دانلود پایان نامه ارشد درباره آموزش مهارت، کودکان و نوجوانان، کودکان و نوجوان

دانلود پایان نامه ارشد

است. محتوا عبارت است از مجموع? مفاهيم، مهارتها و گرايشهايي که از سوي برنامه‌ريزان انتخاب و سازماندهي مي‌شود. در عين حال محتوا آثار حاصل از فعاليت‌هاي ياددهي- يادگيري معلم و شاگرد را نيز دربر مي‌گيرد (ملکي، 1381، ص 50). منظور از محتواي يک ماده درسي عبارت از دانش سازمان يافته و‌اندوخته شده، اصطلاحات، اطلاعات، واقعيات، حقايق، قوانين، اصول، روشها، مفاهيم، تعميم‌ها، پديده‌ها و مسايل مربوط به همان ماده درسي است (فتحي واجارگاه، 1381، ص 117).

معيارهاي انتخاب محتواي برنامه درسي:
1- تناسب با عوامل و ارزشهاي اجتماعي:
الف) تناسب محتوا با فرهنگ، ايده‌آل‌ها و آرزوهاي اجتماعي:
برنامه‌ريزان درسي بايستي در انتخاب محتوا به تناسب محتوا با سنن، آداب و فرضيات ديرپايي که زيربناي يک اجتماع را تشکيل مي‌دهند و ارزشهاي اجتماعي توجه داشته باشند.
ب) تناسب با پيشرفت‌هاي علمي و تکنولوژيکي:
تناسب محتوا با پيشرفت‌هاي علمي و تکنولوژيکي به اين معناست که محتوا بايد مفاهيم اساسي و پايه را دربر بگيرد؛ متناسب با تحولات علمي، نسبت به مباحث و علوم جديد پذيرنده باشد و در عين حال نوعي هماهنگي بين تحولات تکنولوژيکي و علمي و اخلاقي بشري ايجاد نمايد. علاوه بر اين به منظور تناسب بيشتر با اين تحولات، محتوا بايد بر پرورش تفکر تأکيد ورزد.
ج)تناسب با مسائل و نيازهاي جامعه ملي و محلي:
از آنجا که از جمله مهمترين وظايف آموزش مدرسه‌اي، آماده کردن افراد براي زندگي در اجتماع است، و هر يک از دانش‌آموزان در حال و آينده مسؤوليت‌ها و تکاليف ويژه‌اي را در قبال جامعه برعهده دارند، ضروري است که محتواي برنامه درسي با توجه به نيازها، مسائل و مشکلات جامعه انتخاب شود.
د)تناسب با مسائل و ارتباطات جهاني:
در دنياي معاصر با توجه به تسهيل ارتباطات و انقلاب در تکنولوژي ارتباطي اقوام و ملل گوناگون بسيار به هم نزديک شده‌اند. ضروري است هر کشوري علاوه بر استفاده از امکانات ارتباطي و دستاوردهاي بشري، اصالت و هويت خود را در جامعه بين‌المللي حفظ کند، متناسب با روندهاي فرامليتي خود را براي مقابله با مسائل و مشکلات آماده کند و در فضايي توأم با صلح، امنيت و احترام متقابل با ساير اقوام زندگي کند.
2. تناسب با ويژگي‌ها و نيازهاي يادگيرندگان:
الف) تناسب محتوا با توانايي‌ها و استعدادهاي يادگيري دانش‌آموزان:
در ادبيات برنامه‌ريزي درسي از اين ملاک به عنوان “قابل يادگيري بودن” محتوا نام برده مي‌شود. مفهوم قابل يادگيري بودن به چند نکته اساسي اشاره دارد:
– محتوا بايد متناسب با رشد و رسش عقلي (رشد شناختي) دانش‌آموزان انتخاب شود.
– محتوا بايد متناسب با تجربيات قبلي دانش‌آموزان انتخاب شود.
– محتوا بايد به نحوي انتخاب شود که فرد فرد دانش‌آموزان به تناسب توانايي خود بتوانند در فراگيري آن موفق باشند (تناسب محتوا با تفاوتهاي فردي دانش‌آموزان).
ب) تناسب محتوا با نيازها و رغبت‌هاي دانش‌آموزان:
يادگيري اساساً فرايندي است که مستلزم کوشش و تلاش فراوان است و تداوم چنين تلاشي تنها رهين علاقه و رغبت دانش‌آموز به محتواي درسي مي‌باشد.
ج) تناسب محتوا با زندگي واقعي دانش‌آموزان:
به دليل عدم وجود امکانات و تجهيزات لازم در سطح مدارس و از سوي ديگر به علّت کيفيت و تجربه متفاوت آموزشي معلمان، رعايت تناسب محتوا در مرحله طراحي برنامه درسي بيش از اجراي برنامه درسي ضرورت پيدا مي‌کند.
د) محتوا بايد زمينه‌ساز تجربيات و يادگيري بعدي دانش‌آموزان باشد:
بدين معني که محتوا بايستي بستري را ايجاد کند که به موجب آن دانش‌آموز به طور مستقل به يادگيري بپردازد. اين ملاک تا حد زيادي به تناسب محتوا با نيازها، علايق و استعدادهاي دانش‌آموزان بستگي دارد.
3- تناسب با قانونمندي‌هاي برنامه‌ درسي:
در اين زمينه محتواي برنامه درسي بايد با ملاک‌هاي زير تناسب داشته باشد:
الف) تعادل محتوا199:
در اينجا منظور همان سازمان داخلي محتوا هم از نقطه‌نظر کميت و هم از نقطه‌نظر کيفيت مي‌باشد. از لحاظ کمي‌اندازه هر بخش از محتوا در ارتباط با کل آن داراي اهميت است و از لحاظ کيفي مواردي نظير همگرايي بين انواع مختلف محتوا، ارتباط بين تئوري و نمونه‌ها (مثال‌ها) و… داراي اهميت است. علاوه بر اين تناسب بين محتوا و اهداف برنامه، تعادل بين جنبه‌هاي نظري و عملي، توجه به آموزش‌هاي خارج از کلاس و مدرسه و تعادل در ميزان توجه به ارزشهاي ملي و ارزشهاي جهاني در محتوا حايز اهميت است.
ب) انسجام محتوا200:
منظور از انسجام محتوا عبارت است از وجود نوعي وفاق ميان مفاهيم و مضامين محتوا و در نتيجه فقدان تناقض در ميان آنها. به طور خلاصه انسجام محتوا به ارتباط عمودي و افقي محتواي برنامه درسي اشاره دارد (فتحي واجارگاه، 1381، صص 128-122، با تلخيص).

مواد آموزشي201
موادآموزشي محصول فرايند برنامه‌ريزي است. پس از برنامه‌ريزي درسي محتوا، تجريبات يادگيري،اصول و روشهاي ياددهي يادگيري بصورت کتب،جزوات ودستورالعمل‌ها ارائه مي‌شوندکه از آنها به مواد آموزشي تعبيرمي‌شود. کتاب درسي، راهنماي تدريس و دفترچه تمرين مواد آموزشي اصلي را تشکيل مي‌دهند (ملکي،1382،ص185).
يکي از محصولات نهايي هر طرح برنام? درسي، توليد انواع گوناگون مواد آموزشي است. هرگاه معلم شخصاً تدوين برنام? درسي را بر عهده داشته باشد، مي‌تواند به آساني از انواع مواد آموزشي که در دسترس است، استفاده کند. ولي اگر برنامه درسي، توسط يک سازمان مرکزي تهيه شود، انواع مختلف مواد آموزشي به صورت “بسته يا کيت202” چنان تهيه و عرضه مي‌شود که به سهولت براي توزيع آماده باشد (مشايخ، 1378، ص 63).
اجزاي بسته آموزشي203
الف) مواد آموزشي انفرادي:
بعضي اوقات مجموعه‌اي از انواع گوناگون تکاليف يادگيري انفرادي، در اختيار معلم قرار داده مي‌شود، تا با توجه به نياز يادگيري ميان دانش‌آموزان توزيع شود، البته با ملاحظه اينکه دانش‌آموزان تکاليف متفاوت از يکديگر دريافت کنند و استفاده از چنين مجموعه‌اي از تکاليف، به معلم امکان مي‌دهد که نياز دانش‌آموزان را بيشتر مورد توجه قرار دهند. (همان منبع، ص 64).
کتاب درسي:
در کشور ما کتاب درسي وسيله اصلي تعليم و تربيت را تشکيل مي‌دهد و معلمان و دانش‌آموزان در فعاليت‌هاي ياددهي- يادگيري به اين ماده آموزشي تکيه دارند. تهيه و توليد کتابهاي درسي مناسب بسيار ضروري است. در کشورهاي ديگر نيز که مواد آموزشي متنوع توليد مي‌شوند. کتاب درسي همچنان بعنوان منبع اساسي يادگيري موقعيت خود را حفظ کرده است. کتاب درسي امروز نمي‌تواند صرفاً اطلاعات در اختيار فراگيران قرار دهد، زيرا پر کردن ذهن از اطلاعات، کمکي به شهروندان امروز در برخورد با مسايل جديد زندگي نمي‌نمايد، بلکه کتاب‌هاي درسي بايد از طريق ايجاد فرصت‌ها و فعاليت‌هاي يادگيري انفرادي و گروهي مهارتهاي ذهني و عقلاني سطوح بالاتر را در فرد تقويت کنند؛ همچنين انسان امروز به توانايي‌هاي کاوشگري و تحقيق نياز دارد. از آنجا که دانش امروز خيلي سريع رشد مي‌کند و دانش موجود منسوخ مي‌شود احاطه به دانش مفيد و ضروري براي افراد امکان‌پذير نيست بلکه افراد بايد روش کاوشگري را بياموزند و صلاحيت مواجهه با مسايل زندگي را داشته باشند. اين رسالت عظيم تربيتي به مقدار زيادي از طريق کتابهاي درسي انجام مي‌گيرد (ملکي، 1382، ص 186). يک کتاب درسي در زمان معاصر، ديگر به عنوان کتابي جامع که شامل مجموعه کاملي از يک رشته دانش باشد، قلمداد نمي‌شود. بلکه به عنوان يک عامل است از مجموعه عواملي که در فرايند يادگيري بايد مورد استفاده دانش‌آموز قرار گيرد (مشايخ، 1378، ص 65).

راهنماي تدريس204:
هدف عمده راهنماي تدريس، عرضه رهنمودها و دستورالعمل تفصيلي براي تدريس هر يک از قسمت‌هاي برنامه درسي است. به علاوه راهنماي تدريس ممکن است “مطالب مربوط به سابق? موضوع درسي205” و مواد آموزشي تکميلي و نيز پيشنهادهايي براي فعاليت‌هاي اضافي براي يادگيري را دربر داشته باشد.
راهنماي تدريس بايد شامل اين موارد باشد: اطلاعاتي درباره اصول اساسي و منطقي که بر مبناي آن، برنامه درسي تدوين شده است، اصول آموزشي مورد استفاده در برنامه، هدفهاي کلي آموزشي برنامه و هدفهاي رفتاري براي هر قسمت از برنامه. راهنماي تدريس بايد همچنين شيو? عرضه يک واحد از مطالب يک درس را عرضه کند، تا معلم با توجه به نياز کلاس و شخصيت خودش شيوه متناسب را انتخاب کند.

مطالب مربوط به سابق? موضوع درسي:
با توجه به پيشرفت علم و توسع? شيوه‌هاي تدريس، معلم اغلب براي تدريس در کلاس درس نياز به اين دارد که اطلاعات خود را دربار? موضوع درسي تکميل کند. از اين رو بايستي مطالب مربوط به موضوع درسي در اختيار او قرار گيرد. فهرست کتابهاي مرجع در اين زمينه مي‌تواند مفيد واقع شود.
دفترچه تمرين: مي‌توان از طريق تمرين‌هايي که در دفترچه تمرين تعيين مي‌گردند زمان و ساعات زندگي دانش‌آموزان را در حدي که آنان را از امور و فعاليت‌هاي ضروري ديگر محروم نسازد در اختيار گرفت و به مراحل بالاتر يادگيري رساند. به منظور کسب توانايي‌هاي ذهني سطوح بالا، تمرين و انجام تکاليف بيشتر در مورد آموخته‌ها ضروري است. وجود تفاوتهاي فردي در دانش‌آموزان نيز عامل ديگري براي ضروري ساختن تهيه دفترچه تمرين است. يادگيري عملي است که در درون هر فرد انجام مي‌پذيرد و هر فرد نيز براي دروني ساختن يادگيري به زمان و تمرين لازم نياز دارد. وجود دفترچه تمرين اين امکان را به وجود مي‌آورد که هر دانش‌آموز در اوقات بيرون از مدرسه با انجام تمرينهاي لازم به يادگيري تسلط‌ياب برسد. لزوم ارزشيابي تکويني در فعاليت‌هاي آموزشي عامل ديگري است که وجود دفترچه تمرين را ضروري مي‌سازد و اهميت کاربرد اين ماده آموزشي را نشان مي‌دهد. از طريق دفترچه‌هاي تمرين و تعيين فعاليت‌هاي ذهني و عملي مختلف براي دانش‌آموزان در موقعيت‌هاي مختلف مي‌توان معلم را در تدريس و اجراي ارزشيابي تکويني ياري نمود (ملکي، 1381، ص 149).
ب) مواد آموزشي تکميلي:
منظور اين است که معلم ممکن است بخواهد براي دانش‌آموزان استعداد درخشان و باهوش، تکاليف اضافي تعيين کند و يا ممکن است براي آن دسته از دانش‌آموزاني که در يادگيري اشکالاتي دارند، مواد کمکي جستجو کند (مشايخ،1378، ص 66).
ج) وسايل آموزشي:
وسايل آموزشي مکمل مواد آموزشي در اجراي برنامه درسي است. ممکن است از سه نوع وسيله آموزشي در کلاس درس استفاده شود: وسايل آموزشي نمايشي، وسايل آموزشي اطلاعاتي، وسايل آموزشي گروهي.

– وسايل آموزشي نمايشي:
وسايلي است که به وسيله معلم در کلاس درس نشان داده تا مطلب درسي به خوبي تفهيم شود.
– وسايل آموزشي اطلاعاتي:
وسايل آموزشي اطلاعاتي عبارت است از کتابها، مدارک و منابعي که دانش‌آموزان به قصد گردآوري اطلاعات به آنها مراجعه مي‌کنند. اين قبيل منابع بايد در دسترس دانش‌آموزان باشد تا بتوانند در مواقع لازم اطلاعات مورد نياز را به دست آورند.
– وسايل آموزشي گروهي:
علاوه بر موارد ياد شده که به طور انفرادي براي دانش‌آموزان قابل استفاده است، فعاليت‌ها و روابط دانش‌آموزان در گروه نيز يک وسيله آموزشي است، وقتي که دانش‌آموزان در يک تيم به بازي آموزشي مشغول هستند، “بازي” نقش يک وسيله آموزشي را دارد.

مواد آموزشي لازم براي آموزش مهارتهاي زندگي
راهنماي آموزش مهارتهاي زندگي:
جزو? اصلي آموزش مهارتهاي زندگي، راهنماي آموزش برنامه است که در آن فعاليتهاي اصلي برنامه و جزئيات دقيق آن توصيف شده است. جزو? آموزشي بايد شامل موارد زير باشد:
– آشنايي با منطق، اهداف، نظريه، ارزش‌ها و روش‌شناسي برنام? آموزش مهارت‌هاي زندگي؛
– آموزش تکنيک‌هايي که يادگيري دروس مهارت‌هاي زندگي را تسهيل مي‌نمايد مانند استفاده از تکنيک گرم شدن براي سهولت شرکت در فعاليت‌هاي گروهي؛
– تعيين فعاليت‌هايي که رشد مهارتهاي زندگي را تسريع مي‌نمايند. مثلاً فعاليت‌هايي که کودکان و نوجوانان بتوانند با اعضاي خانواده‌هايشان انجام دهند؛
– تعيين فعاليت‌هايي که رشد

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه ارشد درباره کودکان و نوجوان، کودکان و نوجوانان، کنترل عواطف، آموزش مهارت Next Entries دانلود پایان نامه ارشد درباره آموزش مهارت، کودکان و نوجوان، کودکان و نوجوانان، آموزش و پرورش