دانلود پایان نامه ارشد با موضوع نفت و گاز، امنیت انرژی، قانون گذاری، زیست محیطی

دانلود پایان نامه ارشد

توانايي صادرات گاز را با خط لوله و يا LNG‌ و حتي محصولات پتروشيمي داراي ارزش افزوده بالا را خواهد يافت. اين درست همان اقدامي است كه روسيه درصدد اجراي آن است، بدين معني كه اين كشور در نظر دارد زغال سنگ را در نيروگاهها جايگزين گاز طبيعي كرده و با تكيه بر صادرات بيشتر گاز به اروپا و چين، همسايگان خود را به خود وابستهتر سازد. توجه به اين نكته ضروري است كه زغال سنگ (حرارتي) تنها براي توليد انرژي كاربرد دارد، اما گاز طبيعي علاوه بر آنكه امكان صادرات و كسب امنيت ملي را نصيب كشور ميكند، ميتواند به عنوان خوراك صنايع تبديلي و پتروشيمي بكار رفته و ارزش افزوده فراواني را نصيب كشور نمايد. لذا بر اساس يك استنتاج منطقي، ميتوان دريافت كه جايگزيني زغال سنگ با گاز طبيعي در راستاي توليد انرژي در كشور، نه تنها مفيد است، بلكه ضرورت اقتصادی و امنیتی دارد.  طرحهای تبدیل زغال سنگ به فرآوردههای سوختی مایع (CTL) نیز میتواند ذیل توسعه صنعت زغال سنگ در کشور شکل بگیرد. شایان ذکر است که هم اکنون کشور افریقای جنوبی با تکیه بر معادن زغال سنگ ۳۰ درصد نيازهاى سوختى حمل و نقل خود را از اين طريق تامين مینماید. با استفاده از این تکنولوژی میتوان زغال سنگ را که دارای فراوانی زیاد در جهان صنعتی است، به فرآوردههای پر ارزش نفتی تبدیل کرد و علاوه بر کسب سهم مناسب از بازار، تأمین نیاز داخلی را نیر مورد توجه قرار داد.
متاسقانه در ايران بدليل عدم انجام اكتشافات تفصيلي و منظم، ميزان ذخاير زغال سنگ با نوسانات زياد گزارش شده است. ارقامی چون 11 میلیارد تن، 419.2 میلیون تن، 6 میلیارد تن و14 میلیارد تن ارقامی است که از سوی منابع مختلف داخلی و خارجی برای زغال سنگ ایران تخمین زده میشود. در مجموع میتوان گفت که بدلیل وجود ذخایر نفت و گاز از آنجایی که تاکنون استفاده از زغال سنگ حرارتی جهت کاربردهایی چون سوخت در منازل و نیروگاهها به طور جدی احساس نشده لذا تا دهه 1360 هیچ گونه فعالیت مهمی به منظور شناخت و تعیین ذخیره این نوع زغال در کشور بعمل نیامده و از آن زمان به بعد در حین اکتشاف شناسایی زغال سنگ های کک شو برخی از نقاط که دارای پتانسیل یا شواهدی از زغال سنگ حرارتی بودهاند مورد شناسایی قرار گرفته است. از این رو شناسایی دقیق، پتانسیل سنجی و اکتشاف معادن زغال سنگ در ایران امری ضروری است.
2-8 میزان استفاده از زغال سنگ در صنایع
  ذغالسنگ‌هاي حرارتي كه از آن بعنوان منبع توليد كننده حرارت و گرما استفاده مي‌شود، بيشتر از معادن بخش خصوصي كشور تأمين مي‌گردد. بر اساس اطلاعات حاصله در حدود 30% از توليد ذغال اين معادن (توليد ذغال معادل بخش خصوصي در سال 1391 در حدود 890 هزار تن بوده است) به ميزان حدود 75 هزار تن جهت سوزاندن و توليد حرارت در بخشهاي مختلف صنعتي مورد استفاده قرار مي‌گيرد.   در خصوص ذغالسنگ هاي حرارتي كه در صنايع فرو آلياژسازي (اكسيداسيون و احياء و الكترودهاي مصرفي در اين صنعت) مصرف مي‌شود، ‌لازم به ذكر است كه در اين صنعت علاوه بر استفاده از ذغالسنگ حرارتي از كك و ذغال چوب نيز استفاده مي‌گردد كه سهم ذغالسنگ حرارتي نسبت به كل ذغال مصرفي در حدود 45-40% مي‌باشد،‌كه اين ميزان بستگي به نوع تكنولوژي دارد.  ميزان مصرف ذغالسنگ حرارتي در صنايع فرو آلياژسازي كنوني كشور شامل فروسيليس ازنا، فروسيليس سمنان، فروكروم فارياب و فرو منگنز اصفهان در حدود 25-20 هزار تن در سال برآورد گرديده است.در چند سال اخير مقدار ناچيزي آنتراسيت بهم فشرده شده (در سال 1378، حدود 1500 تن) جهت پوشش در ديگهاي احياء شركت ايرانكو وارد گرديده است، لازم به توضيح است كه در تكنولوژيهاي جديد توليد آلومينيوم (از جمله در مجتمع آلومينيوم المهدي) از اين نوع پوشش در ديگهاي احياء كه نياز به آنتراسيت دارد، استفاده نمي‌شود.بر اساس ارقام فوق كل مصرف فعلي ذغالسنگ حرارتي كشور حدود 1000 هزار تن در سال برآورد مي‌گردد.يكي از مصارف عمده ذغالسنگ حرارتي در جهان استفاده از آن براي توليد الكتريسته مي‌باشد بطوريكه حدود 40 درصد انرژي الكتريكي جهان از اين طريقه تهيه مي‌شود.
از زغال سنگ به عنوان سوخت در نیروگاه‌های حرارتی مولد برق ، در تولید بخار توسط توربین‌های بخار در کارخانجات صنعتی ، راه‌آهن و در کشتی‌ها و صنایع فولاد و آلومینویم نیز به صورت سوخت خانگی در برخی از کشورها استفاده می‌شود. تقریبا 87% زغال سنگ جهان برای تولید گرما و دیگر انواع انرژی‌های مربوطه سوزانیده می‌شود. بدیهی است که ضمن سوختن زغال سنگ فرآورده‌های جنبی مانند گازهای سوختنی ، زغال کک و قطران نیز بدست می‌آید. باید توجه داشت که در برخی از کشورهای جهان ، قسمتی از گازهای سوختی شهری از زغال سنگ تهیه می‌شود.برای این منظور ، زغال سنگ را با جریانی از بخار آب و اکسیژن در فشار 20 تا 30 اتمسفر مجاور می‌کنند. در این عمل قسمتی از زغال سنگ در مجاورت با بخار آب و اکسیژن به هیدروژن و منوکسید کربن تبدیل می‌شود. بعد ، این فرآورده‌های گازی را در مجاورت کاتالیزور آهن به هیدروکربن و یا بوسیله کاتالیزور روی و مس به متیل الکل تبدیل می‌کنند. علاوه بر مصارف سوختی ، از زغال سنگ در تهیه بسیاری از مواد مفید و مهم آلی و غیرآلی استفاده می‌شود که عمدتا از تقطیر قطران حاصل از پیرولیز زغال سنگ و یا مواد جامد باقی مانده از عمل پیرولیز تهیه می‌شود.
در کشور ما کاربرد زغال سنگ به ترتیب در صنایع گوناگون عبارند از :
صنایع فولاد و ذوب فلزات
صنایع آلومینیوم و سیمان
نیروگاههای سیکل ترکیبی
بخش کشاورزی و دارویی
ساختمان سازی

2-9 چشم انداز استفاده از زغال سنگ
2-9-1 سیاست گذاری و قانون گذاری انرژی (زعال سنگ)
سیاست انرژی زیر بنای تدوین و اجرای مجموعه ای از اقدامات ناظر برفعالیت های بخش انرژی است. بنابراین می توان گفت که سیاست انرژی شامل مجموعه ای از اقدامات است که در برگیرنده قوانین کشور، معاهدات و دستورالعمل ها است. تدوین سیاست انرژی یک کشور در برگیرنده اقداماتی، همچون موارد زیر می تواند باشد.
– برنامه ریزی تولید، انتقال و مصرف زغال سنگ
– قانون گذاری در مورد فعالیت های تجاری انرژی
– قانون گذاری در مواردی که بر مصرف انرژی تأثیرگذار باشد مانند استانداردهای راندمان زغال سنگ و استانداردهای آلودگی
– ایجاد نهاد در بخش دولتی انرژی
– مشارکت فعالانه، هماهنگی و دادن مشوق ها در بخش تولید زغال سنگ و تحقیق و توسعه سایر انرژی ها
– اتخاذ سیاست های مالی در بخش خدمات انرژی شامل مالیات، معافیت های مالیاتی، یارانه و …..
– همکاری های بین المللی در بخش انرژی و سایر بخش ها
– تأمین امنیت داخلی انرژی
علی رغم اقدامات فوق الذکر معمولآ در یک سیاست انرژی در سطح کشور به دنبال پاسخ به سؤالاتی هستیم که مهمترین عوامل تشکیل دهنده سیاست گذاری انرژی می باشند، سوالاتی از قبیل:
میزان خودکفایی انرژی کشور چه میزان است؟
آینده منابع انرژی چیست؟
مصرف آتی انرژی در بخش های مختلف چگونه است؟
استاندارد قابل قبول برای توزیع مناسب کدام است؟
اثرات خارجی زیست محیطی کدام است و آینده آن چیست؟
پیش بینی در مورد سوخت در بخش حمل و نقل چیست؟
تا چه میزان کارایی تجهیزات و وسایل مصرف کننده انرژی مورد حمایت قرار خواهد گرفت ( مانند خودروهای دوگانه سوز، لوازم خانگی)؟
مکانیزم مشخص مانند مالیات، مشوق ها و استانداردهای ساخت برای اجرای سیاست کلی کدام است23؟

2-9-2 امنیت انرژی و سیاستگذاری انرژی
امنيت انرژي به عرضه مداوم و مطمئن با قیمت های معقول در حاملهای انرژی بازگشته و سعی می نماید تهدیدات ژئوپلیتیکی، اقتصادی، تکنیکی، زیست محیطی و روانی ناظر بر بازارهای انرژی را کاهش دهد. امنیت انرژی از دیدگاه مصرف کنندگان به معنای آن است که اولا دسترسي آسان و بدون احتمال خطر به منابع نفت و گاز جهاني وجود داشته باشد. ثانيا اين منابع بصورت منطقي داراي تنوع و گوناگوني از لحاظ منطقه جغرافيايي منابع و همچنين مسيرهاي انتقال داشته باشند و ثالثا جريان نفت و گاز عموما از نقاطي تامين گردند كه احتمال ثبات و عدم تغيير در حكومت هاي آنان درازمدت و طولاني باشد24. در زمینه امنیت انرژی عدم آشنایی و سوء تفاهم به مقدار زیاد وجود دارد. در کشورهای مصرف کننده، عمدتا امنیت انرژی را معادل استقلال انرژی از واردات از کشورهای دیگر تلقی می نمایند و امنیت انرژی معادل امنیت عرضه با تکیه بر تولید داخلی معنا می گردد.25
امنیت انرژی از جمله مواردی است که مستقیما با دولتها در واحدهای سیاسی سروکار دارد. گرچه بنگاه های بزرگ بین المللی نفت و گاز نیز در این زمینه نگرانیهای خاص خود را دارند، اما انرژی و تامین آن از جمله دغدغه های همیشگی حکومت ها و دولت هاست. پایداری سیستم های مربوط به حامل های انرژی از جمله شبکه برق هر کشور از نگرانی های اصلی هر جکومتی است. برخی کشورها مانند فرانسه بر رهایی از دام انرژی های پایان پذیر به تولید برق هسته ای روی آورده اند. انرژی از جمله مواردیست که برونی ها26 و تبعات آن سروکار دارد. به همین دلیل توجیه مداخله دولت در این بازار بسادگی امکان پذیر است27.
دیگر اینکه مانند هر کالای اقتصادی دیگر منابع انرژی کمیابند و همچنین در حال کمیاب تر شدن در طول زمان. بخصوص منابع انرژی پایان پذیر همچون نفت و گاز و ذغال سنگ که به نظر می رسد ذخائر آن بدون هیچگونه تردیدی رو به افول است. این خود باعث رقابت در بازار و بالا رفتن قیمت های این گونه انرژیها می گردد.
و نهایتا آنکه موضوع ژئوپلتیک در منابع نفت و گاز دارای اهمیت فراوانی است. در حالیکه مراکز عمده مصرف این دو ماده در گذشته عمدتا غرب صنعتی و د رحال حاضر کشورهای اروپایی، آمریکای شمالی و شرق آسیا هستند، ذخائر عمده نفت خام جهانی در خاورمیانه و بخصوص در عربستان سعودی، ایران، عراق و کویت متمرکز است. دو قطی بودن موضوع تولید و مصرف گاز روشن تر است. دو کشور روسیه و ایران به تنهایی 40 درصد ذخائر ثابت شده گاز جهانی را در اختیار دارند. در حالیکه جمع کثیری از کشورهای جهان برای استفاده از انرژی با پیامدها یکمتر زیست محیطی به گاز طبیعی روی آورده اند28.

1-امنیت انرژی
هر تصمیم گیری در مورد امنیت انرژی چهار مفهوم را باید در نظر داشته باشد:
-قابلیت دستیابی داشتن29، تمام انرژی های عمده فسیلی پایان پذیر هستند. خاصیت پایان پذیری منابع به معنای آن است که بازیابی آنها آنچنان آهسته و کند صورت می‌گیرد که می‌توان تصور کرد که طبیعت تنها یکبار آنها را عرضه کرده و بشریت تنها یکبار از آنها می‌تواند استفاده نماید. ذخائر انرژی‌های پایان پذیر در صورت مصرف کاهش پیدا می‌نمایند. هر چه مصرف بیشتر باشد، سرعت کاهش آنها نیزافزایش می‌یابد. تاکنون برای افزایش ذخائر در زمانی که از آنها استفاده می‌شود، پروسه ای کشف نشده است، اما می‌توان تعداد ذخائر را با کشف ذخائری که تاکنون برای بشر نامکشوف بوده است افزایش داد30. زمانی که یک حوزه و یا منبع به صفر می‌رسد، دیگر امکان بهره برداری از آن وجود ندارد. ممکن است که حتی ذخائر منبع به صفر نرسد، اما استفاده از آن منبع دیگر اقتصادی نباشد.
عناصری که با وضعیت فنآوری انرژی در ازتباط هستند، قابلیت دستیابی داشتن حوزه های نفت و گاز را تعیین میکنند. این عناصر هم در بخش های بالادستی و هم در پائین دستی نفت و گاز دخالت می نمایند. زمین شناسی، لرزه نگاری، اکتشاف، مهندسی مخزن، استخراج، انتقال، پالایش و توزیع با توجه به پیشرفت های تکنولوژیک در هر بخش اهمیت می یابند.
-در دسترس بودن31، با توجه به فاصله بسیار مابین تولید و مصرف ذخائر هیدروکربوری، در دسترس بودن جریان مداوم انرژی حائز اهمیت است32. اکثر کشورهای عرضه کننده نفت و گاز در آینده ای نه چندان دور، از بازار عرضه بیرون خواهند رفت، زیرا گرچه همه ساله مقادیر جدیدی به ذخائر ثابت شده نفت و گاز جهان اضافه می شود، اما مصرف مجموع انرژی های پایان پذیر بیشتر از ذخائر کشف شده جدید است. ذخائر جهانی در انتهای 2008 چیزی حدود 1258 میلیارد بشکه بوده است. مصرف

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه ارشد با موضوع گاز طبیعی، حامل انرژی، نفت و گاز، مهندسی نفت Next Entries دانلود پایان نامه ارشد با موضوع امنیت انرژی، نفت و گاز، خاورمیانه، مصرف انرژی