و ROE و … هستند.
یکی از پیامدهای سیر تحول حسابداری استفاده از نسبتهای مالی جهت ارزیابی عملکرد و تجزیه و تحلیل صورتهای مالی است که پیدایش آنها به اواخر قرن نوزدهم میلادی برمیگردد. اطّلاعات حسابداری مهمترین بخش اطّلاعاتی در یک ارزیابی عملکرد به حساب میآید و در تمامی معیارها و مبانی یک اصل اساسی و انکارناپذیر است. یکی از انواع تجزیه و تحلیلها نسبتهای مالی است که خود نوعی معیار ارزیابی عملکرد میباشد و بنیان آن به طور کامل به صورتهای مالی شامل ترازنامه، صورت سود وزیان و صورت گردش وجوه نقد بستگی دارد (عبدالهی نژاد، 1376).
ب- روشهایی که ترکیبی از اطّلاعات حسابداری و بازار را برای ارزیابی عملکرد مورد استفاده قرار میدهند، مانند نسخههای مختلف نسبت Q توبین و یا نسبت P/E.
کلیه نسبتهایی که به نسبتهای ارزشیابی مشهور هستند در این دسته قرار دارند. این نسبتها با ترکیب معقول ریسک و بازده از طریق اطّلاعات بازار و نیز ترکیب آن با اطّلاعات حسابداری مبنای ارزشیابی مناسبی جهت ارزیابی عملکرد شرکتها را فراهم میآورند. برخی از این نسبتها عبارتند از: نسبت قیمت به سود هر سهم27، نسبت قیمت به ارزش دفتری سهام28 و نسبت Q توبین (صالحی، 1380).
مزایای Q توبین
1) سادگی در فهم برای استفادهکنندگان و تحلیلگران مالی.
2) سهولت دسترسی به اطّلاعات مورد نیاز برای محاسبه به شرط اینکه مدل Q ساده باشد.
3) در ایران به خاطر عدم وجود اوراق قرضه و سهام ممتاز منتشره توسط شرکتها، محاسبه سادهتر نیز میباشد.
4) معیاری است که بیشتر مبتنی بر اطّلاعات بازار است، بنابراین نقاط ضعف معیارهای مبتنی بر سود حسابداری را ندارد (همان منبع).

معایب Q توبین
1) محاسبه ارزش جایگزینی داراییهای شرکت مشکل است.
2) تعیین ارزش بازار سهام شرکتهایی که عضو سازمان بورس اوراق بهادار نیستند و یا سهام شرکتهایی که عضو سازمان هستند ولی خرید و فروش نمیشوند، مشکل است.
3) در مخرج کسر داراییهای نامشهود در نظر گرفته نمیشود، بنابراین عملکرد شرکتی که سرمایهگذاری زیادی در داراییهای نامشهود کرده است، اغراق آمیز میباشد (همان منبع).
ج- نسبتهایی که با استفاده از دادههای مدیریت مالی مورد استفاده قرار میگیرند مانند بازدهی هر سهم و بازده اضافی هر سهم.
با نگاهی کلی و اجمالی به سهامدارانی که در سهام شرکتهای مختلف سرمایهگذاری میکنند در خواهیم یافت که دو نوع سود مورد انتظار برای سهامداران قابل لحاظ است یکی سود نقدی که توسط شرکت سرمایهپذیر پرداخت میگردد و دیگری سود ناشی از افزایش ارزش سهام است که ناشی از تغییرات قیمت به سبب عوامل مختلفی همچون سود باقیمانده29، افزایش تقاضا بر عرضه، مسائل اقتصادی و سیاسی و … میباشد.
بازده سهام به صورت زیر قابل محاسبه است:
(2-2) بازده تغییرات قیمت سهام+ بازده نقدی سهام= بازده سهام
بازده اضافی به معنی بازدهی بیشتر از بازده در نقطه تعادل است که خط بازار سرمایه30 SML)) این نقطه متعادل را نشان میدهد. در اینجا نقطه تعادل، نقطهای است که تا هر میزان ازB (ریسک) بازده مورد انتظار (Z) آن را بدست میآوریم.
در این مقدار K0 نقطه بازده حاصله بدون قبول هیچگونه ریسکی میباشد و همانطور که در نمودار مشاهده میشود با افزایش بهای اوراق بهادار، بازده نیز افزایش پیدا میکند (خط d صعودی میباشد) و در نقطهای که خطوط عمود شده بر B خط dرا قطع میکند نقطه تعادل بوجود میآید. لذا یک نظریه در رابطه با بازده بازار و مخاطره که الگوی قیمتگذاری داراییهای سرمایهای31 (CAPM) خوانده میشود،
(2-3) KJ= Ki+(Km- Ki)Beta
که در این معادله، Kj معرف نرخ بازده مورد انتظار سهام j، Ki نرخ بهره بدون ریسک، Km نرخ بازده بازار و Beta معرف ارزش بتای مربوط به سهام j میباشد.

بازده مورد انتظار
d

kj
ko Beta

د- نسبتهایی که علیرغم استفاده از اطّلاعات حسابداری، معیارهای اقتصادی هستند مانند 32EVA و REVA33 و MVA34.
این گونه معیارها بیشتر از آن که معیارهای مالی باشند معیارهای اقتصادی هستند؛ زیرا دادههای اقتصادی در آنها بیشتر مورد استفاده قرار میگیرند.
در این تحقیق از میان روشهای مختلف ذکر شده برای اندازهگیری عملکرد شرکتها، از روشهای مبتنی بر اطّلاعات حسابداری و از شاخصهای بازده داراییها، بازده حقوق صاحبان سهام و حاشیه سود که در فصل اول به تعریف آنها پرداخته شد، استفاده شده است.

2-24- پیشینۀ پژوهش
2-24-1- پیشینۀ داخلی

انواری رستمی و سراجی پس از سنجش سرمایه فکری به 5 روش گوناگون، به بررسی رابطه آن با ارزش بازار سهام شرکتهای بورس پرداختهاند که در سه روش، رابطه معنادار مستقیمی میان این دو متغیر تأیید شده است (انواری رستمی و سراجی، 1384).
همتی و همکاران در پژوهشی به بررسی ارتباط بین سرمایه فکری، ارزش بازار و عملکرد مالی شرکتهای غیر مالی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سالهای 1383 تا 1387 پرداختند. نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که سرمایه فکری و ارزش افزوده سرمایه فیزیکی و ارزش افزوده سرمایه انسانی و ارزش افزوده سرمایه ساختاری بر عملکرد مالی (بازده داراییها و بازده حقوق صاحبان سهام) شرکتهای مورد مطالعه تأثیر مثبت و معناداری دارند (همتی و همکاران، 1389).
نمازی و ابراهیمی تحقیقی تحت عنوان «بررسی تأثیر سرمایه فکری بر عملکرد مالی جاری و آینده شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران» طی سالهای 1383 تا 1385 انجام دادند. نتایج حاکی از این بود که سرمایه فکری رابطه مثبت و معناداری با عملکرد مالی (بازده حقوق صاحبان سهام، بازده داراییها، سود هر سهم) جاری و آینده شرکتها دارد (نمازی و ابراهیمی، 1389).
شمس و خلیلی به بررسی رابطه سرمایه فکری و عملکرد مالی شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار طی سالهای 1384 تا 1388 پرداختند. به این منظور ابتدا پنج شاخص کلیدی عملکرد شرکتها و شاخص کارایی سرمایه فکری با استفاده از مدل “پالیک” در جامعۀ آماری شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار طی سالهای مورد نظر، اندازهگیری شده، سپس تأثیر سرمایه فکری و اجزای آن بر هر یک از شاخصهای عملکرد مالی با استفاده از الگوی رگرسیون خطی مورد آزمون قرار گرفته است. نتایج حاصل از این تحقیق نشان میدهد که سرمایه فکری با شاخصهای نرخ بازده حقوق صاحبان سهام، بهرهوری کارکنان و نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری هر سهم، بازده داراییها و سود هر سهم رابطه مستقیم دارد (شمس و خلیلی، 1390).
پیری و همکاران در پژوهشی به بررسی رابطه بین کیفیت سود و سرمایه فکری در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سالهای 1384 تا 1389 پرداختند. نتایج نشان داد که در سطح معناداری 5% بین سرمایه فکری و شاخصهای مربوط به کیفیت سود (پایداری سود) رابطه معناداری وجود دارد (پیری و همکاران، 1391).
طالبنیا و همکاران به بررسی تأثیر سرمایه فکری و اجزای آن بر ارزش بازار و عملکرد مالی (نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری، بازده داراییها، شاخص سودآوری اصلی) شرکتهای فعال در صنعت سیمان پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سالهای 1384 تا 1388 پرداختند. نتایج حاکی از آن بود که بین سرمایه فکری با ارزش بازار و عملکرد مالی شرکتهای فعال در صنعت سیمان رابطه معناداری وجود دارد. همچنین کارایی سرمایه ساختاری و کارایی سرمایه به کار گرفته شده بیشترین رابطه را با عملکرد شرکتها دارد. به عبارتی صنایع سیمان کشور وابستگی شدیدی به داراییهای ساختاری و فیزیکی خود دارند و قسمت اعظم ارزش افزوده خود را مرهون این داراییها میباشند. در واقع سرمایه انسانی این صنعت تأثیر چندانی در ایجاد ارزش افزوده ندارد (طالبنیا و همکاران، 1391).

عنایتی پس از بررسی وضعیت سرمایه درگردش شرکتهای مورد مطالعه در طی سالهای 1377 تا 1388 در قالب پنج فرضیه، به نتایج زیر رسیده است:
1) روشهای مدیریت وجه نقد بر نقدینگی شرکتها تأثیر دارد و رابطه معناداری بین آنها وجود دارد.
2) رابطه معناداری بین روشهای مدیریت مطالبات و نقدینگی شرکتها وجود دارد.
3) شیوه مدیریت موجودی کالا بر دوره موجودی کالا تأثیر دارد، ولی بر شاخص فراگیر نقدینگی تأثیر ندارد.
4) روشهای تأمین مالی بر نقدینگی شرکتها تأثیر دارد و همچنین نوع صنعت و اندازه شرکتها تأثیر دارد و همچنین نوع صنعت و اندازه شرکتها هم عوامل تعیین کنندهای در مدیریت وجه نقد و اثر بخشی آن هستند.
5) هنگامی که شرکتها را بر حسب نوع صنعت و اندازه آنها تفکیک و دستهبندی کنیم و تأثیر ماهیت آنها را برشاخصهای نقدینگیشان، بررسی کنیم رابطه معناداری مشاهده میکنیم (عنایتی، 1383).
ستایش و همکاران تأثیر مدیریت سرمایه درگردش بر سودآوری شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران را مورد بررسی قرار دادند. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که بین متغیرهای دوره وصول مطالبات، دوره تبدیل موجودی کالا، چرخه تبدیل وجه نقد و اهرم مالی با سودآوری ارتباط منفی معناداری وجود دارد. علاوه بر آن، رشد فروش رابطه مثبت و معناداری با سودآوری داشته و تأثیر دوره پرداخت حسابهای پرداختنی بر سودآوری معنادار نیست (ستایش و همکاران، 1388).
مرادی و نجّار در پژوهشی به بررسی تأثیر سرمایهگذاری مازاد سرمایه در گردش بر مازاد بازده سهام که شاخص ارزش آفرینی برای سهامداران است، طی دورۀ زمانی 1383 تا 1390 پرداختند. نتایج پژوهش بیانگر این است که ارتباط منفی و معناداری بین سرمایهگذاری مازاد در خالص سرمایه در گردش عملیاتی و مازاد بازده سهام وجود دارد. یافتهها همچنین حاکی از آن است که در شرکتهای اهرمی نگهداشت وجه نقد در مقایسه با سرمایهگذاری مازاد در خالص سرمایه در گردش عملیاتی، ثروت سهامداران را افزایش میدهد

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه ارشد درباره سرمایه در گردش، تبدیل وجه نقد، مدیریت سرمایه Next Entries پایان نامه درباره آزادي، بياني، غير