دانلود پایان نامه ارشد درباره جهان اسلام، بحران باز، افغانستان

دانلود پایان نامه ارشد

گ نامقدس ترور به نام اسلام، اسپوزيتو، مترجم ماري هجران، تهران، 1384.
6. الحرکات الاسلاميه في لبنان، عبدالغني عماد، بيروت 2006.
7. اخوان المسلمين، بهمن آقايي و خسرو صفوي، تهران، 1365
8. شکوفايي انقلاب اسلامي در مصر، محمد علي نقوي، تهران، 1361
9. اولويه روا، افغانستان از جنگ مقدس تا جنگ داخلي.
10. سلفي‏گري در عراق و تأثير آن بر جمهوري اسلامي ايران، سيد باقر سيد نژاد، فصلنامه مطالعات راهبردي، بهار1389
11. سياسي گرايي اسلام در دوره پس از شوروي، شيرين آکينز، مجله مطالعات آسياي مرکزي و قفقاز، تهران1383
همان گونه که در اين نوع آثار مشاهده مي‌شود، هر يک از اين آثار با تکيه بر نقطه خاصي از جهان اسلام، روند افراط گرايي و سلف‏گرايي را در آن منطقه مورد بررسي قرار داده‏اند. اما مشکلي که معمولا اين دسته از آثار از آن رنج مي‏برند اين واقعيت است که اولا صرفا رويکردي جامعه شناسانه دارند و ثانيا تحليل آنها ناظر به اختلافات ميان راهکارها و راهبردهاي جمهوري اسلامي ايران در جهان اسلام نمي‏باشند.
در مجموع آثاري که در حوزه سلف گرايي ارايه شده است، يا به ابعاد جامعه شناسانه و عملکرد آنها بدون توجه به مباني فکري پرداخته‏اند و يا مباني اعتقادي را مورد بررسي قرار داده‏اند و به ايستارهاي سياسي که مبتني بر عقايد اعتقادي مي‏باشند، توجه نکرده‌اند و مهمتر از همه به ارايه راهکار براي تحديد، تقابل و يا تعامل با اين جريان‏ها با توجه به منافع ملي ومذهبي ج.ا.ا. نپرداخته‏اند.
همچنين از آن جا که گاه ميان اسلام‏گرايي و سلف‏گرايي خلط شده است، در صورت ارايه طريق نيز، راهکار واحدي جهت مقابله با تمامي جريان‏هايي که زير مجموعه جريان سلفي شناخته مي‏شوند، ارايه شده است و اين در حالي است که در دل گفتمان اسلام‏گرايي، جريان‏هاي گوناگوني وجود دارد که بسياري از آنها اختلافات بنياديني با انديشه سلفي دارند و هرگز نمي‏توان آنها را هم رديف جريان سلفي قرار داد. حتي خود جريان سلفي نيز به گروه‏هاي مختلفي مانند سلفي‏گري تکفيري، سلفي‏گري جهادي، سلفي‏گري تنويري و… تقسيم مي‏شود که هر يک ويژگي‏ها، روش‏هاي تعامل خاص به خود و اهداف و سياست‏هاي گوناگوني دارند که با توجه به اين عوامل بايد به تحليل و بررسي آنها پرداخت.
4. نوآوري تحقيق
با توجه به آنچه گفته شد، اين تحقيق به دنبال خلأهاي موجود در ادبيات سلفي‏گري، مي‏کوشد ميان مباني اعتقادي سلفي‏گري و نوع انديشه و عملکرد آنها در جهان اسلام پيوند بزند و ثانيا به جاي تحليل اين جريان و خرده جريان‏هاي زير مجموعه آن، رويکردي هنجاري با توجه به اهداف و آرمان‏هاي جمهوري اسلامي ايران در جهان اسلام اتخاذ نمايد و ثالثا، در پي اين تحليل، راهکارهاي لازم را جهت تحقق اهداف و آرمان‏هاي جمهوري اسلامي ايران در مقابله و يا تعامل با اين جريان به عنوان مهمترين جريان مخالف جمهوري اسلامي ايران در جهان اسلام، ارايه نمايد و در نهايت ظرفيت ديپلماسي عمومي، و همچنين نهادها و سازمان‏هايي که مي‏توانند متولي انجام اين راهکارها باشند را معرفي نمايد.
البته ناگفته پيداست که در اين تحقيق به فعاليت‏هاي انجام شده و نقد و بررسي ميزان موفقيت آنها نيز نيم نگاهي افکنده خواهد شد.
5. اهداف تحقيق
اين تحقيق در پي آن است که:
الف) جريان سلفي را در ميان جريان‏هاي موجود در گفتمان کلان اسلام گرايي بازشناسي نمايد. به ويژه اين که گاه شباهت‏هاي بسياري ميان اين حريان و جريان‌هاي اسلام گرا وجود دارد.
ب) خود جريان سلفي را جريان شناسي کرده و خرده جريان‏هاي موجود در آن را تبيين نمايد و در حد مقدور تفاوت‏هاي عمده اين خرده جريان‌ها را با يکديگر مورد بررسي قرار دهد. ناگفته پيداست که ارايه راهکار مناسب براي تقابل يا تعامل با هر خرده جريان، نيازمند شناخت دقيق آن است.
ج) با بررسي تحولات اخير جهان اسلام (بيداري اسلامي) و رصد جريان‏هاي دخيل در آن نقش و وزن انديشه سلفي‏گري در اين تحولات را تحليل و بررسي نمايد.
د) با تکيه بر اهداف و راهبردهاي جمهوري اسلامي ايران در جهان اسلام، تفاوت‏هاي مبنايي سلفي‏گري و سياست‏هاي جمهوري اسلامي ايران را تبيين نمايد.
ه‍) در پايان نيز با نيم نگاهي به گذشته، علاوه بر تبيين ظرفيت‏هاي موجود در ديپلماسي عمومي و معرفي نهادها و سازمان‌هاي دخيل، راهکار‌هاي مناسب جهت مقابله با اين جريان را بيان نمايد.
6. پرسش اصلي
پرسش‏ اصلي اين تحقيق عبارت است از:
جريان سلفي در چه ابعادي بر بيداري اسلامي تأثير گذار بوده و راهبردها و راهکارهاي نظام مقدس جمهوري اسلامي ايران در کنترل و خروج از آن چيست؟
7. فرضيه تحقيق
جريان سلفي بر بيداري اسلامي تأثير مستقيم داشته و شرايط جهان اسلام را بحراني کرده است. جمهوري اسلامي با تعريف راهبردها و راهکارهاي مناسب با عنايت به توانمندي‏هاي خود مي‏تواند در برابر اين بحران مقاومت و مقابله نمايد.
8. پرسش‌هاي فرعي
پرسش‌هاي فرعي اين تحقيق عبارتند از:
الف) ماهيت سلفي‏گري چيست؟
ب) ابعاد تأثيرات سلفي‏گري بر بيداري اسلامي کدام است و آيا اين تهديد به مرحله بحران رسيده است؟
ج) راهبردها و راهکارهاي جمهوري اسلامي براي خروج از بحران چيست؟
9. دامنه پژوهش
شکي نيست که جريان سلفيه جرياني بسيط و منسجم نيست و گروه‌هاي ختلف اسلام‏گرا گاه در شمار جريان‏هاي سلفي قرار مي‏گيرند. اين در حالي است که تفاوت‏هاي بنياديني در مباني آنها وجود دارد. به همين سبب راهبردها و راهکارهاي تعامل و يا تقابل با تمامي جريان‏هاي سلفي متنوع و گوناگون است و نياز به بررسي و تحقيقات ميداني گسترده و دقيق دارد. از اين رو، نگاه اصلي اين تحقيق بر سلفيه تکفيري متمرکز شده است، چه اين که بحران موجود، ماحصل فعاليت اين جريان در جهان اسلام است. از طرف ديگر حتي مي‌توان از ظرفيت‌هاي جريان‌هاي سلفي معتدل عليه سلفيه تکفيري بهره برد.
اما از آنجا که شناخت و تشخيص سلفيه تکفيري از ساير انواع سلفيه، نياز به شناخت ساير نحله‌هاي سلفي دارد، در اين رساله نيم نگاهي نيز به ساير جريان‏ها و نحله‏هاي سلفيه شده است تا در تحليل‏ها، عدم شناخت اين جريان‏ها، موجب همگرايي ميان سلفيه تکفيري و ساير نحله‏هاي سلفي نشود و بتوان از ظرفيت‏هاي ساير فرقه‏هاي سلفي نيز عليه سلفيه تکفيري بهره برد.
همچنين با عنايت به تحولاتي که در دل سلفيه در قرون مختلف به وجود آمده است، نگاه اين رساله بيشتر به شرايط و اوضاع حاضر و معطوف به سلفيه معاصر است و هرچند ريشه‌هاي بيداري اسلامي به دهه‌هاي قبل باز مي‌گردد، اما مراد از سلفيه، سلفيه‏اي است که پس از آغاز انقلاب‏هاي عربي، در جهان اسلام فعال شد.
10. سازماندهي تحقيق
اين رساله مجموعا در قالب يک مقدمه و چهار فصل و بر اساس مدل نظريه بحران سامان يافته است. فصل اول به چارچوب نظري تحقيق که بر اساس مدل هرمن کان است، مي‌پردازد و سپس مفاهيمي که پيش از ورود به بحث نياز به واکاوي و شناخت دارد را توضيح مي‌دهد. فصل دوم به ماهيت بحران که همان شناخت مباني و جريان‏هاي موجود در سلفيه است، اختصاص دارد و مباني همچون جاهليت، توحيد، جهاد، نقل گرايي، مرجعيت سلف، ظاهرگرايي و هستي شناسي را نقد و بررسي مي‌کند. همچنين براي آن که جايگاه سلفيه تکفيري در ميان انشعابات و جريان‌هاي مختلف سلفي شناخته شود، ساير جريان‏هاي سلفي نيز مورد مداقه قرار گرفته است.
در فصل سوم تأثيرات مورد نقد و بررسي قرار گرفته است. ابتدا براي مشخص شدن ميزان تهديد از روش مکعب بحران و نظريه پخش(اشاعه) استفاده شده است و سپس به تعدادي از مهمترين تأثيرات سلفيه بر بيداري اسلامي اشاره شده است.
در فصل چهارم به کنترل و خروج از بحران پرداخته شده است که حاوي شش راهبرد کلان و 18 راهکار براي نيل به اين راهبردها مي‏باشد.

فصل اول: چارچوب نظري و مفاهيم

مقدمه
چارچوب نظري به کار گرفته شده در اين تحقيق نظريه بحران بر اساس مدل هرمن کان است که در قالب سه محور ماهيت بحران، تأثير بحران و کنترل و خروج از بحران تبيين شده است. همچنين با عنايت به اين که ميزان تأثير سلفيه بر بيداري اسلامي کاملا مشخص شود جداي از روش مکعب بحران از روش پخش يا اشاعه نيز استفاده شده است.
همچنين در حوزه سلفيه برخي از مفاهيم مانند سلف و يا مذهب سلفي‌گري و واژه‌هايي مانند بيداري اسلامي، اصول گرايي و همچنين خاستگاه‌هاي جغرافيايي سلفي نياز به توضيح دارند، که تمامي اين موارد در اين فصل آمده است.
1. چارچوب نظري
در اين تحقيق از دو چارچوب نظري بهره برداري شده است. قالب کلي و کلان اين تحقيق بر اساس نظريه بحران هرمن کان پايه ريزي شده است که به دنبال ويژگي‌هاي آن ذکر خواهد شد. اما با توجه به اين که بررسي تأثيرات سلفيه بر بيداري اسلامي نيز نيازمند بررسي دقيق و علمي است، تلاش شده است، در اين حوزه از روش پخش يا اشاعه استفاده شود که تبيين کننده تأثير از يک سو و چگونگي گسترش و رشد تأثيرات از سوي ديگر مي‌باشد.
1.1. نظريه بحران (بر اساس مدل هرمن کان)
براي بررسي ماهيت و راهبردها و راهکارهاي مقابله با سلفي در فرايند بيداري اسلامي، يکي از روشهايي که مي‌تواند راهگشا باشد، «نظريه بحران» است. با بررسي ويژگي‌هاي ماهوي بحران و تطبيق آن بر جريان سلفي‌گري در بيداري اسلامي، به‌خوبي کارآيي اين مدل در اين تحقيق، روشن مي‌شود.
اين نظريه سطوح مختلفي را در بررسي بحران‏ها تعريف مي‏کند و سپس همين سطوح را در مقياس کوچکتر و اجزاء عيني تر مورد بررسي قرار مي‌دهد و به همين سبب به نظر مي‌رسد از ساير روش‌ها کاربردي تر مي‏باشد.
کانون نظريه بحران، مفهوم «بحران» است و در سه سطح بحران را مورد مطالعه قرار مي‏دهد:
1.1.1. ماهيت بحران
در اين سطح ماهيت بحران در قالب تعريف بحران، ويژگي‌هاي بحران، انواع بحران و ساير مواردي که به بحران باز مي‌گردد، مورد بررسي قرار مي‌گيرد. چنين امري سبب مي‏شود که شناخت کافي و جامعي از بحراني که بايد مورد بررسي قرار گيرد، تصوير شود تا شرايط براي سطوح بعدي تحقيق فراهم گردد. در اين تحقيق بحران پديده‏اي به نام سلفي‏گري است که دامنگير جهان اسلام شده است. بديهي است که پيش از هرچيز بايد ماهيت سلفي‏گري و مفاهيم مرتبط با آن کاملا تبيين شود، تا بتوان به سطوح بعدي تحقيق وارد شد.
1.2. 1.تأثيرات بحران
پس از تبيين کامل ماهيت بحران، بايد تأثيرات آن مورد بررسي قرار گيرد. در اين تحقيق، سطح دوم با توجه به نظريه بحران، بررسي تأثيرات سلفي‏گري بر بيداري اسلامي است. به عبارت ديگر آيا تهديد سلفي‌گري به حد بحران رسيده است و اگر چنين است چه تأثير يا تأثيراتي بر بيداري اسلامي داشته است؟
همچنين براي کامل تر شدن مباحث و عيني‏تر شدن تأثيرات سلفيه بر بيداري اسلامي از نظريه اشاعه يا پخش نيز استفاده شده است.
1.3. 1. راه‏هاي کنترل و برون رفت از بحران
پس از شناخت کامل بحران و بررسي تأثيراتي که اين بحران در موضوع مورد مطالعه (بيداري اسلامي) داشته است، نوبت به راهبردها و راهکارهايي مي‏رسد که با انجام آنها مي‏توان بحران را کنترل و يا آن را از ميان برد. در مدل نظريه بحران به نقش نهادها و همچنين ديپلماسي در مهار و برون رفت از بحران توجه ويژه‏اي شده است که اين تحقيق نيز راه‏هاي مهار و برون رفت از بحران سلفي‏گري را در عملکرد نهادهاي مرتبط و ديپلماسي عمومي جستجو مي‏کند.

نمودار1: مدل نظريه بحران را مي‌توان در شکل زير به صورت ساده توضيح داد:

1.1.3.1. رويکرد تصميم گيري
در رويکرد تصميم‏گيري، اين نگاه ذهني تصميم گيرنده نسبت به عالم است که مبناي تجزيه و تحليل است و نه واقعيات عيني و بنابراين بحران تنها وقتي وجود دارد که عنصر تصميم گيرنده اين چنين درک کند2
در اين رويکرد معمولا سه ويژگي اصلي را شرط اصلي تعريف بحران ذکر

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه ارشد درباره جهان اسلام Next Entries دانلود پایان نامه ارشد درباره جهان اسلام، آخرالزمان