دانلود پایان نامه ارشد با موضوع مسئولیت اجتماعی، محیط زیست، مدیریت ذینفعان، مزیت رقابتی

دانلود پایان نامه ارشد

می نمایند»74.
یـک تعـریف کاربــردی از مسئـولیت اجتمــاعی در ایـزو 26000 به صورت زیر عنوان شده است75:
«مسئولیت اجتماعی، مسئولیت یک سازمان نسبت به تاثیر تصمیمات و فعالیت های آن روی جامعه و محیط زیست از طریق رفتارهای اخلاقی و شفاف است که باید با موارد زیر سازگاری داشته باشد:
توسعه پایدار، رفاه و سعادت جامعه، برآورده نمودن انتظارات ذینفعان، قوانین مدنی و هنجارهای رفتاری بین المللی» [10, p. 4].
سازمان توسعه و تعاون اقتصادی (OECD) در سال 2001 CSR را مشارکت کسب و کار در توسعه پایدار می داند و تاکید می کند که رفتار سازمان نباید تنها تضمین کننده بازگشت سرمایه سهامداران، دستمزد کارکنان و محصولات و خدمات مشتریان باشد، بلکه باید به ارزش ها و نگرانی های اجتماعی و محیط زیستی نیز پاسخ دهد [60]. اما چرا علاقمندی و توجه سازمان ها نسبت به CSR به طور فزاینده ای رو به گسترش است؟ ویسر76 و همکاران [61]از دو مطالعه ی دقیق نام می برند که در آنها به دلایل توجه سازمان ها به مسائل اجتماعی و محیط زیستی اشاره شده است. در مطالعه ی اول در گزارش sustainability سال 2002 شرکت PricewaterhouseCoopers 10 دلیل اصلی سازمان ها برای علاقمندی و مسئولیت پذیری نسبت به مسائل اجتماعی شناسایی شده است که عبارتند از:
• افزایش شهرت و اعتبار
• مزیت رقابتی
• صرفه جویی در هزینه ها
• تمایلات صنعت
• تعهد و التزام مدیر عامل و هیات مدیره
• تقاضای مشتریان
• تقاضای SRI
• رشد درآمد
• تقاضای سهامداران
• دسترسی به سرمایه
هانن77 [10, p. 4-5] همگام با قوانین و مقررات (و البته چیزی فراتر از قانون)، فعالیت ها و تعهدات CSR را شامل موارد زیر عنوان می کند:
• اصول اخلاقی و کنترل و نظارت سازمان
• بهداشت و امنیت
• توجه به محیط زیست
• حقوق انسانی (شامل حقوق نیروی کار)
• توسعه پایدار
• شرایط کاری (شامل امنیت، بهداشت، ساعت کار و دستمزد)
• ارتباطات با صنعت
• سرمایه گذاری، توسعه و مشارکت اجتماع
• احترام به فرهنگ های مختلف و افراد ناتوان
• بشر دوستی سازمان و فعالیت های داوطلبانه کارکنان در این حوزه
• رضایت مشتریان و تبعیت از اصول رقابت سالم و منصفانه
• گزارش عملکرد شفاف و مسئولانه
• ارتباط با تامین کنندگان در زنجیره تامین بین المللی و محلی

2-3-2) مسئولیت اجتماعی سازمان و عملکرد مالی
در مطالعات انجام شده در مورد ارتباط بین CSR و عملکرد مالی نتایج متفاوتی توسط محققان مختلف حاصل شده است. مک ویلیامز و سیگل [62] هیچ ارتباط معنا داری بین CSR و عملکرد مالی سازمان نیافته اند و این در حالی است که وادوک و گریویز78 [63] به ارتباط مثبت و رایت و فریس79 [64] ارتباط منفی را گزارش کرده اند [65].
محققان دیگری نیز در این خصوص به تحقیق و پژوهش پرداخته و نتایج متناقضی را ارائه داده اند که نمی توان گفت برخی اشتباه و برخی دیگر صحیح می باشند چرا که عوامل بسیاری در ایجاد ارتباط بین عملکرد مالی و CSR دخیل می باشند که از آن جمله می توان به نوع سازمان و صنعتی که در آن قرار دارد، دوره ی زمانی که پژوهش در آن انجام شده است، میزان سرمایه گذاری انجام شده روی CSR و عوامل دیگر اشاره کرد.
بر اساس نظر وبر80 [66] مزیتی که CSR برای سازمان ها در بردارد را می توان به دو بخش مالی و غیر مالی طبقه بندی نمود که این طبقه بندی و تاثیرات آنها را می توان در شکل 2-5 مشاهده نمود.

شکل 2-5: مدل تاثیر CSR
منبع: [66, p. 250]

آنچه که در شکل 2-5 قابل توجه است آن است که تاثیرات CSR چه تاثیرات مالی باشند و یا غیر مالی در هر دو صورت شرایط رقابت پذیری را برای سازمان ایجاد کرده و به عبارت بهتر به مزیت رقابتی منجر خواهند شد که مزیت رقابتی خود منجر به کسب موفقیت های اقتصادی برای سازمان می شود.

2-3-3) مسئولیت اجتماعی سازمان و تئوری مبتنی بر منابع
روسو و فوتس81 [67] با بررسی CSR از زاویه ی دید تئوری مبتنی بر منابع به این بحث می پردازند که عملکرد اجتماعی سازمان82 (CSP) ( بخصوص عملکرد محیط زیستی) می تواند به عنوان منبع مزیت رقابتی مطرح شود.
مک ویلیامز و سیگل [65] بیان می کنند که بر اساس دیدگاه جنسن83 [68]، CSR را می توان نوعی سرمایه گذاری در نظر گرفت و معتقدند که پرداختن به آن برای سازمان هزینه بر است و در واقع منجر به ایجاد هزینه ی اضافی خواهد شد، ولی در صورتی که این هزینه جایی انجام شود که منجر به خلق درآمد برای سازمان شود می تواند سودآور باشد و این رویکرد پایه ی تعریف ارزش حاصل از تئوری مبتنی بر منابع برای سازمان به عنوان درآمد خالص (درآمد اضافی منهای هزینه ی اضافی) می باشد .[55] برای رسیدن به روشی جهت دستیابی به حداکثر سود مک ویلیامز و سیگل با بکار بردن چارچوب تئوری عرضه و تقاضا سطح سرمایه گذاری روی CSR را مشخص نموده و عنوان می کنند که این روش علاوه بر حداکثر سازی سود منجر به کسب رضایت ذینفعان در تقاضا برای CSR خواهد شد [65].
مک ویلیامز و سیگل [55] با طرح موضوع ارزش حاصل از تئوری رویکرد به منابع به بررسی روش های تعیین و اندازه گیری ارزش های حاصل از CSR برای مشتریان، جامعه، سازمان (سهامداران) و همچنین کارکنان به عنوان یکی از منابع اساسی در تئوری مبتنی بر منابع پرداخته و با یکپارچه کردن تئوری های مختلف در حوزه های مدیریت، بازاریابی و همچنین اقتصاد سعی در رسیدن به روشی کاربردی برای پیاده سازی موفق CSR توسط مدیران می نمایند.

2-3-4) مسئولیت اجتماعی سازمان و ذینفعان
در طول چند دهه ی گذشته تئوری ذینفعان به یکی از مراجع و رویکرد های اساسی در بحث و تبادل نظر در حیطه ی CSR تبدیل شده است [69]. مدیران به طور پیوسته با تقاضاهایی از سوی گروه های مختلف ذینفعان جهت اختصاص دادن برخی از منابع به CSR مواجه هستند [65]. فریمن و همکاران بر این باورند که هدف اصلی CSR خلق ارزش برای ذینفعان کلیدی است و “مسئولیت” بیانگر آن است که نمی توان آنچه که در سازمان انجام می شود را از مباحث اخلاقی تفکیک نمود [28].
کمبل84 [70, p. 950] اشاره می کند که «رفتار های مسئولانه ی سازمان نسبت به جامعه ممکن است معانی متفاوتی در مکان های متفاوت، برای افراد متفاوت و در زمان های متفاوت داشته باشد؛ بنابراین ما باید دقت کنیم که چگونه این مفهوم را بکار می بریم». ذینفعان ممکن است یک نوع فعالیت CSR را مثبت ببینند ولی در مورد یک شکل یا فعالیت دیگر CSR دید منفی داشته باشند [15].
بر اساس نظر فریمن و همکاران هم اکنون زمانی است که باید “مسئولیت اجتماعی سازمان” را با ایده ی “مسئولیت ذینفعان شرکت” با اختصاص یک مفهوم متفاوت به CSR جابجا نمود [28, p. 5].
با توجه به اهمیت نقش ذینفعان در مباحث CSR ضروری است نگاه دقیق تر و آگاهانه تری نسبت به تئوری ذینفعان داشته باشیم.

2-4) تئوری ذینفعان
در بین ادبیات مربوط به ذینفعان تعاریف و تئوری های مختلفی از ذینفعان و ارتباطات، وابستگی ها و تاثیرات آنها بر سازمان وجود دارد. می توان گفت که امروزه بسیاری از محققان ذینفعان را در حوزه ی CSR و به عنوان یک بخش ضروری و اساسی آن مورد توجه و تحلیل قرار می دهند ولی یک ادبیات خاص البته با نگرش ها و رویکردهای مختلف به طبیعت و هدف ذینفعان نیز وجود دارد. دونالدسون و پرستون [56]سه نوع مختلف از تئوری های مربوط به ذینفعان را دسته بندی کرده اند که عبارتند از: هنجاری، توصیفی و ابزاری.
آنها بیان می کنند که مدیریت ذینفعان همان مدیریت در حالت گسترده ی آن است چرا که می تواند تئوری های هنجاری، توصیفی و ابزاری را یکپارچه نموده و به مدیران در تصمیم گیری کمک نماید. اعتبار نظریه ی آنان با توجه به کاربرد گسترده ی آن در مقالات و متون مختلف مربوط به تصمیم گیری مدیران در ارتباط با ذینفعان تثبیت شده است [71,72] . دونالدسون و پرستون معتقدند که اگر تئوری های هنجاری، توصیفی و ابزاری در کنار یکدیگر و مرتبط با یکدیگر دیده شوند می توانند درک بهتری از مدیریت ذینفعان به دست دهند [56] که این رابطه در شکل (2-6) قابل مشاهده است.
بر اساس نظر دونالدسون و پرستون [56]این مدل نشان دهنده ی ارتباط بین این سه موضوع است که الف) ذینفعان چه کسانی هستند؟ (توصیفی)، ب) ارتباطات ذینفعان چگونه مدیریت می شود؟ (ابزاری) و ج) هدف از این ارتباطات چیست و چگونه این ارتباطات از نظر اخلاقی منبع یابی می شوند؟ (هنجاری) [73]. در واقع تئوری توصیفی بیان گر این موضوع است که سازمان شبکه ای از علاقمندی هایی85 است که ممکن است با یکدیگر مشارکت نموده و یا رقابت کنند. محققانی نیز[74, 75] بر شناسایی این ارتباطات به جای درک رفتارهای تحت تاثیر این ارتباطات تمرکز داشته اند[73].

شکل (2-6): سه جنبه ی تئوری ذینفعان
منبع: [56]

رویکرد ابزاری بیان می کند که عملکرد سازمانی با توجه به نوع مدیریت ذینفعان ممکن است بهبود یافته یا تنزل یابد [76]. این رویکرد ذینفعان را به عنوان “مقصدی برای پایان” در نظر گرفته و آنان را درون یک پارادایم در علوم اجتماعی بخصوص آنچه که در حوزه ی استراتژی شکل یافته است می بیند [77].
مرکز مدل (شکل 2-6) دونالدسون و پرستون [56] رویکرد هنجاری می باشد و در واقع راهنمای فلسفی و اخلاقی در مدیریت ذینفعان سازمان است و بر اساس نظر آنان مرکز هنجاری می تواند درون تئوری اموال قرار گیرد چرا که سازمان ها باید از مشارکت در فعالیت های مضر اجتناب نمایند. تئوری های هنجاری دیگری که درون مدل ذینفعان قرار دارند شامل ایده ی اعتماد [78] و اصول خیر و صلاح عمومی و همگانی [79] می باشند. بخش مشترک تئوری های هنجاری آن است که تئوری ذینفعان ریشه در عدالت، انصاف و مسئولیت در قبال دیگران دارد [73].

2-4-1) ویژگی های ذینفعان
فرآیند تعیین و لیست کردن ذینفعان بدون هیچ توضیح و دلیلی به جهت ساده سازی و فقر تئوریک همواره مورد انتقاد بوده است [77] و بنابراین تلاش های مختلفی با تمرکز بر ویژگی ها و خصائص ذینفعان انجام شده است تا به خلق یک تئوری توصیفی و قدرتمند بیانجامد [73]. فرومن86 [71] به طور مثال به شناسایی تغییرات در ارتباط بین ذینفعان و سازمان ها بر اساس ویژگی های اصولی قدرت و اخلاق پرداخته است. البته باید اذعان کرد که مدل میشل، ایگل و وود87 [72] بسیار معتبر بوده و در متون بسیاری توسط محققان و پژوهشگران مختلفی مورد استفاده قرار گرفته است [71]. آنها سه ویژگی کلیدی برای یک ذینفع شناسایی کرده اند که عبارتند از فوریت88، حقانیت89 و قدرت و بیان می کنند که این خصایص مقیاسی برای مقدار توجهی که مدیریت باید به یک ذینفع کند می باشند [72].
انواع قدرت را می توان به رسمی، اقتصادی، سیاسی [80] و همچنین سودمند گرایی اجباری90 و هنجاری تقسیم کرد [72]. کرول [81] پیشنهاد می دهد که اندازه بر مبنای بودجه و کارکنان و همچنین مقدار و منبع وجوه، می تواند برای سنجش درجه ی قدرت ذینفعان بکار رود [82].
میشل91 و همکارانش با افزودن فوریت به مدل های قبلی بیان می کنند که مدل های قبلی پویایی را در نظر نگرفته اند [72] و در واقع مدل های ایستایی هستند که به عامل زمان توجهی نکرده اند و تنها قدرت و حقانیت ذینفعان عامل تصمیم گیری و برنامه ریزی مدیران می باشد. مدل میشل و همکارانش [72] باعث بهبود تصمیم گیری مدیریت شده و به مدیریت کمک می کند تا مباحث مهم و مربوط در خصوص ذینفعان و اعمال آنان را طبقه بندی نمایند [83].
در شکل (2-7) می توان ارتباط بین سه خصیصه ی ذینفعان که منجر به ویژگی ها و رفتارهای خاص آنان می شود را دید.

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه ارشد با موضوع مزیت رقابتی، مسئولیت اجتماعی، استراتژی ها، منابع سازمان Next Entries دانلود پایان نامه ارشد با موضوع مدیریت ذینفعان، استراتژی ها، نوع شناسی، مزیت رقابتی