دانلود پایان نامه ارشد با موضوع ناخودآگاه، رفتار انسان، مسئله پژوهش

دانلود پایان نامه ارشد

جادويي…………………………………………………………………………………………………….134
ج) دست نجات از خارج………………………………………………………………………………………….134
د) ارباب دو جهان و رها در زندگي……………………………………………………………………………135
يادداشتهاي فصل سوم ………………………………………………………………………………………….136

نتيجهگيري………………………………………………………………………………………139
فهرست منابع……………………………………………………………………………………141

مقدمه
در كنار نقدهاي سنتي از جمله نقد تاريخي، نقد اخلاقي و… رويكردهاي نسبتاً جديدي در زمينة نقد متون رواج يافته است. يكي از اين شيوهها، نقد اسطورهشناختي يا كهنالگويي است كه در اين شيوه منتقد، كهنالگوها و صور مثالي را در آثار ادبي تجزيه و تحليل ميكند. نقد اسطورهشناختي پيشينهاي نزديك به يك قرن دارد، اما در ايران از عمر آن چندان نميگذرد.
اگرچه كهنالگو با نام “كارل گوستاو يونگ” و روانشناسيِ تحليلي او شناخته شده است، اما علاوه بر او محققان و انديشمندانِ اسطورهشناسي چون “فريزر”، “الياده” و “كمپبل” آرا و نظرات مختلفي را دربارة كهنالگو ارائه كردهاند. با اين حال، اغلب پژوهشهاي انجام گرفته بر اساس نقد اسطورهشناختي، بر كهنالگوهاي روانشناختي چون آنيما، سايه، پير دانا و… متمركز شده است و يافتن مواردي كه به ساير كهنالگوها از جمله كهنالگوي باروري و كهنالگوي آفرينش پرداخته باشد، اندكي دشوار است؛ زيرا گستردگي اشكال كهنالگويي مانع استفاده از مجموعة كامل آنها در متون ادبي است. درواقع تحليل متني واحد بر مبناي تمام كهنالگوهاي يادشده، همانند آنچه كه “كوپ” در كتاب اسطوره، يا “گرين” و همكارانش در كتاب مباني نقد ادبي انجام دادهاند در ادبيات فارسي اندك است.
از طرف ديگر،بررسي كهنالگويي متون حجيمي چون شاهنامة فردوسي و دارابنامة طرسوسي بر اساس مجموعة گستردة كهنالگوها امري دشوار است، زيرا اين گونه آثار به دليل ساختار روايي و حماسي و قدمت زمان تأليف، از غنيترين متوني هستند كه انواع كهنالگو را در آنها ميتوان مشاهده كرد. همچنين اين آثار به دليل طولاني بودن داستانها و نيز آوردن روايات و قصههاي متعدد و داشتن شخصيتهاي گوناگون، اشكال زيادي از كهنالگوها را در خود جاي دادهاند كه اشاره به تمامي آنها از عهدة پژوهشي واحد خارج است و در بررسي آنها، از ميان شمار زياد صور نوعي، غالباً به مهمترين و رايجترين كهنالگوها پرداخته ميشود. همين شيوه نيز در پژوهش حاضر به كار گرفته شده و كهنالگوهاي پركاربرد و مرسوم مورد تحليل قرار گرفته است.
با توجه به اينكه تقسيمبنديها و آراء مختلفي در باب كهنالگوها ارائه شده است، كهنالگوهاي دارابنامة طرسوسي ذيل سه عنوان اصليِ كهنالگوي آفرينش(بر اساس آراء الياده)، كهنالگوي باروري(بر اساس نظرية فريزر) و كهنالگوي قهرمان تدوين شده است. بخش سوم(كهنالگوي قهرمان) از دو قسمت تشكيل شده است. ابتدا بر اساس الگوي قهرمان(نظرية اتو رنك) تولد و زندگي قهرمان تحليل شده است. سپس با كمك كهنالگوهاي يونگ، دو شخصيت اصلي و ساير شخصيتها ذيل عناوين مادر مثالي، آنيما، پير دانا، سايه و نقاب مورد بررسي قرار گرفتهاند. در قسمت دوم بر اساس الگوي سفر قهرمانِ “جوزف كمپبل”، سفرهاي داراب و اسكندر تحليل و ميزان انطباق اين سفرها بر الگوي كمپبل نشان داده شده و موارد تغيير اين الگو در هر دو سفر بيان گرديده است. البته به دليل جدايي دو بخش دارابنامه و طولاني بودن هر دو قسمت، داستان داراب و داستان اسكندر در بخش كهنالگوي قهرمان به طور مجزا بررسي شدهاند.
همچنين در مواردي كه كليّت متن اجازة برداشت كهنالگويي ميداد،به نمادهاي مرتبط با كهنالگو(تصاوير رايج كهنالگويي) از جمله درخت، كوه، حيوان، آب و…پرداخته شده است.نظر به اينكه هر كدام از اين موارد، به كهنالگوهاي مختلفي اختصاص داشتند،اختصاص فصلي مجزا به تصاوير كهنالگويي مقدور نبود و متناسب با عنوان هر بخش، اين موارد تحليل شدهاند.
بايد اضافه كرد كه اگر چه “ذبيحاللّه صفا” تصحيحي كم نقص از دارابنامه ارائه دادهاند، اما اين تصحيح از لحاظ شيوة نگارشي با آئين نگارش موجود تفاوت بسيار دارد. هر چند هماهنگ كردن نمونههاي انتخاب شده از متن دارابنامه با آئين نگارش فعلي امري زمانبر بود با اين حال تمامي نمونههاي انتخاب شده از متن دارابنامه مطابق قواعد مرسوم نگارش در زمان حال نگاشته شده است.
.
پ. پيکاني
شهريور 1393

فصل اول:
کليات

1-1. شرح و بيان مسئله پژوهشي
در ميان اساطير اقوام مختلف دنيا، درون مايهها و تصاوير مشتركي ديده ميشود كه با وجود فاصلة زماني و مكاني بسيار، به يك شكل تكرارميشوند. اين درونمايهها و تصاوير مشترك را كه حاصل تجارب جمعي نوع بشر است و ريشه در ناخودآگاه جمعي افراد دارد،كهنالگو مينامند. كهنالگو از مفاهيم كليديِ روانشناسي تحليلي يونگ است كه به نقد ادبي وارد شده است و شاخهاي به نام نقد “كهنالگويي” يا “اسطورهشناختي” را به وجود آورده است. نقد كهنالگويي، از مباحث روانشناسي، مردمشناسي و اسطورهشناسي براي تحليل متن كمك ميگيرد و با آنها ارتباط نزديكي دارد.
در ميان متون اساطيري و حماسي فارسي نمونههاي زيادي از كهنالگوها ميتوان يافت. يكي از اين متون ارزشمند، دارابنامه است. دارابنامة طرسوسي، روايت “ابوطاهرمحمدبن حسن طرسوسي” از زندگي داراب فرزند بهمن(اردشير) به همراه داستان اسكندر و دارا و دخترش روشنك (بوران دخت ) است كه در حقيقت تفصيل روايات پهلوي در دوره ساساني از سرگذشت داراب است.اين كتاب كه روزگار تحرير آن را قرن ششم هجري ميدانند، از جهات متعددي چون لغات كمياب و دارا بودن تعبيرات و تركيبات نادر، اشارات فراوان به فرهنگ عامه، مباحث جامعه شناسي و اجتماعي حائز اهميت است. يكي از جنبههاي مهم آن وفور كهنالگوهاست. با توجه به قدمت متن داراب نامه و منابع بسياركهن آن، اين كتاب از جهت اشتمال بر كهنالگوها در ادبيات فارسي كم نظير است و موضوع پژوهش حاضر، بررسي كهنالگويي اين اثر ارزشمند ادبي است.

1-2. ضرورت و اهميت موضوع تحقيق
با توجه به اينكه نقد اسطورهشناختي يكي از شيوه هاي نوين بررسي متون ادبي به ويژه متون حماسي است و استخراج و بررسي كهن الگوهاي متن شالوده اصلي آن را تشكيل ميدهد، بررسي كهنالگوهاي دارابنامه در نقد و تحليل اين اثر از اهميت بسزايي برخوردار است. همچنين بر اساس اين پژوهش، ميتوان نوع نگاه و شخصيت راوي آن را ترسيم نمود و ميزان انطباق كهن الگوهاي مورد كاربرد او را با الگوهاي جهاني سنجيد.

1-3. اهداف تحقيق
اهداف کلي
تدوين اثري بسامان در شناخت انواع کهنالگوهاي دارابنامة طرسوسي از قبيل كهنالگوهاي اسطورهشناختي(آفرينش، باروري، قهرمان، سفر قهرمان) با بهرهگيري از مجموعه كهنالگوهاي روانشناختي يونگ(آنيما، سايه، پير دانا و…) و تصاوير رايج كهنالگويي(آب، درخت، كوه، درخت و…).
اهداف جزئي
1-ارائة بحثي موجز در باب کهن الگو.
2-معرفي انواع کهن الگو.

1-4. كاربرد نتايج تحقيق
اين پژوهش ميتواند به فهم بهتري از دارابنامة طرسوسي كمك كند و مخاطب را با يكي از ابعاد اين اثر آشنا سازد. همچنين ميتواند در تحقيقات اسطورهشناسي و روانشناسي مورد استفاده قرار گيرد و در ساير پژوهشهاي كهنالگويي و نقدهاي اسطورهشناختي راهگشا باشد و زمينهاي براي تحليل و بررسي دارابنامه بر اساس نقدهاي روانشناختي و اسطورهشناختي پديد آورد.

1-5. پيشينة علمي موضوع تحقيق
دارابنامه را ذبيح الله صفا تصحيح ومنتشركرده است كه اكنون تنها تصحيح معتبر اين اثر است. در رابطه با كهنالگو، كتب و مقالات زيادي نگاشته شده است. فريزر در كتاب شاخة زرين، كهنالگوي باروري را با ذكر مثالهاي متعددي از اساطير جهان شرح داده است. همچنين كوپ در كتاب اسطوره، كهنالگوهاي اسطورهشناختي را بر اساس نظرياتِ نويسندگانِ هر كدام از گونههاي مختلف آن نقد و بررسي كرده است. يونگ در كتاب معروف انسان و سمبلهايش، باكمك همكاران خود چارچوبي از بحث كهنالگوهاي روانشناختي را با بياني ساده ترسيم كرده است. در كتاب ديگري از يونگ(چهار صورت مثالي) چند صورت مثالي و تأثير آنها بر رفتار انسان شرح داده شده است. يونگ در كتاب پاسخ به ايوب، با استفاده از كهنالگوها دليل ابتلاي ايوب به بلاهاي گوناگون را تبيين كرده است و در كتاب روح و زندگي به مباحث مختلف روانشناسي از جمله انگارههاي بنيادين(كهنالگوها) پرداخته است. “اسنودن” در كتاب خودآموز يونگ، زندگي و آراء يونگ را بررسي كرده است و “پالمر” در اثر فرويد، يونگ و دين، انديشههاي “فرويد” و يونگ را باهم مقايسه نموده و ميزان اثرپذيري يونگ از فرويد را نشان داده است. “مورنو” در كتاب يونگ و خدايان و انسان مدرن، مجموعه كهنالگوهاي روانشناختي را با توجه به مشكلات رواني انسان امروز شرح داده است. همچنين در بخشي از كتاب مباني نقد ادبي “گرين” به نقد اسطورهشناختي و بحث كهنالگو اشاره شده و فهرستي از تصاوير رايج صورمثالي در ادبيات ارائه شده است. “روتون” نيز بخشي از كتاب اسطوره را به نقد اسطورهشناختي اختصاص داده است. در كتاب فرهنگ نمادها، نمادهاي رايج در ادبيات از جمله نمادهايي كه در مباحث كهنالگويي كاربرد دارند شرح داده شده است. “الياده” نيز در كتابهاي بازگشت جاودانه و اسطوره، رؤيا، راز به مسألة زمان مقدس و كهنالگوي آفرينش پرداخته است. همچنين دو فصل از كتاب تحليل نقد “فراي” به مباحث سمبل و نقد كهنالگويي اختصاص دارد كه هر يك از انواع ادبي را بريكي از فصول سال منطبق نموده و نقد كرده است. در آثار “مهرداد بهار” از جمله اساطيرايران، ريشههاي اساطير ايراني بررسي شده و به تعدادي از كهنالگوهاي موجود آنها اشاره شده است.
از ميان مقالات مرتبط با کهنالگو مي توان به “بررسي تطبيقي آرکي تايپ در حماسههاي گيلگمش و رستم” اشاره کرد که با مقايسه دو قهرمان اسطورهاي، ناخودآگاه جمعي بشر و طرز تفکر مردمان باستان را تحليل کرده است. مقالة “بررسي ساختار هفت خان رستم: نقدي بر کهنالگوي سفر قهرمان” با استفاده از نظر کمپبل دربارة سفر قهرمان، به نقد کهن الگويي هفت خان رستم پرداخته است.
گفتني است كه تاکنون هيچ پژوهشي در باب نقد و تحليل کهن الگوهاي دارابنامة طرسوسي انجام نگرفته است.

1-6. سؤالهاي تحقيق
1- كدام يك از كهنالگوهاي اسطورهشناختي در دارابنامه، بيشتر به كار رفتهاند؟
2- ميزان انطباق كهنالگوهاي مورد استفاده در دارابنامه بر الگوهاي جهاني در چه حدي است؟

1-7. فرضيههاي تحقيق
1- چنين مينمايد از ميان كهنالگوهاي اسطوره شناختي، كهنالگوي سفر قهرمان و كهنالگوي باروري در دارابنامه نمود بيشتري دارند.
2- به نظر ميرسد كهنالگوهاي دارابنامه، بر الگوهاي جهاني كهنالگو كمابيش انطباق دارند.

1-8. شرح روش تحقيق
تحقيقات كهنالگويي، از نوع بنيادين است. روش تحقيق در اين پژوهش، تحليلي و توصيفي است و جامعة آماري اين پژوهش، كتاب دارابنامة طرسوسي است كه با استفاده از مفاهيم و تعريفات كهنالگويي و صور آن در ادبيات، كهنالگوهاي آن مورد تحليل قرار گرفته است. شيوة گردآوري مطالب به صورت كتابخانهاي است. ابتدا كتابها مورد مطالعه قرار گرفته و آراء نظريهپردازان اصلي در بحث كهنالگوها و مطالب مورد نياز يادداشت برداري شده و در مرحلة بعد، موارد كهنالگويي در دارابنامه استخراج و دستهبندي گرديده است و سپس اين موارد ذيل عناوين اصليِ كهنالگوها بررسي شدهاند.

فصل دوم:
طرسوسي، کهنالگو

2-1. ابو طاهر طرسوسي
پيش از ورود به بحث كهنالگوهاي دارابنامه، اندكي آشنايي با نويسندة آن يعني ابوطاهر طرسوسي

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژه های قاعده لاضرر، جبران خسارت، امام صادق Next Entries دانلود پایان نامه ارشد با موضوع داراب نامه