دانلود پایان نامه ارشد با موضوع نفت و گاز، گاز طبیعی، تولید نفت، خلیج فارس

دانلود پایان نامه ارشد

بصورت خلاصه، در آینده بنظر می رسد که مهمترین تولیدکنندگان نفت و گاز جهان عربستان سعودی، روسیه، عراق و ایران باشند و در عین حال که به دلیل فراز و نشیب در قیمت حامل های انرژی، رویکرد سرمایه گذاری در این بخش افزاینده است، اما با توجه به اصل کمیابی منابع مالی و رهیافت های سیاسی، استفاده از سرمایه گذاری جدید نیازمند تدوین برنامه های فوری و آنی در ارتباط با جذب سرمایه خارجی می باشد. وگرنه دیگر کشورها همچون عربستان، قطر، امارات، روسیه و کویت بدون سروصدا بازار سرمایه را به داخل مرزهای خود کشانده و از آنها استفاده می نمایند.
ایران از جمله کشورهایی است که از منابع فراوان انرژی برخوردار است و پس از ۱۹۱۳ همواره به عنوان یکی از صادر کننده‌های اصلی نفت محسوب می‌شده است. با توجه به اینکه در میان دو منبع بزرگ انرژی جهان (دریای خزر در شمال و خلیج فارس در جنوب) قرار دارد، از جایگاه ویژه‌ای در سطح بین‌المللی برخوردار است. از جمله موارد اهمیت این می‌باشد که یکی از دو کشوری است که قادر است به طور مستقل و مستقیم، نفت و گاز استحصال شده از منبع عظیم دریای خزر را صادر کند، که البته از این منظر نیز به دلیل کوتاهی مسافت از رقیب صادراتی خود که روسیه می‌باشد، می‌تواند پیشی گیرد
میانگین تولید نفت روزانه ایران در سال ۲۰۰۵ رقمی در حدود ۴ میلیون بشکه بوده‌است. البته حداکثر میزان تولید روزانه ایران به سال ۱۹۷۴ و با رقمی بالغ بر ۶ میلیون بشکه باز می‌گردد که پس از وقوع انقلاب سال ۱۳۵۷ بر طبق سیاست کاهش تولید این مقدار کاهش پیدا کرد و از طرفی با شروع جنگ ایران و عراق و آسیب دیدن تاسیسات استخراج این میزان بیش از پیش کاهش یافت. در آستانه دهه ۲۰۰۰ روند تولید نفت در ایران به طور فزاینده غیر موثر عمل کرد که از دلایل اصلی آن می‌توان به کمبود تکنولوژی لازم در این زمینه اشاره کرد. به همین جهت تعداد اندکی چاه در سال اخیر برای اکتشاف منابع جدید حفر شدند.
ایران دارای ۱۰٪ از منابع کشف شده نفت جهان است. ایران به جز منابع متمرکز نفت در سواحل خلیج فارس دارای منابعی نیز در شمال کشور است. ایران همچنین با دارا بودن ۱۵٪ از کل منابع گاز جهان دومین کشور دارنده منابع گاز طبیعی است که بیشتر این گاز در مصارف خانگی به مصرف می‌رسد. با این وجود ایران در سال 2014 حدود 8 میلیارد دلار برای وارد کردن سوخت هزینه کرده‌است که دلایل اصلی آن قاچاق سوخت و پایین بودن راندمان مصارف خانگی است که عموماً به علت پرداخت یارانه‌های سوختی به وجود آمده‌اند.
با قبول آمار  ميانگين صادرات نفت خام ايران طي 4 ماه گذشته و گزارش رسمي اوپك مبني بر ميانگين نفت صادراتي ايران، دولت طي 4 ماه گذشته بيش از 12 ميليارد دلار درآمد كسب كرده است.به گزارش «جوان»، دبيرخانه سازمان كشورهاي صادر‌كننده نفت خام در جديدترين گزارش ماهانه خود با بررسي توليد و صادرات كشورهاي عضو، اطلاعاتي را درباره ايران رسانه‌اي كرد كه مسئولان وزارت نفت پرداختن به آنها را محرمانه مي‌خوانند.  بر اساس اين گزارش، اوپك اعلام كرده است كه  ميانگين فروش نفت صادراتي ايران طي 4 ماه گذشته نزديك 105 دلار برآورد مي‌شود حال با فرض صادرات يك ميليون بشكه‌اي كشور، درآمد نفتي دولت به بيش از 5/12 ميليارد دلار رسيده است.  اوپك اعلام كرده است هر بشكه نفت سنگين ايران در آوريل ۲۰۱۴ (فروردين ۹۳) با ۳۱ سنت افزايش 32/104 دلار فروخته شد و متوسط قيمت نفت ايران در ۴ ماه ابتدايي سال جاري ميلادي 54/104 دلار برآورد شده است. در گزارش اوپك آمده است: به غير از نفت اورينت اكوادور و نفت صحراي الجزاير، نفت ديگر كشورهاي عضو اوپك با افزايش قيمت روبه‌رو شده است. بيشترين افزايش قيمت به نفت مري ونزوئلا با 76 سنت اختصاص داشته است. همچنين قيمت نفت سبك عربستان طي 4 ماه گذشته 87/104 دلار، نفت سبك عراق 11/102دلار، نفت بوني‌لايت نيجريه 19/110 دلار، ‌سيدر ليبي 39/107 دلار، نفت گيراسول آنگولا 80/108 دلار، نفت صادراتي كويت 13/103 دلار، نفت مارين قطر 53/104 دلار، نفت مرِي ونزوئلا 99/93 دلار، نفت موربان امارات 75/107دلار، نفت اورينت اكوادور 73/94 دلار بوده است.
2-3-2 نفت و گاز
بر اساس گزارش آماری شرکت بریتیش پترولیوم، در سال 2013 موجودي نفت دنيا حدود 1/1333ميليارد بشكه است كه 4/1029 ميليارد بشكه به كشورهاي عضو اوپك تعلق دارد و تولید نفت اوپک 076/33 میلیون بشکه در روز است. در این میان بیشترین سهم از تولید نفت خام در جهان متعلق به خاورمیانه است. از تحولات عمده ديگر در روندهاي بازار نفت جهان، شتاب گرفتن مصرف جهاني نفت به ويژه در كشورهاي در حال توسعه آسيايي است. برآوردها حاكي از آن است كه تقاضا براي نفت در جهان درحال توسعه سه برابر سريع تر از جهان توسعه‌يافته است و انتظار مي رود سهم مصرف نفت در کشورهای در حال توسعه از 43 درصد كل مصرف جهاني نفت تا سال2020 به 55 درصد افزايش يابد15. ميزان تقاضاي جهاني براي نفت از سال2010 تا سال 2025 سالانه 9/1 درصد افزايش خواهد يافت و از 6/94 ميليون بشکه در روز در سال 2010 به2‌/119 ميليون بشکه در روز در سال 2025 افزايش خواهد يافت، که بيشترين رشد طي اين دوره به ترتيب مربوط به کشور چين، هند، روسيه، آمريکاي شمالي و کشورهاي اروپايي و پاسيفيک خواهد بود16. براي تأمين اين حجم از تقاضاي انرژي به ويژه در بخش نفت و گاز اهميت راهبردي منطقة خليج فارس طي بيست سال آينده افزايش خواهد يافت. در اين ميان، در پايان سال 2009 میلادی، ايران با داشتن 6/137 ميليارد بشكه نفت، 3/10 درصد از ذخاير جهاني نفت را به خود اختصاص داده است و در زمينة گاز طبيعي با 61/29 تريليون مترمكعب، 8/15درصد ذخاير گاز  جهان، در مقام اول خاورميانه و دوم جهان قرار دارد17. ايران با داشتن چنين منابعي و به واسطة نزديكي مراكز توليد نفت و گاز آن به آب هاي بين المللي مي تواند نقش بسيار مهمي را در معادلات انرژي جهان ايفا كند.
برنامه ریزی عربستان سعودی برای رسیدن به ظرفیت اضافی تا 5 میلیون بشکه در روز یعنی مجموع ظرفیت تولید 13 میلیون بشکه در روز و همچنین تلاش عراق برای رسیدن به ظرفیت تولید جاه طلبانه 12 میلیون بشکه در روز، مزیت های رقابتی ایران در بازار انرژی را با چالش مواجه می سازد18. با این وضعیت دیری نخواهد پائید که موقعیت ایران در بازار جهانی نفت تضعیف شود. ايران كه در سال 1974، 6 ميليون بشكه نفت در روز توليد مي كرد و نقش تعيين كننده اي در اوپك و در بازار جهاني انرژي داشت، بعد از پيروزي انقلاب اسلامي ديگر نتوانسته توليد خود را به اين حد برساند. عواملي چون جنگ، سرمايه گذاري محدود، تحريم و نرخ بالاي افول توليد چاه هاي نفت كشور دلايل اصلي اين امر محسوب مي شوند. چاه هاي نفت ايران نيازمند بازسازي ساختاري و احيا گستردة نفتي است. نرخ كاهش توليد سالانه چاه هاي نفت ايران معادل 8% در خشكي و 10% در دريا است و در عين حال نرخ احيا چاه هاي ايران 10% پايين تر از متوسط جهاني است19.
2-3-3 نفت و امنيت ملي ايران
امنيت ايران همواره با نفت رابطة مستقيم داشته و هميشه بخشي از ديدگاه سياستمداران را در نگاه به ايران مسئلة نفت و منابع نفتي ايران تشكيل مي داده است. نفت بيش از 80 درصد درآمد ارزي كشور را تأمين مي نمايد و ارتباط اقتصاد ايران با دنيا عمدتاً از طريق اين صنعت صورت مي گيرد. ازاين رو، با توجه به وابستگي اقتصاد ايران به درآمدهاي حاصل از نفت، امنيت ملي از متغير هايي در خارج از مرزها نيز تأثير مي پذيرد.
رابطة مستقيمي ميان امنيت ملي ايران و قيمت هاي جهاني نفت وجود دارد. هر چه بحران در قيمت جهاني نفت افزايش يابد، حساسيت امنيتي كشور نيز افزايش مي يابد. لذا اقتصاد تک محصولي ايران يکي از چالش هاي امنيتي محسوب مي شود که در کنار اينکه منجر به کندي رشد و توسعه اقتصادي شده است، با رقيب قرار دادن ديگر کشورها و در نتيجه واگرايي نسبت به کشورهاي ديگر منطقه، ناامني را براي ايران بازتوليد مي کند. هر قدر بازار جهاني و كشورهاي مختلف به نفت و گاز ايران بيشتر وابسته باشند، مجبور خواهند بود كه از امنيت تداوم توليد و جريان نفت و گاز ايران حراست كنند و اين به نوبه خود مستلزم داشتن جايگاه مناسب در بازار جهاني انرژي ( نفت و گاز)، برقراري آرامش و امنيت ايران خواهد بود.
وجه ديگر نقش انرژي در امنيت ملي ايران، وجود حوزه‌هاي مشترك نفت و گاز با كشورهاي همسايه در خشكي و دريا است. حوزه‌هاي مشترك نفت و گاز عنصر مهمي در امنيت انرژي و امنيت ملي ايران تلقي مي‌شوند، چرا كه در صورتي كه سرمايه‌گذاري هاي ضروري براي بهره‌برداري و توسعه اين حوزه‌ها صورت نگيرد، باتوجه به مشترك‌بودن اين حوزه‌ها، نتيجه، از دست ‌رفتن سهم ايران خواهد بود، دركنار اين كه درصورت تأخير در انجام اين سرمايه‌گذاري ها، ايران توليد حاشيه امنيتي و قدرت سياسي ناشي از نفت و گاز را نيز از دست خواهد داد.
راه ديگر براي افزايش امنيت ملي ايران، انجام سرمايه گذاري هاي مشترك در ميادين نفت و گاز ايران با همكاري كشورهاي منطقه و سرمايه گذاران خارجي است. كه اين امر منافع ايران را با اين كشورها پيوند مي دهد. چالش هاي پيش روي ايران و انجام سرمايه گذاري در ايران نيازمند جلب اعتماد كشورهاي سرمايه گذار مي باشد20.
پیامدهای امنیتی عدم سرمایه گذاری کافی در صنایع انرژی را می توان چنین برشمرد:
1- از دست دادن بازار رو به رشد انرژی در جهان
2- کاهش سهم و نقش ایران در سازمان اوپک
3- استخراج سریع همسایگان از مخازن مشترک انرژی
4- بالا رفتن ریسک ملی ایران به واسطه کاهش درآمدهای نفتی و عدم بازپرداخت به موقع تعهدات مالی خارجی21
همچنين اوپك اعلام كرد متوسط توليد نفت ايران در ۴ ماه نخست سال جاري ميلادي با افزايش ۷۸هزار بشكه‌اي نسبت به متوسط سال ۲۰۱۳ به 769/2 ميليون بشكه در روز رسيد. ، توليد 12 عضو اوپك در ماه آوريل 2014 با 130 هزار بشكه در روز افزايش مواجه شد و از 462/29 ميليون بشكه در روز در ماه مارس 2014 به 592/29 ميليون بشكه در روز در ماه آوريل 2014 رسيد.6 عضو اوپك در اين ماه با كاهش توليد و 6 كشور نيز با افزايش توليد مواجه شده‌اند. ايران بين كشورهايي قرار دارد كه در اين ماه با كاهش توليد نفت خود مواجه شده است. بر اساس اين گزارش كه بر پايه آمار منابع ثانويه تهيه شده است توليد نفت ايران در آوريل 2014 با 16 هزار بشكه در روز كاهش مواجه شد و از 785/2 ميليون بشكه در روز در ماه مارس 2014 به 769/2 ميليون بشكه در روز در اين ماه رسيد.
در ماه آوريل عراق با بيشترين ميزان افزايش توليد و ونزوئلا با بيشترين حجم كاهش توليد مواجه شده‌اند. توليد عراق با 120 هزار بشكه در روز افزايش به 298/3 ميليون بشكه در روز و توليد ونزوئلا با 35 هزار بشكه در روز كاهش به 304/2 ميليون بشكه در روز رسيد. شرکت ملی نفت ایران در آخرین گزارش رسمی خود حجم ذخایر گاز طبیعی و متعارف ایران را بیش از 33.7 تیریلون متر مکعب و حجم ذخایر نفت خام متعارف و قابل برداشت کشور را حدود 157 میلیارد بشکه اعلام کرد.بر این اساس سال گذشته با وجود تاخیر در توسعه و افزایش ظرفیت تولید در میادین نفت و گاز کشور اما در حوزه اکتشاف رکوردهای جدید کشف ذخایر نفت و گاز طبیعی حاصل شده به طوری که سال گذشته حدود 1.9 میلیارد بشکه نفت و 388 میلیارد مترمکعب گاز کشف و به حجم ذخایر قابل استحصال کشور افزوده شد. ایران از حیث اکتشافات جدید نفت و گاز به ویژه در سال گذشته میلادی به رتبه اول جهان دست یافته است، گفته بود: بر اساس گزارش رسمی اوپک، جایگاه نفتی ایران از چهارم به سوم جهان پس از کشورهای ونزوئلا و عربستان ارتقا یافته است. با کشف ذخایر جدید نفت و گاز احتمال ارتقا جایگاه ایران به عنوان بزرگترین دارنده ذخایر نفت و گاز جهان وجود دارد، اظهار کرده بود: برای سال جاری هم کشف حدود 450 میلیون بشکه ذخایر جدید نفت خام و حدود 125 میلیارد مترمکعب ذخایر گاز طبیعی هدف گذاری شده است.

2-4 زغال سنگ
1.تاریخچه
بیش از دو هزار سال پیش ، در چین ، یونان و ایتالیا زغال سنگ به‌عنوان یک ماده سوختی مورد

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه ارشد با موضوع سیاست خارجی، نفت و گاز، تولید نفت، انقلاب اسلامی Next Entries دانلود پایان نامه ارشد با موضوع گاز طبیعی، حامل انرژی، نفت و گاز، مهندسی نفت